Ο Σάτυρος Μαρσύας και το φρικτό του τέλος του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου, συγγραφέα

 

Ο Σάτυρος Μαρσύας και το φρικτό του τέλος

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου, συγγραφέα

José de Ribera [1591-1652] ΜΑΡΣΥΑΣ 

ΣΑΤΥΡΟΙ – ΓΕΝΙΚΑ: Οι Σάτυροι ήταν μυθικά όντα, καλύτερα δαίμονες, της ελληνικής μυθικής “θεολογίας”. Ήταν για την ακρίβεια πνεύματα των βουνών και των δασών, οι οποίοι περιγράφονταν από τη μέση και πάνω σαν άνθρωποι, φαλακροί, όμως, με μυτερά αυτιά, αλλά με πόδια και ουρά τράγου. Έμοιαζαν με τους Σειληνούς, μόνο που το κάτω μισό του σώματος των τελευταίων έμοιαζε με αλόγου. Ήταν, όπως και οι Σειληνοί, υπηρέτες και σύντροφοι του θεού Διονύσου, τον οποίον είχαν μεγαλώσει από παιδί. Ασχολία τους ήταν το παίξιμο αυλού, κιθάρας, αλλά και το μεθοκόπημα. Ακόμη αγαπημένη τους συνήθεια ήταν το κυνήγι κοριτσιών! Θεωρούνταν ως προσωποποίηση της γονιμότητας της Φύσης. Ο Ησίοδος τους μνημονεύει ως “γένος των κηφήνων", ενώ τους Σειληνούς τους αποκαλεί "ουτιδανούς" (άχρηστους) και "αμηχανοέργους" (τεμπέληδες). Στη δραματική ποίηση οι Σάτυροι αποτελούν τα κύρια πρόσωπα του σατυρικού δράματος, όπως καταλαβαινουμε κι από την ονομασία του δραματικού αυτού είδους. Σ' αυτά τα έργα οι Σάτυροι εμφανίζονται ντυμένοι με δέρματα τράγων. Στις διάφορες αρχαίες παραστάσεις εμφανίζονται συνηθέστερα μαζί με τον Διόνυσο και τις Νύμφες. Φαίνεται πως οι Σάτυροι, πήραν την τραγοπόδαρη μορφή από το θεό Πάνα, με τον οποίο εμφανίζονται να έχουν κοινή καταγωγή. Στην αγγειογραφία οι Σειληνοί εμφανίζονται γενειοφόροι, γέροντες, φαλακροί και κοιλαράδες, σε αντίθεση με τους Σάτυρους που φέρονται ως αγένειοι νέοι.

   Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΜΑΡΣΥΑ: Ο Μαρσύας, κατά την ελληνική Μυθολογία, ήταν ένας Σάτυρος από τη Φρυγία. Ήταν ένας δεξιοτέχνης του αυλού που προκάλεσε το θεό Απόλλωνα σε διαγωνισμό σύγκρισης της μουσικής τους τέχνης. Ο Απόλλωνας έπαιξε λύρα, ενώ ο Μαρσύας αυλό. Κριτές της “μονομαχίας” ήταν οι Μούσες και ο βασιλιάς Μίδας, οι οποίοι τελικά ανέδειξαν νικητή τον θεό. Όμως, η ενέργεια του Μαρσύα να ανταγωνιστεί με έναν θεό θεωρήθηκε ύβρις, ανάλογη με αυτή της μυθική υφάντριας Αράχνης, αλλά και τόσων άλλων μυθικών προσώπων. Η ύβρις για τους ολύμπιους θεούς θεωρείτο ύψιστη βλασφημία, έτσι ο Απόλλωνας επιφύλαξε για το Μαρσύα μια πολύ σκληρή τιμωρία. Ο Μαρσύας γδάρθηκε ζωντανός, και το αίμα του νεκρού Σατύρου σχημάτισε τον ομώνυμο ποταμό.

   ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ: Ο μύθος του Μαρσύα, από πολλούς θεωρήθηκε ως πάλη και επικράτηση της κιθάρας έναντι του φρυγικού αυλού και κατ' επέκταση της δωρικής ελληνικής μουσικής έναντι της φρυγικής. Όμως, κυριότερος συμβολισμός θεωρήθηκε η πάλη ανάμεσα στην απολλώνεια και τη διονυσιακή πλευρά της ανθρώπινης φύσης και είναι ένα συνηθισμένο θέμα στην τέχνη [Αρχαία Ελληνική, Ρωμαϊκή, Αναγεννησιακή].

  ΧΩΡΟΣ “ΓΕΝΝΗΣΗΣ” ΤΟΥ ΜΥΘΟΥ - ΠΗΓΕΣ: Την μικρασιατική καταγωγή του Μαρσύα αποδεικνύουν πολλοί ομώνυμοι χείμαρροι αλλά και τοποθεσίες στην ευρύτερη Μικρά Ασία. Κατά το Στέφανο Βυζάντιο οι τότε ξεναγοί επεδείκνυαν τον τάφο του Μαρσύα στη πόλη Πεσσινούντα, όπου λατρευόταν κυρίως η θεά Ρέα - Κυβέλη που, κατά την ασιατική παράδοση, ο Μαρσύας που ανακάλυψε τον αυλό συνόδευε πάντα αυτή τη θεά. Από όλους όμως τους ομώνυμους ποταμούς σπουδαιότερος είναι ο Μυσίας της Φρυγίας, παραπόταμος του Μαίανδρου, κοντά στην αρχαία πόλη των Κελαινών. Κατά τον Ηρόδοτο και τον Ξενοφώντα στις πηγές αυτού του χειμάρρου διεξήχθη ο περίφημος αυτός μουσικός διαγωνισμός. Όμως εδώ αναφέρονται ως κριτές ο Μίδας και ο Τμώλος. Εκεί παίχτηκε ο ίδιος μουσικός σκοπός με τον αυλό και με τη κιθάρα, με απροκάλυπτη την υπεροχή της κιθάρας. Μετά την ήττα του Μαρσύα ο θεός Απόλλων για να τιμωρήσει την αλαζονεία του Μαρσύα, ο ίδιος τον έδεσε σε πεύκο και τον έγδαρε [έτσι αναφέρουν οι: Νίκανδρος, Φιλόστρατος, Λουκιανός, αλλά και ο Ρωμαίος Πλίνιος]. Ο Ηρόδοτος προσθέτει ότι το δέρμα του Μαρσύα φυλασσόταν σε σπήλαιο της Ακρόπολης των Αθηνών πάνω από την αγορά. Λέγεται ακόμη πως η θεά Αθηνά όταν βρήκε τον αυλό του Μαρσύα και δοκίμασε να παίξει, είδε τον εαυτόν της στα νερά του Μαιάνδρου ποταμού με φουσκωμένα μάγουλα και το πρόσωπό της παραμορφωμένο και το απέρριψε αηδιασμένη!

Ο ΜΑΡΣΥΑΣ ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΕΣ: Σκηνές του παραπάνω μύθου απεικονίστηκαν σε πολλά έργα τέχνης. Όπως σε αγγείο στο Μουσείο Βερολίνου, σε κρατήρα στο Λούβρο, σε αμφορέα στο Μουσείο Ρούβο της Ιταλίας, αλλά και σε μαρμάρινες πλάκες από ανασκαφές στη Μαντινεία, που σήμερα βρίσκονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών. Στο τελευταίο Μουσείο φυλάσσεται ακόμη κρατήρας με ανάγλυφη παράσταση της Αθηνάς να βαδίζει ζωηρά ακολουθούμενη από τον Μαρσύα με πεταμένους τους αυλούς στο έδαφος. Τέλος, ο λυρικός ποιητής της Αρχαιότητας, Μελανιππίδης, συνέθεσε ποίημα με τον τίτλο Μαρσύας, του οποίου ένα απόσπασμα μόνο έχει διασωθεί.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

Λουκάς ο Ευαγγελιστής και Απόστολος 18.10 + ΒΙΝΤΕΟ από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου

 

Λουκάς ο Ευαγγελιστής και Απόστολος 18.10 + ΒΙΝΤΕΟ

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου

 

Το τρίτο από τα συμβολικά ζώα ό βους (ό βασιλιάς των κατοικίδιων ζώων), αποδίδεται στον Ευαγγελιστή Λουκά καί μ’ αυτό συμβολίζεται. 

  Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΛΟΥΚΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ: Ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Λουκάς, συγγραφέας του ομώνυμου Ευαγγελίου και του βιβλίου των Πράξεων των Αποστόλων, καταγόταν πιθανότατα από την Αντιόχεια. Για τον τόπο καταγωγής του συμφωνούν οι περισσότεροι Πατέρες και εκκλησιαστικοί συγγραφείς (Ευσέβιος, Ιερώνυμος, κ.ά). Σε χωρία των Πράξεων (ιστ΄10-17, κ΄5-κα' 8, κζ΄1-2), ο Λουκάς χρησιμοποιεί πρώτο πληθυντικό πρόσωπο, κι αυτό διότι ο Ευαγγελιστής παρέλαβε τον Απόστολο Παύλο από την Τρωάδα και τον συνόδευσε κατά τη δεύτερη αποστολική του περιοδεία. Ακόμη ήταν παρών στον Ευαγγελισμό των γυναικών της πόλης των Φιλίππων. Από τα συμφραζόμενα των πράξεων καταλαβαίνουμε ότι ο Ευαγγελιστής Λουκάς ομίλησε και ο ίδιος στη συνάντηση, λαμβάνοντας ενεργό ρόλο στην πρώτη εκείνη κατήχηση που έγινε ποτέ στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Ο Ευαγγελιστής φαίνεται παρών και στο επεισόδιο με την παιδίσκη που είχε “πνεύμα πύθωνος”, η οποία και τελικά ακολούθησε τον Παύλο και το Σίλα, με τελική κατάληξη τη φυλάκιση αυτών. Και στην τρίτη αποστολική πορεία ο Λουκάς συνόδεψε τον Απ. Παύλο από τους Φιλίππους στην Τρωάδα και από εκεί μέσω Λέσβου στη Μίλητο, από όπου μέσω Κω, Ρόδου, κ.ά, οδηγήθηκαν τελικά στα Ιεροσόλυμα. Τέλος ο Ευαγγελιστής Λουκάς ακολούθησε τον Παύλο και στη Ρώμη, μέσω Κρήτης και Μελίτης (Μάλτας). Ο Ευαγγελιστής παρέμεινε πιστός και αφοσιωμένος στον Απ. Παύλο μέχρι και το μαρτυρικό τέλος του δευτέρου. Άλλωστε το όνομά του μνημονεύει με ασπασμούς ο κορυφαίος των Αποστόλων, Παύλος, σε Επιστολές της αιχμαλωσίας (Κολασ. δ΄14 και Φιλημ. 24). Μάλιστα στη δεύτερη Προς Τιμόθεον Επιστολή αναφέρεται ως ο μόνος εναπομείνας κοντά στον Απόστολο Παύλο, πράγμα που μαρτυρεί το στενό σύνδεσμο του Ευαγγελιστή και του Αποστόλου. Ακόμη, ο “Λουκάς ο ιατρός ο αγαπητός” (Κολασ. δ΄14) θα ήταν οπωσδήποτε χρήσιμος συνοδός για τον ηλικιωμένο πια Παύλο που βασανιζόταν και από κάποια ασθένεια, [“σκόλοψ τη σαρκί” (Β΄Κορ. Ιβ΄7)].

