Ο Νάνος Πλανήτης Πλούτων από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου δάσκαλο - συγγραφέα

 

Ο Νάνος Πλανήτης Πλούτων 

Του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

Ο Πλούτωνας [επίσημη ονομασία 134340 Πλούτων], είναι ένας πλανήτης νάνος του Ηλιακού Συστήματος. Βρίσκεται στα εξωτερικά τμήματα του Συστήματος και έτσι έχει πολύ χαμηλές θερμοκρσίες.

ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ: Ο Πέρσιβαλ Λόουελ, ιδρυτής του αστεροσκοπείου του Flagstaff της Αριζόνα είχε υπολογίσει τη θέση στην οποία θα έπρεπε να βρίσκεται ο Πλούτωνας από τις παρέλξεις που ασκούσε στον πλανήτη Ποσειδώνα. Πράγματι στις 21/1/1930, ανακαλύφθηκε φωτογραφικά ως νέος πλανήτης από τον Αμερικανό αστρoνόμο Κλάιντ Τόμπω, ο οποίος βασίστηκε και στις μελέτες των παρέλξεων του Ουρανού και του Ποσειδώνα που πραγματοποίησε ο Λόουελ. Ο Πλούτωνας μαζί με το δορυφόρο του, Χάροντα, που ανακαλύφθηκε το 1978, αποτελεί διπλό πλανήτη. Ακόμη, το 2006, ανακαλύφθηκαν κι άλλοι δυο μικροί δορυφόροι σε τροχιά γύρω του [Νύχτα και Ύδρα]. Επειδή όμως υπάρχει ήδη αστεροειδής με όνομα Νυξ (νύχτα), αποφάσισαν να χρησιμοποιούν την λίγο διαφορετική ορθογραφία Nix (Νιξ) στην αγγλική για το δορυφόρο του Πλούτωνα. Τον Ιούλιο του 2011, το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Χαμπλ ανακάλυψε άλλον ένα δορυφόρο, διαμέτρου έως 34 χιλιομέτρων. Είναι γνωστός ως S/2011(134340)1 ή Ρ4. Τέλος, ο S/2012(134340)1 είναι ο πέμπτος κατά σειρά ανακάλυψης και μικρότερος σε μέγεθος δορυφόρος του Πλούτωνα. Ανακαλύφθηκε από το Χαμπλ στις 26/6/2012 και ανακοινώθηκε στις 11 Ιουλίου του ίδιου έτους.

ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ: Η μέση απόσταση του Πλούτωνα από τον Ήλιο είναι 39,48 αστρονομικές μονάδες [AU], δηλαδή 5.906.000.000 χλμ., ενώ η περιφορά του γύρω από τον Ήλιο συμπληρώνεται σε 248,09 γήινα έτη! Ωστόσο, λόγω της μεγάλης εκκεντρότητας της τροχιάς του, [μεγαλύτερη όλων των πλανητών] ο Πλούτωνας στο περιήλιό του πλησιάζει τον Ήλιο περισσότερο από τον Ποσειδώνα, σε απόσταση 4,5 δισεκ. χλμ., ενώ στο αφήλιο απομακρύνεται από τον Ήλιο σε απόσταση 7,4 δισεκ. χλμ.! Όταν ο Πλούτωνας θεωρούνταν ακόμα πλανήτης, η θέση του "τελευταίου" πλανήτη του ηλιακού συστήματος εναλλασσόταν μεταξύ Ποσειδώνα και Πλούτωνα, καθώς η τροχιά του πρώτου μπαίνει "μέσα" από την τροχιά του δεύτερου, χωρίς όμως να υπάρχει πιθανότητα να συγκρουστούν ποτέ. Δεν είναι βέβαιο ότι ο Πλούτωνας σχηματίστηκε ως πλανήτης την ίδια περίοδο που σχηματίστηκαν οι υπόλοιποι πλανήτες του Ηλιακού συστήματος. Η ακτίνα του ισούται με 18% της γήινης. Η μάζα του είναι, σύμφωνα με μετρήσεις του 2006, μόλις ίση προς το 0,021% της γήινης και 5 φορές μικρότερη από αυτή της Σελήνης. Το ημερονύκτιό του έχει διάρκεια 6 ημέρες και 9 ώρες της Γης, αλλά οι ημέρες του φωτίζονται μόνο με αμυδρό λυκόφως.

ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ: Στη μέση απόστασή του από τον Ήλιο, 40 φορές μεγαλύτερη από εκείνη της Γης, δέχεται 1.600 φορές μικρότερη ποσότητα θερμότητας και φωτός από η Γη! Η μέση θερμοκρασία επιφανείας του, εκτιμήθηκε στους −230°C, ενώ η ελάχιστη φτάνει στους −240°C. Ο Πλούτωνας πιθανόν αποτελείται από πετρώματα και πάγο, καθώς η μέση του πυκνότητα είναι σημαντικά μικρότερη από αυτή της Γης [2,03 g/cm3]. Μετά από πρόσφατες φωτογραφίες του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble, ο Πλούτωνας εμφανίζεται τουλάχιστον 20% πιο ερυθρός από το παρελθόν. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, αυτό οφείλεται στο γεγονός πως εισέρχεται σε μία νέα φάση στην περιφορά του γύρω από τον Ήλιο, κάτι που κάνει τους πάγους από άζωτο στην επιφάνειά του να μεταβάλλονται, δίνοντας πιο έντονο κόκκινο χρώμα στον πλανήτη-νάνο. Όταν ο Πλούτωνας είναι πιο κοντά στον Ήλιο εξαχνώνεται, σχηματίζοντας έτσι μία αραιή ατμόσφαιρα γύρω από τον πλανήτη. Όταν ο Πλούτωνας απομακρύνεται από τον Ήλιο, η ατμόσφαιρά του σταδιακά παγώνει και πέφτει στην επιφάνειά του σαν χιόνι!

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ: Στην παρούσα φάση, ο Πλούτωνας έχει μία εξαιρετικά αραιή ατμόσφαιρα, με εμφάνιση σαν παγωμένη ομίχλη και με επιφανειακή ατμοσφαιρική πίεση, μόλις το το 1/350.000 της γήινης. Η ατμόσφαιρα αυτή αποτελείται από άζωτο, μεθάνιο και μονοξείδιο του άνθρακα, που προέρχονται από την εξάχνωση μέρους του παγωμένου στρώματος που καλύπτει τον πλανήτη.

Ο “ΥΠΟΒΙΒΑΣΜΟΣ” ΤΟΥ ΠΛΟΥΤΩΝΑ: Η ανακάλυψη, τα τελευταία χρόνια, σωμάτων με μέγεθος ίσο ή και μεγαλύτερο του Πλούτωνα στη Ζώνη του Κάιπερ, γέννησε αμφιβολίες για το κατά πόσον ο Πλούτωνας θα έπρεπε πλέον να θεωρείται πλανήτης. Έτσι η Διεθνής Αστρονομική Ένωση [2006] αποφάσισε να μη θεωρείται πλανήτης ο Πλούτωνας, αλλά απλώς πλανήτης νάνος. Τον Ιούνιο του 2008, η Ένωση εισήγαγε τον όρο πλουτωνίδες για να περιγράψει τον Πλούτωνα και όλα τα υπόλοιπα σφαιρικά ουράνια σώματα που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο, πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα [αλλιώς, μεταποσειδώνια αντικείμενα], και είναι πολύ μικρά για να χαρακτηριστούν πλανήτες, αλλά αρκετά μεγάλα ώστε η βαρύτητα να τους έχει δώσει σφαιρικό σχήμα

ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗ: Ο Πλούτωνας είναι το τελευταίο από τα βασικά σώματα του ηλιακού συστήματος που δεν έχει εξερευνηθεί. Το Βόγιατζερ1 θα μπορούσε, θεωρητικά, να τον εξερευνήσει, όμως, μετά το πέρασμα του δορυφόρου Τρίτωνα και του Ποσειδώνα, μπήκε σε τροχιά μακριά από την πορεία του Πλούτωνα. Κατά τη δεκαετία του 1990, προτάθηκε η αποστολή της διαστημοσυσκευής Pluto-Kuiper Express, που τελικά δεν χρηματοδοτήθηκε. Μετά από πιέσεις πολιτικών και επιστημόνων, καθώς σε μερικές δεκαετίες ο Πλούτωνας δεν θα είναι εύκολα προσπελάσιμος, διότι λόγω διαρκώς αυξάνουσας απόστασης η ατμόσφαιρά του θα έχει παγώσει και πέσει στην επιφάνειά του σαν χιόνι [οπότε για 200 χρόνια δεν θα μπορεί να μελετηθεί!], εγκρίθηκε η αποστολή της διαστημοσυσκευής New Horizons, (Νέοι Ορίζοντες), που εκτοξεύτηκε το 2006 και θα φτάσει στο σύστημα του Πλούτωνα το 2015. Τότε, αν όλα πάνε καλά, οι γνώσεις μας για τον “υποβιβασθέντα” Πλούτωνα θα αυξηθούν εντυπωσιακά.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: NASA's Hubble Discovers Another Moon Around Pluto, 20/7/2011.

