Ο αστερισμός Καμηλοπάρδαλις + ΒΙΝΤΕΟ του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα

 

Ο αστερισμός Καμηλοπάρδαλις + ΒΙΝΤΕΟ

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα

 

   ΓΕΝΙΚΑ: Η Καμηλοπάρδαλις, [συντ.: Cam] είναι αστερισμός του Βόρειου ημισφαιρίου που καταγράφηκε πρώτη φορά το 1624 και είναι ενταγμένος στους 88 επίσημους αστερισμούς. Έχει έκταση 756,8 τετ. μοίρες [18ος μεγαλύτερος αστερισμός] και είναι πλήρως ορατός σε γεωγραφικά πλάτη μεταξύ 90° Βόρεια έως 3° Νότια.

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Αυτή η μεγάλη περιοχή που εκτείνεται μεταξύ του Πολικού Αστέρα και του αστερισμού του Ηνιόχου, δεν έχει κάποιο σημαντικό αστέρα, γεγονός που εξηγεί το λόγο για τον οποίο, αν και είναι ορατή όλο το χρόνο, σημειώθηκε για πρώτη φορά μόλις το 1624 από τον Γερμανό μαθηματικό Jakob Bartsch, συγγενή του Γιοχάνες Κέπλερ. Το όνομα του αστερισμού είναι άμεσα συνυφασμένο με το σχήμα του: μακρύ και λεπτό σαν το λαιμό μιας καμηλοπάρδαλης.

  ΚΥΡΙΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ: Ο αστερισμός συμπερλαμβάνει 152 ορατά ουράνια σώματα [≤ 6,5]. Κανένας αστέρας εδώ δεν φέρει κύριο όνομα και μόνο τρεις διαθέτουν ονομασία με ελληνικό γράμμα. Ο πιο λαμπρός αστέρας, ο β Καμηλοπάρδαλης, έχει φαινόμενο μέγεθος 4,03 αλλά είναι ελάχιστα φωτεινός επειδή απέχει πολύ από τη Γη [1000 έ.φ.]. Ο αστέρας αυτός είναι ένας γαλάζιος υπεργίγαντας, 32 φορές πιο ογκώδης από τον Ήλιο, ενώ έχει μάζα 7 φορές μεγαλύτερη από την ηλιακή. Αποτελεί τριπλό αστέρα γιατί σε απόσταση 25.000 αστρονομικών μονάδων [Αu] από το κύριο μέλος περιφέρεται - κάθε ένα εκατομμύριο έτη - ένα ζεύγος δυο άλλων αστέρων. Ο α Καμηλοπάρδαλης, παρά το όνομα του, δεν είναι ο λαμπρότερος αστέρας του αστερισμού, ούτε καν. Με φαινόμενο μέγεθος 4,26, είναι ο τρίτος πιο λαμπρός του αστερισμού. Αυτός ο αστέρας φαίνεται σε μας τόσο ελάχιστα φωτεινός, επειδή απέχει πολύ από το ηλιακό μας σύστημα. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του δορυφόρου Hipparcos [Ίππαρχος], απέχει 6.940 έτη φωτός, αλλά σε αυτή την απόσταση, οι υπολογισμοί έχουν μεγάλο περιθώριο λάθου. Ο α Καμηλοπάρδαλης είναι ένας γαλάζιος-λευκός υπεργίγαντας, με μάζα τουλάχιστον 25 φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου και που, αν ήταν στο δικό μας Σύστημα, θα εκτεινόταν πέρα από την τροχιά της Γής! Χάνει, όμως, συνεχώς μάζα, γεγονός που εκδηλώνεται με σημαντικό αστρικό άνεμο, και στο τέλος της ζωής του θα μετατραπεί σε υπερνόβα¹ (hypernova).

ΟΥΡΑΝΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: Η Καμηλοπάρδαλις περιλαμβάνει το ανοιχτό σμήνος NGC1502 και τον σπειροειδή γαλαξία NGC 1502. Στον αστερισμό, ο αστέρας U Καμηλοπάρδαλης είναι αστέρας άνθρακα [φ.μ. 7,35]. Ο αστέρας βρίσκεται στα τελευταία στάδια της ζωής του και αποβάλλει κελύφη αερίων, τα οποία σχηματίσαν ένα τέλεια σφαιρικό νεφέλωμα. Αξίζει, τέλος, να αναφέρουμε πως το διαστημικό όχημα Βόγιατζερ 1 κατευθύνεται προς τον αστερισμό της Καμηλοπάρδαλης.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Υπερνόβα είναι ένας θεωρητικός τύπος Σουπερνόβα που προκύπτει όταν ένας αστέρας εξαιρετικά μεγάλης μάζας καταρρέει στο τέλος της ζωής του. Σε ένα υπερνόβα, ο πυρήνας του αστέρα καταρρέει για να μετατραπεί απευθείας σε μαύρη τρύπα, ενώ δυο πίδακες πλάσματος εξαιρετικά ενεργειακοί εκπέμπονται κατά μήκος του άξονα περιστροφής του αστέρα με ταχύτητα που προσεγγίζει αυτήν του φωτός. Αυτοί οι πίδακες εκπέμπουν έντονες ακτίνες γ.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

Ο αστερισμός Ύδρα + ΒΙΝΤΕΟ του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα

 

Ο αστερισμός Ύδρα + ΒΙΝΤΕΟ

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα

  ΓΕΝΙΚΑ: Ο αστερισμός Υδρα [Λατινικά: Hydra, συντομ.: Hya), ένας από τους 88 επίσημους αστερισμούς, είναι ο μεγαλύτερος σε έκταση στον ουράνιο θόλο. Η έκτασή του είναι 1302,8 τετ. μοίρες. Είναι πλήρως ορατός σε γεωγραφικά πλάτη μεταξύ 54° Βόρεια έως 83° Νότια. Έχει συνολικά 238 ορατά άστρα [φ.μ.≤ 6,5]. Παρά το μέγεθός του περιλαμβάνει μόνον έναν αστέρα αρκετά φωτεινό, τον α Ύδρας ή Αλφάρντ.