 

  ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ: Μετά το θάνατο του Αποστόλου, ο Λουκάς, σύμφωνα με αρχαίους εκκλησιαστικούς συγγραφείς, κήρυξε τη νέα πίστη στη Δαλματία, τη Γαλλία, τη Μακεδονία και την Αχαϊα (Επιφάνιος, Κατά Αιρέσεων, PG 41, 907 και Γρηγόριος Ναζιανζ., PG 36, 228). Ο Συμεών ο Μεταφραστής (PG 115, 1136) μας πληροφορεί ότι ο Ευαγγελιστής μετέβη έπειτα και στην Ανατολή, αφού διέσχισε τη Λιβύη και όταν έφτασε στην Αίγυπτο, χειροτονήθηκε επίσκοπος στη Θηβαϊδα, όπου και κοιμήθηκε ειρηνικά. Αντιθέτως, ο Γρηγόριος ο Θεολόγος ομιλεί για μαρτύριο του Ευαγγελιστή.

   Ο ΛΟΥΚΑΣ ΑΓΙΟΓΡΑΦΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ: Αρχαιότατη παράδοση θέλει τον Ευαγγελιστή Λουκά, ζωγράφο που φιλοτέχνησε μάλιστα την εικόνα της Θεομήτορος. Σχετική είναι και η υμνολογία του Μικρού Παρακλητικού Κανόνα προς τη Θεοτόκο που ψάλλει: “Άλαλα τα χείλη των ασεβών, των μη προσκυνούντων την εικόνα σου τη σεπτήν, την ιστορηθείσαν υπό του Αποστόλου Λουκά ιερωτάτου, την Οδηγήτριαν”. Σύμφωνα με πληροφορίες του Μαξίμου Μαργούνιου, ο Κωνστάντιος, γιος του Μ. Κωνσταντίνου μετέφερε το ιερό λείψανο του Αποστόλου Λουκά στο Ναό των Αγίων Αποστόλων και το έθεσε μαζί με τα ιερά λείψανα των Αποστόλων Ανδρέα και Τιμοθέου κάτω από την Αγία Τράπεζα. Σύμφωνα με τον ίδιο συγγραφέα, ο Ευαγγελιστής ζωγράφισε τρεις εικόνες της Θεοτόκου που έφερε στην αγκαλιά της τον Κύριο Ιησού Χριστό.

 

 ΤΟ ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ: Κατά τον Ωριγένη, ο Λουκάς έγραψε το Ευαγγέλιό του για τους “εξ εθνών” πιστούς, σε αντίθεση με τον Ευαγγελιστή Ματθαίο που απευθύνεται στους “εξ Ιουδαίων πιστούς”. Άλλωστε ο αρχικός αποδέκτης του Ευαγγελίου, ο 'κράτιστος Θεόφιλος” ήταν εθνικός, γι' αυτό και ο Άγιος Ευαγγελιστής τον στηρίζει στην κατήχησή του και εκφράζεται τιμητικά για τους εθνικούς, προβάλλοντας τον οικουμενικό χαρακτήρα της νέας πίστης. Μάλιστα του κήρυγμα του Βαπτιστού στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο παρουσιάζεται ως ιδιαίτερα ελεγκτικό προς τους Ισραηλίτες που χαρακτηρίζονται “γεννήματα εχιδνών”. Παρ' όλα αυτά δεν πρέπει να συμπεράνουμε ότι το “διεθνιστικό” πνεύμα του Λουκά είχε γενικό αντιιουδαϊκό χαρακτήρα. Άλλωστε μόνον ο Λουκάς διασώζει τη σκηνή που ο Κύριος αντικρίζοντας την Ιερουσαλήμ, πνευματική και εθνική μητρόπολη του Ισραήλ, κλαίει. (ιθ΄41). Θα λέγαμε ότι η σκέψη του Ευαγγελιστή είναι ότι ο Κύριος καλεί “Πάντα τα έθνη και τον Ισραήλ επομένως” (Θ.Η.Ε., Λουκάς 372). Το “πνεύμα” αυτό της διδασκαλίας του Ευαγγελίου του Λουκά αντικατοπτρίζεται άριστα στη σύσταση που απηύθηνε ο αναστάς Κύριος στους μαθητές του, σύμφωνα με την οποία έπρεπε: “κηρυχθήναι επί τω ονόματι αυτού μετάνοιαν και άφεσιν αμαρτιών εις πάντα τα έθνη, αρξάμενον από Ιερουσαλήμ” (κδ΄47).

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

ΚΑΙ ΣΤΟ YOUTUBE:https://www.youtube.com/watch?v=6IDU6UT-dI4&list=PLH04F-N8L60EQFMD-Of4zRq1WHudwxB6T&index=4

Ο Άγιος Γεράσιμος ο εν Κεφαλληνία 20.10. + ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου

 

Ο Άγιος Γεράσιμος ο εν Κεφαλληνία 20.10.2021 + Παρακλητικός Κανών

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου

    Ο ΜΙΚΡΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ: Ο Άγιος σύμφωνα με την παράδοση γεννήθηκε στα Τρίκαλα της Κορινθίας το 1506. Ο πατέρας του ονομάζονταν Δημήτριος και η μητέρα του Καλή. Το κοσμικό του όνομα ήταν Γεώργιος. Ο πατέρας του ήταν κατά την παράδοση συγγενής του μεγάλου Δούκα Λουκά Νοταρά που καθαιρέθηκε και εκτελέστηκε από τους Τούρκους κατά την Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως, Ό Άγιος Γεράσιμος μεγάλωσε και μορφώθηκε όπως όλα τα αρχοντόπουλα της εποχής, ενώ οι γονείς του φρόντισαν, από τη νηπιακή ακόμη ηλικία του, για την κατά Χριστόν διαπαιδαγώγησή του. Στα 20 χρόνια του αποφάσισε να πάει στη Ζάκυνθο που ήταν ένα σημαντικό κέντρο των γραμμάτων της εποχής καθώς, παρόλη την Ενετική κατάκτηση υπήρχε εκεί ένας αναγεννησιακός αέρας σε αντίθεση με την υπόλοιπη τουρκοκρατούμενη Ελλάδα. Η βαθιά σχέση του με την ορθόδοξη πίστη, και η αγάπη του προς τον Κύριο, τον κάνει να εγκαταλείψει τη Ζάκυνθο και να ξεκινήσει προσκυνήματα στα σημαντικότερα πνευματικά και θρησκευτικά κέντρα της εποχής του.

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΘΩΝΑ ΣΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΤΟΠΟΥΣ: Πρώτος του σταθμός η Κωνσταντινούπολη και το Οικουμενικό Πατριαρχείο από όπου πήρε και την πατριαρχική ευλογία και αμέσως μετά το Περιβόλι της Παναγίας το Άγιον Όρος, όπου έγινε μοναχός. Δεν γνωρίζουμε σε ποια μονή αν και πολλοί υποστηρίζουν ότι έγινε στο μοναστήρι των Ιβήρων και ότι ασκήτηψε στο κελί του Αγ. Βασιλείου στην περιοχή της Καψάλας.Ο Άγιος, σύμφωνα με τους βιογράφους του, έμεινε αρκετά στο Άγιον Όρος και έφυγε όταν αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι στους Άγιους Τόπους, όπου πρέπει να έφθασε γύρω στο 1538. Εκτός από τον Πανάγιο Τάφο, επισκέφτηκε τη Συρία, τη Δαμασκό, το Σινά, την Αντιόχεια, την Αλεξάνδρεια και την έρημο της Θηβαϊδας, το πρώτο ονομαστό λίκνο του χριστιανικού ασκητισμού. Ο πατριάρχης στα Ιεροσόλυμα εκτίμησε την προσωπικότητά του και έτσι τον κράτησε κοντά του. Μάλιστα του ανέθεσε το λειτούργημα του κανδηλανάφτη στον Πανάγιο Τάφο. Στα Ιεροσόλυμα, σύντομα, ο Γεώργιος χειροτονείται διάκονος και πρεσβύτερος από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Γερμανό, παίρνοντας το όνομα Γεράσιμος προς τιμήν του Άγιου Γεράσιμου του Ιορδανίτου.

ΣΤΗ ΖΑΚΥΝΘΟ: Το 1548 ο Άγιος αφήνει τα Ιεροσόλυμα για να ένα ταξίδι στην Κρήτη όπου και έμεινε γύρω στα δύο χρόνια. Αργότερα επιστρέφει πρώτα στη Ζάκυνθο μετά από ένα ταξίδι προσκύνημα που τον έφερε πιο κοντά στο θεό. Στη Ζάκυνθο ασκήτεψε σε μια σπηλιά στον Άγιο Νικόλα Γερακαρίου όπου μέχρι σήμερα οι Ζακυνθινοί την ονομάζουν του Αγίου Γερασίμου. Υπάρχουν αναφορές ότι μπορεί να εφημέρευσε στην εκκλησία του Αγίου Λαζάρου. Την ίδια εποχή αυτή είχε γεννηθεί στη Ζάκυνθο και ο Άγιος Διονύσιος και κάποια παράδοση θέλει να τον έχει βαφτίσει ο άγιος Γεράσιμος. Πάντως το σίγουρο είναι ότι ο Άγιος Διονύσιος επηρεάστηκε από την προσωπικότητα του Άγιου Γεράσιμου που ήταν ήδη πολύ γνωστός στο νησί.