Ο Πλούτωνας δεν είναι πλέον πλανήτης, Το Βήμα, σελ.14, 25 Αυγούστου 2006.

 konstantinosa.oikonomou@gmail.com

Ο πλανήτης Ποσειδώνας [με τη Λάρισσα δορυφόρο] Του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

 

Ο πλανήτης Ποσειδώνας 

[με τη Λάρισσα δορυφόρο] 

Του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

Ο Ποσειδώνας, ο όγδοος [τελευταίος], κατά σειρά απόστασης από τον Ήλιο, πλανήτης του Ηλιακού Συστήματος, δεν είναι ορατός με γυμνό μάτι, ενώ αν παρατηρηθεί με ισχυρό τηλεσκόπιο θυμίζει πράσινο δίσκο. Ο Ποσειδώνας ήταν ο πρώτος πλανήτης που βρέθηκε με μαθηματική πρόβλεψη και όχι από εμπειρικές παρατηρήσεις. Τον Ποσειδώνα έχει επισκεφθεί ένα μόνο διαστημόπλοιο, το Βόγιατζερ2, το οποίο πέρασε από τον πλανήτη στις 25/8/1989. Ο Ποσειδώνας έχει παρόμοια σύνθεση με τον Ουρανό. Η ατμόσφαιρα του Ποσειδώνα, ενώ είναι παρόμοια στη σύσταση με του Δία και του Κρόνου, περιέχει μεγαλύτερο ποσοστό «πάγων», όπως νερού αμμωνίας και μεθανίου. Οι αστρονόμοι κατηγοριοποιούν τους Ουρανό και Ποσειδώνα ως «γίγαντες πάγου», προκειμένου να τονίσουν τις διακρίσεις αυτές. Το εσωτερικό του Ποσειδώνα, όπως και του Ουρανού, αποτελείται από πάγο και βράχους. Ίχνη μεθανίου στις εξώτερες περιοχές του πλανήτη ευθύνονται εν μέρει για την μπλε εμφάνιση του πλανήτη. Σε αντίθεση με τη σχετικά ήρεμη ατμόσφαιρα του Ουρανού, η ατμόσφαιρα του Ποσειδώνα εμφανίζει ενεργά και ορατά καιρικά φαινόμενα της. Όταν το Βόγιατζερ προσέγγισε τον Ποσειδώνα στο νότιο ημισφαίριο του πλανήτη υπήρχε μία μεγάλη σκοτεινή κηλίδα, σαν τη Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα στο Δία. Αυτές οι καιρικές συνθήκες καθοδηγούνται από ισχυρότατους συνεχείς ανέμους [έως 2.100 χλμ/ώ]. Λόγω της μεγάλης απόστασης από τον Ήλιο, η εξωτερική ατμόσφαιρα του Ποσειδώνα είναι ένα από τα πιο κρύα μέρη στο ηλιακό σύστημα, με τη θερμοκρασία στις κορυφές συννέφων να πλησιάζουν τους -218°C. Ωστόσο, η θερμοκρασία στο κέντρο του πλανήτη είναι περίπου 5.000°C). Ο Ποσειδώνας έχει αχνό, κατακερματισμένο σύστημα δακτυλίων, οι οποίοι είχαν ανιχνευτεί κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960, όμως η ύπαρξή τους επιβεβαιώθηκε το 1989 από το Voyager.

ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ: Ανακαλύφθηκε θεωρητικά το 1843, πριν παρατηρηθεί με τηλεσκόπιο, λόγω βαρυτικών επιδράσεων που ασκούσε στον Ουρανό. Ο Γάλλος αστρονόμος Υρπαίν Λεβεριέ υπολόγισε θεωρητικά και υπέδειξε την ακριβή θέση στην οποία έπρεπε να βρίσκεται ένας άγνωστος πλανήτης, όπου και πράγματι παρατηρήθηκε και καταγράφηκε στις 23/9/1846 από τον Γερμανό αστρονόμο Johan Galle. Η διάμετρός του είναι περίπου 3,5 φορές μεγαλύτερη από αυτή της Γης, ενώ ο όγκος του είναι ίσος με 42 γήινους όγκους. Αντίθετα η πυκνότητά του είναι μικρή και έτσι η μάζα του είναι 17 φορές μεγαλύτερη από τη μάζα της Γης.

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΔΟΜΗ: Η εσωτερική δομή του Ποσειδώνα μοιάζει με του Ουρανού. Η ατμόσφαιρά του αποτελεί περίπου το 10% της συνολικής μάζας και έως το 20% της ακτίνας του πλανήτη. Στις κατώτερες περιοχές της ατμόσφαιρας του πλανήτη υπάρχουν αυξημένες συγκεντρώσεις μεθανίου αμμωνίας και νερού. Σταδιακά, αυτή η περιοχή θερμαίνεται και συμπυκνώνεται σχηματίζοντας ένα θερμό, υγρό μανδύα θερμοκρασίας 2.400-5.500°C. Ο μανδύας [μάζας 10-15 φορές μεγαλύτερη της γήινης] είναι πλούσιος σε νερό, αμμωνία και μεθάνιο. Αυτό το μείγμα αναφέρεται ως “πάγος”, αν και είναι ένα καυτό, υπέρπυκνο υγρό. Σε βάθος 7.000 χιλιομέτρων οι συνθήκες είναι τέτοιες που το μεθάνιο μπορεί να διασπάται και σχηματίζονται διαμάντια! Ο πυρήνας του Ποσειδώνα αποτελείται από σίδηρο, νικέλιο και πυρίτιο, με μάζα 1,2 φορές μεγαλύτερη από αυτή της Γης. Η πίεση στο πυρήνα είναι 7 Mbar (700 GPa), εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη(!) από αυτή στην επιφάνεια της Γης, και με θερμοκρασία περίπου 5.800°C.

