Χρονικό της Πρωτοχρονιάς – Η βασιλόπιτα - Οι καλένδες Β΄ μέρος του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου

 

Χρονικό της Πρωτοχρονιάς – Η βασιλόπιτα - Οι καλένδες

Β΄ μέρος

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου

    Στο πρώτο μέρος αναφερθήκαμε στην έννοια της χρονολόγησης από εποχή σε εποχή. Ας δούμε σήμερα τι λένε και άλλοι πολιτισμοί για την έννοια του χρόνου και την πρωτοχρονιά:

ΛΑΟΙ ΤΟΥ ΕΙΡΗΝΙΚΟΥ: Στους Μαορί της Νέας Ζηλανδίας η ηλιακή ανατολή των Πλειάδων (Matariki) σηματοδοτεί την αρχή του νέου έτους (περίπου τον Ιούνιο). Το Νέο Έτος για τη φυλή Μαπούτσε, σηματοδοτείται από τις Πλειάδες (Ngauponi), που χρονικά κοντά με τη “νέα ανατολή"(το νέο έτος των Μαπούτσε), θα κάνoυν για λίγο την εμφάνισή τους στα ανατολικά την αυγή, κοντά στο τέλος της άνοιξης. Η ηλιακή ανατολή των Ngauponi (Πλειάδες), δηλαδή οι εμφάνισή τους στον ορίζοντα περίπου μια ώρα πριν την ανατολή του ήλιου, και περίπου 12 μέρες πριν το χειμερινό ηλιοστάσιο (που στο νότιο ημισφαίριο είναι τον Ιούνιο), αναγγέλει το το νέο έτος.

ΑΙΘΙΟΠΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ: Το κύριο ημερολόγιο που χρησιμοποιείται στην Αιθιοπία, αποτελεί το λειτουργικό έτος των Χριστιανών και στη γειτονική Ερυθραία (Ορθόδοξη Εκκλησία). Βασίζεται στο παλαιότερο Αλεξανδρινό ή Κοπτικό ημερολόγιο, που κι αυτό βασίζεται στο ακόμα παλαιότερο αιγυπτιακό ημερολόγιο, αλλά όπως και το Ιουλιανό ημερολόγιο, προσθέτει μια ημέρα κάθε τέσσερα έτη χωρίς εξαίρεση. Κάθε έτος αρχίζει στις 29 ή 30 Αυγούστου του Ιουλιανού ημερολογίου. Το χάσμα επτά με οκτώ ετών μεταξύ του αιθιοπικού και Γρηγοριανού ημερολογίου προέρχεται από εναλλακτικούς υπολογισμούς στη προσπάθεια του καθορισμού της ημερομηνίας του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Όπως το κοπτικό ημερολόγιο, και το αιθιοπικό έχει δώδεκα μήνες 30 ημερών, συν πέντε ή έξι επαγόμενες ημέρες (συνήθως αποκαλούνται ως ένας δέκατος τρίτος μήνας). Επιπλέον, οι μήνες του αρχίζουν τις ίδιες ημέρες με εκείνες του κοπτικού ημερολογίου, αλλά έχουν διαφορετικά ονόματα. Η πρώτη ημέρα του αιθιοπικού/Ge'ez έτους, 1η Mäskäräm, για έτη μεταξύ 1901 και 2099, είναι συνήθως 11 ή 12 Σεπτεμβρίου (γρηγοριανό). Το Enkutatash είναι η λέξη για το αιθιοπικό νέο έτος στην επίσημη γλώσσα της Αιθιοπίας, την αμχαρική, ενώ καλείται Κύρια Επέτειος στη γλώσσα της ερυθραϊκής ορθόδοξης εκκλησίας. Το αιθιοπικό ημερολογιακό έτος 2005 άρχισε στις 11 Σεπτεμβρίου 2012.

ΕΤΟΣ ΑΠΟ ΚΤΙΣΕΩΣ ΚΟΣΜΟΥ: Γύρω στο 400 μ.Χ., ένας Αλεξανδρινός μοναχός, ο Πανόδωρος, υπολόγισε την ημερομηνία της δημιουργίας, στις 29/8/5493 π.Χ. Μετά τον 6ο αιώνα μ.Χ., ο υπολογισμός αυτός χρησιμοποιήθηκε από τους Αιγύπτιους και Αιθίοπες (Αξουμίτες) χρονολόγους. Ο μοναχός Αννιανός ο Αλεξανδρεύς υπολόγισε κι αυτός, με βάση στοιχεία της Παλαιάς Διαθήκης το έτος κτίσεως κόσμου, αλλά προέκρινε ως Πρωτοχρονιά την 25η Μαρτίου. Έτσι κατ' αυτόν η ημερομηνία Κτίσεως Κόσμου τοποθετείται στις 25/3/5492 π.Χ.