ΠΙΣΩ ΣΤΗΝ ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑ: Η εποχή της Ενετικής κυριαρχίας είναι δύσκολη και από θρησκευτικής άπόψεως, και στην Κεφαλλονιά, καθώς η καθολική εκκλησία προσπαθεί να αποκτήσει πιστούς από τον ντόπιο πληθυσμό, διώκοντας την Ορθοδοξία. Ο Άγιος Γεράσιμος τότε ασκήτευε πάλι σε σπήλαιο κοντά στο Αργοστόλι, τη φορά αυτή. Στο σπήλαιο έμεινε για 5 χρόνια και 11 μήνες οπότε αποφασίζει να εγκατασταθεί στη περιοχή των Ομαλών στους πρόποδες του Αίνου και να ιδρύσει ένα μοναστήρι. Εκεί αρχίζουν να συρρέουν οι πιστοί για να ακούσουν τη διδασκαλία του. Στη περιοχή των Ομαλών υπήρχε ένα ερημοκλήσι αφιερωμένο στην κοίμηση της Θεοτόκου το οποίο παραχώρησε στον Άγιο Γερασιμο μαζί με τα γύρω κτήματα, ο ιερέας της περιοχής Γεώργιος Βάλσαμος το 1561. Ο Άγιος ιδρύει μοναστήρι με το όνομα Νέα Ιερουσαλήμ με την άδεια και την ευλογία του επίσκοπου του νησιού Παχώμιου Μακρή. Από τότε η φήμη του εξαπλώνεται σε όλο το χριστιανικό κόσμο. Μετά από αίτηση του το Πατριαρχείο θέτει η μονή υπό την υψηλή του προστασία.

ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ: Ο Άγιος κοιμήθηκε στις 15 Αυγούστου 1571, την ίδια μέρα με την αγαπημένη του Παναγία. Στις τελευταίες του στιγμές στην επίγεια ζωή του ήταν κοντά του όπως αναφέρει η παράδοση, ο πατέρας Ιωαννίκιος, ο πατέρας Γερμανός και η ηγουμένη Λαυρεντία. Οι ιερείς έντυσαν τον άγιο με τα άμφια τα οποία φέρει μέχρι και σήμερα και ενταφίασαν το σώμα του Άγιου Γεράσιμου δίπλα και μέσα στον νότιο τοίχο του Ναού.

ΑΝΑΚΟΜΙΔΗ ΚΑΙ ΑΦΘΑΡΣΙΑ:Η πρώτη ανακομιδή του σώματος του Αγίου Γεράσιμου έγινε 2 χρόνια και 2 μήνες μετά την κοίμηση του, στις 20 Οκτωβρίου του 1581. Οι Ενετοί όμως θορυβημένοι από την αφθαρσία του σώματος του ζήτησαν να ταφεί ξανά ώστε να συμπληρωθούν τα 3 χρόνια. Η δεύτερη ανακομιδή του σώματος γίνεται μετά από 6 μήνες και το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Γι αυτό το λόγο θεσπίστηκε η κυριώνυμος εορτή του Άγιου Γεράσιμου στις 20 Οκτωβρίου και όχι στις 15 Αυγούστου. Αργότερα όμως οι χριστιανοί γιόρταζαν τη μνήμη του και στην κοίμηση της Θεοτόκου όχι όμως στις 15 για να μην επισκιαστεί η κοίμηση της Παναγίας, αλλά στις 16 Αυγούστου.

Η ΤΙΜΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ: Η ανακήρυξη της αγιότητας του οσίου Γερασίμου έγινε το 1622. Ο Άγιος ονομάστηκε ''νέος ασκητής'' για να τον ξεχωρίζουν από τον άγιο Γεράσιμο τον Ιορδανίτη. Ο Άγιος Γεράσιμος γιορτάζεται επίσης και στις 20 Οκτωβρίου, η οποία μέρα αποτελεί και επίσημη αργία στο νησί της Κεφαλονιάς. Το όνομα "Γεράσιμος" είναι από τα πιο κοινά αντρικά ονόματα στο νησί, ενώ δεν είναι λίγες οι γυναίκες με το όνομα "Γερασιμούλα". Η πατρική του οικία βρίσκεται στην Άνω συνοικία Τρικάλων Κορινθίας, όπου δίπλα της έχει ανεγερθεί περικαλλής ναός.

ΤΑ ΑΦΘΟΡΑ ΛΕΙΨΑΝΑ: Αξίζει να σημειωθεί πως το σκήνωμά του είναι ένα από τα τέσσερα άφθορα λείψανα στο Ιόνιο, [Α. Σπυρίδωνα, Α. Θεοδώρας, Α. Γερασίμου και Α. Διονυσίου.

  το Απολυτίκιο

Ήχος α'. Της ερήμου πολίτης.

Των ορθοδόξων προστάτην και εν σώματι άγγελον και θαυματουργόν Θεοφόρον νεοφανέντα ημίν, επαινέσωμεν πιστοί Θείον Γεράσιμον, ότι αξίως παρά Θεού, απείληφεν ιαμάτων την αένναον χάριν, ρώννυσι τους νοσούντας, δαιμονώντας ιάται, διό και τοις τιμώσιν αυτόν βρύει ιάματα.

ο Παρακλητικός Κανών στον Άγιο Γεράσιμο εδώ: 

https://www.youtube.com/watch?v=HFIi2GvRwJ0&list=PLH04F-N8L60EQFMD-Of4zRq1WHudwxB6T&index=7

Η άπιστη, του Γρηγόριου Ξενόπουλου εισαγωγικά-AUDIOBOOK διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

 

Η άπιστη, του Γρηγόριου Ξενόπουλου

εισαγωγικά-AUDIOBOOK

διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

+ σε 2 ΒΙΝΤΕΟ

   

  Η ''Άπιστη» είναι ένα λιγότερο γνωστό μυθιστόρημα του Γρηγορίου Ξενόπουλου με κεντρικό θέμα την ανθρώπινη καρδιά, τον έρωτα και τη μοίρα. Η Θεματολογία του έχει να κάνει με τα ανθρώπινα συναισθήματα, τη σύγκρουση και την αλληλοσυμπλήρωση ανάμεσα στον έρωτα και τη λεγόμενη μοίρα, με σκοπό τη σύνθεση μιας μεγάλης ευτυχίας.

   Θεωρείται ένα σχεδόν «άγνωστο» μυθιστόρημα του συγγραφέα, γεμάτο παλμό και βασισμένο σε ασυνήθιστες αλλά πραγματικές καταστάσεις

 

 Οι κεντρικοί πρωταγωνιστές στο μυθιστόρημα αυτό του Γρηγορίου Ξενόπουλου είναι: ο Στράτος, η Έλενα και η Πηγή Η πλοκή του έργου ξετυλίγεται γύρω από αυτούς τους τρεις χαρακτήρες, οι οποίοι έρχονται αντιμέτωποι με έντονες προσωπικές και συναισθηματικές συγκρούσεις, καθώς ο έρωτας και οι συνθήκες καθορίζουν τις ζωές τους. Η πλοκή του μυθιστορήματος τοποθετείται στην Αθήνα των αρχών του 20ού αιώνα και εξελίσσεται σε μια σίγουρα καθηλωτική ιστορία ηθών και αγάπης. Οι τρεις πρωταγωνιστές συνδέονται ως εξής:

 

 Ο Στράτος Μπεζάνης, ο κύριος πρωταγωνιστής κατ΄ αρχήν, είναι ένας ευκατάστατος μεγαλοαστός της Αθήνας. Καθώς βρίσκεται σε ηλικία γάμου, ερωτεύεται παράφορα την Έλενα, μία πανέμορφη κοπέλα από την Κέρκυρα. Αν και εκείνη δεν είναι ερωτευμένη με τον Στράτο, δέχεται να τον παντρευτεί με τη λογική ότι στην πορεία «θα τον συνηθίσει»!! Τέλος, η Πηγή, είναι η μικρότερη αδελφή της Έλενας. Σε αντίθεση με την αδελφή της, η Πηγή είναι κρυφά και βαθιά ερωτευμένη με τον Στράτο, παρά το γεγονός ότι εκείνος είναι γαμπρός της και κατά 20 χρόνια μεγαλύτερός της.

   Μέσα από αυτές τις ιδιαίτερες σχέσεις των τριών, ο Γρηγόριος Ξενόπουλος, ''μάστορας'' της ανθρώπινης ψυχογραφίας, ξεδιπλώνει τις συναισθηματικές συγκρούσεις των ηρώων, όπου ο έρωτας και η ''μοίρα'' συγκρούονται μεν ισχυρά αλλά και ταυτόχρονα αλληλοεξουδετερώνονται.

ΤΑ ΒΙΝΤΕΟ-ΑUDIOBOOΚS ΕΔΩ: 

1. https://www.youtube.com/watch?v=YDZK8kt8stk

2. https://www.youtube.com/watch?v=MHhQK7F1lV4

Ο Άγιος Μάρτυς Λογγίνος ο εκατόνταρχος (16/10) σταυρωτής του Κυρίου, μα κήρυκας της Αναστάσεως Από τον Κωνσταντίνο Οικονόμου

 

Ο Άγιος Μάρτυς Λογγίνος ο εκατόνταρχος (16/10)