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ: Σε μεγάλο υψόμετρο, η ατμόσφαιρα του Ποσειδώνα περιέχει 80% υδρογόνο και 19% ήλιο.Ένα ίχνος ποσότητας του μεθανίου (-1%) είναι επίσης παρόν. Όπως και με τον Ουρανό, η απορρόφηση του ερυθρού φωτός από το ατμοσφαιρικό μεθάνιο είναι μέρος αυτού που δίνει στο Ποσειδώνα το μπλε χρώμα του. Η ατμόσφαιρα υποδιαιρείται σε δύο περιοχές: το χαμηλότερο στρώμα τροπόσφαιρας, όπου η θερμοκρασία μειώνεται με το υψόμετρο και τη στρατόσφαιρα, όπου αυξάνεται η θερμοκρασία με το ύψος! Τα μοντέλα δείχνουν ότι η τροπόσφαιρα του Ποσειδώνα είναι χωρισμένη σε σύννεφα διαφορετικών συνθέσεων ανάλογα με το υψόμετρο. Τα σύννεφα στο πάνω επίπεδο εμφανίζονται σε πιέσεις κάτω από ένα μπαρ, όπου η θερμοκρασία είναι κατάλληλη για να συμπυκνώσει το μεθάνιο. Σε τέτοιες πιέσεις πιστεύεται ότι σχηματίζονται σύννεφα αμμωνίας και υδρόθειου. Βαθύτερα, νέφη πάγου και νερού θα πρέπει να βρίσκονται σε πιέσεις περίπου 50 ατμοσφαιρών όπου η θερμοκρασία φθάνει τους 0°C. Έχουν παρατηρηθεί στον Ποσειδώνα σύννεφα μεγάλου υψομέτρου να ρίχνουν σκιές στα αδιαφανή σύννεφα από κάτω. Υπάρχουν, επίσης, σε μεγάλο υψόμετρο λωρίδες νεφών που τυλίγονται γύρω από τον πλανήτη σε σταθερό γεωγραφικό πλάτος. Αυτές οι περιμετρικές ζώνες έχουν πλάτος έως 150 χλμ. και βρίσκονται περίπου 50-110 χλμ. πάνω από την επιφάνεια των νεφών. Η κατώτερη στρατόσφαιρα του πλανήτη είναι θολή λόγω της συμπύκνωσης των προϊόντων της υπεριώδους φωτόλυσης του μεθανίου, όπως το αιθάνιο και το ακετυλένιο. Στη στρατόσφαιρα υπάρχουν μικροποσότητες μονοξειδίου του άνθρακα και υδροκυάνιου. Για λόγους που παραμένουν ασαφείς, η θερμόσφαιρα του Ποσειδώνα είναι σε ανώμαλα υψηλές θερμοκρασίες περίπου 500°C. Ο πλανήτης είναι πολύ μακριά από τον Ήλιο για να έχει παραχθεί αυτή η θερμότητα από την υπεριώδη ακτινοβολία. Η θερμότητα αυτή ίσως οφείλεται στην ατμοσφαιρική αλληλεπίδραση με τα ιόντα του μαγνητικού πεδίου του πλανήτη, ή σε κύματα βαρύτητας από το εσωτερικό τα οποία διαχέονται στην ατμόσφαιρα. Η θερμόσφαιρα περιέχει ίχνη διοξειδίου του άνθρακα και νερό, που μπορεί να έχουν αποτεθεί από μετεωρίτες.

ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: Το μαγνητικό πεδίο του Ποσειδώνα μοιάζει με του Ουρανού και έχει παράξενο προσανατολισμό. Ο άξονας του μαγνητικού πεδίου σχηματίζει γωνία περίπου 50° με τον άξονα περιστροφής του πλανήτη και το κέντρο απέχει περίπου 13.500 χιλιόμετρα από το κέντρο του Ποσειδώνα. Η ένταση του μαγνητικού πεδίου είναι ίση με το 1/5 της έντασης του γήινου μαγνητικού πεδίου. Το μαγνητικό πεδίο πιθανόν να δημιουργείται από κινήσεις αγώγιμου υλικού (ίσως ένας συνδυασμός αμμωνίας, μεθανίου και νερού) στα μεσαία στρώματά του.

ΔΑΚΤΥΛΙΟΙ: Στον Ποσειδώνα παρατηρήθηκαν πέντε δακτύλιοι, αρκετά λεπτοί και αμυδροί. Αποτελούνται από παγωμένο μεθάνιο και σωματίδια σκόνης προερχόμενα από θραύσματα συγκρούσεων. Επειδή τα υλικά αυτά δεν είναι ομοιόμορφα κατανεμημένα, μερικά τμήματα των δακτυλίων φαίνονται πιο λαμπερά. Εκτείνονται σε απόσταση από 40.000-65.000 χιλιόμετρα πάνω από τα σύννεφα του πλανήτη, ενώ το πλάτος τους δεν ξεπερνάει τα 20 χιλιόμετρα. Ο εξωτερικός ονομάζεται Δακτύλιος Άνταμς και περιέχει τρία ανεξάρτητα τόξα. Οι επόμενοι ονομάζεται κατά σειράν Λεβεριέ, Λασέλ, Αραγκό και τέλος ο αμυδρότερος Γκάλε.

ΚΛΙΜΑΤΙΚΈΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ: Μία διαφορά μεταξύ Ποσειδώνα και του Ουρανού είναι η μετεωρολογική δραστηριότητα τους. Όταν το διαστημόπλοιο Βόγιατζερ2 πέταξε πάνω από τον Ουρανό, [1986], ο πλανήτης ήταν οπτικά πολύ ήπιος. Αντίθετα, ο Ποσειδώνας παρουσίασε αξιοσημείωτα καιρικά φαινόμενα, όταν το Βόγιατζερ 2 τον προσέγγισε [1989]. Ο καιρός στον Ποσειδώνα χαρακτηρίζεται από δυναμικά συστήματα καταιγίδων, με ανέμους που αναπτύσσουν σχεδόν υπερηχητική ταχύτητα! Στις κορυφές των νεφών, οι άνεμοι πνέουν με εύρος ταχύτητας από τα 400 m/s [ισημερινός] έως 250 m/s στους πόλους. Οι περισσότεροι από τους άνεμους του Ποσειδώνα πνέουν σε κατεύθυνση αντίθετη της περιστροφής του πλανήτη. Η γενική εικόνα των ανέμων έδειξε ότι πνέουν σε ορθή φορά στα μεγάλα γεωγραφικά πλάτη έναντι ανάδρομης φοράς σε χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη. Στον 70° νότιο γεωγραφικό παράλληλο, ένας μάλλον σταθερός ανεμοπίδακας υψηλής ταχύτητας ταξιδεύει με ταχύτητα 300 m/s. To 2007 ανακαλύφθηκε ότι η ανώτερη τροπόσφαιρα του νότιου πόλου του Ποσειδώνα ήταν περίπου 10°C θερμότερη(!) από τον υπόλοιπο Ποσειδώνα, που έχει μέση τιμή περίπου -200°C. Η διαφορά θερμοκρασίας είναι αρκετή για να αφήσει το μεθάνιο, που αλλού βρίσκεται κατεψυγμένο, να διαρρεύσει ως αέριο μέσω του νότιου πόλου στο διάστημα. Το σχετικό "θερμό σημείο" οφείλεται στην κλίση του άξονα του Ποσειδώνα, με αποτέλεσμα να εκτίθεται ο νότιος πόλος προς τον Ήλιο το τελευταίο “τρίμηνο” του έτους του Ποσειδώνα, [40 γήινα χρόνια]. Καθώς ο Ποσειδώνας κινείται αργά προς την αντίθετη πλευρά του Ήλιου, ο νότιος πόλος σκοτεινιάζει και ο βόρειος πόλος φωτίζεται, προκαλώντας την απελευθέρωση μεθανίου να στραφεί στο βόρειο πόλο. Ο εντυπωσιακότερος σχηματισμός στην επιφάνεια του πλανήτη είναι η Μεγάλη Σκοτεινή Κηλίδα στο νότιο ημισφαίριο. Η Μεγάλη Σκοτεινή Κηλίδα είναι περίπου η μισή της Μεγάλης Ερυθρής Κηλίδας του Δία, με διάμετρο ίση με της Γης!

ΤΡΟΧΙΑ: Η μέση απόσταση μεταξύ Ποσειδώνα και Ήλιου είναι 4,5 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα (30,1 AU), και ολοκληρώνει μια τροχιά [έτος] κάθε 164,79 χρόνια! Ας σκεφθούμε ότι ο Δεκέμβριο του 2011, ο Ποσειδώνας ολοκλήρωσε την πρώτη πλήρη τροχιά μετά την ανακάλυψή του, το 1846(!!) αν και δεν εμφανίστηκε στην ακριβή θέση του ουρανού που ανακαλύφθηκε επειδή η Γη ήταν σε διαφορετική θέση τροχιάς. Η κλίση του άξονα περιστροφής του Ποσειδώνα είναι 28,32°, παρόμοια με της Γης (23°) και του Άρη (25°). Ως αποτέλεσμα, αυτός ο πλανήτης έχει παρόμοιες εποχικές αλλαγές. Ωστόσο, η μεγάλη τροχιακή περίοδος του Ποσειδώνα σημαίνει ότι οι εποχές διαρκούν σαράντα γήινα χρόνια! Η περίοδος περιστροφής (ημέρα) είναι περίπου 16,11 ώρες. [Το έτος του Ποσειδώνα έχει περί τις 9.000 ποσειδώνιες ημέρες, αντί 6.000 γήινων ημερών!].

