Ο Άγιος Νεος Ιερομάρτυς Ζαχαρίας Μητροπολίτης Κορίνθου [30.3.1684] από τον Κων/νο Οικονόμου

 

Ο Άγιος Νεος Ιερομάρτυς Ζαχαρίας Μητροπολίτης Κορίνθου [30.3.1684]

από τον Κων/νο Οικονόμου

“Δέχου στεφάνους εκ Θεού Ζαχαρία,

Ως Iεράρχης και αθλητής Kυρίου”.

   ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΩΝ ΒΕΝΕΤΟΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ: Στο ξεκίνημα του λεγομένου 6ου Τουρκοβενετικού πολέμου (1684–1699), στη διάρκεια του οποίου η Πελοπόννησος, η Αίγινα, η Πρέβεζα κι η Λευκάδα άλλαξαν προσωρινά τύραννο, περνώντας από τη βαρβαρότητα των Οθωμανών, στη κυριαρχία της Παπόφιλης “Γαληνοτάτης Δημοκρατίας”, ένα περιστατικό συγκλόνισε το χριστιανικό κόσμο της Ορθοδόξου Κορίνθου.

Η Κόρινθος τον 17ο αιώνα

  Η ΣΥΚΟΦΑΝΤΙΑ: Εκείνη, λοιπόν την εποχή, ο Επίσκοπος της Ορθοδόξου Εκκλησίας Κορίνθου, ο Ζαχαρίας, συκοφαντήθηκε από τους Τούρκους ότι συνεργαζόταν με τους Ενετούς, κατά την εκστρατεία του Ενετικού στρατού και στόλου υπό τον Μοροζίνη στην Νότια παράκτια Ελλάδα, για την απελευθέρωση των Ελλήνων. Μάλιστα βρέθηκε και συκοφάντης που έλεγε ότι ο Επίσκοπος είχε κρυφή αλληλογραφία για το σκοπό αυτό με τους Λατίνους. Μ’ αυτή την πρόφαση όρμησε ο βάρβαρος μωαμεθανικός όχλος στη Μητρόπολη και σαν ανήμερα θηρία άρπαξαν τον αρχιερέα του Θεού και σιδηροδέσμιο, δέρνοντας και σπρώχνοντας, τον έφεραν στον δικαστή.

ΣΥΛΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΟ: Ο κριτής, τον προέτρεψε, ως μοναδική λύση για κείνον, να αρνηθεί τον Χριστό και να γίνει μωαμεθανός! Ο Ζαχαρίας, με αηδία άκουσε την πρόταση αυτή του Οθωμανού μουλά και γι' αυτό βασανίστηκε φρικτά. Σε μια δεύτερη προσπάθεια των Τούρκων να “συνετίσουν” τον αρχιερέα, ο Άγιος Μάρτυς απάντησε: “Να μη το δώσει ο Άγιος Θεός ν’ αρνηθώ τον Κύριό μου Ιησού Χριστό, τον αληθινό Θεό. Πιστεύω Αυτόν Θεό παντοδύναμο και ποιητή του σύμπαντος κόσμου και για το όνομά Του το Άγιο είμαι έτοιμος να χύσω και το αίμα μου”. Μόλις τ’ άκουσε ο δικαστής διέταξε και τον έδειραν ξανά σκληρά. Κατόπιν τον έβαλαν στη φυλακή και τον βασάνιζαν αλύπητα και απάνθρωπα αλλά δεν μπόρεσαν να μεταβάλουν τη γνώμη του. Έπειτα βγήκε και η “ετυμηγορία” των ιθυνόντων της πόλης. Καταδικάστηκε να καεί ζωντανός στη φωτιά περιστρεφόμενος σαν πασχάλιος αμνός!

ΜΙΑ ΔΩΡΟΔΟΚΙΑ ΛΙΓΟΣΤΕΥΕΙ ΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΟ: Οι χριστιανοί της Κορίνθου, σαν έμαθαν την απόφαση των βαρβάρων, προσέφεραν μεγάλο χρηματικό ποσό στον Τούρκο έπαρχο, για να μεταβληθεί ο φρικτός αυτός τρόπος της θανατικής καταδίκης. Έτσι ο νέος ιερομάρτυρας Ζαχαρίας αποκεφαλίστηκε στην Κόρινθο, στις 30 Μαρτίου του 1684 μ.Χ. Ήταν η Τρίτη Κυριακή των Νηστειών, η Κυριακή της Σταυροπροσκύνησης.

Ο Μέγας Κανών του Α. Ανδρέα Κρήτης AUDIOBOOK-BINTEO Ψάλλεται την Τετάρτη της Ε΄ εβδομάδας Νηστειών [2.4.2025] δ. ο Κων/νος Οικονόμου

 Ο Μέγας Κανών του Α. Ανδρέα Κρήτης AUDIOBOOK-BINTEO

Ψάλλεται την Τετάρτη της Ε΄ εβδομάδας Νηστειών [2.4.2025]

διαβάζει ο Κων/νος Οικονόμου

Ο Μεγάλος Κανόνας ψάλλεται τμηματικά στα απόδειπνα των τεσσάρων πρώτων ημερών της Α’ Εβδομάδας των Νηστειών και ολόκληρος στην ακολουθία του Όρθρου της Πέμπτης της Ε’ εβδομάδας. Στις ενορίες , ωστόσο, ψάλλεται και ανεξάρτητα από τον όρθρο, ως μικρή αγρυπνία, το βράδυ της Τετάρτης μαζί με την ακολουθία του αποδείπνου. Ο Μεγάλος Κανόνας στην μορφή του έχει μια χαρακτηριστική ιδιορρυθμία. Η ιδιορρυθμία του συνίσταται στο ότι συγκρινόμενος προς τους άλλους ομοίους του κανόνες, είναι «μέγας». Μέγας στην απόλυτη του έννοια. Μεγαλύτερος δεν μπορούσε να υπάρξει· και τούτο γιατί ο ποιητής θέλησε να συνθέσει όχι τρία ή τέσσερα τροπάρια για την κάθε ωδή, όπως συνήθως έχουν οι άλλοι κανόνες, αλλά πολύ περισσότερα: τόσα, όσα είναι και όλοι οι στίχοι των ωδών, έτσι ώστε στον καθένα στίχο να αντιστοιχεί και να παρεμβάλλεται κατά την ψαλμωδία από ένα τροπάριο. 250 είναι οι στίχοι των ωδών, 250 και τα τροπάρια του Μ. Κανόνα, ενώ οι συνήθης κανόνες έχουν γύρω στα 30. Σήμερα τα τροπάρια του Μ. Κανόνα είναι κατά 30 περίπου περισσότερα από τα αρχικά. Μεταγενέστεροι υμνογράφοι πρόσθεσαν τροπάρια για την οσία Μαρία την Αιγυπτία και για τον ίδιο τον Ανδρέα.

ΕΔΩ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΜΕ ΤΟ ΑUDIOBOOK ΕΔΩ:

https://www.youtube.com/watch?v=XIz6JYp3oFw

Άγιος Λουκάς ο Ανδριανουπολίτης ο εν Μυτιλήνη [23.3] + ΒΙΝΤΕΟ Kωνσταντίνος Οικονόμου

 

^{Άγιος Λουκάς ο Ανδριανουπολίτης ο εν Μυτιλήνη [23.3] + ΒΙΝΤΕΟ}

^{Kωνσταντίνος Οικονόμου}

“Λουκάς Όσιος εκ δε του ξίφους πέλει,
Συνθιασώτης του χορού των Mαρτύρων”.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΡΦΑΝΙΑ ΣΤΟ ΞΕΝΟΔΟΥΛΕΜΑ: Ο Άγιος Λουκάς, γεννήθηκε από τον Αθανάσιο και τη Δομνίτσα στην Αδριανούπολη της Θράκης. Σε ηλικία έξι χρονών έμεινε ορφανός από πατέρα και η μητέρα του τον παρέδωσε σ' έναν Ζαγοραίο πραγματευτή. Ο έμπορος αυτός πήρε μαζί του τον μικρό Λουκά αρχικά στη Ρωσία και ύστερα στην Κωνσταντινούπολη όπου είχε και κατάστημα.