 

Οι αστερισμοί του Βορείου ημισφαιρίου την άνοιξη

  ΑΝΤΙΚΕΙ-ΜΕΝΑ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙ-ΣΜΟ: Ο α της Ύδρας, ο Αλφάρντ, είναι πορτοκαλί γίγαντας και απέχει 175 έτη φωτός.Το όνομα Αλφάρντ σημαίνει στα αραβικά o μοναχικός του όφεως. Ο ε της Ύδρας είναι διπλός αστέρας. Τα δυο μέλη του [φ.μ. 3,4 και 6,5], απέχουν περίπου 135 έτη φωτός από τον Ήλιο. Ο R Ύδρας είναι μεταβλητός ερυθρός γίγαντας. Ο U της Ύδρας είναι μεταβλητός ερυθρός γίγαντας του οποίου η φωτεινότητα μεταβάλλεται μεταξύ των μεγεθών 3 και 6. Απέχει από μας 530 έτη φωτός. Ο Μ48 είναι ένα ανοικτό σμήνος, μετά βίας ορατό με γυμνό μάτι σε συνθήκες πολύ καθαρού ουρανού. Φαίνεται να καταλαμβάνει στον ουρανό μεγαλύτερη έκταση απ’ό,τι η πανσέληνος και βρίσκεται σε απόσταση 200 ετών φωτός από τον Ήλιο. 

   

Ο σπειροειδής γαλαξίας Μ83

Ο Μ83 είναι σπειροειδής γαλαξίας που φαίνεται κατά μέτωπο, με αποτέλεσμα οι βραχίονες να είναι εύκολα ορατοί με τηλεσκόπιο ή στις φωτογραφίες. Αν παρατηρηθεί με μικρό τηλεσκόπιο φαίνεται σαν στρόγγυλη κηλίδα.

Το ... Φάντασμα του Δία

 Το NGC3242 (που ονομάζεται Φάντασμα του Δία) είναι πλανητικό νεφέλωμα, ορατό με μικρό τηλεσκόπιο υπό τη μορφή γαλαζωπού δίσκου όμοιου με πλανήτη, εξ ου και το όνομα.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

ΚΑΙ ΣΤΟ YOUTUBE: https://www.youtube.com/watch?v=3U-R-n-sYpY

Μιά ... μύγα στον ουρανό: Ο αστερισμός Μυία + ΒΙΝΤΕΟ του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου, συγγραφέα

 

Μιά ... μύγα στον ουρανό: Ο αστερισμός Μυία

+ ΒΙΝΤΕΟ

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου, συγγραφέα

  ΓΕΝΙΚΑ: Η Μυία [δηλ. Μύγα, Λατ. Musca, συντ. Mus], είναι ένας αστερισμός που παρατηρήθηκε και καταγράφηκε από τους αστρονόμους Keyser και Hoytman [1603-Ουρανομετρία]. Έχει έκταση 138,4 τετ. μοίρες [77ος σε έκταση μεταξύ των 88 αστερισμών]. Συνορεύει με τους αστερισμούς Σταυρό του Νότου, Κένταυρο, Τροπίδα, Χαμαιλέοντα, Πτηνόν και Διαβητη. Είναι πολύ νότιος αστερισμός, πλήρως ορατός σε γεωγραφικά πλάτη μεταξύ 14° Βόρεια και 90° Νότια και έτσι είναι τελείως αόρατος από την Ελλάδα.

   ΙΣΤΟΡΙΚΟ – ΟΝΟΜΑΣΙΑ: Η αρχική ονομασία του αστερισμού ήταν Musca Australis vel Indica, δηλαδή η Νότιος ή Ινδική Μυία. Υποτίθεται ότι ο Lacaille τον δημιούργησε πρώτος από την Apis [Μέλισσα] του Bayer, αλλά ήδη από το 1679 ο Halley είχε αποκαλέσει τον αστερισμό Musca Apis, ενώ ακόμα νωρίτερα είχε γραφεί στον κατάλογο ως Apis seu Musca. Ακόμη, μέχρι το 1872 ο Stieler την κατέγραφε ως Biene (μέλισσα), ενώ ο Σίλερ είχε ενώσει τη Μυία με το Πτηνόν και τον Χαμαιλέοντα για να αναπαραστήσει την Εύα!

  ΟΙ ΦΩΤΕΙΝΟΤΕΡΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ: Ο αστερισμός έχει 62 ορατούς [φ.μ. ≤ 6,5] αστέρες. Ο α Μυίας, που είναι και ο φωτεινότερος του αστερισμού, έχει φαινόμενο μέγεθος 2,69. Ο β Μυίας έχει φαινόμενο μέγεθος 3,05 και αποτελεί διπλό σύστημα αστέρων με διαχωρισμό 1,3 δευτερόλεπτο της μοίρας. Τέλος οι αστέρες γ, δ, ε και λ έχουν αντιστοίχως φαινόμενο μέγεθος 3,87, 3,62, 4,11 και 3,64.

   ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΑ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ: Ο Καινοφανής της Μυίας του 1998, ανακαλύφθηκε από τον William Liller στη Χιλή στις 29/12 του ίδιου έτους και στο μέγιστο της λαμπρότητάς του ήταν ορατός και με κιάλια [φ.μ. 8,5]. Στον αστερισμό ακόμη συμπεριλαμβάνονται: Το ανοικτό σμήνος NGC 4463, που έχει φαιν.μέγεθος 7,2 και φαινόμενη διάμετρο 5΄, το σφαιρωτό σμήνος NGC 4372 [φ.μ 7,8], αλλά και το NGC 4833, με φ.μ. 7,4. Τέλος στη Μυία είναι ορατό το πλανητικό νεφέλωμα MyCn 18, που είναι γνωστό ως «Νεφέλωμα της Κλεψύδρας» από το χαρακτηριστικό του σχήμα, αλλά και το ακόμη φωτεινότερο πλανητικό νεφέλωμα NGC 5189, με φαιν.μέγεθος 10,3 και φαινόμενη διάμετρο 2,3 λεπτά της μοίρας.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

Ο αστερισμός Τοξότης + ΒΙΝΤΕΟ του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

 

Ο αστερισμός Τοξότης + ΒΙΝΤΕΟ

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

Chandra imageΜ of Sgr A Chandra X-ray Observatory

ΓΕΝΙΚΑ: Ο Τοξότης [Sagittarius, συντ.Sgr] είναι ένας νότιος αστερισμός του Ζωδιακού κύκλου¹, πλήρως ορατός σε γεωγραφικά πλάτη μεταξύ 44° Βόρεια έως –90° Νότια. Οι αστερισμοί Ασπίς, Όφις, Οφιούχος, Σκορπιός, Νότιος Στέφανος, Τηλεσκόπιον, Μικροσκόπιον, Αιγόκερως και Αετός, συνορεύουν με τον Τοξότη. Οι αστέρες τ, ζ, σ, φ, λ, ε, δ, η και γ2 Τοξότου σχηματίζουν ένα εύκολα αναγνωρίσιμο σχήμα μιας μεγάλης τσαγιέρας, από της οποίοας το στόμιο φαίνεται να εξέρχεται ως ατμός ο Γαλαξίας μας. Η έκταση του Τοξότη είναι 867,4 τετ. Μοίρες [15ος].

   ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Οι περισσότεροι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς συμφωνούν στη ονομασία Τοξότης για τον αστερισμό [Ερα-τοσθένης, Ίππαρχος, Πλούταρχος, Πτολε-μαίος], αλλά ο Άρατος δίνει τα ονόματα: Τοξευτής και Ρύτωρ τόξου. Ανάλογες είναι οι παραλλαγές στα λατινικά: Sagittifer, Sagittiger, Sagittipotens. Ο Υγίνος ονομάζει τον Τοξότη, Croton, δηλαδή γελαδάρη. Σε διάφορες γλώσσες ο Τοξότης λεγόταν «τόξο»: Al Kaus [Αραβία], που παραφθάρηκε σε Elkausu ή Elkusu, Keshta στη Συρία, Kaman και Nimasp, στην Περσία. Στους Εβραίους ήταν γνωστός ως Kesheth², που σημαίνει και πάλι τόξο, ενώ Kertko ήταν για τους Χαλδαίους. Ορισμένοι πρώιμοι αστρονομικοί χάρτες απεικονίζουν τον Τοξότη ως ένα τόξο με ένα βέλος. Ο Νοβίδιος υποστήριξε πως ο Τοξότης ήταν ο βασιλιάς του Ισραήλ Ιωάς, που τοξεύει βέλη προς τα ανατολικά κατ' εντολήν του θνήσκοντος προφήτη Ελισσαίου, αλλα η βιβλική «σχολή» ταύτιζε τον αστερισμό με τον Απόστολο και Ευαγγελιστή Ματθαίο. Η πρώτη καταγραμμένη απεικόνιση του Τοξότου βρίσκεται στην περιγραφή του από τον Ερατοσθένη ως Σάτυρου(!) που ίσως προήλθε από τα χαρακτηριστικά του πρωταρχικού Κενταύρου στη Μεσοποταμία. Άλλοι θεωρούν τον Τοξότη ως τον Χείρωνα. Αξίζει να σημειωθεί πως το βέλος του Τοξότη σημαδεύει πάντα την καρδιά του Σκορπιού. Επιγραφές στη Μεσοποταμία περιγράφουν τον Τοξότη ως τον «Γίγαντα Βασιλέα του Πολέμου», ταυτίζοντάς τον έτσι με τον τοξότη θεό του πολέμου, τον Νεργκάλ. Οι Ασσύριοι τον συνέδεαν με τον ένατο μήνα τους, (Νοέμβριος-Δεκέμβριος), όπως και τον Ωρίωνα. Στην ύστερη αρχαία Αίγυπτο, ο Τοξότης απεικονίζεται με την προσθήκη ενός προσώπου λιονταριού, δηλαδή διπρόσωπος, ενώ ο Κίρχερ παραθέτει το όνομα Πιμάηρε από τους Κόπτες. Στην Ινδία ο Τοξότης ήταν αρχικώς ένα άλογο ή ένας ιππέας, με το όνομα Acvini. Στην αρχαία Αραβία οι δύο μικρές συγκενρώσεις άστρων στη μύτη και την ουρά του βέλους του Τοξότη ήταν η μεν δυτική (γ, δ, ε και η Τοξότου) οι Al Na'am al Warid [Στρουθοκάμηλοι Που Πηγαίνουν] η δε ανατολική ( σ, ζ, φ, χ και τ) οι Al Na'am al Sadirah, [Στρουθοκάμηλοι που Επιστρέφουν.] Στην Κίνα ο Τοξότης σχημάτιζε δύο σεληνιακούς οίκους, τον νοτιότερο Ki [Κόσκινο] και τον βορειότερο Nan Tow [μεγάλη κουτάλα σερβιρίσματος]. Ολόκληρος όμως ο αστερισμός ήταν για τους Κινέζους η Τίγρις, ή το Sei Mu [το κλαδεμένο δέντρο].

Νεφέλωμα Λιμνοθάλασσας (M8)

Η ΨΕΥΔΟΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ Ο ΤΟΞΟΤΗΣ: Ως ζωδιακός αστερισμός, ο Τοξότης συνδέθηκε με την Αστρολογία και άλλες προλήψεις και θρύλους. Οι αρχαίοι αστρολόγοι τον θεωρούσαν Οίκο του Διός, επειδή ο πλανήτης Δίας υποτίθεται ότι δημιουργήθηκε σε αυτόν. Την «τιμή» αυτή πάντως μοιραζόταν με τον Υδροχόο και τον Λέοντα! Ο Τοξότης ήταν το ζώδιο της Αρτέμιδος για τους Ρωμαίους, που τον αποκαλούσαν Dianae Sidus. Πίστευαν ότι είναι γενικώς γόνιμο(!) ζώδιο, από την εποχή των Βαβυλωνίων. Τα “ιερά χρώματα” του ζωδίου ήταν το κίτρινο και το πρασινοκόκκινο. Στην εποχή μας ο `Ηλιος βρίσκεται (όπως φαίνεται από τη Γη) μέσα στα όρια του Τοξότου από τις 19 Δεκεμβρίου ως τις 20 Ιανουαρίου, διαφορετικές δηλαδή μέρες από τις μέρες που προφητεύουν τα μελλούμενα για τους “πιστούς” τους οι αστρολόγοι, ενώ οι ημερομηνίες αυτές μετατίθενται προς τα εμπρός με ρυθμό 1 ημέρα ανά 71,1 έτη.