σταυρωτής του Κυρίου, μα κήρυκας της Αναστάσεως

Από τον Κωνσταντίνο Οικονόμου

  Η “ΣΤΑΥΡΙΚΗ” ΓΝΩΡΙΜΙΑ: Στη Σταύρωση του Κυρίου, επιβλέπων αξιωματικός ήταν ο Εκατόνταρχος Λογγίνος. Μέχρι εκείνη τη στιγμή ο Λογγίνος δεν είχε γνωρίσει τον Κύριο. Όμως τότε τα μάτια του είδαν τα αγκάθια, τη καταφρόνια στο πρόσωπο του Ιησού, το ανηφορικό κουβάλημα του Σταυρού, τα καρφιά και την ταπεινωτική ύψωσή Του ανάμεσα στους ληστές. Κι όταν ο Κύριος ξεψύχησε, η γη σείστηκε κι ο ήλιος σκοτείνιασε, τότε ο εκατόνταρχος Λογγίνος ψιθύρισε περιδεής: «Αληθινά ο γιός του Θεού ήταν αυτός». Όταν ενταφιάστηκε το σώμα του Κυρίου, ο Λογγίνος διατάχθηκε να φρουρήσει με τους στρατιώτες του τον πανάγιο Τάφο. Κι όταν Άγγελος Κυρίου σήκωσε την πέτρα από τον Τάφο, οι στρατιώτες τυφλώθηκαν κι έπεσαν στη γη, ο εκατόνταρχος πίστεψε στον Κύριο. Μαζί πίστεψαν και δυο στρατιώτες του και έγιναν κήρυκες της Ανάστασης Του. Όταν έμαθαν τα καθέκαστα οι Αρχιερείς, τους φώναξαν ανακρίνοντάς τους. Τότε ο Λογγίνος είπε: “Τα μάτια μου είδαν το θαύμα και η ψυχή μου την αλήθεια”. Όμως εκείνοι εκούσια τυφλοί ανταπάντησαν: “Αυτό που λες, είναι φαντασία σου. Οι μαθητές του Ναζωραίου Τον έκλεψαν από τον τάφο.” Τότε ο εκατόνταρχος και οι στρατιώτες δήλωσαν με παρρησία πως δεν κοιμήθηκαν στιγμή και δεν μπορούν να κρύψουν την αλήθεια της Ανάστασης. Οι Αρχιερείς τότε προσπάθησαν να τους δωροδοκήσουν. Κι ο Λογγίνος έδωσε ξεκάθαρη απάντηση: “Η αλήθεια είναι πιο δυνατή από τ’ ασήμι σας. Μάταιο κόπο κάνετε να σκοτεινιάσετε αυτό που λάμπει περισσότερο από τον ήλιο. Εγώ θα εξακολουθώ να ομολογώ, την Ανάσταση του Χριστού.” Τότε οι Ιουδαίοι σύνεδροι πήγαν στον Πιλάτο και συκοφάντησαν το γενναίο αξιωματικό, ενώ παραμόνευαν τον κατάλληλο καιρό να εκδικηθούν. Ύστερα από καιρό, ο Λογγίνος νιώθοντας γύρω του μόνο μίσος, αποφάσισε ν’ αφήσει το ρωμαϊκό στρατό και να φύγει μακριά από το εχθρικό περιβάλλον.

  Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ: Αρχίζοντας καινούργια ζωή, ο Λογγίνος και οι άλλοι δυο στρατιώτες που τον ακολούθησαν, γνώρισαν τους Αποστόλους, βαπτίστηκαν και αργότερα κατευθύνθηκαν στην Καππαδοκία. Εκεί, ο Λογγίνος έγινε κήρυκας και απόστολος του Χριστού, φανερώνοντας το αναστάσιμο φως σε πολλούς. Αργότερα κατευθύνθηκε στο χωριό όπου είχε γεννηθεί. Και κει ζούσε ήσυχα, με νηστεία και προσευχή, έχοντας στην καρδιά του το Σταυρό. Στο μεταξύ οι Φαρισαίοι, μαθαίνοντας για το έργο του Λογγίνου στην Καππαδοκία, πήγαν στον Πιλάτο και τον παρακάλεσαν, δωροδοκώντας τον, να στείλει μήνυμα στον Καίσαρα καταγγέλοντας το Λογγίνο, πως εγκατέλειψε το αξίωμά του κι έφυγε ταράσσοντας το λαό στη Καππαδοκία, κηρύττοντας άλλο βασιλιά. Κι ο Πιλάτος έστειλε στον Τιβέριο γράμμα γεμάτο συκοφαντία για το Λογγίνο. Και μαζί, έστειλαν οι Ιουδαίοι χρυσάφι στον Καίσαρα, εξαγοράζοντας έτσι το θάνατο του Εκατόνταρχου. Η απάντηση από τη Ρώμη δεν άργησε. Ο Καίσαρ διέταζε το θάνατο του “αποστατήσαντος” Λογγίνου. Ο Πιλάτος αμέσως όρίσε στρατιώτες του να βρουν το Λογγίνο και τους άλλους δυο κήρυκες της Ανάστασης, και να επιστρέψουν στα Ιεροσόλυμα με τα κεφάλια τους! Οι απεσταλμένοι, μαθαίνοντας πως βρισκόταν στο πατρικό χωριό του, πήραν το δρόμο του χωριού εκείνου. Και πορεύονταν αναζητώντας το Λογγίνο, ρωτώντας γι’ αυτόν σα να του φέρνανε τάχα μήνυμα χαρμόσυνο.

  ΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΟ: Οι στρατιώτες συνάντησαν το Λογγίνο στην άκρη του χωριού. Και κείνος, γεμάτος από Άγιο Πνεύμα, τους γνώρισε και κατάλαβε τι ήθελαν. Τους καλωσόρισε με αγάπη και προσφέρθηκε να τους υπηρετήσει, ρωτώντας τους τι ζητάνε. Και 'κείνοι του είπαν: “Μπορείς να μας πεις μήπως ζει εδώ κάποιος Λογγίνος, που ήταν Εκατόνταρχος του ρωμαϊκού στρατού;” Κι εκείνος τους απάντησε ότι εκεί ζούσε, ρωτώντας τους τι τον θέλουν. Οι απεσταλμένοι απάντησαν πονηρά: “Έχουμε ακουστά πως είναι αγαθός άνθρωπος και επιθυμούμε να τον γνωρίσουμε, γιατί είμαστε στρατιώτες και αυτός ήταν Εκατόνταρχος.” Τότε ο Λογγίνος θαρραλέα τους είπε: “Παρακαλώ, περάστε από το σπίτι μου. Ξέρω που ζει, θα τον ειδοποιήσω κι αυτός θάρθει γιατί δεν είναι μακριά.” Οι στρατιώτες ακολούθησαν το Λογγίνο σπίτι του, όπου τους παρέθεσε πλούσιο γεύμα. Οι στρατιώτες έφαγαν και ήπιαν ώσπου ήρθε η νύχτα. Τότε, πάνω στην ευθυμία, εμπιστεύτηκαν στο Λογγίνο το μυστικό τους. “Μας στείλανε εδώ”, είπε ο ένας, “για να πάρουμε το κεφάλι του Λογγίνου και των συντρόφων του. Έτσι αποφάσισε ο Καίσαρας, κι ο Πιλάτος έστειλε εμάς, να εκτελέσουμε το πρόσταγμα. Κοίταξε μη το μάθει και φύγει.” Κι ο Λογγίνος ψύχραιμα πρόσθεσε: “Έννοια σας. Ο Λογγίνος θα παρουσιασθεί μόνος του, και μαζί και οι δυο σύντροφοί του.” Όταν οι λεγεωνάριοι αποκοιμήθηκαν, ο εκατόνταρχος έστειλε μήνυμα στους φίλους του να έρθουν στο σπίτι. Έπειτα γονατίζοντας προσευχήθηκε ολονυχτίς. Πράος ετοιμαζόταν για το μαρτύριο. Με το ξημέρωμα σηκώθηκαν οι στρατιώτες και καθώς ετοιμάζονταν, παρακάλεσαν το Λογγίνο να τους συνοδέψει στον άνθρωπό τους. Όμως εκείνος τους συνέστησε υπομονή και τους είπε να μην φύγουν γιατί σε λίγο θα εμφανιζόταν. Όταν φάνηκαν να πλησιάζουν οι δυο άλλοι “καταζητούμενοι”, ο Λογγίνος βγήκε και τους καλωσόρισε αγκαλιάζοντάς τους. Τότε τους είπε τα καθέκαστα, προσθέτοντας: “Χαρείτε, αδελφοί μου μαζί μου, γιατί πλησιάζει η ώρα που θα λευτερωθούμε από τα γήινα δεσμά μας. Σε λίγο θα βρεθούμε μπροστά στον Κύριο, που είδαμε να τον σταυρώνουν και ν’ ανασταίνεται. Αυτοί που ήρθαν να μας σκοτώσουν είναι εδώ, ελάτε.” Ακούγοντας αυτά οι φίλοι του, χάρηκαν γιατί έφθασε γι' αυτούς η ώρα του μαρτυρικού στεφάνου. Ακολούθησαν τον Λογγίνο στο σπίτι, όπου εκείνος είπε στους δημίους του: “Μπροστά σας βρίσκεται αυτός που ζητάτε με τους δυο συντρόφους του. Εγώ είμαι ο Λογγίνος και αυτοί είναι οι σύντροφοί μου”. Τότε ο ένας από τους απεσταλμένους είπε: “Αυτό το αστείο δεν το πιστεύουμε. Οδήγησέ μας στον καταδικασμένο γιατί πρέπει να εκτελέσουμε τις εντολές.” Τότε ο Λογγίνος πρόσθεσε αποφασιστικά αλλά ήρεμα: “Εμείς είμαστε αυτοί που ζητάτε. Κάνετε όπως σας προστάξανε αυτοί που σας στείλαν.” Τους κοίταζαν οι στρατιώτες μη μπορώντας να πιστέψουν, ενώ ένιωθαν ντροπή διστάζοντας να θανατώσουν αυτόν που τους είχε αδελφικά φιλοξενήσει. “Αγαπητοί μου”, επέμεινε ο εκατόνταρχος, “μην καθυστερείτε. Μονάχα έτσι μπορείτε να ανταποδώσετε την αγάπη που σας έδειξα. Άλλωστε, γπάει καιρός που θέλω ν’ αντικρύσω τον Κύριό μου!” Λέγοντας αυτά, ντύθηκε με άσπρα ρούχα της ταφής, φώναξε τους συγγενείς του, και, δείχνοντας ένα βουναλάκι με φοινικιές, είπε: “Εκεί, αγαπημένοι μου, να θάψετε το σώμα μου, πλάι στους εν Χριστώ συντρόφους μου. Σας χαιρετώ, κρατάτε στην ορθή πίστη και δώστε μου το στερνό ασπασμό.” Κι αφού αγκάλιασε όλους, γονάτισε πλάι στους φίλους του και έσκυψε το κεφάλι κάτω από το σπαθί. Με βαριά καρδιά οι στρατιώτες τον χτύπησαν. Έπειτα πήραν μαζί τους την κεφαλή του Αγίου Λογγίνου και των άλλων και τις έφεραν στην Ιερουσαλήμ. Κι οι σπιτικοί, κλαίγοντας, έθαψαν τα λείψανα των μαρτύρων κάτω από τα φοινικόδεντρα. Στην Ιερουσαλήμ ο Πιλάτος έστειλε την τίμια κεφαλή του μάρτυρα στους Ιουδαίους κι εκείνοι την πετάξαν έξω από την πόλη στα σκουπίδια.