ΔΟΡΥΦΟΡΟΙ: Ο Ποσειδώνας έχει 14 γνωστούς δορυφόρους, εκ των οποίων ο Τρίτωνας αποτελεί το 99,5% μάζας όλων των δορυφόρων του Ποσειδώνα. Είναι ο μόνος με σφαιρικό σχήμα, και ανακαλύφθηκε 17 μέρες μετά τον Ποσειδώνα. Επίσης, ο Τρίτωνας είναι ο μόνος μεγάλος δορυφόρος που περιστρέφεται ανάδρομα. Ίσως ήταν ένας πλανήτης νάνος της ζώνης του Κάιπερ που αιχμαλωτίστηκε από τη βαρύτητα του Ποσειδώνα. Τα ονόματα των δορυφόρων είναι τα εξής: Ναϊάδα, Θάλασσα, Δέσποινα, Γαλάτεια, Λάρισσα, Πρωτέας, Τρίτωνας, Νηρηίδα, Αλιμήδη, Σαώ, Λαομέδεια, Ψαμάθη, Νησώ και S/2004 N 1.

ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗ: Ο Ποσειδώνας έχει εξερευνηθεί έως σήμερα μόνο από το Βόγιατζερ2, που πέρασε σε απόσταση 4.500 περίπου χιλιομέτρων από τις κορυφές των νεφών του πλανήτη στις 25/8/1989. Το Βόγιατζερ επιβεβαίωσε την ύπαρξη των δακτυλίων του πλανήτη και φωτογράφισε τους δορυφόρους του και ιδιαίτερα τον Τρίτωνα, ανακαλύπτοντας στην επιφάνειά του “κρυοηφαίστεια” που εκτινάσσουν πίδακες παγωμένου αζώτου. Σήμερα (2013) δεν υπάρχουν σχέδια για την αποστολή κάποιας διαστημοσυσκευής στον πλανήτη.

Βιβλιογραφία: Hamilton, Calvin J. Neptune.Views of the Solar System.

Williams, David R. (September 1, 2004). Neptune Fact Sheet. NASA.

Podolak, M. (1995). "Comparative models of Uranus and Neptune". Planetary and Space Science 43 (12): 1517–1522.

 konstantinosa.oikonomou@gmail.com

Το ψεύδος (ψέμα) + Του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου του 32ου Δ. Σχ. Λάρισας συγγραφέα

 

Το ψεύδος (ψέμα) 

Του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου 

δασκάλου του 32ου Δ. Σχ. Λάρισας συγγραφέα

 

  ΤΟ ΨΕΜΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΌΤΗΤΑ: Στην καθημερινή ζωή η έννοια του ψέματος συνδέεται με την πρόθεση εξαπάτησης. Ωστόσο αυτή είναι μόνο μια γενικότερη κατηγορία ψεμάτων. Ένας άνθρωπος λέει ένα ψέμα όταν προσπαθεί να πείσει κάποιον ότι αυτό που λέει είναι αλήθεια, ενώ ακόμη κι ο ίδιος έχει αμφιβολίες προς την αλήθεια της πρότασης ή γνωρίζει όντως ότι είναι αναληθής. Μια πρόταση μπορεί να εξεταστεί ως προς την αλήθεια της και να αποδειχτεί ψευδής ή αληθής. Δεν είναι όμως απαραίτητο να αποδειχτεί κάτι ψευδές ώστε να χαρακτηριστεί ως ψέμα.   Μια αληθινή πρόταση μπορεί τελικά να χαρακτηριστεί ψέμα όταν αυτός που την λέει έχει αμφιβολίες. Ακόμα και αν δεν έχει καμία αμφιβολία για κάποια πρόταση, η εξέταση της πρότασης και η αδυναμία να αποδειχτεί αληθής τότε καθιστούν την πρόταση ψέμα. Παράδειγμα: Όταν κάποιος λέει ότι έχει μέσα στο δωμάτιο του έναν αόρατο άνθρωπο που κανείς δεν μπορεί να νιώσει ή να αντιληφθεί και είναι απολύτως σίγουρος ότι υπάρχει, επειδή αδυνατούμε με τα μέσα που διαθέτουμε να επαληθεύσουμε, αυτή τη πρόταση τότε χαρακτηρίζεται ως ψέμα. Μια ακόμα υποκατηγορία ψέματος εμφανίζεται όταν κάποιος εσκεμμένα δεν δίνει απαντήσεις σε ερωτήματα με σκοπό ή την ελπίδα το κοινό του να πιστέψει αυτό που ο ίδιος θέλει. Όταν, για παράδειγμα, ένας δημοσιογράφος ρωτάει έναν πολιτικό να διευκρινίσει κάποιες πτυχές σε ένα θέμα και ο πολιτικός εσκεμμένα αποφεύγει την απάντηση με σκοπό ο δημοσιογράφος να νομίζει ό,τι θέλει τότε η αρχική θέση του πολιτικού στο θέμα μπορεί να χαρακτηριστεί ψέμα. Τα 'λευκά' ψέματα είναι μια υποκατηγορία που φαινομενικά δεν έχουν κανέναν αρνητικό αντίκτυπο. Είναι μικρά ψέματα που κάποιος μπορεί να πει, για να αποφύγει μια άβολη ή άχαρη κατάσταση. Όταν, για παράδειγμα, ένα παιδί δεν έχει φάει και η μητέρα του το ρωτάει αν έχει φάει, εκείνο απαντάει καταφατικά με σκοπό να βγει να παίξει. Η γνώση ότι κάποιος λέει τέτοιου είδους ψέματα τελικά δημιουργεί έλλειψη εμπιστοσύνης από το κοινωνικό σύνολο.

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΣΟΦΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΨΕΜΑ: Ο Πλούταρχος εντοπίζοντας την προέλευση του ψέματος πίσω, στην παιδική ηλικία, προτείνει: “Εθίζειν (να συνηθίζουμε) τους παίδας τω ταληθεί λέγειν. Το γαρ ψεύδεσθαι δουλοπρεπές και πάσιν ανθρώποις ουκ άξιον μιμείσθαι.” (Ηθικά). Ο Πλάτων διακρίνοντας δύο κατηγορίες ψευτών έγραψε: “Ο εκούσια ψευδόμενος είναι αναξιόπιστος, ο δε ακουσίως είναι ανόητος”, ενώ ο Χίλων συνιστούσε: “Ψεύδος αισχύνου”, δηλαδή “να ντρέπεσαι να ψεύδεσαι”. Ο τραγικός Σοφοκλής πιο αισιόδοξα έλεγε: “Το ψέμα ποτέ δεν ζει για να γεράσει”. Ο αυτοκράτορας–φιλόσοφος Μάρκος Αυρήλιος έβγαζε το ψεύδος από τον ανθρώπινο προορισμό, λέγοντας: “Μην κάνεις αυτό που απορρίπτει η συνείδησή σου και μη λες ψέματα. Τηρώντας αυτούς τους κανόνες θα εκπληρώσεις τον ανθρώπινο προορισμό σου”. Η νεότερη σοφία συνδέει στενά το ψεύδος με την πολιτική και τη διπλωματία. Έτσι ο Ντισραέλι έλεγε: “Διπλωματία είναι η ατμόσφαιρα της προμελετημένης ψευδολογίας”, ενώ ο Βολταίρος επισήμαινε: “Η πολιτική είναι η τέχνη της ψευδολογίας” και ο “πολύς” Βίσμαρκ έλεγε χαριεντολογώντας: “Καμιά φορά δε λένε τόσα ψέματα, όσα λένε στον καιρό του πολέμου, μετά από κυνήγι και πριν τις εκλογές”. Χαρακτηριστικότερη είναι η σχετική φράση του Αϊνστάιν: “Το ψέμα έγινε ευγένεια στα χέρια της πολιτικής”

   

   Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΨΕΜΑ: “Ελεύθερος είναι εκείνος που μπορεί να ζει χωρίς να λέει ψέματα”, έγραψε ο Α. Καμύ, ενώ ο Α. Τσέχωφ έκανε ένα πολύ ζωντανό παραλληλισμό, λέγοντας: “Η ψείρα τρώει τα φυτά, η σκουριά το σίδερο, αλλά η ψευτιά την ψυχή”. Ο Τολστόι “βρίσκει” μιοα σπουδαία ψευτιά λέγοντας: “Η ξεσκεπασμένη ψευτιά είναι το ίδιο σπουδαία απόκτηση για το καλό της ανθρωπότητας, όπως και η πανηγυρική αλήθεια”, ενώ ο Μ. Γκόρκι δείχνει τα α-ταξικά χαρακτηριστικά του ψέματος: “Ψευτιά: η θρησκεία των σκλάβων και των αφεντικών. Αλήθεια: ο Θεός των ελεύθερων ανθρώπων”.