13 ΕΤΩΝ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΑ ΕΞΟΜΩΤΗΣ: Μια μέρα ο Λουκάς έτυχε να μαλώσει μ’ ένα τουρκόπουλο και το έδειρε. Οι Τούρκοι που ήσαν παρόντες, βλέποντας το περιστατικό ώρμησαν σα θηρία ανήμερα και άρπαξαν τον Λουκά και ήσαν έτοιμοι να τον ξεσκίσουν από την οργή τους. Ο Λουκάς, παιδί ακόμη, φοβήθηκε και φώναξε: “Αφήστε με και τουρκεύω”. Αμέσως ηρέμησαν. Την ίδια στιγμή ένας ονομαστός Τούρκος τον πήρε και με μεγάλη χαρά τον πήγε στο σπίτι του. Εκεί τον πρόσταξε να αρνηθεί τον Χριστό και να αποδεχθεί τη δική του αντίχριστη θρησκεία. Όταν ηρέμησε ο μικρός Λουκάς, συνειδητοποίησε το κακό που έπαθε και αμέσως μετανόησε. Κι ενώ ο αγάς του έταζε διάφορα, ο άγιος, αν και μικρό παιδί, δεν εξαπατήθηκε αλλά περιφρονούσε όλα αυτά. Δεν μπορούσε όμως να φύγει από το σπίτι εκείνο. Έστειλε όμως μήνυμα στο αφεντικό του μήπως και μπορέσει να τον γλυτώσει, πριν του κάνουν την περιτομή. Το αφεντικό του έτρεξε στον πρέσβη της Ρωσίας παρακαλώντας τον να λυτρώσει την ψυχή του μικρού που κινδύνευε. Εκείνος έστειλε άνθρωπο δικό του να ζητήσει το παιδί. Ο αγάς του δήλωσε χωρίς περιστροφές πως δεν θα το έδινε διότι μόνο του πήγε εκεί και δεν το πίεσε να γίνει Μωαμεθανός. Έτσι ο απεσταλμένος έφυγε άπρακτος. Ο αγάς επειδή φοβήθηκε μήπως ξαναζητήσουν το παιδί, το έδεσε και του έκανε βίαια την περιτομή!

ΦΥΓΗ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΘΩΝΑ: Λίγες μέρες αργότερα ο Λουκάς κατάφερε να φύγει από το σπίτι του αγά και πέρασε στον Γαλατά. Εκεί κάποιοι πιστοί του έδωσαν χριστιανικά ρούχα και τον έβαλαν σε καράβι για τη Σμύρνη. Από τη Σμύρνη πήγε στη Θήρα. Εκεί συνέβη να αρρωστήσει με πόνους στα μάτια. Αυτό τον ανάγκασε να πάει σε ένα πνευματικό και να φανερώσει όσα είχαν γίνει. Ο πνευματικός τον συμβούλευσε ότι συμφέρον είναι να φύγει από τους τόπους που είναι Τούρκοι και να πάει στο Άγιο Όρος, να επιμεληθεί τη σωτηρία του. Ο Λουκάς τον άκουσε και έφυγε για τον Άθωνα. Αρχικά επισκέφτηκε την Ι. Μονή Μεγίστης Λαύρας, όπου υπηρέτησε στο αρχονταρίκι. Κατόπιν πήγε στη Μονή Ιβήρων, όπου εξομολογήθηκε στον ηγούμενο την κατάστασή του και εκείνος τον έστειλε στη Σκήτη του Τιμίου Προδρόμου, όπου έκανε τον κανόνα της διόρθωσης, υπακούοντας στον πνευματικό, και επανεντάχθηκε στην Εκκλησία κατά την τάξη της. Ακολούθως στη Μονή Σταυρονικήτα πήρε το σχήμα του δόκιμου μοναχού. Επισκέφθηκε πολλές μονές στο Άγιο Όρος αλλά ο διάβολος δεν του επέτρεπε να αναπαυθεί κάπου και αναγκαζόταν να φεύγει. Βγήκε από το Άγιο Όρος για ένα διάστημα, αλλά και έξω ο πειρασμός δεν τον άφηνε να ηρεμήσει και επανήλθε, στη Σκήτη της Αγίας Άννης τη φορά αυτή, όπου και τον δέχτηκε με πολλή αγάπη ένας παπα-Βησσαρίων, στον οποίο αποκάλυψε την πτώση του, τον αγώνα του αλλά και την επιθυμία του για ομολογία. Ο γέρων προσπάθησε να τον αποτρέψει, μιλώντας τον για τα βασανιστήρια και το θάνατο ενώ παράλληλα του υπέδειξε τη σωτηρία μέσα από το δρόμο της μοναχικής ζωής. Επειδή όμως ο άγιος επέμενε, τον έστειλε σ’ ένα πνευματικό της Σκήτης, τον πατέρα Ανανία, στον οποίο εξέθεσε τον πόθο του για μαρτύριο. Όμως και ο πνευματικός αυτός του υπέδειξε τις δυσκολίες ενός τέτοιου αγώνα. Ο άγιος επέμενε πως με τη χάρη του Χριστού θα κατορθώσει να τα υπομείνει. Τότε ο πνευματικός του, υποχωρώντας, του είπε πως πρέπει να προετοιμασθεί πνευματικά και να δοκιμαστεί για ένα χρονικό διάστημα με έντονο πνευματικό αγώνα με τη συμφωνία και τη συμπαράσταση του γέροντα Βησσαρίωνα. Αφού προετοιμάστηκε με αυστηρή νηστεία, λίγο ψωμί και νερό, άπαξ ημερησίως, μετάνοιες, αδιάλειπτη προσευχή και άλλες δοκιμασίες, εκάρη μοναχός και αναχώρησαν μαζί με τον γέροντα Βησσαρίωνα, με την ευχή του πνευματικού.

ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ: Κάποτε οι δυο τους κατέληξαν στα Πάμφιλα της Λέσβου. Εκεί ο άγιος προετοιμάστηκε, με συνεχή εξαγόρευση των λογισμών στο γέροντά του, με το μυστήριο του Ευχελαίου και της Θείας Ευχαριστίας, με τη συμπαράσταση του εφημερίου του χωριού, π. Παρθενίου, με τις παρακλήσεις που τελούσαν και τη συνεχή και έντονη προσευχή όλων. Έπειτα, αφού ο παπα-Παρθένιος του φόρεσε κατάσαρκα το καλογερικό παραμάντι¹, μετά αγιοταφίτικο σάβανο και από πάνω κοσμικά ρούχα, τον σταύρωσε με λάδι από τον Πανάγιο Τάφο και του έδεσε πάνω του ένα κομματάκι από το ματωμένο πουκάμισο του νεομάρτυρος της Μυτιλήνης Θεοδώρου, ο άγιος ξεκίνησε για την Μυτιλήνη και εμφανίστηκε στον δικαστή.

ΟΜΟΛΟΓΙΑ: “Εγώ”, του λέει, “σαν ήμουν μικρό παιδί, δεκατριών ετών, ξεγελάστηκα από εσάς και ήρθα στη θρησκεία σας, μη μπορώντας να ξεχωρίσω την αλήθεια από το ψέμα. Έμεινα στη θρησκεία σας λίγο αλλά, όταν ενηλικιώθηκα, κατάλαβα ότι η θρησκεία σας είναι ψεύτικη και αυτός που τον λέτε για προφήτη είναι απατεώνας που εξαπάτησε όλους σας και τον πιστέψατε. Αφού λοιπόν έμαθα πως η θρησκεία σας είναι σκοτάδι, την αρνούμαι μπροστά σας και ομολογώ τη χριστιανική πίστη μου, που είναι το αληθινό φως. Πιστεύω και προσκυνώ τον Κύριό μου Ιησού Χριστό, Θεό αληθινό”. Ο δικαστής τον ρώτησε διάφορα και αρχικά με ηρεμία του είπε: “σε λυπούμαι, παιδί μου, διότι, αν δε μ΄ ακούσεις, έχεις να υποστείς πολλά βασανιστήρια, τέτοια που δεν άκουσες ποτέ σου και που δε μπορείς να φανταστείς”. Ο άγιος του απάντησε με πολύ θάρρος: “τα σκέφτηκα όλα αυτά τα βάσανα, ό,τι έχετε να μου κάνετε, κάντε το μια ώρα αρχύτερα, μην αργοπορείτε. Χριστιανός είμαι, την πίστη μου δεν την αρνούμαι, τον Χριστό μου προσκυνώ, τον Χριστό μου ποθώ, Χριστιανός θέλω να πεθάνω”. Άρχισαν τότε από τη μια τα καλοπιάσματα οι παρόντες Τούρκοι που του ΄ταζαν διάφορα οφέλη και από την άλλη οι φοβέρες. Ο δικαστής τον έστειλε στο ναζίρη, τον έφορο δηλαδή των βακουφίων, γιατί η Μυτιλήνη ήταν τότε βακούφι.

ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗ ΣΤΟ ΝΑΖΙΡΗ: Στο δρόμο συνάντησαν τον μητροπολίτη τυχαία και ο άγιος του ζήτησε να κάνει δέηση υπέρ αυτού. Πράγματι ο μητροπολίτης έστειλε γράμματα σε όλα τα χωριά να κάνουν παρακλήσεις για χάρη του μάρτυρος. Έτσι σ’ όλο το νησί γινόταν προσευχή για την ενίσχυση του αγίου μάρτυρος. Ο ναζίρης άρχισε τις κολακείες και τα ταξίματα, μάταια όμως. Στο μεταξύ μαζεύτηκαν οι αγάδες του νησιού για να διαβαστεί ένα φιρμάνι του σουλτάνου. Έφεραν και τον μάρτυρα να τον εξετάσουν και τότε ο άγιος όχι μόνο δεν δέχτηκε τις προτάσεις για επιστροφή στο Μωαμεθανισμό, αλλά με θεία φώτιση, έκανε μια ακόμη θαυμαστή ομολογία πίστεως.

ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ: Τον έκλεισαν στη φυλακή, στο τιμωρητικό ξύλο. Ο μητροπολίτης και οι δημογέροντες προσπάθησαν να στείλουν άνθρωπο στη φυλακή να του συμπαρίσταται και να του φέρνει τη Θεία Κοινωνία. Την Κυριακή 23 Μαρτίου του 1802, τον έβγαλαν από τη φυλακή και τον οδήγησαν στο ναζίρη, ο οποίος του έκανε μια τελευταία πρόταση για επιστροφή στο ισλάμ. Μετά την αρνητική του απάντηση ο άγιος οδηγήθηκε για απαγχονισμό στην λεγόμενη αγορά των Ρωμιών, χαίρων και προσευχόμενος σα να πήγαινε σε γάμο. Ήταν μόλις δεκαεννέα ετών.

ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΛΕΙΨΑΝΟΥ: Το τίμιο λείψανό του Μάρτυρα έμεινε κρεμασμένο τρεις μέρες, φαινόταν δε σα να κοιμάται. Το θαυμαστότερο είναι πως ανέδιδε μια άρρητη ευωδία, την οποία αισθάνονταν όλοι όσοι περνούσαν από εκεί. Μετά τις τρεις ημέρες κατέβασαν το άγιο λείψανο, το έβαλαν σε μια βάρκα και αφού του έδεσαν μια πέτρα το έριξαν στη θάλασσα. Βλέπεις πάντα οι βάρβαροι Οθωμανοί δεν επέτρεπαν στους ραγιάδες χριστιανούς ούτε τη χαρά της ευλογίας των αγίων λειψάνων. Το μαρτυρικό σώμα όμως δεν βυθίστηκε, μόνο έσερνε τη βάρκα σαν πτερό. Ακολούθησε φοβερή θαλασσοταραχή με αποτέλεσμα το καΐκι να συντριβεί στους βράχους και μόλις γλύτωσαν οι επιβαίνοντες. Οι Χριστιανοί και ιδιαιτέρως ο γέροντάς του στεναχωρήθηκαν πολύ διότι δεν μπόρεσαν να ενταφιάσουν τον άγιο. Τη νύχτα όμως παρουσιάστηκε ο άγιος στον ύπνο του παπα-Βησσαρίωνα και του είπε: “μη λυπάσαι, πάτερ, έξω από τη θάλασσα είμαι”. Πράγματι η θάλασσα το είχε βγάλει έξω και κάποιοι Χριστιανοί το ενταφίασαν κρυφά. Μεγάλα θαύματα και θεραπείες ακολούθησαν, με την πρεσβεία του αγίου νεομάρτυρος Λουκά. Σήμερα, μέρος των Ιερών Λειψάνων του Αγίου βρίσκονται στην Ιερά Μονή Σταυρονικήτα Αγίου Όρους. Άγιε Μάρτυς Λουκά πρέσβευε και υπέρ ημών!

Απολυτίκιο [Ήχος δ']: “Ασκητικώς προγυμνασθείς εν τω Άθω, τας νοητάς των δυσμενών παρατάξεις, την πανοπλίαν ώλεσας παμμάκαρ του Σταυρού, αύθις δε προς άθλησιν, ανδρικώς απεδύσω, κτείνας τους της πίστεως, αισθητούς πολεμίους, Οσιομάρτυς ξίφει νοητώ, διό εστέφθης, Λουκά διττοίς στέμμασι”. Κοντάκιο [Ήχος δ']: “Εν παννύχοις άσμασι, τους σε υμνούντας, και προς σε ορθρίζοντας, μετ` ευλαβείας ιεράς, σκέπε και φρούρει πρεσβείαις σου, Οσιομάρτυς Λουκά παναοίδιμε”. Μεγαλυνάριο: “Δόξη Αθλοφόρε μαρτυρική, παρεστώς τω θρόνω, του παντάνακτος, και Θεού, μέμνησο των πίστει, την μνήμην σου τελούντων, Λουκά Οσιομάρτυς, Χριστού πανθαύμαστε”.

1. Παραμάντι<παρα-μανδύας, είναι μέρος των ενδυμάτων που φορά ο μοναχός κάτω από τα ράσα, μαζί με τον υφασμένο σταυρό.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

https://www.youtube.com/watch?v=8mmdaOadEWg

Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς και ΒΙΝΤΕΟ-ΑUDIOBOOK από τον Άγιο Νικόλαο Καβάσιλα

 Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου κατά τον Άγιο Γρηγόριο Παλαμά και ΒΙΝΤΕΟ-ΑUDIOBOOK από τον Άγιο Νικόλαο Καβάσιλα

1. O ψαλμωδός προφήτης, απαριθμώντας τα είδη της δημιουργίας και καθορώντας την αποτεθειμένη σ' αυτά σοφία του Θεού, γεμάτος θαυμασμό ολόκληρος, εκεί που έγραφε ανεφώνησε· «πόσο μεγαλοπρεπή είναι τα έργα σου, Κύριε, όλα τα έπλασες με σοφία!». 
Σ' εμένα τώρα, που επιχειρώ να εξαγγείλω κατά δύναμι την σαρκική επιφάνεια του Λόγου που έκτισε τα πάντα, ποιος λόγος θα μου αρκέση για εξύμνησι; Εάν πραγματικά τα όντα είναι γεμάτα θαύμα και το ότι αυτά προήλθαν στην ύπαρξι από μη όντα είναι θείο και πολυύμνητο, πόσο θαυμασιώτερο και θειότερο είναι και πόσο αναγκαιότερο είναι να υμνήται από μας το να γίνη κάποιο από τα όντα θεός, και όχι απλώς θεός, αλλά ο όντως ων Θεός, και μάλιστα η φύσις μας που δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε ούτε τον χαρακτήρα κατά τον οποιίο έγινε να φυλάξη και γι' αυτό δικαίως απωθήθηκε στα κατώτατα μέρη της γης; Διότι τόσο μεγάλο και θείο, τόσο απόρρητο και ακατανόητο είναι το ότι η φύσις μας έγινε ομόθεος και ότι δι' αυτής μας εχαρίσθηκε η επάνοδος στο καλύτερο ώστε τούτο και στους αγίους αγγέλους και στους ανθρώπους, ακόμη και στους προφήτες, αν και αυτοί βλέπουν δια Πνεύματος, να μένη στην πραγματικότητα ανεπίγνωστο, μυστήριο που είναι κρυμμένο από τον αιώνα. Και γιατί αναφέρω μόνο πριν πραγματοποιηθή; Διότι και όταν έγινε, πάλι μένει μυστήριο, όχι βέβαια ότι έγινε αλλά πώς έγινε· μυστήριο πιστευόμενο αλλά μη γινωσκόμενο, προσκυνούμενο, αλλά μη πολυπραγμονούμενο, προσκυνούμενο δε και πιστευόμενο διά μόνου του Πνεύματος· «διότι κανείς δεν μπορεί να ειπή Κύριον Ιησού, παρά στο άγιο Πνεύμα», και το Πνεύμα είναι αυτό διά του οποίου προσκυνούμε και διά του οποίου προσευχόμαστε, λέγει ο απόστολος. 

2. Ότι δε το μυστήριο τούτο είναι ακατανόητο, όχι μόνο στους ανθρώπους, αλλά και στους αγγέλους και τους αρχαγγέλους, αποδεικνύει σαφώς και το γεγονός που εορτάζεται από εμάς σήμερα. Ο αρχάγγελος ευαγγελίσθηκε στην Παρθένο τη σύλληψι· όταν δε αυτή αναζητούσε τον τρόπο κι είπε προς αυτόν, «πώς θα μου συμβή τούτο, αφού δεν γνωρίζω άνδρα;», μη μπορώντας να ερμηνεύση τον τρόπο κατά κανένα τρόπο ο αρχάγγελος, κατέφυγε και αυτός προς τον Θεό, λέγοντας «Πνεύμα άγιο θα έλθη σ' εσέ και δύναμις Υψίστου θα σε επισκιάση». Όπως δηλαδή, αν κανείς ερωτούσε τον Μωυσή, πώς κατασκευάζεται από γη άνθρωπος, πώς από χώμα προέρχονται οστά και νεύρα και σάρκα, πώς αισθητήρια από αναίσθητη ύλη, πώς πάλι άνθρωπος από την αδαμιαία πλευρά, πώς το οστούν διαπλώθηκε και διαιρέθηκε, ενώθηκε και συνδέθηκε, πώς από το οστούν προήλθαν σπλάγχνα και χυμοί διάφοροι και όλα τα άλλα; Όπως λοιπόν, αν κάποιος ερωτούσε αυτά τον Μωυσή, δεν θα έλεγε τίποτε περισσότερο πλην του ότι ο Θεός είναι που έλαβε χώμα από τη γη και έπλασε τον Αδάμ, και μια από τις πλευρές του Αδάμ και κατασκεύασε την Εύα, ώστε θα έλεγε μεν ποιος είναι ο κτίστης, αλλά τον τρόπο κατά τον οποίο έγιναν εκείνα δεν θα τον έλεγε· έτσι και ο Γαβριήλ, ότι τον άσπορο τόκο θα κατασκευάσουν το άγιο Πνεύμα και η δύναμις του Υψίστου, το είπε, το πώς όμως, δεν το είπε. Αν μάλιστα, όταν εμνημόνευσε προηγουμένως την Ελισάβετ, ότι συνέλαβε σε γηρατειά ενώ ήταν στείρα, δεν είχε να ειπή τίποτε παραπάνω πλην του ότι δεν είναι τίποτε αδύνατο για τον Θεό, πώς θα μπορούσε να ειπή τον τρόπο στην περίπτωσι αυτής που συνέλαβε κι εγέννησε παρθενικά; 