ΟΙ ΡΩΜΑΪΚΕΣ ΚΑΛΕΝΔΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ : Καλένδες ή Καλάνδες (calendae, Kalendae) ονομάζονταν οι πρώτες ημέρες των ρωμαϊκών μηνών, δηλαδή η αντίστοιχη "νουμηνία" των Ελλήνων (σημερινή πρωτομηνιά). Επίσης γνωστή είναι και η αρχαία παροιμία "ες τας ελληνικάς καλένδας εξοφλείν" (ad graecas calendas solvere) που λέγονταν επί χρεών διαρκώς μη εξοφλημένων, επειδή στους ελληνικούς μήνες δεν περιλαμβάνονταν καλένδες. Αργότερα και η παροιμία "παραπέμπειν εις ελληνικάς καλένδας" αφορούσε για κάθε αναβαλλόμενο ζήτημα ή υπόσχεση. Την έναρξη κάθε μήνα ανήγγειλλε από το Καπιτώλιο ο Αρχιερέας κατά την είσοδο της νέας Σελήνης, με τη φράση: "Calo Juno novella". Από τη λέξη δε Calo (= καλώ, ονομάζω) δόθηκε η ονομασία Καλένδες και αφορούσε μια περίοδο των πρώτων ημερών του μήνα. Αυτή η περίοδος ήταν πενθήμερος (quintana) ή επταήμερος (septimana) ανάλογα με τη διάρκεια της νέας σελήνης. Πενθήμερες λοιπόν ήταν οι Καλένδες όλων των μηνών πλην του Μαρτίου, Μαΐου, Ιουλίου και Οκτωβρίου. Στις Καλένδες γινόντουσαν εορτές προς τιμή των θεών Ήρας και Ιανού. Από αυτές περιφημότερες ήταν οι Καλένδες του Ιανουαρίου, (calendae Januariae) επειδή γιορτάζονταν και η έλευση του νέου χρόνου. Κατά τη διάρκεια των Καλενδών αυτών γίνονταν αμοιβαίες επισκέψεις συγγενών και φίλων με ανταλλαγή δώρων των λεγόμενων strena (κυρίως μέλι, ξερά σύκα και χουρμάδες) ως και μικρών νομισμάτων. Επίσης πρόσεχαν, στη διάρκεια αυτών, τις εκφράσεις τους και τις κινήσεις τους ώστε να μη αποβούν κακοί οιωνοί στο νέο έτος. Περίφημες επίσης ήταν και οι Καλένδες του Μαρτίου (7ήμερες) όπου τελούνταν τα Ματρονάλια. Στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία Καλένδες κλήθηκαν οι κατά την 1η Ιανουαρίου εορτές και πανήγυρεις των "Εθνικών", πολλές των οποίων διατηρήθηκαν και από τους Χριστιανούς. Όμως η Στ΄Οικοουμενική Σύνοδος (662) καταδίκασε τις εορτές αυτές με το 62ο Κανόνα της όπου ορίζεται: "Τας ούτω καλουμένας Καλάνδας και τα λεγόμενα Βοτά και τα καλούμενα Βρουμάλια και την εν πρώτη του Μαρτίου επιτελουμένην πανήγυριν, καθάπαξ εκ της των πιστών πολιτείας περιαιρεθήναι βουλόμεθα". Προ αυτού του κινδύνου να διακοπεί το έθιμο οι πιστοί εισήγαγαν δημοτικά ευχητικά τραγούδια για τις ταυτόχρονες θρησκευτικές εορτές και έτσι το έθιμο συνεχίζει και σήμερα με την από τότε νέα ονομασία "Κάλαντα".

Η ΒΑΣΙΛΟΠΙΤΑ: Το έθιμο της βασιλόπιτας προέρχεται από εκείνο το τελούμενο στην αρχαία εορτή των «Κρονίων» (Σατουρνάλια) που παρέλαβαν οι Φράγκοι, από τους οποίους και προήλθε η συνήθεια της τοποθέτησης νομίσματος μέσα στη πίτα και της ανακήρυξης ως «Βασιλιά της βραδιάς» αυτού που το έβρισκε. Πέρα όμως αυτού του φράγκικου εθίμου, που επικράτησε στην Ευρώπη, υπάρχει και παράδοση που συνδέεται με την προσωπικότητα του Μ. Βασιλείου. Κάποτε στη Καισάρεια της Καππαδοκίας που επίσκοπος ήταν ο Μέγας Βασίλειος ήλθε να την καταλάβει ο Έπαρχος Καππαδοκίας με πρόθεση να τη λεηλατήσει. Τότε ο Μέγας Βασίλειος ζήτησε από τους πλούσιους της πόλης του να μαζέψουν ότι χρυσαφικά μπορούσαν προκειμένου να τα παραδώσει ως "λύτρα". Πράγματι συγκεντρώθηκαν πολλά τιμαλφή. Κατά την παράδοση όμως, εκ θαύματος [ο Άγιος Μερκούριος με πλήθος Αγγέλων απομάκρυνε τον στρατό του ''εισβολέα''], ο Έπαρχος απάλλαξε την πόλη από επικείμενη λεηλασία. Προκειμένου όμως ο Μέγας Βασίλειος να επιστρέψει τα τιμαλφή στους δικαιούχους, μη γνωρίζοντας σε ποιόν ανήκει τι, έδωσε εντολή να παρασκευαστούν άρτοι που μέσα τους τοποθέτησε ανά ένα των νομισμάτων ή τιμαλφών και τα διένειμε στους κατοίκους την επομένη του εκκλησιασμού. Αυτό οδήγησε σε διπλή χαρά, και εξαιτίας της αποφυγής της καταστροφής της πόλης, ενώ συνεχίσθηκε η παράδοση αυτή κατά τη μνήμη της ημέρας της κοιμήσεως του (εορτή του Αγίου και Μεγάλου Βασιλείου).

Konstaninosa.oikonomou@gmail.com

Ο Άδραστος ο πορθητής της Θήβας από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου

 

Άδραστος: ο πορθητής της Θήβας

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

ΓΕΝΙΚΑ – ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ: Σύμφωνα με την Ελληνική Μυθολογία, ο Άδραστος ήταν βασιλιάς του Άργους, γιος του Ταλαού και της Λυσιμάχης. Κατά τον Παυσανίας, όμως, μητέρα του ήταν η Λυσιάνασσα, ενώ ο Υγίνος ισχυρίζεται πως ήταν η Ευρυνόμη. Καταγόταν από το αιολικό γένος του Αμυθάονα [Αμυθαονίδες] και υπήρξε ένας από τους λεγομένους “Επτά επί Θήβας”. Παιδιά του υπήρξαν: η Αργεία, η Διηπύλη, η Αιγιάλεια, ο Κυάνιππος και ο Αιγιαλέας. Το όνομα Άδραστος προέρχεται από το στερητικό ἀ-(μη) και το ρήμα δράω (πράττω, κινούμαι, φέυγω), οπότε σημαίνει τον ακλόνητο, τον ατρόμητο.