Η “ΑΝΩΘΕΝ” ΣΟΦΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΨΕΥΔΟΣ: Στο Χριστιανισμό το ψεύδος θεωρείται ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά του κακού και της αμαρτίας. Γι' αυτό ο ίδιος ο Κύριος λέει: “ εκείνος (ο διάβολος) εν τη αληθεία ουκ έστηκεν, ουκ έστι αλήθεια εν αυτώ ... ψεύστης εστί και ο πατήρ αυτού (δηλ. Του ψεύδους0” (Ιωάν. η΄44). Το ψεύδοςλοιπόν έχει την αρχή του και την προέλευσή του στο αρχέκακο πνεύμα. Το ψεύδος συνίσταται είτε στην απόκρυψη της θείας αλήθειας είτε στη διαστροφή της. Αυτό το τελυταίο συνέβη και με την πρώτη ενέργεια του Διαβόλου στον Παράδεισο με σκοπό την παραπλάνηση του ανθρώπου στην απιστία και την απώλεια. Αντίθετα ο αναγεννημένος εν Χριστώ άνθρωπος μισεί και αποστρέφεται κάθε είδος ψεύδους ενώ ο λόγος του είναι “ναι, ναι ή ου, ου” (Μτθ. Ε΄27). Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου το ψέμα σε ορισμένες εκφάνσεις επιβάλλεται ως ηθική αναγκαιότητα. Έτσι, ο πνευματικώς, όταν ερωτηθεί για τον εξομολογηθέντα σ' αυτόν, έχει χρέος να αποκρύψει ό,τι γνωρίζει.με τον ίδιο τρόπο μπορούμε να προφυλάξουμε κάποιο μυστικό από κάθε αδιακρισία. Αναλόγως σε ερωτήσεις μικρών παιδιών που δεν μπορούν να αντέξουν την αλήθεια, φερ' επείν σε θάνατο προσφιλούς τους προσώπου, η αλήθεια μπορεί να επιφέρει ολέθρια αποτελέσματα. Όταν λοιπόν ομιλούμε για ψεύδος εννοούμε το ανήθικο ψεύδος που ε΄χει σκοπό να διαστρέψει συνειδητά την αλήθεια, είτε προς όφελος του ψευδόμενου, είτε προς ζημία του πλησίον. Έτσι το ψεύδος αυτό, σε αντίθεση με το προηγούμενο, τολεγόμενο αναγκαίο, χαρακτηρίζεται δόλιο και επινοήθηκε από τον διάβολο. Στην Π. Διαθήκη διαβάζουμε σχετικά: ¨ου ψευδομαρτυρύσεις κατά του πλησίον σου μαρτυρίαν ψευδή” (Έξ. Κ΄16), ενώ ο σοφός Παροιμιαστής συμβουλεύει: “μάταιον λόγον και ψευδή μακράν μου ποίησον” (Παροιμ. λ΄8), και ο Σειράχ συμπληρώνει: “μη αροτρία ψεύδος επ' αδελφώ σου μηδέ φίλω το όμοιον ποίει. Μη θέλε ψεύδεσθαι παν ψεύδος” (Σ. Σειρ. Ζ΄12,13). Ακόμη ο Προφητάνακτας Δαβίδ γράφει “απολείς πάντας τους λαλούντας το ψεύδος” (Ψ. ε΄7).Στην Κ. Διαθήκη ο Κύριος απαιτεί από τους μαθητές του με συνέπεια την αλήθεια( Μτθ. Ε΄33, κ.εξ.), ενώ ο Απ. Πάυλος καταδικάζει το ψεύδος ως ασυνεπές με την ιδιότητα του Χριστιανού (Κολοσ. Γ΄9 κ.εξ.) τονίζοντας πως ο πιστός που ενεδύθη τον Χριστόνδεν μπορεί να έχει τίποτα κοινό με το ψεύδος και συμβουλεύει: “ αποθέμενοι το ψεύδος λαλείτε αλήθειαν έκαστος μετά του πλησίον αυτού” (Εφεσ. Δ΄23-25). Ακόμη καιο Απ. Πέτρος χαρακτηρίζει το ψέμα του Ανανία και της Σαπφείρας ως πράξη στρεφόμενη κατά του Α. Πνεύματος (Πράξ. ε΄1 κ.έξ.). Στην Αποκάλυψη του Ιωάννου οι ψεύτες καταδικάζονται αυστηρότατα (Αποκ. Κα΄8). Από όλα τα προαναφερθέντα εδάφια της Α. Γραφής προκύπτει το συμπέρασμα ότι το ψεύδος, από τη φύση του, είναι εκ διαμέτρου αντίθετο με το θέλημα του Θεού. Γι' αυτό και ο πιστός πρέπει σταθερά να αντιτίθεται στο ψεύδος, διότι αυτό στην ουσία είναι άρνηση της αλήθειας. Επιπροσθέτως το ψέμα επιφέρει ολέθρια αποτελέσματα για τα άτομα αλλά και το σύνολο διότι αίρει την εμπιστοσύνη πάνω στην οποία στηρίζονται οι δεσμοί της κοινωνίας. Κατά τον Άγιο Εφραίμ το Σύρο: “Πολυμήχανος εστί και πολύτροπος ο ψεύστης, μείζον της πληγής ταύτης ουκ εστί”. Κατά τη Κλίμακα του Ιωάννου το ψεύδος γεννάται “από την πολυλογία και τα ευτράπελα” ενώ προσθέτει: “Άλλος πάλι είπε ψεύδος χάριν της τρυφής, άλλος χάριν της φιληδονίας, κάποιος για να κάνει τοὺς άλλους να γελάσουν καὶ άλλος για να επιβουλευθεί καὶ κακοποιήση τον αδελφό του” (Κλίμαξ 12,6). Μορφές ψεύδους είναι η υποκρισία και η κολακεία κολακεία, διότι οι μεν κόλακες εκμεταλευόμενοι τη ματαιοδοξία και το ναρκισσισμό μερικών ελαφρόμυαλων εξυμνούν τις ανύπαρκτες αρετές ή ικανότητές τους, οι δε υποκριτές προσποιοούμενοι ότι αναγνωρίζουν την αξία των άλλων κερδίζουν την εμπιστοσύνη τους, αλλά προξενούν την αποστροφή, ακόμη και την αηδία, ιδιαίτερα όταν η υποκρισία συναντιέται σε θρησκευτικούς τύπους που υποκρίνονται τους ευσεβείς. Γράφει σχετικά ο Α. Ιωάννης Σιναϊτης: “Η υποκρισία είναι πολλὲς φορὲς μητέρα και αιτία του ψεύδους. Τίποτε άλλο, λέγουν μερικοί, δεν είναι η υποκρισία, παρὰ μελέτη και δημιουργὸς του ψεύδους που έχει μαζί της συμπεπλεγμένο τὸν ένοχο και άξιο τιμωρίας όρκο.” (Κλίμαξ 12, 5)

ΕΠΙΜΥΘΙΟ: “Το νήπιο δε γνωρίζει το ψεύδος. Ομοίως και η ψυχὴ που δεν έχει πονηρία.” (Κλίμαξ 12,8)

konstaninosa.oikonomou@gmail.com

Φέρνω γεια, φέρνω χαρά, φέρνω και Χριστούγεννα Γράφει ο Γιάννης Φρύδας ΣΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ 20

 Φέρνω γεια, φέρνω χαρά, φέρνω και Χριστούγεννα

Εκτός από εμάς, τις ανάγκες μας γνωρίζει κι ο Θεός.