3. Έχει όμως και κάτι περισσότερο το λεγόμενο από τον αρχάγγελο προς την Παρθένο, που ενέχει μεγαλύτερο μυστήριο· «θα έλθη», λέγει, «άγιο Πνεύμα σ' εσέ και δύναμις Υψίστου θα σ' επισκιάση». Γιατί; Διότι και το γεννώμενο δεν είναι προφήτης ούτε απλώς άνθρωπος, όπως ο Αδάμ, αλλά θα ονομασθή υιός του Υψίστου, σωτήρ και λυτρωτής του ανθρωπίνου γένους και βασιλεύς αιώνιος. Όπως τους λίθους που εξέπεσαν από κορυφή όρους και κινούνται έως το τέλος της υπωρείας τους διαδέχονται πολλοί κρημνοί, έτσι κι εμάς, αφού εξεπέσαμε από τη θεία εντολή στον παράδεισο κατεβήκαμε έως τον άδη, πολλά δεινά μας ευρήκαν διαδοχικά. Διότι δεν είναι μόνο η γη που ανέπτυξε αγκάθια και τριβόλια αισθητά, κατά την κατάρα προς τον προπάτορα, αλλά εσπαρθήκαμε κι εμείς με τα πολυειδή αγκάθια των πονηρών παθών και τα φοβερά τριβόλια της αμαρτίας. Και δεν έλαβε το γένος μας εκείνη μόνο τη λύπη την οποία εκληροδότησε η προμήτωρ διά της προς αυτήν κατάρας, που την κατεδίκασε να γεννά με λύπη, αλλά και όλος ο βίος μας έγινε σχεδόν οδύνη και λύπη. 

4. Ο Θεός όμως που μας έπλασε από ευσπλαγχνία επέβλεψε προς εμάς φιλανθρώπως και αφού έκλινε τους ουρανούς κατέβηκε και παίρνοντας από την αγία Παρθένο τη φύσι μας την ανακαίνισε και την επανέφερε, μάλλον δε την ανεβίβασε σε θείο και ουράνιο ύψος. Θέλοντας λοιπόν να πραγματοποιήση αυτό, μάλλον δε να φέρη σε πέρας την προαιώνια βουλή του σήμερα, στέλλει τον αρχάγγελο Γαβριήλ, όπως λέγει ο ευαγγελιστής Λουκάς, «στη Ναζαρέτ προς Παρθένο μνηστευμένη με άνδρα, του οποίου το όνομα ήταν Ιωσήφ, από το γένος και την πατριά του Δαβίδ, και το όνομα της Παρθένου ήταν Μαριάμ». 

5. Στέλλει λοιπόν ο Θεός τον αρχάγγελο προς Παρθένο και την καθιστά μητέρα του με μόνη την προσφώνησι αν και μένει παρθένος, επειδή βέβαια, αν συλλαμβανόταν από σπέρμα, δεν θα ήταν νέος άνθρωπος ούτε θα ήταν άναμάρτητος και σωτήρ των αμαρτωλών διότι η κίνησις της σαρκός για γέννησι, αφού μένει ανυπότακτη προς τον νου που είναι ταγμένος να ηγεμονεύη των λειτουργιών μας, δεν ευρίσκεται εντελώς έξω από την αμαρτία. Γι' αυτό και ο Δαβίδ έλεγε, «με ανομίες συνελήφθηκα και με αμαρτίες μ' εκυοφόρησε η μητέρα μου». Εάν λοιπόν η σύλληψις του Θεού ήταν από σπέρμα, δεν θα ήταν νέος άνθρωπος ούτε αρχηγός της νέας και μη παλαιουμένης καθόλου ζωής. Αν ήταν της παλαιάς μερίδος και κληρονόμος εκείνου του πταίσματος, δεν θα μπορούσε να φέρη στον εαυτό του το πλήρωμα της άφθαρτης θεότητος και να κάμη την σάρκα του ανεξάντλητη αγιασμού, ώστε και των προπατόρων εκείνων ν' αποπλύνη τον μολυσμό με περίσσεια δυνάμεως και στους επιγόνους όλους να επαρκή γι' αγιασμό. Γι' αυτό δεν ήλθε άγγελος ούτε άνθρωπος, αλλ' ο ίδιος ο Κύριος ήλθε και μας έσωσε, που συνελήφθηκε και εσαρκώθηκε σε μήτρα Παρθένου κι έμεινε αναλλοιώτως Θεός. 

6. Έπρεπε δε να έχη και μάρτυρα της άσπορης συλλήψεως την Παρθένο και συνεργό σε όσα επρόκειτο να τελεσθούν κατ' οικονομία. Ποια είναι αυτά; Η άνοδος στη Βηθλεέμ, όπου θα ετελείτο και ο εξαγγελλόμενος και δοξαζόμενος τοκετός· η προσέλευσις στο ιερό, όπου το βρέφος μαρτυρείται Κύριος ζωής και θανάτου από τον Συμεών και την Άννα· η φυγή στην Αίγυπτο εμπρός στον Ηρώδη και η επάνοδος από την Αίγυπτο κατά τις ιερές προφητείες και τα άλλα που δεν είναι εύκολο τώρα να απαριθμήσω. Γι' αυτά παρελήφθηκε ως μνηστήρ ο Ιωσήφ και εστάλθηκε ο άγγελος σε παρθένο μνηστευμένη με άνδρα ονομαζόμενο Ιωσήφ. Την δε φράσι «από τον οίκο και την πατριά του Δαβίδ» θα την εννοήσης και για τους δύο· διότι τόσο η Παρθένος όσο και ο Ιωσήφ ανέφεραν την γενεά τους στον Δαβίδ. 

7. Και το όνομα, λέγει, της Παρθένου ήταν Μαριάμ, που ερμηνεύεται Κυρία. Τούτο δεικνύει και το αξίωμα της Παρθένου και το βέβαιο της παρθενίας, και το αλλοιώτικο και προσεκτικό και κατά κάποιον τρόπο παναμώμητο του βίου της· διότι, επειδή ήταν κυρίως παρθένος φερωνύμως, είχε την πλήρη κατοχή της αγνείας, όντας παρθένος και στο σώμα και στην ψυχή, και κατέχοντας τις ψυχικές δυνάμεις και όλες τις αισθήσεις του σώματος υπεράνω κάθε μολυσμού, και μάλιστα τόσο κυρίως και βεβαίως και εγκύρως και καθ' όλα ιερώς όλον τον χρόνο, όπως η κλεισμένη πύλη διατηρεί τους θησαυρούς και το σφραγισμένο βιβλίο διατηρεί τα γραπτά ανέγγικτα από τους οφθαλμούς· διότι περί αυτής έχει γραφή, τούτο είναι το σφραγισμένο βιβλίο και αυτή η πύλη θα είναι κλεισμένη, και κανείς δεν πρόκειται να περάση από αυτήν. 

8. Αλλά και με άλλον τρόπο πάλι είναι Κυρία η Παναγία κατ' αξία, ως δεσπόζουσα των όλων, επειδή συνέλαβε σε παρθενία κι εγέννησε θείως τον κατά φύσι δεσπότη του παντός. Επίσης βέβαια είναι Κυρία όχι μόνο ως ελευθέρα από δουλεία και μέτοχος θείας κυριότητος, αλλά και ως πηγή και ρίζα της ελευθερίας του γένους, και μάλιστα μετά την απόρρητη και χαρμόσυνη γέννα. Διότι αυτή που συζεύχθηκε με άνδρα είναι μάλλον κυριευμένη παρά κυρία, και μάλιστα μετά την περίλυπη και οδυνηρή γέννα, κατά την αρά εκείνη προς την Εύα, «θα γεννήσης τέκνα με λύπη, θα εξαρτάσαι από τον άνδρα σου και αυτός θα σε αυθεντεύη»· για να ελευθερώση από αυτήν την αρά το ανθρώπινο γένος η παρθενομήτωρ, λαμβάνει την χαρά και την ευλογία δια του αγγέλου· διότι ο άγγελος, λέγει, αφού εισήλθε είπε προς την Παρθένο, «Χαίρε κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου, είσαι ευλογημένη ανάμεσα στις γυναίκες»· Ο αρχάγγελος δεν της προαγγέλλει το μέλλον λέγοντας, ο Κύριος είναι μαζί σου, αλλά εξαγγέλλει ό,τι έβλεπε τότε αοράτως να τελήται. Και αντιλαμβανόμενος ότι αυτή είναι τόπος θείων και ανθρωπίνων χαρισμάτων και στολισμένη με όλα τα χαρίσματα του θείου Πνεύματος, κυριολεκτικώς την αναγόρευσε κεχαριτωμένη, βλέποντας δε ότι ήδη έλαβε ένοικο αυτόν στον οποίο ευρίσκονται οι θησαυροί όλων τούτων και προορώντας την ανώδυνη κυοφορία και την γέννα που θα εγινόταν χωρίς ωδίνες, της απηύθυνε το «χαίρειν» κι εβεβαίωσε ότι είναι η μόνη ευλογημένη και ευλόγως δοξασμένη ανάμεσα στις γυναίκες· διότι κατά την υπερβολή της δόξας της θεομήτορος Παρθένου δεν υπάρχει άλλη δοξασμένη, κι αν εδοξάσθηκε. 