   Η ΕΥΡΕΣΗ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ: Εκείνα τα χρόνια, κάποια Άννα, χήρα από την Καππαδοκία, έτυχε να τυφλωθεί. Επισκέφθηκε γιατρούς, χωρίς να δει όφελος. Τότε σκέφτηκε να προσκυνήσει στα Ιεροσόλυμα και στον τάφο εκείνο, που γι’ αυτόν ο Λογγίνος, είχε μιλήσει κάποτε στα πλήθη της Καππαδοκίας, διδάσκοντας τους συμπατριώτες της, και να ζητήσει θείο έλεος. Πήρε λοιπόν το μοναχογιό της και ξεκίνησε κρατώντας τον από το χέρι. Όμως, φτάνοντας εκεί, ο γιος της χήρας έπεσε άρρωστος και σε λίγες μέρες πέθανε. Έκλαιγε η τυφλή γυναίκα, από τη μεγάλη της θλίψη, γιατί έχασε δεύτερη φορά το φως της. Κι έτσι, απαρηγόρητη, θρηνούσε ολομόναχη ανάμεσα στα τείχη της Ιερουσαλήμ. Κι όμως, στο σκοτάδι της δυστυχίας της, φανερώθηκε ο Άγιος Λογγίνος παρηγορώντας την: “Χαροκαμένη μητέρα, μην κλαις, θα ξαναβρείς το φως σου. Θυμήσου όσα είπα κάποτε για τα Πάθη και την Ανάστασή του Σωτήρα μας, που είδα με τα μάτια μου. Μάθε, πως ο γιος σου βρίσκεται κοντά στον Ιησού. Μάθε ακόμα, πως οι εχθροί της αλήθειας με αφάνισαν μαζί με τους συντρόφους μου, και η κεφαλή μου είναι πεταμένη στα σκουπίδια, έξω από τα τείχη. Πήγαινε να τη βρεις. Κι όταν τη βρεις, τα μάτια σου θα δουν”. Η γυναίκα σηκώθηκε και, ταραγμένη μα με ελπίδα, ξεκίνησε κατά εκεί που έρχονταν η μυρουδιά των σκουπιδιών, παρακαλώντας τους περαστικούς να τη βοηθήσουν. Φτάνοντας εκεί, ψηλάφησε το μέρος αναγνωρίζοντάς το, κι άρχισε τυφλά να ψάχνει. Όταν ένιωσε στα δάχτυλα της εκείνο που ζητούσε, αμέσως σκόρπισε η καταχνιά, και στου ήλιου το φώς είδε την κεφαλή του απόστολου της Καππαδοκίας. Δακρυσμένη, δόξασε το Θεό και παίρνοντας την κεφαλή του Εκατόνταρχου, την ασπάστηκε και την έφερε στο σπίτι της. Εκεί την έπλυνε, τη μύρωσε, κι ένιωθε μέσα της ουράνια χαρά. 

  Την επομένη, η χήρα είδε πάλι τον Άγιο λουσμένο στο φως, με ιμάτια λαμπρά να κρατά το γιό της, ντυμένο με γιορτινά. Ο Άγιος τον αγκάλιασε και το παιδί χαμογέλασε ευτυχισμένο. «Βλέπεις, γυναίκα, πού βρίσκεται ο γιος σου; Χαίρε, γιατί εδώ είναι η αιώνια βασιλεία. Σήκω. Πάρε τήν κεφαλή και το λείψανο του γιου σου και πήγαινε τα στο τόπο όπου κήρυξα το λόγο του Κυρίου». Βιαστικά σηκώθηκε η γυναίκα κι έκανε όπως της είπε ο Άγιος. Παίρνοντας το κορμί του παιδιού και την κεφαλή του Εκατόνταρχου, κατευθύνθηκε στην Καππαδοκία, και κει έθαψε τα λείψανα σε τόπο γαλήνης κι ανάπαυσης, κοντά στο φτωχικό της.

Από τη γενιά του Αιόλου στο Φρίξο και την Έλλη [Θεσσαλική Ιστορία και Μύθος 9.] από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου

 

Από τη γενιά του Αιόλου στο Φρίξο και την Έλλη [Θεσσαλική Ιστορία και Μύθος 9.]

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου

   

Σίσυφος , Ιξίων και Τάνταλος τιμωρούμενοι στην Άδη!

Αιολίδες: Εκτός των Λαπιθών, άλλος μεγάλος βασιλικός οίκος της μυθικής Θεσσαλίας είναι οι Αιολίδες. Ιδρυτής της θεωρείται ο Αίολος γιος του Έλληνα (για τον οποίο θα γίνει λόγος πιο κάτω) και της Οθρηίδος Νύμφης και εγγονός του Δευκαλίωνα και της Πύρρας. Αυτός είχε πέντε γιους και μια κόρη: τον Κριθέα, το Σίσυφο, τον Αθάμαντα, τον Σαλμωνέα, τον Περιήρη και την Μελανίππη. Αυτοί όμως που έχουν θεσσαλικό ενδιαφέρον είναι ο Κριθέας και ο Αθάμας. Ο Αθάμας εμφανίζεται αργότερα στο μύθο ως βασιλιάς της Βοιωτίας και σύζυγος της Νεφέλης. Ακολουθεί πιο κάτω η εξιστόρηση της υπόθεσης του Φρίξου που θα μας οδηγήσει, με τη σειρά της, στον επακόλουθο μύθο του Ιάσονα και της Αργοναυτικής εκστρατείας.

 Φρίξος και Έλλη

 

Η Ινώ καταδιώκει το Φρίξο

   Ο Αθάμας απέκτησε δυο παιδιά, το Φρίξο και την Έλλη από τη Νεφέλη¹, όμως αυτό δεν τον έκανε, φαίνεται, ευτυχισμένο κι έδιωξε τη σύζυγό του για τα μάτια της Ινώς της κόρης του Κάδμου, που ήταν παλαιότερα ηγεμόνας της Θήβας. Η Ινώ, αντιπαθώντας τα δυο παιδιά του Αθάμα και θέλοντας να προωθήσει στο θηβαϊκό θρόνο κάποιον από τους γιους της που έφερε αργότερα στον κόσμο, κατέστρωσε ένα καταχθόνιο σχέδιο: έβαλε κάποιες γυναίκες της πόλης να κλέψουν τους σπόρους για την επόμενη σπορά, που φυλάσσονταν απ’ τους άνδρες τους και να τους ψήσουν ελαφρά ώστε να μην έχουν δυνατότητα αναπαραγωγής. Έτσι κι έγινε, την επόμενη χρονιά τίποτα δε φύτρωσε στην εύφορη πεδιάδα της Θήβας κι ο Αθάμας μη ξέροντας τι να σκεφτεί, έστειλε απεσταλμένους στο Μαντείο των Δελφών για να ρωτήσουν την αιτία. Η Ινώ όμως φρόντισε να τους εξαγοράσει, ώστε να ανακοινώσουν ψεύτικο χρησμό, που έλεγε ότι για να απαλλαγούν, δήθεν, απ’ αυτό το κακό, έπρεπε να θυσιαστεί ο Φρίξος στο Δία. Όμως η Νεφέλη, ως από μηχανής θεός, άρπαξε τα παιδιά της και τα οδήγησε σ’ ένα χρυσόμαλλο κριάρι, δώρο του Ερμή.

Ο Φρίξος και η Έλλη ανακουφισμένοι καβαλίκεψαν το κριάρι και πετώντας πάνω απ’ την Ελλάδα, τη Θράκη και το Αιγαίο, κατευθύνθηκαν προς την Κολχίδα. Κάποια στιγμή όμως η Έλλη γλίστρησε και πέφτοντας στα στενά που ονομάστηκαν από τότε Ελλήσποντος, πνίγηκε. (Έλλης + πόντος-θάλασσα) Ο Φρίξος κατέληξε μόνος του στην Ανατολική άκρη της Μαύρης θάλασσας, την Κολχίδα. Εκεί τον υποδέχτηκε ο βασιλιάς Αιήτης, γιος του Ήλιου, που του έδωσε για σύζυγο την κόρη του Χαλκιόπη. Ο Φρίξος θυσίασε το κριάρι στο θεό Δία και παρέδωσε το χρυσόμαλλο δέρας (δέρμα) του στον Αιήτη που το κρέμασε στο άλσος του Άρη, στα κλαδιά μιας βελανιδιάς, απ’ όπου ο Ιάσονας αργότερα θα το αρπάξει.

Άσχημο τέλος, όμως επιφυλλάχτηκε απ' τους θεούς για το βασιλικό ζεύγος της Θήβας. Η θεά Ήρα επιβουλεύτηκε το βασιλικό ζεύγος γιατί είχαν κρύψει το μικρό θεό Διόνυσο, όταν η ίδια ήθελε το κακό του, μιας και ο μικρός θεός ήταν νόθος γιος του Δία. Έτσι λοιπόν τους πήρε τα λογικά με αποτέλεσμα να σκοτώσουν πάνω στην τρέλα τους τα δυο τους παιδιά, τον Λέαρχο και τον Μελικέρτη. Όταν όμως συνήλθαν κι αντιλήφθηκαν το έγκλημά τους, η μεν Ινώ αυτοκτόνησε πέφτοντας στο Σαρωνικό, ο δε Αθάμας αναχώρησε θλιμμένος μακριά και κατέφυγε στην Πίνδο όπου και τελικά εγκαταστάθηκε. Εκεί άφησε απογόνους και η περιοχή ονομάστηκε Αθαμαντία ή Αθαμανία και οι κάτοικοί της Αθάμαντες ή Αθαμάνες.