ΦΩΤΕΙΝΟΤΕΡΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ: Ο αστερισμός περιλαμβάνει 194 ορατά άστρα [φ.μ.≤6,5]. Οι κυριότεροι αστέρες του αστερισμού έχουν ιδιαίτερα ονόματα. Ο αστέρας α Τοξότου είναι γνωστός με το όνομα Rukbat. Ο β1 Τοξότου, διπλός αστέρας, είναι γνωστός ως Προπορευόμενος [Arkab] και ο β2 ως Επόμενος. Ο γ2 είναι ο Alnasl. Ο δ, διπλός αστέρας, ονομάζεται Kaus Meridionalis. Ο ε, επίσης διπλός, ο φωτεινότερος του αστερισμού [φ.μ. 1,79], είναι γνωστός ως Kaus Australis. Ο ζ, διπλό σύστημα, είναι ο Ascella. Ο η είναι Sephdar, ο λ ο Kaus Borealis. Ο π είναι ο Al Baldah. Ο τ είναι ο Εκατηβόλος. Ο σ, δεύτερος φωτεινότερος (φ.μ.2,05), είναι ο Nunki. Ο μ, είναι πενταπλός αστέρας [φ.μ. 3,84]. Είναι ο μακρινότερος από τους φωτεινούς αστέρες του αστερισμού. Απέχει από τη Γη πάνω από 3.000 έτη φωτός. Ο ρ1 [φ.μ. 3,92], απέχει από τη Γη 122 έτη φωτός. Ο 62 Τοξότου, μεταβλητός αστέρας, είναι ερυθρός γίγαντας. Μαζί με τους αμυδρότερους ω Τοξότου, 59 και 60 Τοξότου σχηματίζουν ένα χαρακτηριστικό μικρό τετράπλευρο, αυτό του Πτολεμαίου.

Το Τρισχιδές Νεφέλωμα

ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΑ: Το πιο αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό του Τοξότου είναι ότι μέσα σε αυτόν φαίνεται το κέντρο του Γαλαξία μας, 28.000 έτη φωτός από τη Γη. Η ραδιοπηγή Τοξότης A* (Sagittarius A*) συνδέεται με τη γιγάντια υποτιθέμενη μαύρη τρύπα του γαλαξιακού κέντρου. Τα δύο διάσημα φωτεινά νεφελώματα του Τοξότου είναι το Νεφέλωμα Λιμνοθάλασσας (M8), ορατό ακόμα και με γυμνό μάτι, και το Τρισχιδές Νεφέλωμα (M20). Αρκετά φωτεινό είναι και το λεγόμενο «Νεφέλωμα Ωμέγα» (M17). Ο ερυθρός νάνος Ross154 [φ.μ. 10,44], βρίσκεται πολύ κοντά στη Γη και το Ηλιακό μας Σύστημα. Απέχει 9,68 έτη φωτός ή 91,6 τρισεκ. χλμ., γεγονός που τον καθιστά τον ενδέκατο κοντινότερο αστέρα ανάμεσα στα τρισεκατομμύρια τρισεκατομμυρίων άστρα του Σύμπαντος. Μάλιστα η απόστασή του μειώνεται, καθώς μας πλησιάζει με ταχύτητα 6,9 χλμ/δευτ. Θα μας προσπεράσει στο μέλλον ερχόμενος σε μία ελάχιστη απόσταση και μετά θα αρχίσει να απομακρύνεται. Ο κυανός υπεργίγαντας Pistol Star είναι πιθανότατα ο μεγαλύτερης μάζας γνωστός αστέρας. Το φωτεινότερο ανοικτό σμήνος αστέρων στον Τοξότη είναι το Μ25 με φαινόμενο μέγεθος 4,6, ενώ βρίσκεται στην εκτιμώμενη απόσταση των 2.000 ετών φωτός από τη Γη). Τα Μ18, Μ21 και Μ23 είναι επίσης ανοικτά σμήνη στον αστερισμό. Το σφαιρωτό σμήνος Μ22, με μισό περίπου εκατομμύριο άστρα, είναι από τα φωτεινότερα του ουρανού [φ.μ. 5,1]. Με φαινόμενη διάμετρο 24΄ φαίνεται μεγάλο όσο ο δίσκος της Σελήνης. Η πραγματική του διάμετρος υπολογίζεται στα 95 έτη φωτός, με την απόστασή του από τη Γη να εκτιμάται στις 10.000 έτη φωτός. Επίσης σφαιρωτά αστρικά σμήνη στον Τοξότη είναι τα Μ55, Μ28, Μ69, Μ70 Μ75 και Μ54 [εξωγαλαξιακό]. Εξωηλιακοί πλανήτες στον Τοξότη έχουν ανιχνευθεί γύρω από τους αστέρες HD 169830 [118,5 έ. φ. από τη Γη] και HD 179949, σε απόσταση 88 ετών φωτός. Ο σφαιροειδής γαλαξίας Νάνος του Τοξότη, είναι ο δεύτερος πλησιέστερος στη Γη γαλαξίας. Ανακαλύφτηκε το 1994 και απέχει από τη Γη 60.000 ως 70.000 έτη φωτός. Καταλαμβάνει μεγάλη έκταση στον ουρανό, 7,5 επί 3,6 μοίρες, και έχει διάμετρο τουλάχιστον 10.000 ετών φωτός, αλλά είναι δυσδιάκριτος.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Ο Ζωδιακός Κύκλος, είναι η ζώνη του ουρανού που περικλείει τους 13 αστερισμούς που βρίσκονται επί της εκλειπτικής. Η εκλειπτική είναι η φαινομενική διαδρομή που εμφανίζει να διαγράφει ο ήλιος, σε σχέση με τη θέση των άστρων, κατά τη διάρκεια του χρόνου. Μια σχετικά στενή ζώνη ή εκλειπτικός δακτύλιος περικλείει επίσης τη φαινομενική διαδρομή όλων των πλανητών. Αυτό συμβαίνει διότι στην πραγματικότητα οι τροχιές όλων των πλανητών γύρω από τον ήλιο βρίσκονται σχεδόν στο ίδιο επίπεδο [εκλειπτικό επίπεδο].

2. Κατά την αντιστοιχία των 12 ζωδίων με τις 12 φυλές του Ισραήλ, ο Τοξότης ήταν το έμβλημα των φυλών Εφραίμ και Μανασσή.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΣΤΟ YOUTUBE ΕΔΩ:

 https://www.youtube.com/watch?v=fHrOIjEST-s

Ο αστερισμός Περσεύς + ΒΙΝΤΕΟ του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα

 

Ο αστερισμός Περσεύς + ΒΙΝΤΕΟ

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα

   

ΓΕΝΙΚΑ: Ο Περσεύς [Perseus, συντ.: Per] είναι ένας από τους 88 επίσημους αστερισμούς που θέσπισε η Δ. Αστρονομική Ένωση. Συνορεύει με τους αστερισμούς Καμηλοπάρδαλη, Κασσιόπη, Ανδρομέδα, Τρίγωνον, Κριό, Ταύρο και Ηνίοχο. Βρίσκεται ολόκληρος στο βόρειο ημισφαίριο της ουράνιας σφαίρας. Είναι ορατός σε γεωγραφικά πλάτη μεταξύ 90° Βόρεια έως 31° Νότια. Κι ενώ είναι αμφιφανής στην Ελλάδα, είναι εντούτοις ορατός ολόκληρος, τις χειμωνιάτικες νύχτες. Η έκτασή του είναι 615,0 τετ. μοίρες [24ος σε έκταση αστερισμός].