9. Αλλά η Παρθένος, καθώς είδε κι εφοβήθηκε μήπως είναι κάποιος απατηλός άγγελος, που παραπλανά τις απερίσκεπτες κατά το παράδειγμα της Εύας, δεν έδέχθηκε ανεξετάστως τον χαιρετισμό· και μη γνωρίζοντας ακόμη καθαρώς τον σύνδεσμο προς τον Θεό που ευαγγελιζόταν αυτός, εταράχθηκε, λέγει, με τον λόγο του, επιμένοντας σταθερά στην παρθενία, «και διαλογιζόταν τι είδους ασπασμός είναι αυτός»· Γι' αυτό ο αρχάγγελος διαλύει αμέσως τον θεοφιλή φόβο της χαριτωμένης Παρθένου, λέγοντάς της· «μη φοβήσαι, Μαρία· διότι επέτυχες την χάρι του Θεού». Ποια χάρι; Αυτή που είναι δυνατή μόνο σ' αυτόν που δύναται τα αδύνατα και εφυλάχθηκε προ των αιώνων σε σένα μόνη. «Ιδού θα συλλάβης τέκνο». Ακούοντας δε σύλληψι, λέγει, μη σκεφθής καμμιά αφαίρεσι της παρθενίας, μη στενοχωρήσαι και μη ταράσσεσαι γι' αυτό· διότι τούτο το «ιδού θα συλλάβης», λεγόμενο τότε προς αυτήν που ήταν παρθένος, υπεδείκνυε πλέον τη σύλληψι ως συνοδοιπόρο με την παρθενία. 

10. «Ιδού λοιπόν θα συλλάβης και θα γεννήσης υιόν»· δηλαδή παραμένοντας όπως είσαι σήμερα και διατηρώντας ανέπαφη την παρθενία σου, θα συλλάβης έμβρυο και θα γεννήσης τον υιόν του Υψίστου. Τούτο προβλέποντας και ο Ησαΐας πριν από πολλά χρόνια, έλεγε, «ιδού η Παρθένος θα κυοφορήση και θα γεννήση υιόν», και «προσήλθα προς την προφήτιδα. Πώς λοιπόν ο προφήτης προσήλθε προς την προφήτιδα; Όπως τώρα ο αρχάγγελος προς αυτήν διότι αυτό που είδε τώρα αυτός, τούτο προείδε και προείπε εκείνος. Ότι δε η Παρθένος ήταν προφήτις, που είχε προφητική χάρι, θα το δείξη στον θέλοντα η ωδή της που περιέχεται στο ευαγγέλιο. 

11. Προσήλθε λοιπόν, λέγει, ο Ησαΐας προς την προφήτιδα, ασφαλώς με το προβλεπτικό πνεύμα και συνέλαβε τέκνο, πριν έλθη ο πόνος των ωδίνων, εξέφυγε και εγέννησε αρσενικό τέκνο· ο δε αρχάγγελος λέγει τώρα προς αυτήν, «θα γεννήσης υιόν και θα τον ονομάσης Ιησούν, που ερμηνεύεται Σωτήρ· θα είναι δε μέγας». Είπε λοιπόν πάλι ο Ησαΐας, «θαυμαστός σύμβουλος, Θεός ισχυρός, εξουσιαστής, άρχων ειρήνης, πατήρ του μέλλοντος αιώνος». Ομοίως με αυτόν τώρα λέγει και ο αρχάγγελος, «αυτός θα είναι μέγας και θα ονομασθή υιός Υψίστου» (πώς δε δεν είπε, είναι μέγας και υιός Υψίστου, αλλά θα είναι και θα ονομασθη; Τούτο συμβαίνει διότι ωμιλούσε περί του ανθρωπίνου προσλήμματος του Χριστού), ενώ συγχρόνως δηλώνει ότι και θα γνωσθή σε όλους και από αυτούς θα κηρυχθή ότι είναι τέτοιας λογής, ώστε ύστερα να μπορή και ο Παύλος να λέγη, «ο Θεός εφανερώθηκε σε σάρκα, εκηρύχθηκε στα έθνη, επιστεύθηκε στον κόσμο». Αλλά λέγει επίσης, «θα του δώση ο Κύριος τον θρόνο του πατρός του Δαβίδ, και θα βασιλεύση στο γένος του Ιακώβ επί αιώνες και της βασιλείας του δεν θα υπάρξη τέλος»· αυτός δε, του οποίου η βασιλεία ως αιωνία δεν έχει τέλος, είναι ο ίδιος ο Θεός. Αλλ' αυτός έχει και πατέρα τον Δαβίδ, επομένως είναι ο ίδιος και άνθρωπος, ώστε αυτός που θα γεννηθή να είναι συγχρόνως Θεός και άνθρωπος, υιός ανθρώπου και υιός Θεού, που ως άνθρωπος λαμβάνει την αδιάδοχη βασιλεία από το Θεό Πατέρα, όπως είδε και προεξήγγειλε ο Δανιήλ· «παρατηρούσα», λέγει, «έως ότου ετοποθετήθηκαν θρόνοι κι εκάθησε ο Παλαιός των ημερών και ιδού κάποιος ως υιός ανθρώπου ερχόταν επάνω στις νεφέλες του ουρανού και έφθασε μέχρι των Παλαιού των ημερών, κι εδόθηκε σ' αυτόν η τιμή και η εξουσία· και η βασιλεία του είναι βασιλεία αιώνιος και δεν θα δοθή σε άλλον βασιλέα». 

12. Θα καθήση δε στον θρόνο του Δαβίδ και θα βασιλεύση στο γένος του Ιακώβ· επειδή βέβαια ο μεν Ιακώβ είναι πατριάρχης όλων των θεοσεβών, ο δε Δαβίδ είναι ο πρώτος από όλους που εβασίλευσε θεοσεβώς μαζί και θεαρέστως σε τόπο του Χριστού, ο οποίος συνήνωσε σε μια αρχή ουράνια και αιώνια την πατριαρχία και την βασιλεία. Η δε χαριτωμένη Παρθένος, μόλις ήκουσε από τον αρχάγγελο τα τόσο εξαίσια και θεία λόγια, ότι ο Κύριος είναι μαζί σου, και ιδού θα συλλάβης και θα γεννήσης υιό, λέγει, «πώς θα μου συμβή τούτο; Διότι δεν έχω σχέσεις με άνδρα». Διότι αν και μου μεταφέρεις πολύ πνευματικό και ανώτερο σαρκικών παθών μήνυμα, από το άλλο μέρος μου αναφέρεις σύλληψι στην γαστέρα και κυοφορία και τοκετό, προσθέτεις δε για τη σύλληψι και το ιδού· πώς λοιπόν θα μου συμβή τούτο; Διότι, λέγει, δεν έχω σχέσεις με άνδρα. ==========

13. Λέγει δε τούτο η Παρθένος, όχι από απιστία, αλλ' επειδή εζητούσε να μάθη κατά το δυνατό πώς έχει το πράγμα· γι' αυτό και ο αρχάγγελος λέγει προς αυτή, «Πνεύμα άγιο θα έλθη σ' εσένα και δύναμις του Υψίστου θα σ' επισκιάση· γι' αυτό και το άγιο που θα γεννηθή θα ονομασθή Υιός Θεού». Αγία βέβαια είσαι εσύ, λέγει, και χαριτωμένη, Παρθένε· Πνεύμα δε πάλι άγιο θα έλθη σ' εσένα, που θα ετοιμάση και καταρτίση την θεουργία μέσα σου με υψηλότερα προσθήκη αγιασμού· και θα σε επισκιάση δύναμις Υψίστου, η οποία συγχρόνως θα σε ενδυμαμώνη και δια της επισκιάσεως σ' εσένα και της συνάφειας με τον εαυτό της θα μορφώνη την ανθρωπότητα, ώστε το γεννώμενο να είναι άγιο, Υιός Θεού και δύναμις Υψίστου μορφωμένη κατά άνθρωπο. Διότι εξ άλλου ιδού και η Ελισάβετ η συγγενής σου, που επέρασε όλον τον βίο της στείρα, τώρα με την βούλησι του Θεού σε γηρατειά παραδόξως κυοφορεί, διότι κανένα πράγμα δεν είναι αδύνατο για τον Θεό. 

14. Τι πράττει λοιπόν προς αυτά η χαριτωμένη Παρθένος, η θεία κατά την σύνεσι και απαράμιλλη; Πάλι τρέχει προς τον Θεό και απευθύνεται προς αυτόν με ευχή λέγοντας προς τον αρχάγγελο· αν, όπως λέγεις, έλθη σ' εμένα άγιο Πνεύμα, για να με καθαρίση περισσότερο και να με δυναμώση να δεχθώ το σωτήριο έμβρυο, αν μ' επισκιάση δύναμις του Υψίστου που θα μορφώση μέσα μου κατά τον άνθρωπο αυτόν που φέρει την μορφή του Θεού και θα δημιουργήση άσπορη λοχεία, αν το γεννώμενο θα είναι άγιο και Υιός Θεού και Θεός και βασιλεύς αιώνιος, βέβαια τίποτε δεν είναι αδύνατο για τον Θεό, «ιδού εγώ η δούλη του Κυρίου, ας γίνη σύμφωνα με το λόγο σου». Κι έφυγε από εκεί ο άγγελος, αφού άφησε στην γαστέρα της τον ποιητή του σύμπαντος συνημμένο με σώμα και αφού με την συνάφεια αυτή, που εξυπηρέτησε, προξένησε την σωτηρία του κόσμου. Έτσι και ο Ησαΐας προεικόνισε εναργώς με όσα αξιώθηκε ήδη μακαρίως να πάθη. Διότι αυτός δεν είδε τον Σεραφείμ να παίρνη αμέσως τον άνθρακα από το νοητό θυσιαστήριο του ουρανού· τούτον τον επήρε ο Σεραφείμ με την λαβίδα, με την οποία έγγισε και τα χείλη του, δίδοντας την κάθαρσι. Αυτή η εμπειρία της λαβίδας ήταν το ίδιο μ' εκείνο το μεγάλο θέαμα που είδε ο Μωυσής, μια βάτο που ήταν αναμμένη με πυρ και δεν κατακαιόταν. 

15. Ποιος δεν γνωρίζει ότι εκείνη η βάτος και αυτή η λαβίδα ήσαν σαν η παρθενομήτωρ, που συνέλαβε μέσα της το θείο πυρ απυρπολήτως, αφού και. εδώ αρχάγγελος εμεσίτευε στην σύλληψι και συνήνωνε δι' αυτής τον αίροντα την αμαρτία του κόσμου με το ανθρώπινο γένος και με την απόρρητη συνάφεια μας εξάγνισε; Επομένως αυτή η παρθενομήτωρ είναι η μόνη μεθόριο κτιστής και άκτιστης φύσεως· όσοι βέβαια γνωρίζουν το Θεό θα αναγνωρίσουν και αυτήν ως χώρα του αχωρήτου και αυτήν θα υμνήσουν μετά τον Θεό όσοι υμνούν τον Θεό. Αυτή είναι και αιτία των πριν από αυτή και προστάτις των μετά από αυτή και πρόξενος των αιωνίων αγαθών. Αυτή είναι υπόθεσις των προφητών, αρχή των Αποστόλων, εδραίωμα των μαρτύρων, κρηπίδα των διδασκάλων. Αυτή είναι η δόξα των επί γης, η τερπνότης των ουρανίων, το εγκαλλώπισμα όλης της κτίσεως. Αυτή είναι η καταρχή, η πηγή και η ρίζα της αποθησαυρισμένης για μας ελπίδος στους ουρανούς. 

16. Αυτήν την ελπίδα είθε ν' αποκτήσωμε όλοι εμείς με τις δικές της προσβείες για μας, σε δόξα του προ αιώνων γεννηθέντος από τον Πατέρα και σαρκωθέντος κατά τους τελευταίους αιώνες από αυτήν Ιησού Χριστού του Κυρίου μας. Σ' αυτόν πρέπει κάθε δόξα, τιμή και προσκύνησις, τώρα και πάντοτε και στους αιώνες των αιώνων. Γένοιτο.

ΚΑΙ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΜΕ ΤΟ AUDIOBOOK ΜΕ ΤΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΛΟΓΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΑΒΑΣΙΛΑ: 

Γραικός, Γενίτσαρος και Βενετσιάνος του Δημητρίου Γ. Καμπούρογλου [κείμενο-audiobook] διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

 

Γραικός, Γενίτσαρος και Βενετσιάνος 

του Δημητρίου Γ. Καμπούρογλου [κείμενο-audiobook]

διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

   

   Ήταν περασμένα τα μεσάνυχτα. Φωνή καμιά! Κανένα ζωντανό δεν έβγαζε φωνή στα ρημαγμένα μέρη. Και αν κάπου – κάπου κανένα τριζόνι έκανε πως θα αρχίση τον παραπονιάρικο σκοπό του, ως κι αυτό σώπαινε από το φόβο του.

Μακριά ακούστηκε και ένα πετεινάρι να λαλή πίσω από κάτι χαλάσματα, μα και αυτού η φωνή τρομαγμένη πνίγηκε στο λαρύγγι του.

Οι Τούρκοι κλεισμένοι στο Κάστρο. Οι Βενετσιάνοι τριγυρίζουν σαν τ’ αγρίμια στη χώρα. Οι Αθηναίοι είναι τρυπωμένοι στα σπίτια τους. Βρισκόμαστε στα 1687.

Σβηστό ήταν το καντήλι της Αγίας Γλυκερίας στο Γαλάτσι, κοντά στην Αθήνα. Κανείς δεν πηγαίνει να προσκυνήση. Και μόνο το κυπαρίσσι της εκκλησίας, που το φυσούσε ο άνεμος, πήγαινε και ερχότανε, και ο ίσκιος του στον τοίχο έμοιαζε σαν καλόγηρος τυλιγμένος στο ράσο του.

Το αγιασμένο νερό κατρακυλούσε μουρμουρίζοντας τον κατήφορο και πότιζε ό,τι έβρισκε στο δρόμο του.

Να, να, και από κάτω από της όμορφης εκκλησιάς το δρόμο κάποιος προβάλλει.

Φτάνει σε κάτι χαλάσματα, βγάζει βαθύ αναστεναγμό, και ακούει πέρα από το βράχο τον αντίλαλό του μόνο.

Έρχεται γύρω – γύρω από τα χαλάσματα, κουνώντας λυπημένα το κεφάλι του.

Ποιός άλλος από σένα, άμοιρε Αθηναίε, θα μπορούσε να γνωρίση το σπίτι του;

Χαϊδεύει το αγιόκλημα, που είχε φυτεμένο με την δύστυχη την αδερφή του, σκύβει, παραμερίζει τις πέτρες σαν κάτι να γυρεύη. Ύστερα φεύγει μακριά από κει. Πάει κατά την εκκλησιά, στέκεται, γονατίζει σε έναν τάφο εμπρός και φιλεί το μάρμαρό του.

Χορτάριασε του γονιού σου ο τάφος!

-Μα γιατί κλαις σαν μικρό παιδί; Τάχα θα ζης και συ αύριο;

Τα αγριολούλουδα χύνουν γύρω την μυρωδιά τους. Ξαπλώνεται στη γη, ακουμπά το κεφάλι του στον τάφο και, κοιτάζοντας τον ουρανό, ρωτά τι έφταιξε και έμεινε έρημος και μονάχος στον κόσμο!

Αίφνης από τα Τουρκοβούνια κάποιος άλλος προβάλλει. Οι νυχτερίδες τρελά φτερουγίζουν και τρίζουν γύρω του. Κατεβαίνει μονοπάτι – μονοπάτι, πηδά έναν – έναν τους βράχους και κοιτάζει παντού σαν κάτι να ζητή.

Η αγριεμένη όψη του φαίνεται πιο άγρια μέσα στο σκοτάδι. Αλίμονο σ’ εκείνον που θα τον βρη στο δρόμο του! Μα όσο πλησιάζει στην εκκλησιά κοντά, τόσο ημερώνει.

-Γιατί κιτρίνισες και τρέμεις σαν κορίτσι, άγριε Γενίτσαρε;

Σε λίγο βλέπει ένα μαύρο πράμα να έρχεται από το κάτω μέρος. Βαθύ σκοτάδι και δεν διακρίνει τι να είναι. Μα σε μια ξαφνική αστραπή βλέπει πως ήταν άνθρωπος. Ήταν Βενετσιάνος!

Ο Γενίτσαρος έγινε πάλι Γενίτσαρος, βγάζει το χαντζάρι του και χύνεται καταπάνω του. Μα να, ο Βενετσιάνος δεν χωρατεύει. Πιάνει ο Γενίτσαρος με το αριστερό το χέρι το δεξί του Βενετσιάνου, μα την ίδια στιγμή πιάνει και ο Βενετσιάνος με το αριστερό του χέρι το δεξί του Γενίτσαρου. Σκουντιούνται σαν τ’ αγρίμια και με τα πολλά έρχονται κοντά στον τάφο.

Πετιέται ο Αθηναίος με το σπαθί στο χέρι και βρίσκεται μπροστά τους.

-Εμένα βοήθα, πατριώτη, φωνάζει ελληνικά ο Βενετσιάνος, να σκοτώσωμε τον Τούρκο τον άπιστο!

-Κανένα δεν βοηθώ! Τους Τούρκους και τους Βενετσιάνους ας τους αγαπούν οι άμυαλοι λαϊκοί. Εγώ και τους δυο τους ξέρω για εχθρούς της πατρίδας μου. Όποιος είναι πιο γερός, ας φάη τον άλλο, και τους δυο ας τους φάνε τα σκυλιά και τα κοράκια. Μα τραβηχτήτε από δω! Δεν θα αφήσω να χυθή αίμα ανθρώπινο στου πατέρα μου, του γέρο –Χωραφά, τον τάφο!

Γιατί μια φωνή από δυο στόματα ακούγεται: «Αδερφέ μου!»; Γιατί μεμιάς πέφτουν τ’ άρματα κάτω; Γιατί ανοίγονται τρεις αγκαλιές;

Ποιός το ‘λπιζε, ο πρώτος, που μικρό τον πήραν οι Γενίτσαροι, ο δεύτερος, που παιδάκι τον ξαγόρασαν οι Βενετσιάνοι, και ο μικρός, που τάχα στάθηκε πιο τυχερός, για πρώτη φορά να σμίξουν, και σαν εχθροί, στου πατέρα τους τον τάφο;

Κοντεύει να ξημερώση. Τα πουλάκια μέσα στα χαμόκλαδα τινάζουν τα φτερά τους, βγάζοντας χαρωπή λαλιά.

Το νυχτοπούλι κρύφτηκε στα χαλάσματα, να μην το βρη η μέρα. Τα άστρα τρεμοσβήνουν. Η νυχτερίδα έγινε άφαντη.

Πόσο θα σάστισε ο διαβάτης, αν περνώντας έβλεπε ένα Γραικό, ένα Γενίτσαρο και ένα Βενετσιάνο, γονατισμένους σιμά – σιμά, να χύνουν μαύρο δάκρυ σ’ ένα τάφου λιθάρι!

Δημ. Γ. Καμπούρογλου.

Σημ. 1. Αυτό το διαμάντι της νεοελλ. λογοτεχνίας υπήρχε στα παλιά σχολικά βιβλία της Γλώσσας. Κρίθηκε ... άχρηστο στην εποχή των άλλων νεοταξίτικων κειμένων της έκφρασης της λεγόμενης .. πολιτικής ορθότητας. Χωρίς άλλα σχόλια!

2. Κρατήσαμε την ορθογραφία του πρωτοτύπου.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ-AUDIOBOOK : 

ΚΑΙ ΣΤΟ YOUTUBE ΕΔΩ: https://www.youtube.com/watch?v=7pxVTSl_huU&list=PL9eBIJBQAv6XEog9IC0svfsrTAsGmNIVX&index=4

Εικόνες από την Κρήτη [Ηράκλειο] του 1929! + ΒΙΝΤΕΟ επιμ. Κωνσταντίνος Οικονόμου

 

Εικόνες από την Κρήτη [Ηράκλειο] του 1929! ΒΙΝΤΕΟ

επιμ. Κωνσταντίνος Οικονόμου

 

Κάποιες εικόνες στο αρχείο μου από παλιά περιοδικά κρύβουν τελικά ιστορικούς ''θησαυρούς''.  Έτσι, σε παμπάλαια τεύχη του Νational Geographic, βρήκα εικόνες από μια Ελλάδα που χάθηκε. Συγκεκριμένα βρήκα κάποιες φωτογραφίες από το λιμάνι του Ηρακλείου στα 1929! Παρουσιάζουν την κίνηση στο λιμάνι με την φόρτωση ενός εξαγώγιμου κρητικού προϊόντος της Κρήτης την εποχή εκείνη: του κίτρου. 

 

 Η άλλη εικόνα εμφανίζει μικρούς ''γαβριάδες'' από τη συνοικία του λιμανιού, φτωχικά ντυμένους, μα έχοντες όρεξη για παιχνίδι, χαρά και ... φωτογράφιση. Μοναδική παραφωνία στην ομαδική αυτή παιδική χαρά, είναι η γκρίνια ενός απ΄ αυτούς, του Βενιαμίν της συντροφιάς. Τέτοιες εικόνες εύκολα ''ζωντανεύουν με a.i. και δημιουργούν μια τέλεια αναπαράσταση της εποχής, ταξιδεύοντάς μας στην προπολεμική Κρήτη.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

Ο αστερισμός Ύδρα + ΒΙΝΤΕΟ του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα

 

Ο αστερισμός Ύδρα + ΒΙΝΤΕΟ

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα

  ΓΕΝΙΚΑ: Ο αστερισμός Υδρα [Λατινικά: Hydra, συντομ.: Hya), ένας από τους 88 επίσημους αστερισμούς, είναι ο μεγαλύτερος σε έκταση στον ουράνιο θόλο. Η έκτασή του είναι 1302,8 τετ. μοίρες. Είναι πλήρως ορατός σε γεωγραφικά πλάτη μεταξύ 54° Βόρεια έως 83° Νότια. Έχει συνολικά 238 ορατά άστρα [φ.μ.≤ 6,5]. Παρά το μέγεθός του περιλαμβάνει μόνον έναν αστέρα αρκετά φωτεινό, τον α Ύδρας ή Αλφάρντ.

 

Οι αστερισμοί του Βορείου ημισφαιρίου την άνοιξη

  ΑΝΤΙΚΕΙ-ΜΕΝΑ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙ-ΣΜΟ: Ο α της Ύδρας, ο Αλφάρντ, είναι πορτοκαλί γίγαντας και απέχει 175 έτη φωτός.Το όνομα Αλφάρντ σημαίνει στα αραβικά o μοναχικός του όφεως. Ο ε της Ύδρας είναι διπλός αστέρας. Τα δυο μέλη του [φ.μ. 3,4 και 6,5], απέχουν περίπου 135 έτη φωτός από τον Ήλιο. Ο R Ύδρας είναι μεταβλητός ερυθρός γίγαντας. Ο U της Ύδρας είναι μεταβλητός ερυθρός γίγαντας του οποίου η φωτεινότητα μεταβάλλεται μεταξύ των μεγεθών 3 και 6. Απέχει από μας 530 έτη φωτός. Ο Μ48 είναι ένα ανοικτό σμήνος, μετά βίας ορατό με γυμνό μάτι σε συνθήκες πολύ καθαρού ουρανού. Φαίνεται να καταλαμβάνει στον ουρανό μεγαλύτερη έκταση απ’ό,τι η πανσέληνος και βρίσκεται σε απόσταση 200 ετών φωτός από τον Ήλιο. 

   

Ο σπειροειδής γαλαξίας Μ83

Ο Μ83 είναι σπειροειδής γαλαξίας που φαίνεται κατά μέτωπο, με αποτέλεσμα οι βραχίονες να είναι εύκολα ορατοί με τηλεσκόπιο ή στις φωτογραφίες. Αν παρατηρηθεί με μικρό τηλεσκόπιο φαίνεται σαν στρόγγυλη κηλίδα.

Το ... Φάντασμα του Δία

 Το NGC3242 (που ονομάζεται Φάντασμα του Δία) είναι πλανητικό νεφέλωμα, ορατό με μικρό τηλεσκόπιο υπό τη μορφή γαλαζωπού δίσκου όμοιου με πλανήτη, εξ ου και το όνομα.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

ΚΑΙ ΣΤΟ YOUTUBE: https://www.youtube.com/watch?v=3U-R-n-sYpY

Ο Ποσειδών, από χθόνιος θεός, θεός των υδάτων! από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

 

Ο Ποσειδών, από χθόνιος θεός, θεός των υδάτων!

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

   ΓΕΝΙΚΑ: Στην Ελληνική Μυθολογία, ο Ποσειδώνας ήταν αρχικά θεότητα της γης [χθόνιος θεός] και αργότερα θεός της θάλασσας [Πελαγαίος], των ποταμών, των πηγών και γενικά των υδάτων. Σύμφωνα με αρχαιότατες σωζόμενες επιγραφές, ο Ποσειδών λατρευόταν αρχικά στην Πύλο και τη Θήβα και αργότερα ενσωματώθηκε στους ολυμπίους θεούς [Δωδεκάθεο] ως αδελφός του Δία και του Άδη

 

Αθηνά και Ποσειδών

  ΚΑΤΑΓΩΓΗ – ΤΕΚΝΑ: Ο Ποσειδών ήταν γιος του Κρόνου και της Ρέας και αδελφός του Δία. Κατοικούσε πότε στον Όλυμπο και πότε στο παλάτι του στα βάθη της θάλασσας, όπου ζούσε και η γυναίκα του, η Νηρηίδα Αμφιτρίτη. Κατά την κύρια μυθική εκδοχή μεγάλωσε στη Ρόδο, όπου, μετά την ένωσή του με την Αλία, αδελφή των Τελχινών, μυθικών ηρώων του νησιού, γεννήθηκαν έξι γιοι και μια κόρη, η Ρόδη, που έδωσε το όνομά της στο νησί. Ήταν πατέρας ακόμα, μεταξύ άλλων, του Θησέα, αλλά και πολλών τερατωδών μορφών της Μυθολογίας, όπως του Προκρούστη και του Σκίρωνα, των γιγάντων: των δίδυμων Ώτου και Εφιάλτη [από την ένωσή του με την Ιφιμέδεια, κόρη του βασιλιά της Θεσσαλίας Τρίοπα], του Τιτυού [από την Ελαρά, κόρη του Ορχομενού], αλλά και του Ωρίωνα [από την Ευρυάλη, κόρη του Μίνωα]. Θεωρούνταν ακόμα εξημερωτής του πρώτου αλόγου και γεννήτορας του μυθικού φτερωτού αλόγου του Πήγασου. Η τελευταία του ιδιότητα προέρχεται από την πρώτη του υπόσταση, πριν τα Αρχαϊκά Χρόνια, αυτή του χθόνιου θεού [Πετραίος Ποσειδών¹]. Σαν θαλάσσιος θεός, ο Ποσειδών ταξίδευε με το χρυσό του άρμα πάνω στα κύματα, που άνοιγαν χαρούμενα στο πέρασμά του, χωρίς να βρέχεται καθόλου το άρμα του, ενώ γύρω του έπαιζαν δελφίνια. Με την τρίαινά του μπορούσε τόσο να δημιουργεί τρικυμίες όσο και να ηρεμεί τα νερά. Θεωρούνταν προστάτης των ναυτικών και των ψαράδων. Ακόμη, επειδή ο Ποσειδών ήταν “υπεύθυνος” για γεωλογικά φαινόμενα όπως οι σεισμοί², οι άνθρωποι του πρόσφεραν θυσίες και τον επικαλούνταν για τη σταθερότητα του εδάφους και την ασφάλεια των κτιρίων, ενώ τον τιμούσαν και με ιπποδρομίες. Σύμβολά του ήταν η τρίαινα, το ψάρι [συνήθως το δελφίνι] και πιο σπάνια το άλογο ή ο ταύρος.

   ΣΤΗ ΡΩΜΑΊΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ: Στην ιταλική χερσόνησο ο θεός λατρευόταν με το ετρούσκικο όνομα Neptuns, το οποίο πέρασε και στη Λατινίκή ως Neptunus. Σε και τις δύο περιπτώσεις ο λατρευόμενος θεός ήταν θεός της θάλασσας ανάλογος με τον Ποσειδώνα.

 

Ο ναός του Ποσειδώνα στο Σούνιο

ΛΑΤΡΕΙΑ: Παρ΄ότι ο Ποσειδών έχασε τη “μάχη” για την προστασία της Αθήνας από την Αθηνά, ο ίδιος λατρευόταν ως δεύτερος τη τάξει θεός της πόλης. Στην Κόρινθο και σε πολλές ελληνικές αποικίες της Μεγάλης Ελλάδας ήταν ο προϊστάμενος θεός της πόλης [πολιούχος]. Στην καλοκάγαθη πτυχή του, ο Ποσειδών παρουσιαζόταν δημιουργώντας νέα νησιά και προσφέροντας ήρεμες θάλασσες. Όταν όμως οργιζόταν, χτυπούσε είτε το έδαφος με την τρίαινά του και προκαλούσε χάος και σεισμούς, είτε τη θάλασσα, οπότε έφερνε ναυάγια και πνιγμούς. Στην Οδύσσεια, η μνησίκακη οργή του Ποσειδώνα εναντίον του Οδυσσέα, δυσκόλεψε ιδιαίτερα τον πολυμήχανο ήρωα από την άφιξή του στην πατρίδα του, την Ιθάκη. Οι ναυτικοί προσεύχονταν πάντα στον Ποσειδώνα για ένα ασφαλές ταξίδι, πνίγοντας μερικές φορές άλογα ως θυσία! Ο Παυσανίας γράφει³ ότι ο Ποσειδών ήταν ένας από τους επιστάτες των χρησμών στους Δελφούς προτού να αναλάβει ο Απόλλων. Απόλλωνας και Ποσειδών πάντως λειτουργούσαν παράλληλα και στενά σε πολλά θέματα, όπως στην αποίκιση νέων πόλεων. Ο Δελφικός Απόλλωνας παρείχε την έγκριση την εγκατάσταση ανθρώπων σε αποικίες, ενώ ο Ποσειδών βοηθούσε δίνοντάς τους το εξαγνιστικό ύδωρ για τη θυσία που αφορούσε στην ίδρυση της αποικίας. Στο έργο του Ξενοφώντα “Κύρου Ανάβασις”, μια ομάδα στρατιωτών στο 400-399 π.Χ. τραγουδούσε στον Ποσειδώνα παιάνα, ένα είδος ύμνου, που τραγουδιέται, όμως, κανονικά για τον Απόλλωνα. Συχνά η χθόνια μορφή του Ποσειδώνα προκαλούσε ορισμένες μορφές διανοητικής διαταραχής. Άλλωστε ο Ποσειδών θεωρείτο πατέρας πολλών τερατωδών, και εγκληματικών ακόμη, μορφών της Μυθολογίας. Σε ένα ιπποκράτειο κείμενο που αναφέρεται στις ιερές νόσους αναφέρεται ότι ο Ποσειδών κατηγορήθηκε για ορισμένους τύπους επιληψιών. Τέλος αξίζει να αναφέρουμε ότι προς τιμήν του Ποσειδώνα γράφηκε ένας ομηρικός Ύμνος, που παρατίθεται πιο κάτω.

  ΑΛΛΑ ΤΕΚΝΑ ΤΟΥ ΠΟΣΕΙΔΩΝΑ: Ο πιο γνωστός γιγαντόμορφος γιος του θεού ήταν ο Κύκλωπας Πολύφημος, από το σμίξιμό του με τη Νύμφη Θόοσσα. Αυτός δεν είχε συγγενική σχέση με τους ομώνυμους γιους της Γαίας. Προσωποποιούσε την τυφλή και κτηνώδη δύναμη που στερείται οποιουδήποτε ίχνους λογικής. Ο Όμηρος μας αφηγείται το πάθημά του από τον Οδυσσέα. Ένας από τους πιο σημαντικούς ήρωες της αρχαιότητας, ο Θησέας, θεωρούνταν γιος του Ποσειδώνα και της Αίθρας που τη συνάντησε στο νησί Θήρα. Από τη Μελανίππη ο Ποσειδών απέκτησε δυο δίδυμους γιους, τον Βοιωτό και τον Αίολο, που αργότερα έγιναν επώνυμοι ήρωες της Βοιωτίας και της Αιολίας. 

 

Σημαντική είναι και η σχέση του με την Τυρώ. Αυτή ήταν ερωτευμένη με τον ομορφότερο ποταμό, τον Ενιπέα και ο Ποσειδώνας, που την αγάπησε, εμφανίστηκε μπροστά της με τη μορφή του ποταμού και έσμιξε μαζί της. Απέκτησαν δυο γιους, τον Πελία και τον Νηλέα. Ο Πελίας βασίλεψε στη Θεσσαλία και ο Νηλέας εγκαταστάθηκε στη Μεσσηνία και ίδρυσε την Πύλο. Με τη γυναίκα του Νηλέα, τη Χλωρίδα, ζευγάρωσε ο Ποσειδώνας και απέκτησε ένα γιο, τον Περικλύμενο, που του έδωσε τη δυνατότητα να μεταμορφώνεται σ' όποιο ζώο ήθελε. Επίσης από την Κλειτώ απέκτησε τον Άτλαντα, από τη Μελανθώ τον Δελφό, που έδωσε το όνομά του στους Δελφούς, από την Κέρκυρα τον Φαίακα και από τη Ρόδη τον Ιαλυσσό, τον Κάμειρο και τον Λίνδο, που έδωσαν τα ονόματά τους στις τρεις πιο σημαντικές πόλεις της Ρόδου.

Ποσειδών και Νύμφη Αμυμώνη

Ο ΟΜΗΡΙΚΟς ΥΜΝΟΣ ΣΤΟΝ ΠΟΣΕΙΔΩΝΑ⁴: “Κλῦθι, Ποσείδαον γαιήοχε, κυανοχαῖτα, ἵππιε, χαλκοτόρευτον ἔχων χείρεσσι τρίαιναν, ὃς ναίεις πόντοιο βαθυστέρνοιο θέμεθλα, ποντομέδων, ἁλίδουπε, βαρύκτυπε, ἐννοσίγαιε, κυμοθαλής, χαριδῶτα, τετράορον ἅρμα διώκων, εἰναλίοις ῥοίζοισι τινάσσων ἁλμυρὸν ὕδωρ, ὃς τριτάτης ἔλαχες μοίρης βαθὺ χεῦμα θαλάσσης, κύμασι τερπόμενος θηρσίν θ᾽ ἅμα, πόντιε δαῖμον· ἕδρανα γῆς σώζοις καὶ νηῶν εὔδρομον ὁρμήν, εἰρήνην, ὑγίειαν ἄγων ἠδ᾽ ὄλβον ἀμεμφῆ.”

konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Με αυτό το όνομα λατευόταν κυρίως στη Θεσσαλία.

2. Ο Ποσειδών θεωρείτο “υπέυθυνος” για τη μετατροπή της λιμναίας Θεσσαλίας σε εύφορη πεδιάδα. Οι αρχαίοι Θεσσαλοί πίστευαν ότι το γεωλογικό άνοιγμα προς τη θάλασσα, στα Τέμπη, έγινε με την τρίαινα του Ποσειδώνα.

3. Παυσανίας, Ελλάδος Περιήγησις, Βιβλίο Ι', κεφ. 5,5.

4. Ομηρικός Υμνος, ΧΧΙΙ, 6-7.