Ας δίνει λύσεις και βοήθεια, εκεί που δεν μπορούμε!

(καφετζής)

Γράφει ο Γιάννης Φρύδας

ΣΤΟ  ΚΑΦΕΝΕΙΟ  ΤΟΥ  ΓΙΑΝΝΗ  20

Κατόπιν ενεργειών μου

  Κατόπιν ενεργειών μου έρχονται τα Χριστούγεννα! Το πολύ σε τρεις μέρες θα τα έχετε στο σπίτι σας. Τα Χριστούγεννα, λέει,  όλοι οι δρόμοι  οδηγούν στο σπίτι. Ιδού,

νοερά χτυπώ την πόρτα σας, μπαίνω μέσα και  πάω στο τζάκι σας με την πουρνάρα, την καίω και αραδιάζω τις ευχές μου: Φέρνω γεια, φέρνω χαρά, φέρνω γρόσια και φλουριά, νύφες, γαμπρούς, κατσίκια, αρνιά… (άμα φέρν’ς γαμπρούς, πάν’ τα γρόσια και τα φλουριά, σκέφτεται ο προικόπληκτος…).                    

  Από ευρώ, βέβαια, κι από δουλειά δε φέρνω. Μου είπε ο Τσακαλώτος, άσ’ το σ’ εμένα αυτό, θα τους δώσω εγώ πολλά ευρώ και «δούλεμα» για δουλειά. Σε κάθε περίπτωση εύχομαι να έχετε υγεία και χαρά, γιατί αν δεν τα έχετε, αυτά δεν αγοράζονται με λεφτά.

  Κατόπιν ενεργειών σας να αναλάβετε τα υπόλοιπα, για να μπείτε και να μετέχετε στο εορταστικό κλίμα των ημερών. Χαρείτε όσοι πήρατε το κοινωνικό μέρισμα της ευαίσθητης κυβέρνησής μας, χαρείτε κι όσοι δεν το πήρατε, γιατί η «ευαίσθητη» έχει αποφανθεί αμετακλήτως ότι είστε πλούσιοι, άλλο που εσείς δεν το ξέρατε! 

  Εύχομαι ακόμη το γ’ρούνι σας να περάσει τις εκατό οκάδες και να βγάλετε τέσσερα τενεκέδια λίπα! Μόνο η λύπη να σας λείπει, όχι η λίπα! Να κάνετε και πολλές τσιγαρίδες, λουρίδια, καβρουμά, να πετύχει και να πήξει ο πατσιάς… Για φέτος, πετάξτε το γουρ’νοτόμαρο, αλλά ας παρακολουθούμε για παν ενδεχόμενο και κάνα σεμινάριο πώς γίνονται τα γουρ’νοτσάρ’χα… Μάθε τέχνη κι άσ’ τηνε!      

  Ανάμεσα στις χαρές και στις γουρ’νοχαρές, ας σκεφτόμαστε και τους συνανθρώπους μας που βρίσκονται σε ανάγκη κι ας βοηθάμε όσο μπορούμε και όπως μπορούμε! Το τετράστιχο του Κωστή Παλαμά πάντα μας υπενθυμίζει: 

Στην αργατιά, στη χωρατιά το χιόνι, η γρίπη, η πείνα, οι λύκοι,

                   ποτάμια, πέλαγα, στεριές, ξολοθρεμός και φρίκη.

                   Χειμώνας άγριος. Κι η φωτιά, καλοκαιριά στην κάμαρά μου.

                   Ντρέπομαι για τη ζέστα μου και για την ανθρωπιά μου.

Κατόπιν ενεργειών μου 2

  Θυμάστε που παλιότερα κοροϊδεύαμε το «κατόπιν ενεργειών μου», για να κάνουμε αρνητική κριτική στους πολιτικούς; Ξέρετε τι αποδείχτηκε; Μας ενοχλούσε μόνο απ’ τους αντιπάλους και το καταπίνουμε αμάσητο απ’ τους δικούς μας. Αυτός που πάει στον πολιτικό και παρακαλάει, γιατί παρακαλάει; Για να ενεργήσει ή να μην ενεργήσει; Για τις ενέργειες φυσικά και πολλές φορές και για τις παρενέργειες (αυτό  μπαίνει αντί του παρανομενέργειες), αρκεί να γίνει η δουλειά του. Σύνορα δεν έχει ο λαϊκισμός!

  Σκεφθείς δε κατά νόμον κι όσο μου κόβει το κεφάλι, επ’ αυτού αποφαίνομαι ότι ο πολιτικός πρέπει να λέει: «Κατόπιν ενεργειών μου θα γίνει αυτό που θα γίνει, γιατί κατόπιν μη ενεργειών μου δεν είχε γίνει αυτό που έπρεπε να είχε γίνει». Αν μπερδευτήκατε λίγο, ξαναπάρ’ τε το  απ’ την αρχή!  Ενεργηθείτε…  κι  εσείς  λίγο!...  

  Ινιργουποιηθίτι,  λέμι…

Αντικοινωνικό φοροπλιάτσικο για κοινωνικό μέρισμα…

 Το μεγάλο  ψάρι  τρώει  τα  μικρά  ψάρια (καλά  κάνει,  τα  μεγάλα  είναι  ακριβά). Όμως, αν τα φάει όλα, τι θα τρώει μετά; Θα παραγγέλνει  σε σουβλατζίδικο; Ακόμη δεν είδαμε ντελιβερά με βάρκα…

  Το δόγμα του πλούσιου είναι: «Δούλεψέ με κακουρίζ’κι, να μη γένου σαν ισένα!»  και δε σκέφτεται: ποιος θα δουλεύει μετά, αν αφανιστούν οι κακορίζικοι… 

  Και καταλήγω στο κράτος δια μίαν απλήν ερώτησιν και μάλιστα δια στόματος του Χασάν Γαζή πασά (Τζεζαϊρλή), Τούρκου ναυάρχου και βεζίρη, ο οποίος τη χρησιμοποίησε ως επιχείρημα, για να αποτρέψει γενοκτονία των Ελλήνων μετά τα Ορλωφικά: «Εάν φονευθώσιν όλοι οι Έλληνες, ποίος θα πληρώνει το χαράτσι;» Κάτι κατάλαβε ο Τούρκος. Οι δικοί μας πασάδες δεν καταλαβαίνουν ότι μας έκαναν όλους… Τούρκους;

  Το υπερπλεόνασμα δημιουργείται από την υπερφορολόγηση και τις κατασχέσεις βεβαίως, βεβαίως… Αυτό το καταλαβαίνουν όλοι πια, ακόμη κι εκείνοι που ετοιμάζονται να κυβερνήσουν και τώρα κατηγορούν αυτούς που κυβερνούν.

  Το αντικοινωνικό φοροπλιάτσικο της κάθε κυβέρνησης δεν μπορεί να ονομάζεται στο τέλος του χρόνου κοινωνικό μέρισμα και κυβερνητικό κουβαρνταλίκι. Απ’ την άλλη, καλώς μάς τα παίρνουν, γιατί θα τα σπαταλούσαμε… Το διέβλεψε κι ο πρωθυπουργός!... Σπάταλοι, έ, σπάταλοι! Τρύπια σακιά είστε!... 

  Μάλιστα, με τη χρήση των εισοδηματικών κριτηρίων, μετατρέπεται σε πολλές περιπτώσεις και σε επιβράβευση της φοροδιαφυγής, σε όσους έχουν τη δυνατότητα μαγειρέματος των φορολογικών τους δηλώσεων. Τους περισσότερους εξ αυτών αναγνωρίζετε από την εμπάθεια που μιλούν εναντίον των δημοσίων υπαλλήλων.

  Προβλέπω μελλοντικά για κοινωνικό μέρισμα να δίνεται τα Χριστούγεννα ένα κοτόπουλο Μιμίκος, ένα δίκιλο λίπα, ένα πλόχειρο τσιγαρίδες και από εν μελομακάρονον (χωρίς μέλι εννοείται) ανά δηλωθέν άτομο (δικαιούνται και τα άτομα που φιλοξενούνται). Των ευεργετημάτων απολαμβάνουν και οι νέοι συνταξιούχοι κάτω των 25 ετών, αυτοί που ζουν, δηλαδή, με τη σύνταξη της γιαγιάς και λένε: «Γιαγιά, δε θέλω πια παραμύθια, αυτά τα λένε κι άλλοι. Από εσένα τη σύνταξη θέλω». 

  Προτιμώ δια ταύτα, μάλλον, τα αναδιανεμητικά κριτήρια του Νταβέλη, του Γιαγκούλα και του δικού μας «βασιλιά των ορέων» Αντωνάκη…

Να εκλέγετε αυτούς που σας επιλέγουν, για να τους εκλέγετε…

  Ο λαός δεν εκλέγει. Εκλέγει αυτούς που του βάζουν να εκλέγει. Στο τέλος νομίζει ότι είναι κυρίαρχος και πανηγυρίζει κι όσο να πει «Δόξα Σοι, ο Θεός!», ξαναλέει «Παναγία, βόηθα!». Τα κόμματα με το σύστημα της λίστας, με τα λαμπερά πρόσωπα, με τα στελέχη των κομματικών σωλήνων, ποδηγετούν τη θέληση του λαού, ακυρώνουν την κρίση του και τη δυνατότητα της επιλογής. Έτσι, στη Βουλή έχουμε κομματικά στρατιωτάκια, τα οποία το μόνο που κάνουν είναι να ψηφίζουν αυτά που τους λένε τα αόρατα διευθυντήρια και ελάχιστους πολιτικούς που παράγουν πολιτική, που διαβάζουν τις ανάγκες των καιρών, που προτείνουν λύσεις…

  Στην Αθήνα επέλεγαν τα κόμματα τους Σωτηρλοτσιλικοσαλαγιάννηδες και τους Ταλιαδουροσιούφηδες, τους έστελναν ως υποψήφιους, κι οι Καρδιτσιώτες τους ψήφιζαν και δεν ψήφιζαν αυτούς που έμεναν στον νομό, δρούσαν ως πολίτες και συμμετείχαν στους αγώνες του τόπου.

  Τα ίδια και χειρότερα στην τοπική αυτοδιοίκηση. Αντί εδώ να είναι βασική προϋπόθεση ο αιρετός να είναι απαρέγκλιτα και δημότης (κι όχι της τελευταίας στιγμής), μπορεί να σου βγει δήμαρχος κι ο Αθηναίος. Όμως, έχει κι ο Αθηναίος τα δίκια του. Δήμαρχο γηγενή μάλλον απ’ τον Δημήτριο Καλλιφρονά έχει να ματαϊδεί. Μη νομίζετε ότι ξέρω την ιστορία του δήμου Αθηναίων, ο Μουφλουζέλης μού το σφύριξε μέσα από ένα τραγούδι του. Οι άλλοι φυτευτοί απ’ τα κόμματα. Δημότης Αθηναίων κανένας. Τώρα, σ’ναρίζιτι ου Μπακουϊάνν’ς. Από δήμαρχος στο Καρπενήσι πάει για δήμαρχος στην Αθήνα. Αν ήθελαν ντε και καλά Αγραφιώτη, γιατί δε διάλεγαν τουν θ’κό μας τουν Τσιβόλα, που ’νι κι βαρύτιρους, κι πήραν αυτό του φλέσουρου του Μπακουϊάννη;

  Αν ήμουν δημότης Αθηνών, θα έπαιρνα τα πολιτικά μου δικαιώματα από αηδία και θα τα πήγαινα στ’ Ασπρόρεμα, στ’ Αρκουδόρεμα, στο Δαφνόρεμα, σ’ ένα ρέμα τέλος πάντων και θα τα πέταγα σ’ έναν πούντο…

  Η Αθήνα, βέβαια, θα ανταποδώσει το καλό που της κάνουμε. Όλο και θα μας στέλνει στελέχια, για να μας σώνουν και για να πάρουν αγώνες και να «ψηθούν» που λένε για τους δανεικούς ποδοσφαιριστές. Κι ο απορημένος δημότης στέκεται στα τρίστρατα και ρωτάει: «Μην είδατε πουθενά την τοπική αυτοδιοίκηση;».

  Ως άλλος δε Ζαμπέτας άδει από το πρωί ως το βράδυ που πέφτει το σκοτάδι.

Σε περιμένω μην αργείς, πάρε τη δημαρχία!

Της μαύρης μου παλιοζωής να κλείσω τα βιβλία.

Πάρε συμβούλιο Συριανό, πρόεδρο Πειραιώτη,

για τοπικό Μυτιληνιό, και δήμαρχο έναν Χιώτη…

Κι εγώ θα στείλω έναν γιατρό να έρθει στο χωριό σου

να σε κοιτάξει και να πει πώς είσαι στο μυαλό σου.

  Παιδιά, δικαίωμα!... Αν είναι  να πάρουμε για δήμαρχο Χιώτη, να πάρουμε τον δικό

μας, τον Γιώργο Αντωνίου, να τουν ξιγραδώσουμι απ’ του νησί  π’ τουν έφαγι η ξινιτιά κι να τουν γραδώσουμι στ’ Μπουκουβίτσα. Και εμπειρία λόγω θέσης έχει και προπαντός με τις γνώσεις του θα απογείωνε τη ναυτιλία στον τόπο μας. Θα σιούραγε νια ημιρίδα κι αυτός στου λιμιναρχείου στα Νταλανέικα, με θέμα τη νησιωτικότητα του τόπου και θα δρομολογούσε ειδικό πλοίο για την ποτάμια συγκοινωνία στην Αργιθέα, γιατί από χερσαία τα ξέρετε…  

  Γιώργου, ιτοιμάσ’! Κλέψι (Στιφανιώτ’ς είσι, δεν είνι ντρουπή…) κι κάνα μαστιχόδιντρου να φέρ’ς  ν’ αλλάξουμι καλλιέργεια κι να κιντρώσουμι τα πουρνάρια, δε θέλουμι άλλα βιλάνια. Άιτι, για του χατίρι σ’ να κάνουμι κι αδιρφουποίηση μι τ’ς Χιώτις. Άλλουστι, έχουμι κοινά στοιχεία. Οι Χιώτις πάν’ δυο-δυο  κι ιμείς οι Αργιθιάτις ένας-ένας…

Απλά ερωτήματα για εύκολες απαντήσεις

    Του δήμου

  Αυτοί που θέλουν να αντικαταστήσουν τον δήμαρχο (τον κάθε δήμαρχο), πρέπει ή δεν πρέπει να μας πουν τι δεν έκανε καλά και τι θα κάνουν αυτοί καλύτερα; 

  Γιατί τις προτάσεις και τις λύσεις, τις οποίες  υποτίθεται ότι έχεις,  δεν τις κατέθετες  στους  φορείς διοίκησης του δήμου και  της περιφέρειας  ή δεν τις έγραφες κάπου για δημόσια διαβούλευση; Μην τις ματιάσουμε; Για να τις χρησιμοποιήσεις ως προεκλογική πραμάτεια; (κρίνι, μούτι!).

  Αξίζει να κερδίσεις την εξουσία μιας τετραετίας, κοροϊδεύοντας τους ανθρώπους του τόπου σου και προπαντός τον ίδιο σου τον τόπο;

  Γνωρίζεις ότι έναν τον καταλαβαίνεις τι είναι απ’ αυτά που λέει πριν γίνει αυτό που θέλει να γίνει; Άλλο αν δε σε ενδιαφέρει ή συμφωνείς μαζί του…

  Ξέρεις ότι όποιος έχει κομματικό χρίσμα, είναι πειθήνιο όργανο αυτού του κόμματος και είναι έτοιμος να σε πουλήσει εσένα και την αυτοδιοίκησή σου; 

    Του αέρα

  Ήξερες πως η κλιματική αλλαγή του πλανήτη εξαρτάται απ’ τις 8 ανεμογεννήτριες στο Χοντροσπάνι; Μπράβο, Χοντροσπάνι!!!!!!!! (οχτώ τα θαυμαστικά, όσα και οι ανεμογεννήτριες). 