   

Οι πλειάδες κι ο αστερισμός του Περσέως

   ΙΣΤΟΡΙΚΑ: Ο Περσέας ήταν ο μυθικός ήρωας που έσωσε την Ανδρομέδα.     Παριστάνεται ως νέος, φορώντας φτερωτά σανδάλια, να κρατά στο αριστερό του χέρι το Γοργόνειο, την κεφαλή δηλαδή της Μέδουσας και στο δεξί την άρπα, δώρο του Ερμή. Ο Άρατος περιγράφει τον Περσέα να «σηκώνει σκόνη στον ουρανό», από το γεγονός ότι τα πόδια του εμφανίζονται να ακουμπούν πάνω στον Γαλαξία, καθώς τρέχει να σώσει την Ανδρομέδα. Τον χαρακτηρίζει ακόμα περιμήκητο, πολύ ψηλό, κι αυτό γιατί έχει μήκος 28 μοίρες. Οι Ρωμαίοι ποιητές τον ονόμαζαν Pinnipes και Profugus (Ιπτάμενο), από τα σανδάλια που τον έκαναν να πετάει. Οι ονομασίες Bershawish, Fersaus, ακόμα και Siaush, προέρχονται από την απόδοση του ελληνικού ονόματος στην αραβική γλώσσα, αφού αυτοί δεν έχουν το γράμμα «Π». Συνήθως όμως ονόμαζαν τον Περσέα Hamil Ra's al Ghul, «ο Φέρων την Κεφαλή του Δαίμονος», φράση που έγινε το όνομα Almirazgual στους Άραβες της Ανδαλουσίας. Τα ονόματα Celeub, ή Chelub του Bayer προέρχονται πιθανώς από το αραβικό Kullab, το όπλο του ήρωα. Οι Ινδοί υιοθέτησαν την ελληνική ονομασία ως Parasiea. Οι αστρολόγοι της Αρχαιότητας ονόμαζαν τον αστερισμό Κακοδαίμονα, κυρίως δε τον αστέρα Αλγκόλ. Νεότεροι χριστιανοί διανοητές έλεγαν ότι ο Περσεύς αντιπροσώπευε τον Δαβίδ με την κεφαλή του Γολιάθ, ενώ άλλοι τον παρομοίασαν με τον Απόστολο Παύλο, το ξίφος που του αφαίρεσε τη ζωή και το βιβλίο του.

ΦΩΤΕΙΝΟΤΕΡΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ: Ο αστερισμός περιλαμβάνει 158 ορατούς αστέρες [≤ 6,5]. Ο α Περσέως είναι και ο φωτεινότερος με φαινόμενο μέγεθος 1,79, είναι δε γνωστός με το όνομα Mirfak. Ο β Περσέως, γνωστός, εδώ και αιώνες, μεταβλητός δι' εκλείψεων αστέρας, έχει το ιδιαίτερο όνομα Algol. Και ο γ είναι μεταβλητός [φ.μ. 2,93] διπλός αστέρας. Ο ζ [φ.μ. 2,85] είναι κυανός υπεργίγαντας. Ο ε είναι διπλός με φ.μ. 2,89. Οι αστέρες δ, η, θ, ι, κ, λ, μ, ν και ξ έχουν αντίστοιχα φαινόμενο μέγεθος: 3,01, 3,76, 4,12, 4,05, 3,80, 4,29, 4,14, 3,77 και 4,04. Ο ο Περσέως ονομάζεται Atik. Ο ρ είναι μεταβλητός, ενώ ο φ [φ.μ.4,07], είναι ένας ταχέως περιστρεφόμενος αστέρας μεγάλης μάζας, περιβαλλόμενος από δίσκο αερίου, με συνοδό αστέρα σε απόσταση 1,1 αστρονομικής μονάδας [AU]. Σήμερα ο συνοδός έχει μάζα 1 ηλιακή ή 9 φορές μικρότερη από τον κύριο αστέρα, αλλά πριν από 10 εκατομμύρια έτη είχε τη μεγαλύτερη μάζα.

Μικρός Αλτήρας, ή “Little Dumbbell Nebula"

  ΑΛΛΑ ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΑ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ: Επειδή τέμνεται (στο βορειοανατολικό τμήμα του) από τον γαλαξιακό ισημερινό, ο Περσεύς είναι πλούσιος σε σώματα που ανήκουν στο δικό μας Γαλαξία. Τέτοια σώματα είναι: Ο μεγάλου μεγέθους κυανόλευκος αστέρας BD+31°643, που περιβάλλεται από περιαστρικό δίσκο σκόνης διαμέτρου 2 τρισεκατομμυρίων χιλιομέτρων! Η απόστασή του από τη Γη υπολογίζεται σε 1.100 έτη φωτός. Ο αστέρας HD 29587, που αποτελεί διπλό σύστημα με φαιό νάνο. Ο φαιός νάνος έχει μάζα 40 φορές τη μάζα του Δία. Υπάρχει ακόμη το ανοικτό σμήνος αστέρων M34 [φ.μ. 5,2] που διαθέτει έως 80 αστέρες, ενώ απέχει από τη Γη 1.400 έτη φωτός. Τα ονομαζόμενα αρχικώς h και χ Περσέως σώματα, αποδείχθηκε ότι είναι δύο εφαπτόμενα ανοικτά σμήνη [NGC 869, NGC 884] γνωστά και ως Double Cluster, δηλαδή Διπλό Σμήνος. Δύο άλλα ανοικτά αστρικά σμήνη στον Περσέα τα NGC 1528 και NGC1545, απέχουν 2.600 ε.φ. από τη Γη. Στον Περσέα υπάρχει και το πλανητικό νεφέλωμα Μ76 [Μικρός Αλτήρας, ή “Little Dumbbell Nebula"]. Το νεφέλωμα NGC 1499 [γνωστό ως «Νεφέλωμα Καλιφόρνια» από την ομοιότητα του σχήματός του με την ομώνυμη αμερικανική πολιτεία], έχει διαστάσεις περίπου 100 επί 20 έτη φωτός και απέχει περίπου 2.000 ε.φ. από τη Γη). Από τα εξωγαλαξιακά σώματα του Περσέα ξεχωρίζει το πυκνό γαλαξιακό “Σμήνος Περσέως Ι» με περισσότερους από 2.000 γαλαξίες(!!) σε απόσταση 250 ως 320 εκατομμύρια έτη φωτός από εμάς.