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΤΑ ΕΠΙ ΘΗΒΑΣ: Κάποτε ο Άδραστος διώχθηκε από το Άργος από τον Αμφιάραο και αναγκάστηκε να καταφύγει στη γειτονική Σικυώνα, όπου βασίλευε ο Πόλυβος, παππούς του Αδράστου [πατέρας της Λυσιμάχης]. Σύντομα, ο Πόλυβος πέθανε άτεκνος και τότε ο Άδραστος, ως στενότερος συγγενής, ανακηρύχθηκε βασιλιάς της Σικυώνας. Κάποια χρόνια μετά συμφιλιώθηκε με τον Αμφιάραο και επέστρεψε στο Άργος. Εκεί νύμφευσε τον παλιό του εχθρό με την αδελφή του, την Εριφύλη. Μάλιστα συμφώνησαν να επιλύουν στο εξής τις διαφορές τους, όποτε και όποιες κι αν προκύψουν, με τη διαιτησία της Εριφύλης. Μετά απ΄ αυτά ο θρόνος του Άργους επεστράφη στον Άδραστο. Στο μεταξύ, ο διωγμένος από τον αδελφό του παρ΄ ολίγον βασιλιάς της Θήβας, Πολυνείκης, έφτασε ικέτης στο Άργος, ζητώντας, παρακαλώντας καλύτερα, επιτακτικά τον Άδραστο να τον βοηθήσει να ξαναγυρίσει στην πατρίδα του ως βασιλιάς. Έτσι, ο Άδραστος αποφάσισε να στηρίξει την αξίωσή του. Ας δούμε όμως, πώς ακριβώς περιγράφονται τα σχετικά μυθικά “γεγονότα”. Κάποια νύχτα, ο Άδραστος άκουσε φασαρία στον προθάλαμο του ανακτόρου του και βγήκε ανήσυχος να δει τι συνέβαινε. Βρέθηκε μπροστά σε δύο άνδρες που μάλωναν για το ποιος θα ζητήσει πρώτος τη φιλοξενία του. Ο ένας ήταν ο Πολυνείκης και ο άλλος ο Τυδεύς, διωγμένος κι αυτός από τη δική του πατρίδα, την Καλυδώνα της Αιτωλίας, για κάποιο φόνο που είχε διαπράξει κατά λάθος. Ο Άδραστος τους χώρισε και δέχθηκε να φιλοξενήσει και τους δύο στο παλάτι του. Ο Πολυνείκης είχε μια ασπίδα με παράσταση λιονταριού, ενώ ο Τυδέας ασπίδα με παράσταση αγριόχοιρου¹. Τότε ο Άδραστος θυμήθηκε πως κάποτε του είχε δοθεί ένας περίεργος χρησμός: να παντρέψει τις κόρες του με ένα λιοντάρι και με ένα αγριόχοιρο! Αμέσως κατάλαβε ότι αυτούς θα εννοούσε ο χρησμός. Πάντρεψε λοιπόν τις δύο κόρες του, τη Διηπύλη με τον Τυδέα και την Αργεία με τον Πολυνείκη. Ανέλαβε έτσι, όμως, την υποχρέωση, ως πεθερός τους, να τους βοηθήσει να επιστρέψουν στις πατρίδες τους. Και πρώτα αποφάσισε να στηρίξει τη δίκαιη αξίωση του Πολυνείκη. Σε αυτή την απόφαση ο γαμπρός του, ο Αμφιάραος, εναντιώθηκε από την πρώτη στιγμή και αρνήθηκε να συμμετάσχει στην εκστρατεία, καθώς ως γνώστης της μαντικής ήξερε(!) ότι από όσους θα λάβαιναν μέρος στην εκστρατεία εκείνη μόνο ο Άδραστος θα επέστρεφε ζωντανός. Κατέφυγαν λοιπόν κατά τη συμφωνία τους στη διαιτησία της Εριφύλης, η οποία αποδέχθηκε την άποψη του αδελφού της και παρότρυνε τον σύζυγό της να εκστρατεύσει μαζί με τους υπόλοιπους, για να αποκτήσει δόξα και τιμή. Η εκστρατεία αυτή έγινε γνωστή ως οι “Επτά επί Θήβας”. Συμμετείχαν σ΄ αυτή ο Τυδέας, ο Αμφιάραος, ο ίδιος ο Άδραστος και άλλοι. Φθάνοντας στη Θήβα, οι επτά ηγέτες της εκστρατείας παρατάχθηκαν με τις δυνάμεις τους μπροστά στις ισάριθμες πύλες της πόλεως. Παρ΄ όλη την ορμή και τη γενναιότητά τους, οι πολιορκητές δεν μπόρεσαν να κυριεύσουν την πόλη, γιατί αυτή ήταν η απόφαση του Δία, ύστερα από την αυθόρμητη θυσία του Μενοικέα στον Άρη. Στο τέλος λοιπόν, αφού σκοτώθηκαν σε μονομαχία τα δύο αδέλφια Ετεοκλής και Πολυνείκης, οι πολιορκητές τράπηκαν σε φυγή, αφού πρωτύτερα σκοτώθηκαν στη μάχη όλοι οι επικεφαλής, εκτός από τον Άδραστο. Ο Άδραστος σώθηκε χάρη στο φτερωτό άλογο του Αρίωνα και έφθασε καταδιωκόμενος στον Κολωνό της Αττικής. Εκεί εμφανίσθηκε ως ικέτης στους Αθηναίους και με τη μεσολάβησή τους κατάφερε να πάρει πίσω τους νεκρούς του από τον νέο βασιλιά της Θήβας, τον Κρέοντα, και να τους θάψει στην Ελευσίνα.