  Ήξερες ότι κι ο Αλή Πασάς επιχείρησε να βάλει ανεμογεννήτριες, αλλά είχαν αντιρρήσεις ο Κατσαντώνης κι ο Καραϊσκάκης και στο τέλος ακόμη κι ο σουλτάνος;

  Πού ξέρεις ότι δε θα σου περικόπτουν ανάλογες κρατικές χρηματοδοτήσεις και θα σε αφήνουν να βράζεις με τα αντισταθμιστικά σου; 

  Ξέρεις ότι το παραμύθι για τις νέες θέσεις εργασίας στα αιολικά, πρέπει  να ξεκινάει με το: κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανεμογεννήτρια τυλιγμένη;

  Ξέρεις ότι δύσκολα θα πάρουν πράσινο φως οι εταιρείες που αλλάζουν ονόματα σαν τα πουκάμισα (γιατί άραγε), για να μας αλλάξουν τον τόπο;

  Ξέρεις ότι αν σε καταλάβουν πρόθυμο, δεν έχεις πια καμιά διαπραγματευτική ισχύ;   

  Είδες πολλούς στο πανηγύρι να παζαρεύουν την τιμή των τραγουδιών που χορεύουν είτε τους τα παίζουν καλά και ολόκληρα είτε άσχημα και μισά;  

  Τι θα πει ΑΠΕ; Τι θα πει κι απέ;

  Ξέρεις ότι ήρθε η ώρα να κάνεις κι εσύ τις δικές σου ερωτήσεις;

«Αείμνηστος Αργιθέα» και στρογγυλό τραπέζι  

  Η παράταξη που ανήκω μπορεί να μην κατεβαίνει στις εκλογές, όμως υπάρχει, έχει όνομα: «Αείμνηστος Αργιθέα» και το πιο σύντομο και άρτιο πρόγραμμα τριών μόνο λέξεων: «για το καλύτερο». Αν μας πιέσει κάποιος, μπορούμε να το κάνουμε και με δυο λέξεις: «αληθινά ψέματα» ή μία: «αλάργααα!». Το σπάμε, δηλαδή, όπως σπάει ο Κωσταρέλλος το κλαρίνο. Η παράταξη συζητά, επεξεργάζεται ιδέες και έχει άποψη. Παρ’ όλα αυτά αποκλείεται απ’ το στρογγυλό τραπέζι του Μήτσιου… Καλύτερα!

  Ο Μήτσιος θα καλέσει, λέει, σε στρογγυλό τραπέζι τους εν δυνάμει δημαρχήσιμους (παρακαλώ να μου αναγνωριστεί η λέξη), άχρηστους και χρήσιμους, για να συζητήσουν για την Αργιθέα (φταίει, δε φταίει η Αργιθέα…). 

  Μήτσιου, καλά κάν’ς κι τα μαζών’ς σι στρουγγυλό τραπέζι! Στ’ άλλα μι τ’ς γουνίις μπουρεί να τσιουγκρίσιτι κι να φκιάσιτι τίπουτα τσιούκις. Είστι βαριμένοι, μη βαρέσιτι κι άλλου… Πριν κάτσιτι να ’ρθιτι τρεις γιουρ’βουλιές ψέλνοντας: «όσοι εις συνδυασμόν ενταχθήκατε, συνδυασμόν ενεδύσασθε»… Κι τι σας π’ράζει να μαζουχτείτι νουρίτιρα κι να κουβιντιάσ’τι, προυτού φκιάσ’τι τ’ς συνδυασμοί; Κι τι μας νοιάζει ιμάς, άμα μαζουχτείτι ισείς σι τραπέζι στρόγγυλου ή μακρουτσουλό;

  Να μαζουχτείτι, Μήτσιου!... Να κάνετε Νέα Γιάλτα ή Νέα Βάρκιζα ή Νέα Γουινέα. Ιμείς θα καρτιρούμι μι αγουνία, τι θα βγάλει αυτήνη η κιαρατουσυζήτηση… Θα κάθουμαστι στα πιζούλια κι θα προσεύχουμαστι: Κάνε, Θεούλη, να χάσουν ούλοι, γιατί χάθ’καμαν! 

─ Καφετζή, τέσσερα τελάρα μπίρες παγωμένες στο στρογγυλό τραπέζι, απ’ τον λαό πες τους κερασμένες, για να έχουμε έμπειρους έμπιρους και εμπύρετους (με παγωμένες μπίρες κάποιος θα κάνει πυρετό…).

Προσοχή στα καρκαντζούλια!

  Παραμονή Χριστουγέννων έρχονται τα καρκαντζούλια (καλικάντζαροι). Πάρ’ τε τα μέτρα σας! Βάλ’τε στο μπ’χαρί σας ένα ξύλο αγριοκερασιάς να σιγοκαίει, βγάλ’ τε απ’ τον αργαλειό τα υφαντά σας, θυμιατίστε το γ’ρούνι σας, να μην το μαγαρίσουν κι όταν βγαίνετε έξω τη νύχτα, βάλ’ τε λίγο σκρούμπο στον κόρφο σας ή λίγο αλάτι (Κάλας κατά προτίμηση, είναι ιδανικό για καλικάντζαρους…). Αν σας πλησιάσει κάποιος  κι αρχίσει να ρωτάει πληροφορίες για το άτομό σας, μην απαντάτε ποτέ! Τι είναι, είπατε; Εφοριακός είναι! Τι άλλο θα είναι; Σας είπα ότι ο  σκρούμπος διώχνει τα καρκαντζούλια, όχι τους εφοριακούς… Ξέρεις τι παγανά είναι αυτοί; Βγαίνουν παγάνα κι όποιον πιάσουν στη δαγκάνα μαύρο φίδι που τον έφαγε…  

  Τα καρκαντζούλια θα φύγουν, μόλις ξεπαγανίσει ο παπάς. Όμως, μην ξεγνοιάζετε! Υπάρχουν τώρα κάτι καλικάντζαροι μεταλλαγμένοι κι ανθεκτικοί που κυκλοφορούν όλον τον χρόνο. Μπορείς να τους βρεις παντού… Για αποτρεπτικούς λόγους, καλό είναι να έχετε κι άλλο ένα ξύλο αγριοκερασιάς (χλωρό ει δυνατόν) ή κάνα κρανόξυλο ροζιάρ’κο ή κάναν κόπανο πλατανίσιο και βρεγμένο κι αχρείαστα να ’ναι…

  Για όσους νομίζουν ότι δεν υπάρχουν καλικάντζαροι, έχουμε πια ένα τρανταχτό αποδεικτικό στοιχείο. Τα σκοτεινά τους σχέδια αποκάλυψε ο Γιάννης Θέος. Με την αποκάλυψη αυτή, μας ανάβει τρανή φωτιά κι απορώ πώς τον πήραν ένα διάστημα και στην πυροσβεστική!...  

  Πρόκειται για σχέδιο παραχάραξης της σφραγίδας του δήμου μας. Αντί για «νέον εν χιτώνι βραχεί», έχει στο κέντρο έναν καλικάντζαρο με δισάκι, έτοιμο κι αποφασισμένο να κόψ’ πέρα… 

  Ενημερώθηκε ο δήμαρχος και έκτοτε η σφραγίς φυλάσσεται την ημέρα σε μυστική κρύπτη στο στεφάνι το τριζολιώτ’κο (πού να μπει καλικάντζαρους εκεί μέσα) και το βράδυ την έχει ο ίδιος ο δήμαρχος (πώς να ζ’γώσουν του δήμαρχου οι καλικάντζαροι, αφού έχει σκρούμπου...).  

                                                                                                                               22/12/2018

                                                                                                                          

                                                                                                              

Το

μήνυμα

των Χριστουγέννων

για ειρήνη και ταπεινοφροσύνη

ας μένει ριζωμένο στις καρδιές των ανθρώπων

ελπίδα κι αντίδοτο στον παραλογισμό που μας περιβάλλει. 

Καλές

 Γιορτές!

Καλά Χριστούγεννα!