  ΠΕΡΣΕΙΔΕΣ: Οι Περσείδες είναι βροχή διαττόντων ή πεφταστέρια όπως τα λέει ο λαός. Στην πραγματικότητα δεν είναι αστέρια που «πέφτουν». Πρόκειται για μικρά κομμάτια (μέχρι και σε μορφή σκόνης) τα οποία είναι απομεινάρια του κομήτη Σουίφτ-Τάτλ και όταν εισέρχονται στην ατμόσφαιρα της Γης με τεράστιες ταχύτητες καίγονται εξαιτίας της τριβής με την ατμόσφαιρα μέσα σε δευτερόλεπτα. Όποια από αυτά είναι αρκετά μεγάλα ώστε να φτάσουν στην επιφάνεια της Γης ονομάζονται μετεωρίτες, ενώ όσα είναι τόσο λαμπρά που φαίνονται να σχίζουν τον ουρανό ονομάζονται βολίδες. Συνήθως στο μέγιστο της βροχής πέφτει ένα μετέωρο το λεπτό. Ονομάζονται Περσείδες, επειδή το ακτινοβόλο σημείο τους προβάλλεται στον αστερισμό του Περσέα. Φαίνεται δηλαδή σαν να έρχονται από την κατεύθυνση αυτή. Το μεγαλύτερο μέρος του υλικού αυτού από τον κομήτη Σουίφτ-Τάτλ περιπλανάται στον διαπλανητικό χώρο εδώ και χίλια περίπου χρόνια αφότου εγκατέλειψε τον κομήτη. Αναφέρονται παρατηρήσεις των Περσείδων εδώ και πολλούς αιώνες, με αρχαιότερη αναφερόμενη από την Άπω Ανατολή. Μία λαϊκή ονομασία της βροχής αυτής σε Ρωμαιοκαθολικές χώρες είναι “Δάκρυα του Α. Λαυρεντίου”, καθώς στις 10 Αυγούστου τιμάται η μνήμη του μαρτυρίου του. Η αρχή της βροχής είναι ορατή από τα μέσα Ιουλίου κάθε χρόνο, με κορύφωση μεταξύ 9 και 14 Αυγούστου, όταν ο ρυθμός φθάνει τα 60 και πλέον μετέωρα ανά ώρα. Εξαιτίας της τροχιάς του κομήτη, οι Περσείδες παρατηρούνται κυρίως να διασχίζουν το Βόρειο Ημισφαίριο της ουράνιας σφαίρας. Καθώς συμβαίνει με όλους τους διάττοντες αστέρες, ο ρυθμός τους μεγιστοποιείται κατά το χρονικό διάστημα αμέσως πριν την αυγή.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

https://www.youtube.com/watch?v=8JWh9NjDW28&list=PLYzv9oZRBagZaXu5VjojyEMLNniRBXtrQ&index=16

Ο αστερισμός Παρθένος του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα + ΒΙΝΤΕΟ

 

Ο αστερισμός Παρθένος

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

 

ΓΕΝΙΚΑ: Η Παρθένος [Virgo, συντομογρ. Vir] είναι ένας βόρειος αστερισμός του Ζωδιακού κύκλου, μάλιστα ο μεγαλύτερος από όλους σε έκταση, αλλά και ο μακρύτερος (καλύπτει 52 μοίρες!). Συνορεύει με τους αστερισμούς: Κόμη Βερενίκης, Λέοντα, Κρατήρα, Κόρακα, Ύδρα, Ζυγό, Όφι και Βοώτη. Είναι πλήρως ορατός σε γεωγραφικά πλάτη από 67° Βόρεια έως 75° Νότια. Η έκτασή του αστερισμού είναι 1294,4 τετ. μοίρες και είναι ο δεύτερος σε έκταση από τους 88 συνολικά αναγνωρισμένους αστερισμούς.