Η ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΓΟΝΩΝ: Ο Άδραστος, αισθανόμενος βαθιά ταπείνωση από την ήττα του, ξεσήκωσε μετά από δέκα χρόνια τα παιδιά των σκοτωμένων ηγετών, τους λεγόμενους «Επιγόνους» και εξεστράτευσε εκ νέου κατά των Θηβών. Τη φορά αυτή πέτυχε: οι Θηβαίοι νικήθηκαν, η πόλη τους κυριεύθηκε και καταστράφηκε. Τέλος, οι Αργείοι ανέβασαν στον θρόνο της τον γιο του Πολυνείκη, τον Θέρσανδρο και αποχώρησαν. Όμως ο Άδραστος στάθηκε άτυχος: σκοτώθηκε ο πολυαγαπημένος γιος του, ο Αιγιαλέας κι έτσι ο τραγικός πατέρας, μόλις έφθασαν στα Μέγαρα, πέθανε από τη μεγάλη του θλίψη και τάφηκε εκεί.

ΤΙΜΗ ΤΟΥ ΗΡΩΑ – ΑΝΑΦΟΡΕΣ: Ο Άδραστος τιμήθηκε πολύ στα Μέγαρα, στον Κολωνό της Αττικής και στη Σικυώνα ως ήρωας. Ιδιαίτερα στην τελευταία πόλη, τιμούσαν τα παθήματά του με γιορτές, θυσίες και ταφικούς χορούς ως την εποχή του Κλεισθένη. Το επεισόδιο όπου ο Άδραστος κατέφυγε ως ικέτης (με τις μητέρες και τα παιδιά των σκοτωμένων Αργείων) στους Αθηναίους, και συγκεκριμένα στο τότε βασιλικό ζεύγος, το Θησέα και την Αίθρα, ενέπνευσε τον Ευριπίδη να δημιουργήσει μία από τις γνωστότερες τραγωδίες του, τις “Ικέτιδες”, που παραμένει και σήμερα ένα δυνατό κήρυγμα για την ειρήνη στον κόσμο.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com 

1. Άλλωστε στην Καλυδώνα έζησε κάποτε ο φημισμένος Καλυδώνιος κάπρος.

Δημοπίθηκοι, Γράφει ο Γιάννης Φρύδας ΣΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ 39

                                                              Δημοπίθηκοι

                                                       

Η διαφορά δεν είναι επί της ουσίας αλλά περί της εξουσίας.

(καφετζής)

                                                                

Γράφει ο Γιάννης Φρύδας 

           ΣΤΟ  ΚΑΦΕΝΕΙΟ  ΤΟΥ  ΓΙΑΝΝΗ  39

                                                                       

Μετεκλογικά 

Δυστυχισμένε μου λαέ, καλὲ κι ηγαπημένε,
πάντοτ’ ευκολοπίστευτε και πάντα προδομένε.

                                               Δ. Σολωμός

Παρασυρμένε μου λαέ, τα θες και τα παθαίνεις.

Πολλές φορές την πάτησες, ποτέ σου δε μαθαίνεις.

                                                           καφετζής 

Ψηφοφόρος: Ο άνθρωπος που έβλεπε τις τετραετίες να περνούν…

(και να του τα παίρνουν)…

  Τελείωσαν και οι επαναληπτικές εκλογές. Ολοκληρώθηκε η επιλογή δημάρχων και περιφερειαρχών στη χώρα. Από τον Σεπτέμβριο αναλαμβάνουν καθήκοντα. Όμως, τα κατά τόπους προβλήματα τα τσάκ’σι τριμ’τάνα απού τώρα. Λίγα είνι τα ψουμιά τ’ς… Θα λυθούν, θέλουν δε θέλουν… Οι κινούργιοι οι άρχουντις δεν κρατιόντι!… Απουφασιστικοί κι απουτιλισματικοί θα τ’ς φέρουν τ’ σκούφια γύρα. 

  Επιτέλους! Ήρθε η ώρα που τα προβλήματα θα έχουν τα δικά τους προβλήματα με αυτούς που θα μπλέξουν. Γνωρίζουν πως, αφού πρώτα προβληθούν, θα βληθούν καίρια και στο τέλος θα αποβληθούν διαπαντός από προσώπου γης…

Αμαρτίαι ψηφοφόρων παιδεύουσι χώρες και χωριά

  Οι ψηφοφόροι κατάλαβαν ήδη τη χαζομάρα που έκαναν και αρχίζουν να χρησιμοποιούν, για να στήσουν την προσωπική τους δικαιολογία, έναν (δήθεν)  προσγειωμένο λόγο στις τοποθετήσεις τους, ο οποίος απουσίαζε προεκλογικά. Με ένα μισοκουρασμένο ύφος, κάνουν τις σοφές τους αναλύσεις και προβλέψεις (πάντοτε αλάνθαστες, εννοείται).  Πώς να παραδεχτούν αμέσως το λάθος; Αλλά και πώς να μην αρχίσουν να διώχνουν από πάνω τους την ευθύνη;  Έτσι, ακούς διάφορες απόψεις και εκτιμήσεις που σε προβληματίζουν σοβαρά κι αναρωτιέσαι αν πρέπει να έχουν όλοι δικαίωμα ψήφου. Λένε:

  Να φκιάσει έργα κι ας φάει… Όχι, αρέ, να μη φάει! Πού του ’βρηταν γραμμένου ότι πρέπει να φάει  ου κάθι  ένας π’ διαχειρίζιτι δημόσιου χρήμα; Ούτι ένα ιβρώ να μη φάει κι άμα φάει, απουφαγουμός να τ’ γένει… Παίρνει ή δεν παίρνει μιστό; Απ’ αυτόν να τρώει! 