    Παράθεμα: Απολλόδωρος, Βιβλιοθηκη: Διήγηση για το Φρίξο

[Α 9,1] τῶν δὲ Αἰόλου παίδων Ἀθάμας, Βοιωτίας δυναστεύων, ἐκ Νεφέλης τεκνοῖ παῖδα μὲν Φρίξον θυγατέρα δὲ Ἕλλην. αὖθις δὲ Ἰνὼ γαμεῖ, ἐξ ἧς αὐτῷ Λέαρχος καὶ Μελικέρτης ἐγένοντο. ἐπιβουλεύουσα δὲ Ἰνὼ τοῖς Νεφέλης τέκνοις ἔπεισε τὰς γυναῖκας τὸν πυρὸν φρύγειν. λαμβάνουσαι δὲ κρύφα τῶν ἀνδρῶν τοῦτο ἔπρασσον. γῆ δὲ πεφρυγμένους πυροὺς δεχομένη καρποὺς ἐτησίους οὐκ ἀνεδίδου. διὸ πέμπων ὁ Ἀθάμας εἰς Δελφοὺς ἀπαλλαγὴν ἐπυνθάνετο τῆς ἀφορίας. Ἰνὼ δὲ τοὺς πεμφθέντας ἀνέπεισε λέγειν ὡς εἴη κεχρησμένον παύσεσθαι τὴν ἀκαρπίαν, ἐὰν σφαγῇ Διὶ ὁ Φρίξος. τοῦτο ἀκούσας Ἀθάμας, συναναγκαζόμενος ὑπὸ τῶν τὴν γῆν κατοικούντων, τῷ βωμῷ παρέστησε Φρίξον. Νεφέλη δὲ μετὰ τῆς θυγατρὸς αὐτὸν ἀνήρπασε, καὶ παρ᾽ Ἑρμοῦ λαβοῦσα χρυσόμαλλον κριὸν ἔδωκεν, ὑφ᾽ οὗ φερόμενοι δι᾽ οὐρανοῦ γῆν ὑπερέβησαν καὶ θάλασσαν. ὡς δὲ ἐγένοντο κατὰ τὴν μεταξὺ κειμένην θάλασσαν Σιγείου καὶ Χερρονήσου, ὤλισθεν εἰς τὸν βυθὸν ἡ Ἕλλη, κἀκεῖ θανούσης αὐτῆς ἀπ᾽ ἐκείνης Ἑλλήσποντος ἐκλήθη τὸ πέλαγος. Φρίξος δὲ ἦλθεν εἰς Κόλχους, ὧν Αἰήτης ἐβασίλευε παῖς Ἡλίου καὶ Περσηίδος, ἀδελφὸς δὲ Κίρκης καὶ Πασιφάης, ἣν Μίνως ἔγημεν. οὗτος αὐτὸν ὑποδέχεται, καὶ μίαν τῶν θυγατέρων Χαλκιόπην δίδωσιν. ὁ δὲ τὸν χρυσόμαλλον κριὸν Διὶ θύει φυξίῳ, τὸ δὲ τούτου δέρας Αἰήτῃ δίδωσιν· ἐκεῖνος δὲ αὐτὸ περὶ δρῦν ἐν Ἄρεος ἄλσει καθήλωσεν. ἐγένοντο δὲ ἐκ Χαλκιόπης Φρίξῳ παῖδες Ἄργος Μέλας Φρόντις Κυτίσωρος.

[Α 9,2] Ἀθάμας δὲ ὕστερον διὰ μῆνιν Ἥρας καὶ τῶν ἐξ Ἰνοῦς ἐστερήθη παίδων· αὐτὸς μὲν γὰρ μανεὶς ἐτόξευσε Λέαρχον, Ἰνὼ δὲ Μελικέρτην μεθ᾽ ἑαυτῆς εἰς πέλαγος ἔρριψεν. ἐκπεσὼν δὲ τῆς Βοιωτίας ἐπυνθάνετο τοῦ θεοῦ ποῦ κατοικήσει· χρησθέντος δὲ αὐτῷ κατοικεῖν ἐν ᾧπερ ἂν τόπῳ ὑπὸ ζῴων ἀγρίων ξενισθῇ, πολλὴν χώραν διελθὼν ἐνέτυχε λύκοις προβάτων μοίρας νεμομένοις· οἱ δέ, θεωρήσαντες αὐτόν, ἃ διῃροῦντο ἀπολιπόντες ἔφυγον. Ἀθάμας δὲ κτίσας τὴν χώραν Ἀθαμαντίαν ἀφ᾽ ἑαυτοῦ προσηγόρευσε, καὶ γήμας Θεμιστὼ τὴν Ὑψέως ἐγέννησε Λεύκωνα Ἐρύθριον Σχοινέα Πτῶον.

1. Σύμφωνα με παραλλαγή του μύθου ο Αθάμας ήταν βασιλιάς στη Θεσσαλία. Σύμφωνα με άλλη πρώτη σύζυγος του ήταν η Ινώ και δεύτερη η Νεφέλη.

Η Καχυποψία [Μπήκαν ψύλλοι στ' αυτιά μου] +ΒΙΝΤΕΟ του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

 

Η Καχυποψία

[Μπήκαν ψύλλοι στ' αυτιά μου]

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

   

   Η καχυποψία είναι από τα πιο επικίνδυνα πάθη ή ελαττώματα. Υπονομεύει, διαβάλλει, διαστρεβλώνει προσωπικότητες που είναι αθώες και ανθρώπους που είναι καλοκάγαθοι. Κάποιες διαταραχές συνδέονται με αυξημένη καχυποψία. Η καχυποψία όμως μπορεί να υπονομεύσει σχέσεις, ενώ πολύ συχνά συνδέεται με αρρωστημένη ζήλεια και κτητικότητα. Οι καχύποπτοι άνθρωποι δεν είναι περισσότερο ασφαλείς όπως θεωρούν, αλλά πολύ επιρρεπείς στο να καταστρέψουν φιλίες από το τίποτα. 'Οταν η καχυποψία συνδέεται με έντονη φαντασία, τότε το μείγμα είναι εκρηκτικό. Ο καχύποπτος μπορεί να φαντάζεται και να χαρακτηρίζει τον άλλο κλέφτη, ψεύτη, άπιστο, προδότη. Μπορεί, χάρις στο πάθος αυτό, να αλλοιώσει την εικόνα κάποιου ανίδεου τρίτου ανθρώπου βρίσκοντάς τον αίτιο για ό,τι του συμβαίνει, παρ' όλο που ίσως εκείνος μόνο αγαθά κίνητρα έχει. Μπορεί να οδηγήσει σε χωρισμό μετά από ένα γάμο. Η καχυποψία μπορεί να κάνει τον πάσχοντα να τον βλέπουν οι άλλοι σαν ιεροεξεταστή και να δυσκολεύονται στις επαφές μαζί του.

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΣΟΦΙΑ: Ο Ρωμαίος Κάτων ο Πρεσβύτερος διακρίνοντας την ενοχή του καχύποπτου, πίσω από το πάθος έλεγε: “Μη σε νοιάζει αν κάποιος γύρω σου μιλεί χαμηλόφωνα. Μονάχα ο ένοχος φαντάζεται ότι γι' αυτόν μιλούν όλοι”. Ο Ου. Σαίξπηρ, συμφωνώντας ουσιαστικά με τον Κάτωνα, έβλεπε κάτω από την καχυποψία κάποιου τις ενοχές του: “Η καχυποψία στοιχειώνει τις ένοχες συνειδήσεις”. Στην ίδια βάση κινείται και ο Άγγλος ποιητής Philip Sidney που έγραψε: “Το να υποπτευόμαστε ανοιχτά τους άλλους σημαίνει ότι κατηγορούμε, μυστικά, τον εαυτό μας”. Συχνά πίσω από μια μορφή καχυποψίας, κρύβεται φιλαργυρία. “Όποτε υπάρχουν στη μέση πολλά λεφτά, δεν πρέπει να εμπιστεύεσαι κανέναν”, έλεγε σχετικά η Αγκάθα Κρίστι. Αντίθετα ο Charles Baudelaire βρίσκει θετική, κάποιες φορές την καχυποψία: “Ας είμαστε επιφυλακτικοί απέναντι στον κοινό άνθρωπο, στην κοινή λογική, στο συναίσθημα, στην έμπνευση και στο προφανές”. Σ' αυτό συμφωνεί, μερικώς, και ο Βρετανός φιλόσοφος Bertrand Russel: “Σε όλα τα θέματα, είναι υγιές, πότε-πότε, να κρεμάς ένα ερωτηματικό στα πράγματα που θεωρείς από καιρό δεδομένα”. Ο Γάλλος συγγραφέας Pierre Claude Boiste εύστοχα παρατηρεί: “Η διαρκής δυσπιστία είναι υπερβολικό τίμημα για να μη μπορούν να σε ξεγελάσουν”, τονίζοντας με τα λόγια αυτά τη βαρύτητα του πάθους. Σύμφωνα με τον προηγούμενο είναι και τα λόγια του Σκωτσέζου ποιητή Robert Burns: “Η καχυποψία είναι μια βαριά πανοπλία και με το βάρος της εμποδίζει περισσότερα από όσα μας προστατεύει”. Η Γαλλίδα συγγραφέας Colette, “κατηγορεί” την αγάπη ως αίτιο του πάθους: “Όταν κανείς αγαπιέται δεν αμφιβάλλει για τίποτα. Όταν αγαπάει, αμφιβάλλει για όλα”. Πρωτότυπη κρίνεται η άποψη του Ιταλού σκηνοθέτη Φρεντερίκο Φελίνι που έλεγε: “Όσοι είναι πάντα συνεπείς, είναι ύποπτοι”. Στον αντίποδα των απόψεων που καταγράφηκαν βρίσκεται η άποψη του Ροβεσπιέρου, που βρίσκεται όμως σύμφωνη με το πνεύμα της Γαλλικής Επανάστασης, ότι: “Η βασική αρετή του πολίτη είναι η δυσπιστία”.

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ: Για του ψυχολόγους η καχυποψία αφορά καταστάσεις κατά τις οποίες το άτομο αισθάνεται ότι το κοιτούν, το ακολουθούν, το σχολιάζουν, του υποκλέπτουν την σκέψη κ.ά.. Πρόκειται για ψυχοπαθολογική κατάσταση η οποία χρήζει μακροχρόνιας ψυχοθεραπείας. Συχνά χρειάζεται παράλληλη φαρμακευτική υποστήριξη. Η ψυχοθεραπεία εστιάζει στις βαθύτερες εσωτερικές σχέσεις του ατόμου και ιδιαίτερα στις σχέσεις εκείνες οι οποίες υπολείπονται εμπιστοσύνης. Εάν επιτευχθεί θεραπευτική συμμαχία ψυχολόγου - πάσχοντα, τα άτομα αυτά έχουν καλή πορεία. Το άγχος του καχύποπτου ατόμου τις περισσότερες φορές είναι έντονο και δημιουργεί επιθετικότητα. Οι φόβοι επίθεσης που νιώθει το οδηγούν να απομακρύνεται από τις σχέσεις με αποτέλεσμα την απομόνωση. Η ειλικρινής στάση του ψυχοθεραπευτή σε συνδυασμό με την παροχή ενδιαφέροντος και φροντίδας αποτελούν τα πρώτα θεραπευτικά βήματα.

   

Ο Άγιος Γέρων Δανιήλ Κατουνακιώτης

   ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ: Μια σύγχρονη αγιορείτικη μορφή, ο Γέρων Δανιήλ Κατουνακιώτης δίνει έναν εύστοχο ορισμό για την καχυποψία ή υπόνοια, όπως ο ίδιως την ονομάζει. Λέει λοιπόν ο φωτισμένος γέροντας: “Η υπόνοια εν τω καιρώ της ειρήνης διδάσκει ταραχήν και παρεξήγησιν. Η υπόνοια ουκ είδε ποτέ την αλήθειαν, και εάν οι οφθαλμοί βλέπουσι την αλήθειαν, και τα πράγματα κηρύττουσι και την ευεργεσίαν και την αγάπην αυτή αύτη η υπόνοια, άπαντα τα διαστρέφει και πείθει τον ταύτης εραστήν να πείθεται εις το ψεύδος μάλλον παρά εις την αλήθειαν των ορωμένων. Η υπόνοια είναι εις ψευδής και αλλόκοτος φωτογράφος, όστις φωτογραφών διαστρέφει το εικονιζόμενον εις εναντίαν μορφήν. Όσοι πειρασμοί συμβώσι του πάσχοντος υπό υπονοίας είτε εξ ανθρώπων είτε εκ Θεού διά την διόρθωσίν του, είτε εκ φυσικής συμπτώσεως, αυτός ούτος τα εκλαμβάνει ότι ο δείνα και ο δείνα τα υπεκίνησε, κατακρίνων δωρεάν [αδίκως] τον ανεύθυνον” Ο ίδιος πνευματοφόρος Γέροντας αναφέρει έναν μοναχό της Μικράς Αγίας Άννης, του Αγίου όρους,, χαρακτηριστικό δείγμα καχύποπτου. Λέει λοιπόν: αυτός, όπως γνωρίζουμε “νικηθείς υπό του τοιούτου νοσήματος (καχυποψίας) , απέσπασεν εαυτόν από όλους τους αδελφούς και γείτονας, διακηρύττων, ότι άπαντες τον αποστρέφονται, και ότι αυτός μόνος γνωρίζει το δίκαιον, οι δε λοιποί είναι άξιοι αποστροφής. Ο τοιούτος πέπονθεν το τοιούτον, διότι όσα τον διδάσκουσιν αι υπόνιαι, αυτά ταύτα προσκυνά, εις αυτά και μόνα βασίζεται”. Ο πίστος πρέπει να μένει μακριά από τη “μαινάδα” αυτή, την καχυποψία,γιατί, ενώ φαίνεται ότι αυτή είναι μικρό, ίσως επουσιώδες, πάθος, εντούτοις μπορεί να φέρει ολέθρια αποτελέσματα. Κατά Πατέρες της Εκκλησίας το πάθος αυτό το υποβάλλει ο διάβολος σε κούφιες ψυχές που έχουν καταληφθεί από άλλα πάθη,όπως το φθόνο και τη μνησικακία. Εφόσον ο άνθρωπος καταληφθεί από την καχυποψία, τότε έρχεται στο νου του και η πονηρή περιέργεια, με τη συνέργεια της οποίας, ότι θα του υποβάλλει ο λογισμός αυτό να το θεωρεί γεγονός σίγουρο. Τότε, “Όταν χρονίση το πάθος τούτο, τότε ο εχθρός φέρει εις τον αδελφόν διαφόρους φαντασίας συναδούσας προς τον σκοπόν της αποπλανήσεως καιούτω γίνεται η έκστασις των φρενών, εξ ης ρύσαιτο ημάς (είθε να μας σώση) ο Πανυπεράγαθος Θεός και Κύριος.” (Γέρων Δανιήλ Κατουνακιώτης). Η θεραπεία του πάθους κατά τον ίδιο Αγιορείτη Πατέρα είναι η αποφυγή του πάθους καταστηλιτεύοντάς το σαν ιό θανατηφόρο και η αυτομεμψία, σε συνδυασμό με την καθαρά εξομολόγηση.

Konstaninosa.oikonomou@gmail.com

Βιβλιογραφία:

Δανιήλ Κατουνακιώτης, Σύγχρονες Ἁγιορείτικες μορφές, Ι. Μονή Παρακλήτου, 2005

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

Ο Δαίδαλος [Ο Μέγας Εφευρέτης] του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου

 

Ο Δαίδαλος [Ο Μέγας Εφευρέτης]

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου

  

Δαίδαλος, Πασιφάη και ξύλινη αγελάδα

  Ο Δαίδαλος ήταν ο μεγαλύτερος εφευρέτης στην αρχαία Ελλάδα, ένας πολυτεχνίτης και καλλιτέχνης ταυτόχρονα, όπως υποδηλώνει και το όνομά του, που προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό ρήμα δαιδάλω που σημαίνει εργάζομαι με τέχνη.

ΚΑΤΑΓΩΓΗ: Οι παλαιότεροι μύθοι για το Δαίδαλο γράφτηκαν στην Αθήνα στα χρόνια του Πεισίστρατου [6ος π.Χ. αι.]. Το μεγαλύτερο μέρος των μύθων για τη ζωή του Δαίδαλου αναφέρεται στην Κρήτη, συνεπώς πολλοί απ΄ αυτούς πρέπει να είναι κρητικής καταγωγής. Ο Δαίδαλος γεννήθηκε στην Αθήνα και ήταν απόγονος του Ερεχθέα, μυθικού ήρωα και βασιλιά των Αθηνών. Από σπουδαία γενιά ήταν και η μητέρα του η Αλκίππη (ή Φρασιμήδη ή Ιφινόη), που κρατούσε από τον Κέκροπα, μυθικό ιδρυτή της Αθήνας. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, ο Δαίδαλος κατάγεται από τον θεό Ήφαιστο και απ’ αυτόν κληρονόμησε την εφευρετική δεξιοτεχνία.

  ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑΣ ΚΑΙ ΓΛΥΠΤΗΣ: Ο Δαίδαλος εξελίχθηκε στον πιο σπουδαίο αρχιτέκτονα και γλύπτη της Αθήνας. Τα αγάλματά του έμοιαζαν με ζωντανά. Μάλιστα, όταν ο Ηρακλής αντίκρισε το άγαλμα ενός άντρα σε θέση μάχης, νόμισε ότι κάποιος του επιτίθεται και ενστικτωδώς το κατέστρεψε με το ρόπαλο του! Όταν κατάλαβε ότι κατέστρεψε ένα περίτεχνο άγαλμα, που μάλιστα παρίστανε τον ίδιο, ντροπιάστηκε και ζήτησε συγνώμη από τον Δαίδαλο. Ο Δαίδαλος ήταν ο πρώτος που έδωσε ελεύθερη κίνηση στα μέλη του αγάλματος, απελευθερώνοντας έτσι τα χέρια από το σώμα και ξεχωρίζοντας τα πόδια μεταξύ τους. Ακόμη, έδωσε εκφραστικότητα στο πρόσωπο προσθέτοντας τα χαρακτηριστικά του ματιού (βολβός, ίριδα). Εδώ ο Μύθος προσπαθεί να εξηγήσει τη μετάβαση από την αρχαϊκή γλυπτική τέχνη [κούροι, κόρες] στην κλασική γεμάτη “κίνηση” και ζωντάνια αρχαιοελληνική τέχνη.

ΦΟΝΟΣ ΚΑΙ ΕΞΟΡΙΑ: Στο εργαστήριο του Δαίδαλου μαθήτευε και ο γιος της αδερφής του Πέρδικας [ή Πολυκάστης], ο Κάλως [ή Τάλως]. Ο Τάλως, φαίνεται πως έμοιασε του θείου του και αναδεικνυόταν σε εξαιρετικά ιδιοφυή τεχνίτη. Φήμες στην Αθήνα έλεγαν ότι ο ανιψιός θα ξεπερνούσε το θείο του. Ο Δαίδαλος, ακούγοντας αυτά, τυφλώθηκε από ζήλια και γκρέμισε τον ανηψιό του από την Ακρόπολη. Το έγκλημα αποκαλύφθηκε και ο Δαίδαλος εκδιώχθηκε από την Αθήνα. Η αδερφή του Δαίδαλου αυτοκτόνησε από τη στενοχώρια της που έχασε τον μονάκριβο γιο της, ενώ ο Δαίδαλος κατέληξε στην Κρήτη.

  ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ – ΠΡΩΤΑ ΕΡΓΑ: Ο Δαίδαλος έγινε αμέσως δεκτός από το βασιλιά της Κνωσσού, Μίνωα, γιατί η φήμη του ως εξαιρετικός τεχνίτης είχε προηγηθεί. Ο Μίνωας ανέθεσε στο Δαίδαλο όλα τα τεχνικά έργα στο ανάκτορο και έτσι ο μύθος θέλει το Δαίδαλο να είναι ο εφευρέτης όλων των τεχνολογικών καινοτομιών της εποχής. Στην Κρήτη ο Δαίδαλος γνώρισε την Ναυκράτη, που δούλευε στην υπηρεσία του Μίνωα και μαζί της απόκτησε τον Ίκαρο. Κυριότερα έργα του Δαίδαλου στη Μεγαλόνησο ήταν: Πρώτα το χοροστάσι της Αριάδνης. Επρόκειτο για την πρώτη «πίστα» χορού στην ιστορία, που ο Δαίδαλος κατασκεύασε για την πριγκίπισσα Αριάδνη και την οποία ακόμα και οι θεοί θαύμασαν. Εν συνεχεία ο Δαίδαλος εφηύρε τα Δαιδάλια ή ακρόπωρα των πλοίων. Από τότε τα ακρόπρωρα ονομάζονταν και δαιδάλια στην αρχαία Ελλάδα.

Η ΞΥΛΙΝΗ ΑΓΕΛΑΔΑ: Ο Μίνωας για να αποδείξει ότι είναι ικανότερος από τα αδέρφια του και να κερδίσει το θρόνο της Κνωσσού, είχε ζητήσει από τον Ποσειδώνα να του στείλει ένα σημάδι. Ο Ποσειδών έστειλε έναν πανέμορφο ταύρο που ο Μίνωας όφειλε να θυσιάσει προς τιμή του θαλάσσιου θεού. Ο Μίνωας όμως δεν ήθελε να σκοτώσει το ξεχωριστό ζώο και με πονηριά θυσίασε άλλο ταύρο. Ο Ποσειδών εξοργίστηκε και τιμώρησε το Μίνωα για την ασέβεια του με τον πιο ασυνήθιστο τρόπο! Έκανε τη σύζυγο του Μίνωα, βασίλισσα Πασιφάη, να ερωτευτεί τον ταύρο!! Η Πασιφάη, τρελή για τον ταύρο, ζήτησε από το Δαίδαλο να της βρει τον τρόπο για να συνευρεθεί μαζί του χωρίς να κινδυνεύσει η ζωή της. Ο Δαίδαλος τότε έφτιαξε μια κούφια ξύλινη αγελάδα, την έντυσε με το δέρμα αληθινής αγελάδας και την άφησε σε ένα λιβάδι με τη βασίλισσα μέσα της. Ο ταύρος ξεγελάστηκε, πλησίασε την αγελάδα, ζευγάρωσε μαζί της και από την αφύσικη αυτή ένωση γεννήθηκε ο Μινώταυρος, ένα τέρας από τη μέση και πάνω ταύρος και ο άλλος μισός άνθρωπος!

Ο ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΣ: Ο Μίνωας, μετά τη γέννηση του Μινώταυρου ζήτησε από το Δαίδαλο να βρει έναν τρόπο να κρύψει, να φυλακίσει, το τέρας αυτό της φύσεως γιατί ο βασιλιάς ντρεπόταν. Ο Δαίδαλος, τότε, κατασκεύασε τον λαβύρινθο, ένα κτίριο που αποτελείτο από στενούς διαδρόμους και πολύπλοκες μαιανδρικές στροφές, που μπέρδευε όποιον έμπαινε μέσα και δεν μπορούσε να βρει την έξοδο. Πολλοί ταυτίζουν το λαβύρινθο με το ίδιο το ανάκτορο της Κνωσού, που αποτελείται από πάρα πολλά δωμάτια που συνδέονται μεταξύ τους με στενούς διαδρόμους. Εξάλλου, σύμφωνα με το μύθο, και η Κνωσός κτίστηκε από το Δαίδαλο.

ΘΗΣΕΑΣ ΚΑΙ ΜΙΤΟΣ ΑΡΙΑΔΝΗΣ: Κάθε 9 χρόνια οι Αθηναίοι έστελναν 7 νέους και 7 νέες στην Κρήτη σαν φόρο αίματος για την άδικη δολοφονία του Ανδρόγεω, γιου του Μίνωα, από Αθηναίους. Οι νέοι και οι νέες ρίχνονταν στον Λαβύρινθο και τους καταβρόχθιζε ο Μινώταυρος. Κάποτε ένας από τους 7 νέους ήταν ο γιος του βασιλιά της Αθήνας, ο Θησέας. Ο Θησέας ερωτεύτηκε όμως την κόρη του Μίνωα, την Αριάδνη, κι έτσι εκείνη ζήτησε τη βοήθεια του Δαίδαλου. Εκείνος έδωσε στην Αριάδνη ένα κουβάρι δυνατή κλωστή, το γνωστό μίτο της Αριάδνης. Ο Θησέας, ακολουθώντας τις οδηγίες του Δαίδαλου, έδεσε την άκρη του μίτου στην είσοδο του λαβύρινθου, και προχώρησε ξετυλίγοντας το κουβάρι μέχρι που βρήκε το Μινώταυρο. Αφού τον σκότωσε, ακολούθησε το νήμα και βρήκε το δρόμο προς την έξοδο.

ΦΥΛΑΚΙΣΗ: Ο Δαίδαλος εξαιτίας της βοήθειας που πρόσφερε στην Πασιφάη, αρχικά, και στην Αριάδνη στη συνέχεια, ήρθε σε ρήξη με το Μίνωα. Είναι λογικό ότι ο βασιλιάς δεν ήθελε ούτε η γυναίκα του να βρει τρόπο να ζευγαρώσει με τον ταύρο, ούτε ο Θησέας να βγει από τον λαβύρινθο και μάλιστα να φύγει από το νησί μαζί με την πριγκίπισσα. Έτσι λοιπόν, ο πατέρας Δαίδαλος κι ο γιός του, Ίκαρος, φυλακίστηκαν στον άδειο πια λαβύρινθο.

ΑΠΟ ΑΕΡΟΣ ΔΙΑΦΥΓΗ – ΣΙΚΕΛΙΑ: Ο Δαίδαλος με το γιο του κατάφεραν να δραπετεύουν από την Κρήτη πετώντας με κέρινα φτερά που κατασκεύασε ο μεγάλος μας τεχνίτης. Ο Ίκαρος, ενθουσιασμένος με τα κέρινα φτερά του, πέταξε πολύ ψηλά κι έτσι τα φτερά του έλιωσαν και πνίγηκε στη θάλασσα. Μετά το θάνατο του γιού του, ο Δαίδαλος κατάφερε, μόνος του πια, να φτάσει στην Κύμη [ή Κάμικο¹] της Σικελίας, στο βασίλειο του Κώκαλου.

Ο ΓΡΙΦΟΣ: Ο Μίνωας, επιθυμώντας πάλι τις υπηρεσίες του Δαίδαλου, σοφίστηκε έναν τρόπο για να τον ξετρυπώσει. Διέδωσε λοιπόν σε όλους τους βασιλιάδες του τότε γνωστού κόσμου, ότι όποιος από τους υπηκόους τους κατάφερνε να λύσει ένα γρίφο θα κέρδιζε μεγάλη αμοιβή. Ο Μίνωας πίστευε πως μονάχα ο Δαίδαλος θα μπορούσε να λύσει τον δύσκολο αυτό γρίφο, δηλαδή να καταφέρει να περάσει μία κλωστή μέσα από το κέλυφος ενός σαλιγκαριού! Ο Κώκαλος, που φιλοξενούσε τον Δαίδαλο, είχε καταλάβει τις ικανότητες του μυθικού πολυτεχνίτη και του ζήτησε να βρει τη λύση. Ήλπιζε ότι αν ο Δαίδαλος έλυνε τον γρίφο, αυτό θα πρόσθετε κύρος στο βασίλειο του και την εύνοια του Μίνωα. Πραγματικά, ο Δαίδαλος, αφού τρύπησε το κάτω μέρος του σαλιγκαριού, το άλειψε με μέλι και έδεσε την κλωστή σε ένα μυρμήγκι, που θέλοντας να φτάσει στο μέλι πέρασε μέσα από τις σπείρες του άδειου κελύφους τραβώντας μαζί του την κλωστή. Τη λύση του γρίφου ανακοίνωσε με απεσταλμένους ο Κώκαλος στον Μίνωα, χωρίς να υποψιάζεται ότι παρέδιδε στο Μίνωα έναν καταζητούμενο.

Ο ΜΙΝΩΑΣ ΣΤΗ ΣΙΚΕΛΙΑ: Ο Μίνωας κατάλαβε ότι ο Δαίδαλος βρισκόταν στη Σικελία και κατέπλευσε ο ίδιος να τον ζητήσει από τον Κώκαλο. Ο Κώκαλος, όμως, δεν ήθελε να χάσει το Δαίδαλο από την υπηρεσία του. Έτσι, ενώ υποσχέθηκε να παραδώσει τον Δαίδαλο στο Μίνωα, κατέστρωσε σχέδιο δολοφονίας. Ο βασιλιάς της Κρήτης βρήκε άδοξο θάνατο μέσα στο καυτό νερό του μπάνιου του στο διαμέρισμα που φιλοξενούνταν. Η δολοφονία έγινε με τρόπο που να μοιάζει με ατύχημα, εξασφαλίζοντας την ατιμωρησία του Κώκαλου. Πίσω από το μύθο αυτό κρύβεται μια ιστορική αλήθεια: η δημιουργία αποικιών από τους Κρητικούς στη Σικελία, όπως η Μινώα στον Ακράγαντα, η Υρία στη Μεσαπία και η μεσογειακή Έγγυος.

ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΔΑΙΔΑΛΟΥ ΣΤΗ ΣΙΚΕΛΙΑ: Υπό την προστασία του Κώκαλου ο Δαίδαλος έμεινε στη Σικελία και μάλιστα σε αυτόν αποδίδονται σημαντικά έργα. Για να ευχαριστήσει τον Κώκαλο, ο Δαίδαλος κατασκεύασε έναν πύργο όπου φυλάσσονταν οι θησαυροί του. Άλλο έργο του Δαίδαλου είναι η ακρόπολη στην Κάμικο. Η ακρόπολη βρισκόταν στην κορυφή ψηλού βράχου και για να φτάσει κάποιος εκεί, έπρεπε να ανέβει ένα στενό φιδογυριστό δρόμο. Στην κορυφή του στενού δρόμου ήταν η είσοδός της και μια μικρή φρουρά μπορούσε να αποκρούσει οποιονδήποτε εχθρό. Μία τεχνητή λίμνη στην πόλη Μέγαρα της Σικελίας, που συνδεόταν με τη θάλασσα μέσα από έναν ποταμό, αποδίδεται επίσης στον Δαίδαλο. Στον Σελινούντα, προσθέτει ο μύθος, υπήρχε μια σπηλιά με μεγάλη θερμότητα στο εσωτερικό της. Ο Δαίδαλος εκμεταλλεύτηκε τη φυσική θερμότητα για να ζεστάνει το νερό μιας πηγής και έφτιαξε ιαματικά λουτρά.

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΔΑΙΔΑΛΟΥ: Ο Δαίδαλος έζησε ως τα βαθιά γεράματα με ολοένα αυξανόμενη φήμη για τα τεχνικά αριστουργήματα που κατασκεύαζε. Για το πού πέθανε ο Δαίδαλος ο μύθος δεν είναι σαφής. Επικρατέστερη αναφορά γίνεται για την Αίγυπτο, συγκεκριμένα ένα νησάκι στο Νείλο, όπου ο Δαίδαλος τιμώνταν σαν θεός.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Σήμερα ονομάζεται Caltabellotta και είναι μια πόλη 4.000 κατοίκων 60 χλμ μακριά από το Παλέρμο, στη Σικελία.