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Το όνομα στην αττική διάλεκτο σημαίνει Κόρη. Ο αστερισμός συμβόλιζε την Περσεφόνη, κόρη της θεάς Δήμητρας. Ως μορφή στον αστερισμό απεικονίζεται να κρατά ένα κλαδί φοινικιάς στο δεξί χέρι και ένα στάχυ στο αριστερό. Επίσης, κάποτε αναφέρεται ως η ίδια η Δήμητρα, ενώ οι Ρωμαίοι αστρολόγοι ονόμαζαν το ζώδιο Arista, δηλαδή Θερισμός. Σύμφωνα με άλλη μυθολογική εκδοχή ήταν η Ηριγόνη [Βιργίλιος]. Η Ηριγόνη υποτίθεται ότι μεταφέρθηκε στα ουράνια μαζί με τον πατέρα της Ικάριο [Βοώτης]. Μια τρίτη εκδοχή συνδέει την Παρθένο με τη δικαιοσύνη, ως τη Δίκη [ή την Αστραία], κόρη της Θέμιδας [Οβίδιος, Μεταμορφώσεις]. Αλλες προσωποποιήσεις περιλαμβάνουν την Ειρήνη, την Τύχη, την Κυβέλη, κ.τ.λ. Είναι χαρακτηριστική η συσχέτιση με «τυφλές» θεότητες όπως η Δίκη και η Τύχη, κι αυτό γιατί συνδέεται με το ότι η αστρική μορφή εμφανίζεται «ακέφαλη», [οι αστέρες της “κεφαλής” δεν είναι φωτεινοί]. Ο Ερατοσθένης την ταύτιζε με την Ίσιδα, που, κατά τον αιγυπτιακό μύθο, πέταξε το στάχυ του σιταριού και σχημάτισε έτσι τον Γαλαξία. Η γυναίκα με βρέφος εμφανίζεται στο Μεσαίωνα, ως η Παναγία με τον μικρό Ιησού, "Good Boy in Virgo's lap", όπως διαβάζουμε στον Σαίξπηρ [«Τίτος Ανδρόνικος»]. Στην Ασσυρία, η Παρθένος αναπαριστούσε την Baaltis, Belat, ή Beltis, σύζυγο του θεού Βηλ. Στους άλλους ειδωλολάτρες Σημίτες υπήρχε ταύτιση με την Αστάρτη [Ιστάρ], προδρομική μορφή της Αφροδίτης. Στην Ινδία, η Παρθένος ήταν η Kanya, ή Kauni, μητέρα του Κρίσνα, σχεδιαζόμενη ως θεά που κάθεται μπροστά από μια φωτιά, ή ως γυναίκα μέσα σε πλοίο. Στους πρώτους Άραβες, τμήμα του αστερισμού ήταν το δικό τους ουράνιο Λιοντάρι, ενώ άλλο τμήμα σχημάτιζε τη Γωνία του Σκυλόσπιτου, με σκυλιά να γαυγίζουν το λιοντάρι! Βέβαια οι μεταγενέστεροι υιοθέτησαν την ελληνική μορφή ως Al Adhra al Nathifah (δηλαδή, η Αθώα Κοπέλα), όνομα από το οποίο προέκυψε το μεσαιωνικό El(e)adari. Στους Κινέζους ήταν το Shun Wei, το Φίδι ή η Ουρά του Ορτυκιού, όταν όμως ήρθαν σε επαφή με τον δυτικό πολιτισμό, υιοθέτησαν το κοινό πρότυπο ως She-Sang-Neu [η Ψυχρή Ανύπαντρη Κοπέλα!]. Στους Ιουδαίους ο αστερισμός συνδεόταν πάντα με την αφθονία στον θερισμό [Bethulah]. Οι ραβίνοι τον αντιστοίχισαν με τη φυλή Ασήρ, για την οποία ο Ιακώβ είχε προφητεύσει ότι «ο άρτος αυτής πολύς». Το 17ο αιώνα, ο Σίλερ προσομοίωσε τον αστερισμό με τον Απόστολο Ιάκωβο του Αλφαίου, ενώ ο Καίσιος υποστήριξε ότι η Παρθένος παριστάνει τη Μωαβίτισσα Ρουθ να μαζεύει τα στάχυα στους αγρούς του Βοόζ [σχετ. Π. Διαθήκη: βιβλιο Ρουθ]. Συχνά οι αρχαίοι μακεδονικοί στατήρες έφεραν την Παρθένο με το στάχυ στο αριστερό της χέρι και ράβδο στο δεξί, Ο μεγάλος ζωγράφος Άλμπρεχτ Ντύρερ τη σχεδίασε ως όμορφο άγγελο. Όμως η αρχαιότερη υποτιθέμενη «εικόνα» της Παρθένου, που σώζεται μέχρι σήμερα είναι η Σφίγγα της Αιγύπτου. Αυτή κατασκευάσθηκε σύμφωνα με ελληνική παράδοση με το κεφάλι της Παρθένου πάνω στο σώμα του Λέοντος, λόγω του ότι ο Ήλιος περνούσε από αυτούς τους δύο αστερισμούς κατά τη διάρκεια της ετήσιας πλημμύρας του Νείλου, που ήταν και το σημαντικότερο ετήσιο γεγονός για την Αίγυπτο. Στην εποχή μας ο Ήλιος βρίσκεται μέσα στα όρια της Παρθένου από 16 Σεπτεμβρίου μέχρι 31 Οκτωβρίου και οι ημερομηνίες αυτές συνεχίζουν να μετατίθενται προς τα εμπρός με ρυθμό 1 ημέρα ανά 71,1 έτη [το γνωρίζουν άραγε αυτό οι τηλεπερσόνες “επιστήμονες” της αστρολογίας;]. Ως ζωδιακός αστερισμός, η Παρθένος συνδέθηκε με την ψευδοεπιστήμη της Αστρολογίας, προλήψεις και θρύλους. Οι αρχαίοι αστρολόγοι θεωρούσαν ότι η Παρθένος «κυβερνούσε» την ανθρώπινη κοιλιά και το υπογάστριο (!), ότι επιδρούσε σε χώρες όπως η Ελλάδα και η Μεσοποταμία, ενώ στη νεότερη εποχή, θεωρήθηκε ότι «κυβερνά» την Τουρκία, την Ιερουσαλήμ, τη Λυών και το Παρίσι [αλήθεια, γιατί όχι και το Λιανοκλάδι;].

ΦΩΤΕΙΝΟΤΕΡΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ: Η Παρθενος συμπεριλαμβάνει 169 ορατούς αστέρες [με φαιν. μέγεθος ≤ 6,5)]. Ο αστέρας α Παρθένου είναι ο φωτεινότερος του αστερισμού [φ.μ. 0,9-1]. Είναι γνωστός με το ιδιαίτερο όνομα Στάχυς. Ο β Παρθένου ονομάζεται Zavijava, από το αραβικό Zawiah (=Γωνία), επειδή βρίσκεται στη Γωνιά του Σκυλόσπιτου των Αράβων. Ο γ, διπλός αστέρας ονομάζεται Πορρίμα. Ο ε Παρθένου έχει το ελληνικό όνομα Προτρυγετήρ. Ο η, μεταβλητός, είναι ο Ζανίας. Ο ι είναι το Σύρμα, όπως το ονόμασε ο Πτολεμαίος. Ο μ είναι ο Rijl al Awwa (το Πόδι αυτού που Γαυγίζει!). Οι δ, ζ και θ έχουν αντίστοιχα φ.μ. 3,38, 3,37 και 4,38, με τον τελευταίο να είναι τριπλός αστέρας.

ο γαλαξίας Σομπρέρο

ΑΛΛΑ ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΑ: Το σημαντικότερο γνώρισμα του αστερισμού είναι το Σμήνος της Παρθένου, το κοντινότερο σε εμάς γαλαξιακό σμήνος [60 περίπου έτη φωτός μακριά], που επεκτείνεται ως τη γειτονική Κόμη Βερενίκης. Αρκετοί γαλαξίες στην Παρθένο είναι φωτεινοί και παρατηρούνται με ερασιτεχνικά τηλεσκόπια, όπως οι Μ49, Μ58, Μ59, Μ61, Μ84, Μ86, Μ87, Μ90, και από τη σειρά NGC, οι: 4365, 4526, 4636. Οι λίγο αμυδρότεροι NGC 4567 kai 4568 φαίνονται σχεδόν ο ένας πάνω στον άλλο και αποκαλούνται «Σιαμαία Δίδυμα». Το μακρινότερο Υπερσμήνος της Παρθένου έχει διαστάσεις περί τα 110 εκατομμύρια έτη φωτός! Ο αστερισμός έχει και άλλους φωτεινούς γαλαξίες που δεν ανήκουν στο παραπάνω σμήνος, όπως ο γαλαξίας Σομπρέρο, ο NGC 4697 και ο NGC 4699. Στην Παρθένο βρίσκεται και ο φωτεινότερος κβάζαρ¹, 3C273 [φ.μ. 12,9]. Ο αστέρας 70 Παρθένου κοντά στο βόρειο σύνορο του αστερισμού έχει ένα πλανήτη, από τους πρώτους εξωηλιακούς που ανακαλύφθηκαν, μάζας επταπλάσιας του Δία, που περιφέρεται γύρω του κάθε 116,6 γήινες ημέρες, με μέση ακτίνα 64 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Το σύστημα απέχει από εμάς 59,07 έτη φωτός αλλά απομακρύνεται με ταχύτητα 18.000 χλμ./ώ. Η μάζα του αστέρα ανέρχεται στο 95% της ηλιακής. Ένας άλλος εξωηλιακός πλανήτης ανακαλύφθηκε γύρω από τον αστέρα HD 130322, με περίοδο περιφοράς 10,7 γήινες ημέρες και μέση ακτίνα 13,2 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Το σύστημα απέχει από εμάς 98 έ.φ. Αλλά και ο ένας από τους δύο γνωστούς αστέρες νετρονίων που έχουν πλανήτες γύρω τους βρίσκεται στην Παρθένο. 

Είναι ο Πάλσαρ PSR 1257+12, που φαίνεται να έχει 3 ή 4 πλανήτες γύρω του από τους οποίους οι 2 ή 3 με μάζες ανάλογες της Γης. Το σύστημα απέχει από εμάς περί τα χίλια έτη φωτός. Στην Παρθένο ο Χίνριχ Όλμπερ ανεκάλυψε [28/3/1802] τον δεύτερο αστεροειδή που ανακαλύφθηκε ποτέ, και τον ονόμασε Παλλάδα.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Κβάζαρ, quasar, σύντμηση από τη φράση QUASi-stellAR object, εννοείται κάθε εξαιρετικά λαμπρός και μακρινός ενεργός γαλαξιακός πυρήνας, που εμφανίζεται στο ορατό φως ως απλός αστέρας, παρά ως εκτεταμένο σώμα, όπως οι γαλαξίες.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

Ο αστερισμός Οφιούχος του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα + ΒΙΝΤΕΟ

 

Ο αστερισμός Οφιούχος 

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα

 

  Ο Οφιούχος [Λατινικά Ophiuchus, συντομ.: Oph] είναι ένας από τους 88 επίσημους αστερισμούς της Διεθνούς Αστρον. Ένωσης, που σημειώθηκε πρώτη φορά από τον Πτολεμαίο. Από τους 13 ζωδιακούς αστερισμούς (αστερισμοί που περιλαμβάνουν τον Ήλιο στη διάρκεια του έτους), ο Οφιούχος είναι ο μόνος που δεν λογίζεται ως αστρολογικό ζώδιο. [Ένας ακόμη λόγος, από τους δεκάδες, που αποδεικνύουν την Αστρολογία μια γνήσια ψευδοεπιστήμη.] Είναι ορατός σε γεωγραφικό πλάτος από 59° Βόρεια έως 75°Νότια. Η έκτασή του στον ουράνιο θόλο είναι 948,3 τετ. μοίρες [11ος μεγαλύτερος αστερισμός].

   

   Ο Οφιούχος απεικονίζεται ως ένας άνθρωπος που στηρίζει ένα Φίδι (τον αστερισμό του Όφεως). Η παρεμβολή του σώματός του διαιρεί το φίδι σε δυο μέρη, το Serpens Caput και το Serpens Cauda, που ωστόσο θεωρούνται ενιαίος αστερισμός.

Μ 1024

ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ: Ο αστερισμός περιλαμβάνει 174 ορατά άστρα [≤ 6,5]. Οι φωτεινότεροι αστέρες του Οφιούχου είναι μεταξύ άλλων ο α Οφιούχου, που ονομάζεται Rasalhague (Ρας Αλχάγκ) που βρίσκεται στην κεφαλή του σχήματος, και ο λ Οφιούχου, τριπλός αστέρας, στον αγκώνα του. Ο RS Οφιούχου ανήκει σε μια παράξενη κατηγορία που ονομάζεται επαναληπτικοί καινοφανείς, των οποίων η φωτεινότητα αυξάνεται κατά ακανόνιστα διαστήματα, κατά εκατοντάδες μάλιστα φορές εντός μόλις μερικών ημερών. 

Rasalhague (Ρας Αλχάγκ)

Ο Αστέρας Barnard, ένας από τους πλησιέστερους αστέρες προς το Ηλιακό Σύστημα (πιο μακριά μόνο από το σύστημα των αστέρων Άλφα Κενταύρου) είναι στον Οφιούχο (βρίσκεται στ' αριστερά του β και ακριβώς πάνω από τον ν). Ο Οφιούχος περιλαμβάνει ορισμένα σμήνη αστέρων, όπως τα IC4665, NGC6633, M9, M10, M12, M14, M19, M62 και M107, όπως και το νεφέλωμα IC 4603-4604. Το Μεσιέ 10 (γνωστό και ως M10 και NGC 6254) είναι ένα σφαιρωτό σμήνος σε απόσταση περίπου 14.000 ετών φωτός. Είναι ένα από τα λαμπρότερα σφαιρωτά σμήνη στον πλούσιο αστερισμό του Οφιούχου. Έχει διάμετρο περίπου 83 έτη φωτός. Σε αυτό έχουν εντοπιστεί 3 ή 4 μεταβλητοί αστέρες. Αυτό το σμήνος ολοκληρώνει μία περιστροφή γύρω από το Γαλαξία κάθε 140 εκατομμύρια χρόνια και περνάει το επίπεδο του γαλαξιακού δίσκου κάθε 53 εκατομμύρια χρόνια. Το Μεσιέ 10 ανακαλύφθηκε από τον Σαρλ Μεσιέ [29/5/1764].

Starfish Galaxy

Ο ασυνήθιστος διπλός γαλαξίας NGC 6240, γνωστός και ως Starfish Galaxy, βρίσκεται επίσης στον Οφιούχο.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com 

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: