Ακρίσιος και Προίτος, Δανάη και χρυσή βροχή, του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου, συγγραφέα

 

Ακρίσιος και Προίτος, Δανάη και χρυσή βροχή

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου, συγγραφέα

   

Προίτος και Βελλερεφόντης σε γραμματόσημο των ΕΛΤΑ

  ΔΥΟ “ΠΟΛΥΑΓΑΠΗΜΕΝΑ” ΑΔΕΛΦΙΑ: Ο Ακρίσιος ήταν βασιλιάς του Άργους. Ήταν γιος του Άβαντα και της Αγλαΐας, κόρης του Μαντινέα. Ο Ακρίσιος είχε δίδυμο αδελφό του τον Προίτο, με τον οποίο, όπως μας “βεβαιώνει” χαρακτηριστικά ο μύθος, μάλωνε από τότε που βρίσκονταν ακόμα μέσα στην κοιλιά της Αγλαΐας! Οι έριδες των δύο αδελφών συνεχίσθηκαν και κατά την παιδική τους ηλικία. Όταν οι δυο τους ενηλικιώθηκαν, ο Άβαντας χώρισε στα δύο το βασίλειό του της Αργολίδας και έδωσε το μεν Άργος στο Ακρίσιο, τη δε Τίρυνθα στον Προίτο. Όμως, μετά το θάνατο του πατέρα τους, ακολούθησαν αιματηρές μάχες μεταξύ των δύο κληρονόμων που δεν αποδέχθηκαν τη μοιρασιά. Μάλιστα θεωρείται ότι σε αυτές τις μάχες χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά η ασπίδα ως αμυντικό όπλο. Σε κάποια από τις συνεχείς μάχες τους, ο Ακρίσιος νίκησε τον Προίτο και τον έδιωξε στη Μικρά Ασία.

ΠΡΟΙΤΟΣ ΚΑΙ ΛΥΚΙΟΙ: Ο Προίτος, όταν έφτασε στη Μικρά Ασία, γνωρίστηκε με τον Λύκιο βασιλιά Ιοβάτη, ο οποίος του πρόσφερε ως σύζυγο την κόρη του Άντεια ή Σθενέβοια. Με τη βοήθεια του πεθερού του, ο οποίος του πρόσφερε στρατό, επέστρεψε στην Αργολίδα για να τιμωρήσει τον αδελφό του. Έτσι, με τη στρατιωτική βοήθεια του Ιοβάτη, ο Προίτος κατάφερε να ξανακερδίσει την Τίρυνθα, περιορίζοντας τον Ακρίσιο στο νόμιμο μερίδιό του. Αργότερα ο Προίτος ενεπλάκη στην υπόθεση του Βελλεροφόντη¹, ενώ η σύζυγός του, που είχε ερωτευτεί τον Βελλεροφόντη, αυτοκτόνησε. Τέκνο του Προίτου και διάδοχός του στο θρόνο ήταν ο Μεγαπένθης.

Η Δανάη οδηγείται στη λάρνακα από τον Ακρίσιο

ΑΚΡΙΣΙΟΣ ΚΑΙ ΕΥΡΥΔΙΚΗ: Ο Ακρίσιος πήρε ως σύζυγό του την Ευρυδίκη, κόρη του Λακεδαίμονα, και απέκτησαν μόνο μία κόρη, τη Δανάη. Αρκετές μυθικές αναφορές ονομάζουν τη Δανάη και Ακρισιώνη, από το όνομα του πατέρα της. Επειδή ο Ακρίσιος ήθελε και αγόρια, συμβουλεύθηκε το δελφικό Μαντείο, αλλά ο χρησμός ήταν απογοητευτικός, γιατί έλεγε πως όχι μόνο δεν θα αποκτούσε ο ίδιος αγόρια, αλλά ο γιος της κόρης του κάποτε θα τον σκότωνε. Φοβισμένος τότε ο Ακρίσιος αποφάσισε να εμποδίσει τη Δανάη να γίνει μητέρα². Έτσι φυλάκισε τη Δανάη σε ένα υπόγειο με χάλκινους τοίχους μαζί, με την παραμάνα της, και έβαλε φρουρά. Αλλά ο Δίας, γοητευμένος από την ομορφιά [και] της Δανάης, μεταμορφώθηκε σε χρυσή βροχή και εισέδυσε μέσα στο δωμάτιο από την οροφή. Γεννήθηκε έτσι ο Περσέας, ο εγγονός του Ακρισίου. Ο Ακρίσιος άκουσε μια μέρα τον θόρυβο που έκανε παίζοντας ο εγγονός του και με τον τρόπο αυτό πληροφορήθηκε τη γέννησή του. Τότε έκλεισε τη Δανάη και τον γιο της μέσα σε ένα κιβώτιο [λάρνακα] και τους έριξε στη θάλασσα. [Για την κατάληξη του περιπετειώδους ναυτικού αυτού “ταξιδιού” δες την ενότητα του Περσέα.] Πολλά χρόνια αργότερα, μεγάλος πια και με πολλά ηρωικά κατορθώματα στο ενεργητικό του, ο Περσέας επέστρεψε στο Άργος μαζί με τη Δανάη και τη σύζυγό του Ανδρομέδα, αναγκάζοντας τον Ακρίσιο να εγκαταλείψει το Άργος και να καταφύγει στη Λάρισα. Μετά από καιρό, όμως, ο Περσέας πήγε κι αυτός στη Λάρισα για να συμμετάσχει στους νεκρικούς αθλητικούς αγώνες που είχε οργανώσει ο βασιλιάς της πόλης στη μνήμη του πατέρα του. Εκεί, καθώς αγωνιζόταν ο Περσέας στη δισκοβολία, έριξε άθελά του το δίσκο στο κεφάλι του Ακρισίου, ο οποίος παρακολουθούσε τους αγώνες, και τον σκότωσε. Ο Περσέας, μη θέλοντας να κληρονομήσει το βασίλειο εκείνου που είχε σκοτώσει, πρότεινε στον νέο βασιλέα της Τίρυνθας, τον Μεγαπένθη, πρωτοξάδελφό του και γιο του Προίτου, να ανταλλάξουν βασίλεια. Με αυτό τον τρόπο, οι απόγονοι του Περσέα βρέθηκαν τελικά να βασιλεύουν στην Τίρυνθα και στις Μυκήνες.

Από τις περιπέτειες Βελλεροφόντη και Προίτου

   ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΣΤΟΝ ΑΚΡΙΣΙΟ: Ο Στράβων αναφέρει ότι ο Ακρίσιος είχε καθορίσει τις πρώτες διατάξεις των αμφικτυονικών συνεδρίων και είχε ορίσει τις πόλεις που μετείχαν σε αυτά. Ο περιηγητής Παυσανίας, με τη σειρά του, αναφέρει ότι είδε στο Άργος το χάλκινο δωμάτιο όπου ο Ακρίσιος είχε φυλακίσει τη Δανάη. Στην «Ελληνική Μυθολογία» του Ντεσάρμ, παρομοιάζεται το δωμάτιο αυτό με τον λεγόμενο «Θησαυρό του Ατρέα» στις Μυκήνες [τον υποτιθέμενο τάφο του Αγαμέμνονα], ο οποίος είχε κι αυτός χάλκινες πλάκες στον θόλο του.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Ηλίας Ν. Μίχαλος, λήμμα «Ακρίσιος», Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, Χάρη Πάτση), τόμος 3 (1967), σελ. 390.

konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Δες σχετικό άρθρο μας στη LARISSANET που αφορά στον Βελλεροφόντη.

2. Δες σχετικό άρθρο μας στη LARISSANET  που αφορά στον Περσέα.