Η Αργοναυτική εκστρατεία β΄ μέρος [Θεσσαλική Ιστορία και Μύθος 11.] από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου

 

Η Αργοναυτική εκστρατεία β΄ μέρος [Θεσσαλική Ιστορία και Μύθος 11.]

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου

α΄ Η συνάντηση Αιήτη - Ιάσονα

 

Η αρπαγή του χρυσόμαλλου δέρατος από τον Ιάσονα

   

   Αφού κανονίστηκε η συνάντηση και μετά τις συγκινητικές στιγμές που επακολούθησαν, ζητήθηκε από τη Χαλκιόπη να μεσολαβήσει κανονίζοντας συνάντηση Αργοναυτών- Αιήτη. Μόλις αυτή μίλησε στο βασιλιά, εκείνος ένιωσε μέσα του μεγάλο φόβο βλέποντας στο πρόσωπο του Ιάσονα τον πιθανό φονιά του, γιατί θυμήθηκε έναν παλιό χρησμό που έλεγε ότι θα πέθαινε ο ίδιος απ’ τα χέρια κάποιου καταγόμενου απ’ τη γενιά του Αιόλου. Έτσι υποκρίθηκε πως θα του 'δινε το χρυσόμαλλο δέρας, υπό την προϋπόθεση να ζέψει δυο ταύρους του Ηφαίστου που ξερνούσαν φωτιά και είχαν χάλκινα νύχια και να οργώσει μ’ αυτούς ένα χωράφι πενήντα πλέθρων^*. Έπειτα έπρεπε να σπείρει στα αυλάκια δόντια φιδιού, που θα του έδινε, καθώς και να σκοτώσει τους πάνοπλους γίγαντες που θα ξεφύτρωναν απ’ την οργωμένη γη. Ο Ιάσονας δέχτηκε ελπίζοντας στη βοήθεια των θεών που δεν άργησε να εκδηλωθεί.

β΄ Η αρπαγή του χρυσόμαλλου δέρατος.

   

  Η Ήρα με την Αθηνά έπεισαν την Αφροδίτη να στείλει τον Έρωτα για να γοητευθεί η Μήδεια απ’ τον Ιάσονα. Μετά από μιας τέτοιας μορφής επέμβαση των θεών, ήταν εύκολο ο Ιάσονας να πείσει τη Μήδεια - που ήταν ιέρεια της Εκάτης και γνωστή μάγισσα – να τον βοηθήσει, υποσχόμενος μάλιστα ότι μετά την ολοκλήρωση της αποστολής του θα την έπαιρνε για πάντα μαζί του. Πρώτο μέτρο της μάγισσας ήταν να τον κάνει άτρωτο με το «προμήθειο», μια συνταγή αλοιφής βασισμένης στο αίμα της πληγής του Προμηθέα. Μόνο που αυτή η επάλειψη με τη μαγική αλοιφή θα κρατούσε για μια μέρα. Το επόμενο πρωί, με μεγάλη δυσκολία, κατάφερε να βρει τους ταύρους, οι οποίοι του επιτέθηκαν, όμως εκείνος τους απέκρουσε με την ασπίδα του και πιάνοντάς τους από τα κέρατα, τους έζεψε με τη βοήθεια των Διόσκουρων (Κάστορας και Πολυδεύκης) στο σιδερένιο ζυγό. Κατόπιν όργωσε μ’ αυτούς το ορισμένο χωράφι και έσπειρε τα δόντια των φιδιών. Με την εμφάνιση των οπλισμένων γιγάντων, ο Ιάσονας, ακούγοντας τη συμβουλή της Μήδειας, έριξε ανάμεσά τους μια πέτρα και οι γίγαντες άρχισαν να χτυπιούνται μεταξύ τους, οδηγώντας τους στο θάνατο μέχρις ενός.

 Παράθεμα: Απολλώνιος ο Ρόδιος ( Αργοναυτικά)

Ἤλυθε δ' Ἀστερίων αὐτοσχεδόν, ὅν ῥα Κομήτης γείνατο, δινήεντος ἐφ' ὕδασιν Ἀπιδανοῖο Πειρεσιὰς ὄρεος Φυλληίου ἀγχόθι ναίων, ἔνθα μὲν Ἀπιδανός τε μέγας καὶ δῖος Ἐνιπεὺς ἄμφω συμφορέονται, ἀπόπροθεν εἰς ἓν ἰόντες.

Λάρισαν δ' ἐπὶ τοῖσι λιπὼν Πολύφημος ἵκανεν Εἰλατίδης, ὃς πρὶν μὲν ἐρισθενέων Λαπιθάων, ὁππότε Κενταύροις Λαπίθαι ἐπὶ θωρήσσοντο, ὁπλότερος πολέμιζε, τότ' αὖ βαρύθεσκέ οἱ ἤδη γυῖα, μένεν δ' ἔτι θυμὸς ἀρήιος ὡς τὸ πάρος περ.

Οὐδὲ μὲν Ἴφικλος Φυλάκηι ἔνι δηρὸν ἔλειπτο, μήτρως Αἰσονίδαο· κασιγνήτην γὰρ ὄπυιεν Αἴσων Ἀλκιμέδην Φυλακηίδα, τῆς μιν ἀνώγει πηοσύνη καὶ κῆδος ἐνικρινθῆναι ὁμίλωι. Οὐδὲ Φεραῖς Ἄδμητος ἐυρρήνεσσιν ἀνάσσων

μίμνεν ὑπὸ σκοπιὴν ὄρεος Χαλκωδονίοιο. Οὐδ' Ἀλόπηι μίμνον πολυλήιοι Ἑρμείαο υἱέες εὖ δεδαῶτε δόλους, Ἔρυτος καὶ Ἐχίων· τοῖσι δ' ἐπὶ τρίτατος γνωτὸς κίε νισσομένοισιν Αἰθαλίδης. Καὶ τὸν μὲν ἐπ' Ἀμφρυσσοῖο ῥοῆισιν

Μυρμιδόνος κούρη Φθιὰς τέκεν Εὐπολέμεια, τὼ δ' αὖτ' ἐκγεγάτην Μενετηίδος Ἀντιανείρης. Ἤλυθε δ' ἀφνειὴν προλιπὼν Γυρτῶνα Κόρωνος Καινεΐδης, ἐσθλὸς μέν, ἑοῦ δ' οὐ πατρὸς ἀμείνων. Καινέα γὰρ ζωόν περ ἔτι κλείουσιν ἀοιδοὶ

Κενταύροισιν ὀλέσθαι, ὅτε σφέας οἶος ἀπ' ἄλλων ἤλασ' ἀριστήων, οἱ δ' ἔμπαλιν ὁρμηθέντες οὔτε μιν ἐγκλῖναι προτέρω σθένον οὔτε δαΐξαι, ἀλλ' ἄρρηκτος ἄκαμπτος ἐδύσετο νειόθι γαίης, θεινόμενος στιβαρῆισι καταΐγδην ἐλάτηισιν.

    Παρά την εκτέλεση αυτού του κατορθώματος, ο Αιήτης κάλεσε σε σύσκεψη τους συμβούλους του για να ετοιμάσει κι άλλη αποστολή στον Ιάσονα με σκοπό να τον καθυστερήσει. Όλα αυτά τα είδε η Μήδεια και αφού ειδοποίησε τον αγαπημένο της και τους συντρόφους του, τους οδήγησε στο ιερό άλσος του Άρη, στη βελανιδιά όπου ήταν κρεμασμένο το χρυσόμαλλο δέρας. Εκεί η μεγάλη μάγισσα βοήθησε και πάλι αποφασιστικά στάζοντας ένα μαγικό υγρό στα μάτια του μέχρι τότε ακοίμητου δράκου. Το τέρας αποκοιμήθηκε διευκολύνοντας έτσι τον Ιάσονα να αρπάξει το χρυσόμαλλο δέρας και επέστρεψε με τη Μήδεια κι όλους τους Αργοναύτες στο πλοίο τους.

γ΄ Το ταξίδι της επιστροφής

   Έτσι, μες στη νύχτα, η Αργώ σήκωσε τα πανιά της κι απομακρύνθηκε απ’ την Αία. Ευθύς μετά την αποχώρηση των ηρώων, άρχισε η καταδίωξή τους απ’ τον Άψυρτο, το γιο του Αιήτη που τους ακολούθησε με τα καράβια του ως τις εκβολές του Ίστρου (Δούναβη), μιας κι αυτός ήταν ο δρόμος της επιστροφής τους. Όμως σ’ ένα νησάκι της περιοχής η αδελφή του Μήδεια του έστησε παγίδα κι έτσι διευκόλυνε τον Ιάσονα α να τον σκοτώσει. 

 

 Η πορεία της επιστροφής ήταν τελείως διαφο-ρετική: ο ποταμός Ίστρος και η Αδριατική θάλασσα κι από κει, μέσω της διάβασης των ποταμών Ηριδανού και Ροδανού, η Τυρρηνική θάλασσα, η Αιθαλία νήσος (Έλβα), η περιοχή των Σειρήνων, η Σκύλλα και η Χάρυβδις (πέρασμα Σικελίας- Ν. Ιταλίας), η χώρα των Φαιάκων, η χώρα του Τρίτωνα (Λιβύη), η Κρήτη όπου η Μήδεια κατάφερε να εξουδετερώσει τον χάλκινο γίγαντα Τάλω. Το ταξίδι τους τελείωσε με μια σύντομη περιπλάνηση στο Αιγαίο: Ανάφη, Θήρα, Αίγινα και μέσω Ευβοϊκού κόλπου έφτασαν στην Ιωλκό.

Παράθεμα: Απολλόδωρος, Βιβλιοθήκη: Διήγηση για τους Αργοναύτες

... ὡς δὲ ἡ ναῦς κατεσκευάσθη, χρωμένῳ ὁ θεὸς αὐτῷ πλεῖν ἐπέτρεψε συναθροίσαντι τοὺς ἀρίστους τῆς Ἑλλάδος. οἱ δὲ συναθροισθέντες εἰσὶν οἵδε· Τῖφυς Ἁγνίου, ὃς ἐκυβέρνα τὴν ναῦν, Ὀρφεὺς Οἰάγρου, Ζήτης καὶ Κάλαϊς Βορέου, Κάστωρ καὶ Πολυδεύκης Διός, Τελαμὼν καὶ Πηλεὺς Αἰακοῦ, Ἡρακλῆς Διός, Θησεὺς Αἰγέως, Ἴδας καὶ Λυγκεὺς Ἀφαρέως, Ἀμφιάραος Ὀικλέους, Καινεὺς Κορώνου Παλαίμων Ἡφαίστου ἢ Αἰτωλοῦ, Κηφεὺς Ἀλεοῦ, Λαέρτης Ἀρκεισίου, Αὐτόλυκος Ἑρμοῦ, Ἀταλάντη Σχοινέως, Μενοίτιος Ἄκτορος, Ἄκτωρ Ἱππάσου, Ἄδμητος Φέρητος, Ἄκαστος Πελίου, Εὔρυτος Ἑρμοῦ, Μελέαγρος Οἰνέως, Ἀγκαῖος Λυκούργου, Εὔφημος Ποσειδῶνος, Ποίας Θαυμάκου, Βούτης Τελέοντος, Φᾶνος καὶ Στάφυλος Διονύσου, Ἐργῖνος Ποσειδῶνος, Περικλύμενος Νηλέως, Αὐγέας Ἡλίου, Ἴφικλος Θεστίου, Ἄργος Φρίξου, Εὐρύαλος Μηκιστέως, Πηνέλεως Ἱππάλμου, Λήιτος Ἀλέκτορος, Ἴφιτος Ναυβόλου, Ἀσκάλαφος καὶ Ἰάλμενος Ἄρεος, Ἀστέριος Κομήτου, Πολύφημος Ἐλάτου.

Στο επόμενο και τελευταίο σημείωμα μας για την εκστρατεία θα δούμε το τέλος δύο πρωταγωνιστών, του Πελία και του Ιάσονα.

konstantinosa.oikonomou@gmail.com

*. «Πλέθρον»: α΄ μονάδα μήκους ίση με 100 ελληνικούς πόδας (30,82 μ.), δηλαδή το εν έκτο του αρχαίου σταδίου. β΄ (όπως στο κείμενο) μονάδα επιφάνειας ίση με 10.000 τετρ. πόδας, δηλαδή περίπου 950 τ.μ., σχεδόν στρέμμα δηλαδή