  Αν φκιάσει λίγα απ’ αυτά που έταξε θα ’μαστε ευχαριστημένοι… Να ’στι πιδιά! Κι ντιπ να μη φκιάσει τίπουτα, πάλι να ’στι ιφχαριστημένοι! Γιατί σας έταζι πουλλά κουντά; Για να σας πει ύστερα από τέσσερα χρόνια ότι πρέπει να τον ξαναψηφίσετε να ολοκληρώσει το έργο του; Γιατί κατάλαβε σε ποιους απευθύνεται; Γιατί τα ψέματά του δε χωράγανε σε λιγότερα λόγια και έπρεπε να σας τα σερβίρει γαρνιρισμένα με περισσότερα ταξίματα; (Ψηφίστε ένα απ’ τα τρία γιατί!...).

  Να τους δώσουμε περίοδο χάριτος… Για ποιον λόγο να τ’ς δώκουμι; Προεκλογικά δεν εμφανίζοναι όλοι με όραμα, σχέδιο, πρόγραμμα, εμπειρία; Μετά τις εκλογές τα χάσανε και τους χρειάζεται πίστωση χρόνου; Όχι! Ούτε περίοδος χάριτος ούτε προεκλογική περίοδος, που σταματούν τα πάντα!... Όποιος αναλαμβάνει, να κάνει αυτά που έταξε απ’ την πρώτη ως την τελευταία μέρα της θητείας του. Κι αν δεν μπορεί, ας πάει καλύτερα στα ζ’γούρια τ’… Απειρία, άλλαξαν οι συνθήκες, απόρ’ξι η γιλάδα και πάσα άλλη δικαιολογία απαγορεύεται! 

  Τα ίδια έκαναν κι οι άλλοι… Κουντά γιατί τ’ς άλλαξαμαν; Άμα κάνουν ούλοι τα ίδια, να μη ματακάμουμι ικλουές! Αυτή δεν είναι άποψη πολίτη. Είναι δικαιολογία μαθητή μέχρι δευτέρας δημοτικού. Μόνο υποχρεωτική θέση κομματικοπαραταξιακού οπαδού μπορεί να είναι, γιατί μόνο ο οπαδός δεν έχει δική του άποψη, δεν επιτρέπεται να έχει… Οι ψηφοφόροι ψηφίζουν, αλλά δε δίνουν το δικαίωμα στους ψηφισμένους να κάνουν αυτοαπαλλακτικούς συμψηφισμούς έναντι των άλλων…

  Κάνει  ό,τι  μπορεί…  Κι  γιατί  δεν  έγραφι  στου  πρόγραμμα  τ’  «θα κάνου ό,τι μπουρού» κι έγραφι ότι θα κάμει αυτά π’ δε μπουρεί να κάμει;

  Κατά τ’ς ψηφουφόροι κι ου άρχουντας… Α, γεια σου, ντε! Είπις κι νια βουλά ένα σουστό… Τοιούτος έπρεπεν ημίν αρχιερεύς… Παντού, τώρα και πάντοτε…

  Ψηφοφόρε, δεν έχει μόνο ο πολιτικός την ευθύνη στην τετραετία. Την έχεις κι εσύ που τον επιλέγεις.  

  Ψηφοφόρε, μήπως μας φόρτωσες κανέναν δημοπίθηκον;  Σε καιρούς παρακμής βγάζει πολλούς το εργοστάσιον, όπως λέει και στην κωμωδία «Μπάκακοι» ο Αριστοφάνης:  «Η πόλις ημών ανεμεστώθη δημοπιθήκων εξαπατώντων τον δήμον».  Δηλαδή: «Η πόλη μας γέμισε  δημοπίθηκους, οι οποίοι εξαπατούν τον λαό». 

  Τώρα, δε γνωρίζω αν η κωμωδία είναι μπάκακοι ή βάτραχοι, αλλά από δημοπίθηκους πολλούς γνωρίζω… Εσείς έχετε ακούσει τίποτε;

  Ερώτηση: Οι εκλεγμένοι έμμισθοι άρχοντες καταχωρούνται ως εργαζόμενοι ή όχι; Για να ξέρουμε αν πέφτει και η ανεργία.  Πάντως, αν διώχναμε κάνα εκατομμύριο Έλληνες ακόμη, θα τη ρίχναμε σε μονοψήφιο ποσοστό, αλλά μετά πού θα βρίσκαμε υποψήφιους για τις εκλογές; 

  Σε λίγο στην Ελλάδα εργαζόμενοι θα γίνονται αυτοί που έχουν μεγάλο ταράφι και θα εκλέγονται πρόεδροι κοινοτήτων.  Μην κατευθύνετε τα παιδιά σας σε σπουδές! Οι σπουδές δεν οδηγούν πια σε δουλειές. Σπρώξτε τα και υποστηρίξτε τα στις εκλογές! 

  Οι νεοεκλεγμένοι πρόεδροι κοινοτήτων γνωρίζουν τι αναλαμβάνουν από τον Σεπτέμβριο ή μόνο πόσα θα λαμβάνουν ξέρουν; Φαινόμενα προηγούμενων χρόνων, που δεν εμφανίζονταν ποτέ στο χωριό ή δεν είχαν καμία παρουσία στα δημοτικά συμβούλια, μάλλον πρέπει να τα ξεχάσουν. Θα είχε αλήθεια ενδιαφέρον να ψάξει κάποιος στα πρακτικά του δήμου και να καταγράψει παρουσίες και απουσίες. Οι εμείς είμαστε αόμματοι ή κάποιοι απ’ αυτούς ήταν αόρατοι…

Συνέντευξη με έναν που δεν ήταν υποψήφιος

  Στις τετραπλές εκλογές που πέρασαν, το δύσκολο δεν ήταν να εκλεγείς, ήταν να καταφέρεις  να  μην  είσαι  υποψήφιος.  Όποιος  μου  έλεγε  ότι  δεν  κατεβαίνει  στις εκλογές τον κοίταζα με θαυμασμό (πώς τα κατάφιρις, αρέ θηρίου, κι ξιχούρδισις;) και απορία (να ’νι τόσου έξυπνου κι γλύτουσι ή να ’νι ντιπ για ντιπ χαζό κι δεν του βάνει κανένας στου συνδυασμό τ’;). 

  Σας παρουσιάζω μια τέτοια περίπτωση:

  Ικεί π’ κάθουμαν στου καφενείου κι γκάβουνα  μύγις, ξικαμπάει ου Κώτσιας. Είχα σχιδόν κάνα μήνα να τουν ιδού, μπουρεί κι παριπάν’. Το’ ’φκιασα έναν καφούλη κι     έπιασαμαν του κουβιντολόι…

─ Πού χάθ’κις, αρέ Κώτσια; Έχου κιρό να σι ιδού. Πήγις σια κάτ’ στα πιδιά σ’; Γιατί είσι αξούρ’γους; Πήρις κι ισύ τ’ μόδα στου κουντό;

─ Θα σ’ που, αλλά πες μ’ ισύ πρώτα!... Πέρασαν οι ικλουές;

─ Γιατί στου ιξουτιρικό ήσαν κι δεν έμαθις; Άλλις πέρασαν, άλλις είνι απέραγις. Οι τουπικές κι οι ιβρουπαϊκές τιλείουσαν, αλλά τώρα καρτιρούμι τ’ς βουλιφτικές… 

─ Οι τουπικές ήθιλα να πιράσουν, για τ’ς άλλις δε μι νοιάζει.

─ Τι σικλέτι έχ’ς ισύ μι τ’ς ικλουές; Κρίνι να μ’ δώκ’ς να καταλάβου!

─ Ακουρμάσ’!... Ούτι σια κάτ’ ήμαν ούτι στου ιξουτιρικό. Ιδώ ήμαν, αλλά ήμαν τρυπουμένους αυτόν τουν κιρό. Του βράδυ ράσευα μαναχά, μη μι ιδεί κάνα μάτι. 

─ Γιατί ματιάζισι; Να ’χ’ς κάνα σκόρδου ψ’λά σ’!... Τι σι βρήκι κι τρύπουνις, ου ’σπράχτουρας διάβινι; Αρέ, είσι μι τα καλά σ’;

─ Είμι κι παραείμι… Ήθιλαν ούλοι να μι βάλουν υπουψήφιου για να συμπληρώσουν, ιγώ δεν ήθιλα κι αναμέραγα να γλυτώσου. Κατάλαβις; 

─ Είσι τόσου καλός πουλιτικός ισύ κι σ’ ήθιλαν ούλοι;

─ Για του μέτρου μ’ ήθιλαν σ’ λέου, για συμπλήρουμα. Ποιος νοιάζιτι απ’ αφ’νούς για μένα αν ζιου ή αν πιθαίνου; Άνθρουποι είμαστι όσου κρατεί ου προυϊκλουγικός αγώνας…  

─ Καλά μέχρι τ’ Θουμά, αλλά όταν κατατέθ’καν οι συνδυασμοί, δεν είχις κάνα λόγου μιτά να τρυπών’ς. 

─ Τι λες; Χειρότιρα ακόμα! Θα μι τραβουλόγαγαν ούλοι να τ’ς ψηφίσου. Κρύφ’κα κι γλύτουσα απ’ ούλα αυτά τα ντράβαλα.

─ Απ’ ό,τι ακού, Κώτσια, δε σ’ έπιασαν Κώτσιου ισένα, ινώ ιμάς τ’ς αλλ’νούς…

─ Ας αναμέραγαταν κι ισείς! 

Προεκλογικά και πάλι απ’ την αρχή

Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει,

δεν τη σκιάζει φοβέρα καμιά.

Μόνο λίγον καιρό ξαποσταίνει

και ξανά προς τις κάλπες τραβά.

Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει

κι ας απλώνει τα χέρια συχνά.

Μόνο λίγον καιρό ξαποσταίνει

και γυρεύει παντού δανεικά…

Όσο να πούμε «Δόξα Σοι ο Θεός!» αρχίσαμε το «Παναγία, βόηθα!».

  Πάλι εκλογές… Βουλευτικές αυτή τη φορά! Θα βγάλουμε νέα κυβέρνηση, η οποία θα μας οδηγήσει στα νέα βάσανα της νέας τετραετίας… (να μας ζήσουν τα νέα!...).

  Οι εκλογές αυτές είναι κρίσιμες. Θα το ξαναπούνε όλοι. Κάθε φορά τα ίδια λένε: οι εκλογές είναι κρίσιμες. Εμείς ψηφίζουμε νιώθοντας την κρισιμότητα και με το που γίνεται γνωστό το αποτέλεσμα όσοι χάνουν μας λένε: το κρίμα στον λαιμό σας! 

  Οι εκλογές είναι κρίσιμες. Ας είναι κάθε φορά και χρήσιμες για την Ελλάδα και τους Έλληνες!

  Ετοιμαστείτε, λοιπόν, αν και δε σας φοβάμαι, είστε αρκετά προπονημένοι απ’ τις πρόσφατες (ξέρετε τη διαδικασία τουλάχιστον, δεν είπα ξέρετε και να ψηφίζετε…). 

  Μην ξεχνάτε ότι χάλασαν και τα μπάνια του λαού! Ετοιμάστε τους κι εσείς μια ψυχρολουσία! Θα πεις, αυτοί εδώ και χρόνια χάλασαν και τις μπανιέρες του λαού (με 

τι να το ζεστάνει ο άλλος το νερό;) και παρά ταύτα τους ψηφίζουμε και τους λουζόμαστε. 

  Οι εκλογές θα γίνουν λόγω εθνικού θέματος… Δεν το βρήκαμε ακόμη ποιο είναι, αλλά, πού θα μας πάει, θα το βρούμε κάποια στιγμή! Ας ρίξω κι εγώ τις ιδέες μου, ρίξτε κι εσείς τις δικές σας, μπας και διευκολύνουμε τον πρωθυπουργό. Κάτι πρέπει να πει ως εθνικό θέμα εκεί στον Προκόπη που θα πάει. Ας πει, ας πούμε:

• Ιπειδή τα γίδια τ’ Γιώργου Ράιου  είνι ακόμα ακούριφτα,  καλά είνι  να γένουν 

ικλουές να μαζουχτούν, του Σαββάτου 6 τ’ Αλουνάρη,  καμπόσα ψαλίδια στου Δαφνόριμα, για να τα κουρέψουν κι να π’λήσουμι του τραγόμαλλου ν’ αλαφρώσουμι λίγου του ιθνικό χρέους κι να ξιαλαφρώσουμι κι τα γίδια. 

• Επειδή οι Τούρκοι θεωρούν  ότι  και  η  λίμνη Στεφανιάδας ανήκει στα διεθνή 

χωρικά ύδατα, απειλούν να κάνουν έρευνα για πετρέλαιο και ποιος ακούει μετά τους Στεφανιώτες;

• Επειδή, κύριε πρόεδρε, εκτός απ’ τα κουνούπια,  μ’ γένιτι  κ’νούπι  κάθε μέρα 

κι ο Κυριάκος  να κάνω εκλογές, δεν τιλέβιτι άλλο αυτή η κατάσταση… Ζω μέσα στο κατακαλόκαιρο έναν κακοχείμωνο… Τον άλλο μήνα βγαίνουν και τα απίδια και θέλω να δω πόσα πιάνει ο σάκος τ’ Κυριάκου κι πόσα ου θ’κός μ’ ου σάκους. 

  Η περίοδος πριν τις εκλογές είναι πολύ σημαντική. Μπορεί να λύσετε διάφορα προσωπικά και εργασιακά θέματα, αρκεί να έχετε τις κατάλληλες διασυνδέσεις, αλλά καλύτερα ρωτήστε την πρόεδρο της επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας του Κοινοβουλίου Τασία Χριστοδουλοπούλου που βόλεψε την κόρη της (απορώ πώς δε διαμαρτυρήθηκε ο Πολύδωρας; Τον ξεχάσατε;)  και μην κάθεστε και λιάζεστε στις πλατείες σαν τους μετανάστες! Θα σας βαρέσει ο ήλιος στο κεφάλι. Πλησιάστε σε κάναν στάλο! Αυτή τη στιγμή παχύτερο ίσκιο φαίνεται να έχει ο στάλος τ’ Κυριάκου.

  Το κράτος λειτουργεί! Με κεντρικό σύνθημα «ζήτω η παραλυσία!» ρυθμίζουν στην τελευταία βδομάδα, όσα δε ρύθμισαν τόσον καιρό. Ανάμεσα σ’ αυτά και την ηγεσία στη δικαιοσύνη. Τώρα, τι σόι ηγεσία είσαι (ειδικά στη δικαιοσύνη), άμα σε ορίζουν άλλοι, είναι ένα θέμα, αλλά δεν μπορώ να σας το απαντήσω. Ίσως να εμπίπτει στην κατηγορία: ήταν δίκαιο, ας γίνει και άδικο!... 

  Τα κόμματα μαλώνουν για τη δικαιοσύνη. Γιατί άραγε; Δεν είναι ανεξάρτητη; Ο λαός λέει: «Οι πολλές οι μαμές βγάνουν το παιδί στραβό». Επομένως, εξηγείται εύκολα γιατί η δικαιοσύνη είναι τυφλή. Βέβαια, μπορεί να είναι τυφλή, αλλά από ακοή είναι άπαιχτη. Και την αφή λένε ότι έχει πολύ αναπτυγμένη. Όταν της βάλεις κάτι στο χέρι το πιάνει αμέσως. Κι αυτό που της βάζεις και το υπονοούμενο… 

Μια προσευχή, μια παραίνεση και μια επισήμανση

  Προσευχή: Θεούλη μου, αν είναι να βγει η Νέα Δημοκρατία, κάνε τουλάχιστον να χάσει ο Άδωνις. Πώς να αντέξουμε δυο κακά μαζί;

  Παραίνεση: Συριζαίοι και συριζαίες, συριζάκια, ρ’ζουσπήλια, ριζώματα, ριζικά συστήματα κι κουλουρίζια και ρύζια γενικώς (γλασέ και καρολίνα)!... Κάνω έκκλησιν και συνιστώ προς απάσας τας συνιστώσας σας να ψηφίσετε οπωσδήποτεν την Αυλωνίτου. Μην τους κόψετε όλους απότομα! Μετά τη Μεγαλοοικονόμου δεν μπορεί να στερηθούμε απ’ τη Βουλή και την Αυλωνίτου. Με μια Παπακώστα μόνο, είναι να το κλείνουμε το Καφενείο. Όχι, στην αποσουργελοποίηση της πολιτικής! Θα χαθούν θέσεις εργασίας… Και το γέλιο μας… 

  Επισήμανση: Δημοπίθηκος είναι αυτός που εξαπατά τον λαό, ο απατεώνας, ο αγύρτης, ο δημαγωγός, ο λαϊκιστής…  Όταν με το καλό ψηφίσετε, σε όποιο κόμμα κι αν επιλέξετε, προσπαθήστε να τους ανακαλύψετε και να τους αποφύγετε! Να θυμάστε! Παντού υπάρχουν και κυκλοφορούν οι

                                                                              δημοπίθηκοι…

Φωτοαπογοήτευση

  Κατανοώ που σας απογοήτευσα… Λογικά, περιμένατε εδώ μια φωτογραφία με δημοπίθηκους. Επειδή δεν ήξερα ποιους να πρωτοβάλω, προτίμησα τους γαϊδάρους, αν και οι γάιδαροι ουδέν κακόν προκαλούν, απεναντίας είναι πολύ χρήσιμοι. Κάντε μόνοι σας ελεύθερα τους συνειρμούς σας!

  Όμως, κι εσείς με απογοητεύσατε… Αφού είδατε τα γαϊδουράγκαθα στην πρώτη φωτογραφία, έπρεπε να καταλάβετε ότι κάπου κοντά είναι και τα γαϊδούρια…   

                                                                                                                      

                                                                                                                                                        

8/7/2019

Ο αστερισμός Μικρός Λέων του .Κωνστ. Αθ. Οικονόμου, δασκάλου, συγγραφέα + ΒΙΝΤΕΟ

 

Ο αστερισμός Μικρός Λέων

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου, συγγραφέα

ΓΕΝΙΚΑ: Ο Μικρός Λέων [Λατ. Leo Minor, συντ. LMi] είναι ένας αστερισμός που σημειώθηκε πρώτη φορά το 1690 από τον Εβέλιο. Συνορεύει με τους αστερισμούς Μεγάλη Άρκτο, Λύγκα και Λέοντα, ενώ έχει έκταση 232,0 τετ. μοίρες [64ος σε έκταση αστερισμός από τους 88 αναγνωρισμένους]. Βρίσκεται ολόκληρος στο βόρειο ημισφαίριο της ουράνιας σφαίρας και είναι πλήρως ορατός σε γεωγραφικά πλάτη μεταξύ 90° Βόρεια και 48° Νότια. Είναι αμφιφανής στην Ελλάδα, ορατός ολόκληρος τις ανοιξιάτικες νύχτες, μέχρι τα τέλη Ιουλίου.

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Ο Εβέλιος σχημάτισε τον αστερισμό με βάση 18 αστέρες από τον Λέοντα και τη μεγάλη Άρκτο. Ο Πτολεμαίος περιελάμβανε μερικούς αστέρες από εδώ στους λεγόμενους «αμορφώτους» του Λέοντος [«αμόρφωτοι» ονομάζονταν οι αστέρες που δεν συμμετείχαν στην κατασκευή της μορφής που απεικόνιζε ένας αστερισμός]. Ο Γερμανός αστρονόμος Christian Ludwig Ideler (1766-1846) υπέθετε ότι οι αστέρες του σημερινού Μικρού Λέοντος ήταν η Al Thiba wa-Auladuha (η Γαζέλα με το Μικρό της) των Αράβων. Αργότερα, ο Βρετανός αστρονόμος Richard Anthony Proctor (1834-1888) μετέβαλε την ονομασία του αστερισμού σε Leaena (Λέαινα), μια μετονομασία που δεν επικράτησε. Ο Ζωδιακός της Δενδερά στην Αίγυπτο, έχει στη θέση αυτή του ουρανού τον ζωδιακό Καρκίνο, μάλλον από παρανόηση, καθώς αρκετοί βλέπουν στους αστέρες του Μικρού Λέοντος μαζί με άλλους στα πόδια της Μεγάλης Άρκτου έναν σκαραβαίο, την αιγυπτιακή δηλαδή απεικόνιση του αστερισμού του Καρκίνου. Η ευρύτερη περιοχή του ουρανού ήταν αφιερωμένη στον αιγυπτιακό θεό Πτα. Οι Κινέζοι χώριζαν τον αστερισμό σε δύο κομμάτια, το Nuy Ping (Εσωτερικό Παραπέτασμα) και τον Seaou Wei. Όμως, συμπεριελάμβαναν τους δύο Λέοντες στον δικό τους μεγάλο «Δράκοντα» και σε ένα άλλο ουράνιο σχήμα, το «Αυτοκρατορικό άρμα».

ΦΩΤΕΙΝΟΤΕΡΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ: Μόνο ο αστέρας β Μικρού Λέοντος έχει όνομα με γράμμα του ελληνικού αλφαβήτου, πράγμα μοναδικό για αστερισμό. Ο αστερισμός έχει 37 ορατούς [φ.μ.≤6,5] αστέρες. Ο 46 Μικρού Λέοντος είναι ο φωτεινότερος του αστερισμού, με φαινόμενο μέγεθος 3,83. Ο Εβέλιος τον χαρακτήρισε με το επίθετο Praecipua (ο πρωτεύων), που ο Τζ. Πιάτσι το εισήγαγε ως κύριο όνομα στο λεγόμενο αστρονομικό «Κατάλογο του Παλέρμο». Οι αστέρες β, 21 και 10 Μικρού Λέοντος έχουν αντιστοίχως φαινόμενο μέγεθος 4,21, 4,48 και 4,55.

ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΑ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ: Επειδή βρίσκεται σε μία κατεύθυνση μακριά από τον γαλαξιακό επίπεδο, ο Μικρός Λέων είναι φτωχός σε σώματα του δικού μας Γαλαξία. Μόνο μερικοί μακρινοί γαλαξίες διακρίνονται, ανάμεσα στους οποίους φωτεινότερος είναι ο σπειροειδής NGC 3344 (φαινόμενο μέγεθος 9,9), που βρίσκεται 22 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά από τη Γη. Οι Dick McCloskey and Annette Posen του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, ανακάλυψαν το 1959 μια μικρή και δυσδιάκριτη βροχή διαττόντων αστέρων μεταξύ 18 και 29 Οκτωβρίου. Η “βροχή” αυτή οφείλεται στο πέρασμα του κομήτη c/1739 K1 (Zaotti). Το φαινόμενο είναι ορατό μόνο από το βόρειο ημiσφαίριο.

konstantinosa.oikonomou@gmail.com

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ: