Ο Λαπίθης βασιλιάς της Λάρισας Πειρίθους και ο Θησέας [Θεσσαλική Ιστορία και Μύθος 5.] Από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο-συγγραφέα

 Ο Λαπίθης βασιλιάς της Λάρισας Πειρίθους και ο Θησέας [Θεσσαλική Ιστορία και Μύθος 5.]

Από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο-συγγραφέα

Θησέας και Πειρίθους: Αρπαγή κόρης

   Για τη γνωριμία του ήρωα της Αττικής Θησέα και του Πειρίθου, ο οποίος θυμίζουμε ήταν ο γαμπρός στα γεγονότα της Κενταυρομαχίας, ιστορεί ο Πλούταρχος. Σύμφωνα μ' αυτόν το ιστορικό, ο Πειρίθους ακούγοντας πολλά για τη γενναιότητα του ήρωα της Αθήνας, αποφάσισε να τον γνωρίσει για να εξακριβώσει αν αληθεύει αυτή τη φήμη. Με ποιον όμως τρόπο; Πήγε κι έκλεψε απ’ τον κάμπο του Μαραθώνα ένα κοπάδι βόδια του Θησέα, βασιλιά τότε της Αθήνας. Μόλις ειδοποίησαν οι υποτακτικοί του τον Θησέα, αυτός, χωρίς χρονοτριβή, έτρεξε να τον προφτάσει, μα ο Πειρίθους, όταν τον αντιλήφθηκε, δεν προσπάθησε να ξεφύγει αλλά επέστρεψε θαρραλέα για να τον συναντήσει. Όταν το βλέμμα του ενός έπεσε σ’ αυτό του άλλου, τόσο εντυπωσιάστηκαν απ’ την όψη τους και την αποφασιστικότητά τους, ώστε εγκατέλειψαν την πρόθεσή τους να κτυπηθούν. Ο βασιλιάς της Λάρισας έδωσε πρώτος το χέρι του στο Θησέα και υποσχέθηκε αποζημίωση, όμως ο Θησέας δε δέχτηκε την αποζημίωση, παρά μόνο ζήτησε τη φιλία του. Στο τέλος η γνωριμία τους επισφραγίστηκε απ’ την αμοιβαία υπόσχεση για αιώνια φιλία. Στα χρόνια που ακολούθησαν οι δυο καλοί φίλοι πάντα βοηθούσαν ο ένας τον άλλον στις περιπέτειές τους.

Η αρπαγή της Ελένης από τους Θησέα και Πειρίθου

  Αξίζει να αναφέρουμε ότι ο Πειρίθους βοήθησε τον Θησέα στην αρπαγή της Ελένης, της πασίγνωστης ωραίας Ελένης, που ήταν κόρη του Δία και της Λήδας, μέσα από το ναό της Ορθίας Αρτέμιδος στη Σπάρτη. Αυτό οδήγησε σε πόλεμο την Αθήνα με τους Διόσκουρους αδελφούς της Ελένης, Κάστορα και Πολυδεύκη, με τελικό αποτέλεσμα την ήττα των Αθηναίων, την επιστροφή της μοιραίας γυναίκας στην πατρίδα της και την αιχμαλωσία της Κλυμένης, αδελφής του Πειρίθου, η οποία έγινε προσωπική δούλα της Ελένης, ως αντίποινο για την συνέργεια του Θεσσαλού στην αρπαγή. Όταν αργότερα πέθανε η Ιπποδάμεια, ο Πειρίθους τόλμησε να επιχειρήσει την απαγωγή της κόρης της θεάς Δήμητρας, Περσεφόνης, συζύγου ήδη του Πλούτωνα, που ήταν θεός του Κάτω Κόσμου. Για το σκοπό αυτό λοιπόν με τον Θησέα, που ήθελε να ανταποδώσει τη βοήθεια στον φίλο του, κατέβηκαν στον Άδη, όπου αρχικά δέχτηκαν την ευγενική φιλοξενία του Πλούτωνα. Όταν όμως στην πορεία ο Πλούτων αντιλήφθηκε το στόχο της επίσκεψής τους, τους πρόσφερε θρόνους για να καθίσουν (τους θρόνους της Λήθης), όπου και κολλήθηκαν χωρίς να μπορούν να αντιδράσουν, ενώ στη συνέχεια τυλίχθηκαν ασφυκτικά από φίδια, τιμωρούμενοι κατ’ αυτόν τον τρόπο για την «ύβρι» τους. Πολύ αργότερα ο Ηρακλής κατέβηκε στον Κάτω Κόσμο και ελευθέρωσε το Θησέα (που ήταν απλός συνεργός στην προσπάθεια απαγωγής), ενώ, όταν κατευθύνθηκε να κάνει το ίδιο και για τον Λαρισαίο βασιλιά, η γη άρχισε να τρέμει. Μετά από αυτή την δυναμική εκδήλωση της αποφασιστικότητας των θεών, ο Ηρακλής εγκατέλειψε τον ήρωα Λαπίθη δεμένον με αλυσίδες ως κυρίως ένοχο για την προσπάθεια προσβολής και ατίμωσης του θεού Πλούτωνα.

   Αξίζει συμπληρωματικά να αναφερθεί ότι ο Πειρίθους έλαβε μέρος σε πανελλήνιες εκστρατείες όπως: το κυνήγι του Καλυδώνιου κάπρου, την Αργοναυτική εκστρατεία, τον Τρωικό πόλεμο καθώς και στην αρπαγή της βασίλισσας των Αμαζόνων Αντιόπης από τον Θησέα.

Η ύλη των άρθρων είναι προϊόν επεξεργασίας από το βιβλίο Η Λάρισα και η Θεσσαλική Ιστορία τόμος Α΄, του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, που εκδόθηκε από το βιβλιοπωλείο Γνώση στη Λάρισα το 2010.

Ο αστερισμός Ζυγός του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

 

Ο αστερισμός Ζυγός

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου  - συγγραφέα

  ΓΕΝΙΚΑ: Ο Ζυγός [Λατ. Libra, συντ. Lib) είναι αστερισμός του ζωδιακού κύκλου, γνωστός από την εποχή του Πτολεμαίου. Είναι νότιος αστερισμός, ορατός στο σύνολό του από την Ελλάδα και όλη σχεδόν την Ευρώπη. Γενικά είναι ορατός σε γεωγραφικό πλάτος από 60° Βόρεια έως 90° Νότια. Συνορεύει με τους αστερισμούς Όφι, Παρθένο, Ύδρα, Λύκο, Σκορπιό, Καρκίνο και Οφιούχο. Η έκτασή του στον ουράνιο θόλο είναι 538,1 τ. Μοίρες [29ος σε μέγεθος αστερισμός].

ΙΣΤΟΡΙΚΑ: Το όνομα του αστερισμού, δεν συναντάται πριν από τον Ίππαρχο. Αρχικά, στην ελληνική Αστρονομία ο Ζυγός ήταν τμήμα του Σκορπιού, από τον οποίο άρχισε να διακρίνεται ως τμήμα του, γνωστό ως Χηλαί Σκορπίου, δηλαδή «Δαγκάνες του Σκορπιού», κι έτσι τον βρίσκουμε στα γραπτά του Ερτοσθένη και του Αράτου. Ο δεύτερος το χαρακτηρίζει ως αμυδρό ζώδιο («φαέων επιδυέες»), αλλά μεγάλο («μεγάλας χηλάς»). Ο Ίππαρχος χρησιμοποιούσε και τα δύο ονόματα, Ζυγός και Χηλαί, όπως και ο Πτολεμαίος, οπότε το δυτικό αυτό τμήμα του Σκορπιού άρχισε να θεωρείται ανεξάρτητος αστερισμός. Ο Γεμίνος ο Ρόδιος, πρώτος γράφει το αντίστοιχο λατινικό όνομα Jugum, που χρησιμοποιείται αδιακρίτως από τους Ρωμαίους ποιητές μαζί με το πρώτο ελληνικό Chelae και το Libra, για να επικρατήσει τελικά στα επιστημονικά κείμενα το τελευταίο. Η ονομασία Ζυγός δικαιολογείται από πολλούς γιατί εκεί βρισκόταν παλαιότερα το σημείο της ισημερίας και επομένως συμβολίζει το ισοζύγισμα της ημέρας και της νύκτας [Μανίλιος]. Όμως, σπανίως ο Ζυγός απεικονίζεται με ισοζυγισμένες τις δύο πλευρές του. Κάποιες άλλες μεταγενέστερες ονομασίες που λέγεται ότι είχαν οι αρχαίοι Έλληνες για τον Ζυγό ήταν οι Σταθμός και Στατήρ, ενώ και το Libra είναι ελληνικής ρίζας, από την αρχαία Σικελική Λίτρα. Άλλοι τον απεκάλεσαν ''Μοχός'', από τον εφευρέτη του ζυγού, ή Δίκη, από τη θεά-προσωποποίηση της δικαιοσύνης, της οποίας το σύμβολο ήταν η ζυγαριά. Συνδέθηκε έτσι και με τη γειτονική γυναικεία μορφή-αστερισμό, την Παρθένο, με το επίθετο Αστραία. Οι λάτρεις του Δωδεκάθεου τον ονόμαζαν Άρμα Πλούτωνος, πάνω στο οποίο ο θεός μετέφερε την Περσεφόνη [γειτονική Παρθένο]. Η γέννηση του Ζυγού, όμως, ως χωριστού αστερισμού πιθανόν οφείλεται στη Μεσοποταμία. Εκεί ένας βωμός σχεδιαζόταν μπροστά από τον Σκορπιό. Το σχήμα μοιάζει πολύ με το σημερινό σύμβολο του Ζυγού ως ζωδίου. Παραλλαγές του ζωδίου, που σχετιζόταν με τον έβδομο ασσυριακό μήνα, τον Tashritu, ήταν το ιερό ύψωμα, ένα ζιγκουράτ [μορφή πυραμίδας-πύργου] ή μία λάμπα. Μια ονομασία ακόμη του αστερισμού στην ίδια περιοχή ήταν Bir, δηλαδή Φως. Η λάμπα-σύμβολο ανακαλύφθηκε σχεδιασμένη πάνω σε λίθους να κρατιέται στις δαγκάνες ενός σκορπιού. Τα ιερά ινδικά βιβλία αναφέρουν τον Ζυγό ως Tula, ή Tolam (=ζυγαριά). Και στον ζωδιακό των Ινδών απεικονιζόταν ως άνδρας στηριγμένος στο ένα του γόνατο που κρατούσε μια ζυγαριά. Στην Κίνα ο Ζυγός ονομαζόταν Show Sing, Αστέρι της Μακροζωίας, και αργότερα, αντιγράφοντας το ελληνικό, Tien Ching, Ουράνια Ζυγαριά. Στον αρχικό τους όμως ζωδιακό ήταν είτε ο Κροκόδειλος, είτε ο Δράκος. Άλλοι αρχαίοι συγγραφείς γράφουν ότι ο Ζυγός προήλθε από την Αίγυπτο. Οι Εβραίοι, κατά πολλούς, υιοθέτησαν το όνομα Moznayim (=άξονας ζυγαριάς), έμβλημα της φυλής των Ασήρ, ενώ άλλοι ισχυρίζονται ότι ο Ζυγός ήταν άγνωστος στους Εβραίους, που σημείωναν στη θέση του το γράμμα Ταυ. Οι Σύροι αποκαλούσαν τον Ζυγό Masatha και οι Πέρσες Terazu ή Tarazuk (όλα σημαίνουν ζυγαριά), με την περσική ουράνια σφαίρα να απεικονίζει μια μορφή να σηκώνει μια ζυγαριά με το ένα χέρι και να πιάνει ένα αρνί με το άλλο. Οι Άραβες, επηρεασμένοι από την αλεξανδρινή αστρονομία, ονόμασαν τον αστερισμό Al Zubana (δαγκάνες), ενώ αργότερα, Al Kiffatan (οι δίσκοι της ζυγαριάς) και Al Mizan (ο άξονας της ζυγαριάς). Οι πρώτοι Χριστιανοί πίστευαν ότι οι αστέρες του Ζυγού αναπαριστούσαν τον Απόστολο Φίλιππο. Ο Ζυγός εμφανίζεται πάνω στα νομίσματα του βασιλείου της Παλμύρας.

ΟΛΙΓΑ ... ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΚΑ: Στην ψευδοεπιστήμη της αστρολογίας, ο Ζυγός ήταν ο αρχαίος «Οίκος της Αφροδίτης», επειδή, λένε οι “ειδικοί” ο πλανήτης Αφροδίτη εμφανίσθηκε εδώ τη στιγμή της Δημιουργίας του Κόσμου (sic!!), από όπου και ο χαρακτηρισμός Veneris Sidus. Αντιθέτως, άλλη “σχολή” αστρολογίας διατείνεται ότι ο Άρης ήταν ο φρουρός του ζωδίου! Οι αρχαίοι αστρολόγοι θεωρούσαν ότι ο Ζυγός «κυβερνά» την οσφυική(;;;) περιοχή του ανθρώπινου σώματος, την Ιταλία και τη Ρώμη. Αργότερα θεωρήθηκε ότι «κυβερνά» χώρες και πόλεις όπως Αλσατία, Αμβέρσα, Βιέννη αλλά και Αυστρία, Αιθιοπία, Φραγκφούρτη, Ινδία, Λισαβώνα, Σαβοΐα, αλλά και άλλες, “ων ουκ έστι αριθμός”! Στην εποχή μας ο Ήλιος βρίσκεται (όπως φαίνεται από τη Γη) στα όρια του αστερισμού Ζυγός από τις 31 Οκτωβρίου μέχρι τις 23 Νοεμβρίου [καλύπτει βέβαια κατά τους σύγχρονους αστρολόγους το ίδιο χρονικό διάστημα με το Σκορπιό, αλλά ... δεν πειράζει!], ενώ οι ημερομηνίες αυτές μετατίθενται προς τα εμπρός με ρυθμό 1 ημέρα ανά 71,1 έτη.

Tο σφαιρωτό σμήνος NGC 5897

ΦΩΤΕΙΝΟΤΕΡΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ: Ο αστερισμός είχει ορατούς 83 αστέρες [φ.μ ≤ 6,5]. Οι δύο φωτεινότεροι αστέρες, α Ζυγού και β Ζυγού, έχουν τα δυσκολοπροφερόμενα ονόματα Ζουμπενελτζενούμπι και Ζουμπενεσαμάλι. Ο αστέρας γ Ζυγού με φ.μ. 3,91 είναι πιθανός διπλός αστέρας [κίτρινος γίγαντας]. Ο αστέρας δ Ζυγού είναι μεταβλητός [δι' εκλείψεων], με μέσο φαινόμενο μέγεθος 4,95. Οι ε, θ, ι και κ Ζυγού έχουν αντίστοιχα φαινόμενο μέγεθος 4,94, 4,15, 4,54 και 4,74. Ο σ [φ.μ. 3,29] είναι ερυθρός γίγαντας, ενώ ο τ είναι κυανός νάνος [φ.μ. 3,66]. Ο υ Ζυγού [φ.μ. 3,58] είναι πορτοκαλί γίγαντας, που βρίσκεται σε απόσταση 195 ετών φωτός από εμάς, ενώ πλησιάζει τη Γη. Σε 2 εκατομμύρια χρόνια θα γίνει ο φωτεινότερος σε όλο τον γήινο ουρανό (τότε θα έχει φαιν. μέγεθος -0,5), ενώ θα “μας” έχει πλησιάσει σε απόσταση μόλις 30 ετών φωτός, και θα παραμείνει ο φωτεινότερος επί 640.000 χρόνια!

   ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΑ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ: Εντυπωσιακό είναι στο Ζυγό το σφαιρωτό σμήνος NGC 5897 [φ.μ.8,6], που απέχει 40.000 έτη φωτός από τη Γη. Ακόμη, στον αστερισμό υπάρχει ο αστέρας HD 134987 (φ.μ. 6,45), όμοιος με τον Ήλιο, απέχει από εμάς 82 έ.φ. και έχει ένα πλανήτη με μάζα μεγαλύτερη της μάζας του Δία, που περιφέρεται γύρω του μία φορά κάθε 260 ημέρες. Ακόμη, ο αστέρας HD 141569 [320 έ.φ μακριά], περιβάλλεται από τεράστιο περιαστρικό δίσκο ακτίνας 400 AU. [θυμίζουμε η απόσταση Γης-Ηλίου είναι 1 AU]. O αστέρας HE 1523-0901 [ανακαλύφθηκε το 2005], είναι το αρχαιότερο αστέρι του Γαλαξία μας που έχει ανακαλυφθεί. Η ηλικία του, και συνεπώς η ηλικία του ίδιου του Γαλαξία, υπολογίζεται σε 13,2 δισεκατομμύρια χρόνια.

Konstantinosa.oikonompu@gmail.com

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

https://www.youtube.com/watch?v=dGVzU86x-uA

Η πρώτη αγάπη, του Ιωάννη Κονδυλάκη AUDIOBOOK Διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

Η πρώτη αγάπη, του Ιωάννη Κονδυλάκη

AUDIOBOOK

Διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

 

  Το έργο «Η πρώτη αγάπη» είναι ένα από τα πιο γνωστά και σημαντικά διηγήματα του Κρητικού συγγραφέα Ιωάννη Κονδυλάκη, το οποίο εκδόθηκε το 1919, έναν χρόνο πριν από τον θάνατό του. 

Κεντρική Πλοκή & Θέμα

Το βιωματικό αυτό αφήγημα πραγματεύεται την αφύπνιση του ερωτικού ενστίκτου και τη σύγκρουση ανάμεσα στο κοινωνικό «πρέπει» και το ανθρώπινο «θέλω».

Ο ήρωας: Ο έφηβος Γιώργης βιώνει τον πρώτο του μεγάλο έρωτα.

Η αγαπημένη: Η Βαγγελιώ, μια γυναίκα μεγαλύτερή του κατά περίπου δεκαπέντε χρόνια.

Η σύγκρουση: Η μητέρα του Γιώργη αντιδρά έντονα σε αυτή τη σχέση, θεωρώντας την απαράδεκτη για τα κοινωνικά πρότυπα της εποχής.

Η ανατροπή: Όταν η μητέρα καταφέρνει να τους απομακρύνει, η Βαγγελιώ αρρωσταίνει, γεγονός που αναζωπυρώνει το πάθος του αγοριού και οδηγεί τη σχέση των δύο γυναικών στα άκρα. 

Γλώσσα και Ύφος
Το διήγημα ξεχωρίζει για τη γλώσσα του, καθώς ο Κονδυλάκης συνδυάζει στοιχεία της καθαρεύουσας με το ιδίωμα της ανατολικής Κρήτης στους διαλόγους, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερο και ζωντανό λογοτεχνικό κράμα. 
Η εναρκτήρια παράγραφος του έργου «Η πρώτη αγάπη» του Ιωάννη Κονδυλάκη αποτελεί ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα που αναλύει την πρώιμη παιδική αφύπνιση του ερωτικού ενστίκτου, χρησιμοποιώντας εξομολογητικό τόνο. Το κείμενο εστιάζει στην αισθητηριακή εμπειρία της αγάπης, περιγράφοντας την έντονη προτίμηση του μικρού ήρωα για συγκεκριμένους τύπους γυναικών. Το ύφος συνδυάζει την καθαρεύουσα με το κρητικό ιδίωμα, ξεπερνώντας τα πλαίσια της απλής ηθογραφίας.
ΤΟ AUDIOBOOK ΕΔΩ: 
https://www.youtube.com/watch?v=Ht1Gvkz6ot4

Η Σιμωνία: ένα “ειδικό πάθος”[Α΄] Του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

 

Η Σιμωνία: ένα “ειδικό πάθος”[Α΄]

«Δωρεάν ελάβατε, δωρεάν δότε».

Του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

Συγχωροχάρτι του 1925 της παπικής εκκλησίας με τη φωτογραφία και τη σφραγίδα του Πάπα Πίου του ΙΑ΄ ευλογούντος.

ΓΕΝΙΚΑ: Ο όρος “σιμωνία” αναφέρεται κυρίως σε περιπτώσεις χειροτονίας ή προαγωγής κληρικών σε εκκλησιαστικό αξίωμα, με προσφορά οικονομικών ανταλλαγμάτων. Ο όρος όμως αναφέρεται και στη μετάδοση εκκλησιαστικών μυστηρίων κατόπιν απαίτησης ανταλλάγματος, όπως και σε κάθε άλλη ανάλογη παράβαση. Ιστορικά, οι διαβρωτικές επιπτώσεις της φεουδαρχίας και του γενικότερου χάους που επικρατούσε κατά το Μεσαίωνα με την ανεξέλεγκτη δύναμη φεουδαρχικών φατριών, βοήθησαν ιδιαίτερα στην εξάπλωση του φαινομένου στη Δύση. Το φαινόμενο της Σιμωνίας παρουσιάστηκε σε πολύ μικρότερη έκταση και στην Ανατολή. Στο μεσαιωνικό ευρωπαϊκό χώρο, υπήρχε συνύπαρξη κοσμικής και πνευματικής εξουσίας, στοιχεία καισαροπαπισμού. Λόγω των κατηγοριών που δέχτηκε ο κλήρος για σιμωνία, η Παπική εκκλησία θέσπισε πλήθος κανόνων για να καθορίσει το τι είναι και το δεν είναι σιμωνία. Ο αριθμός των σχετικών διαταγμάτων δείχνει την έκταση που είχε πάρει το πρόβλημα. Η σιμωνία έβλαψε αρκετά την φήμη του καθολικισμού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι ο Δάντης, στη Θεία Κωμωδία καταδίκασε στον όγδοο κύκλο της κολάσεως όσους έπεφταν στο αμάρτημα της σιμωνίας. Ο Μακιαβέλι και ο Έρασμος καταδίκασαν την πρακτική αυτή, αρκετούς αιώνες αργότερα. [Μήπως δείγμα σιμωνίας του χειρίστου είδους δεν είναι και τα συγχωροχάρτια που μοίραζε, ή και μοιράζει η παπική εκκλησία με ανάλογα οικονομικά ανταλάγματα;]

ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΟΡΟΥ: Ο όρος προέρχεται από τη διήγηση των Πράξεων των Αποστόλων [η΄9-23], για τον μάγο Σίμωνα από τη Σαμάρεια. Όταν ο Σίμων βαφτίστηκε Χριστιανός, αντιλήφθηκε ότι υπήρχε μια δύναμη ασυγκρίτως ανώτερη από αυτήν που κατείχε εκείνος προηγουμένως. Ήταν η δύναμη που είχε χορηγηθεί στους Μαθητές του Κυρίου που τους καθιστούσε ικανούς να μεταδίδουν σε άλλους τα θαυματουργικά χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος. Ο Σίμων, εντυπωσιασμένος, πρόσφερε στους αποστόλους χρήματα(!) λέγοντας: «Δώστε και σε εμένα αυτή την εξουσία, ώστε, πάνω σε όποιον θέτω τα χέρια μου, να λαβαίνει άγιο πνεύμα». Ο Απόστολος Πέτρος επιτίμησε τον Σίμωνα, λέγοντας: «Το ασήμι σου ας αφανιστεί μαζί με εσένα, “ ότι την δωρεὰν του Θεού ενόμισας διὰ χρημάτων κτάσθαι” [Πράξ. η΄ 20].Δεν έχεις ούτε μέρος ούτε κλήρο σε αυτό το ζήτημα, γιατί η καρδιά σου δεν είναι ευθεία στα μάτια του Θεού», ενώ τον αποκάλεσε "δηλητηριώδη χολή και δεσμό αδικίας" κάνοντάς του έκκληση να μετανοήσει ώστε να συγχωρηθεί.

ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ: Η Σιμωνία, εξαγορά θέσεων, στους ανωτέρου βαθμού κληρικούς, η «ασεβής και βδελυρά» συνήθεια, όπως αποκάλεσε τη σιμωνία, το 459 μ.Χ., ο Πατριάρχης Γεννάδιος Α΄, η λεγόμενη «χριστεμπορία», θα παρακολουθεί τον ανώτερο κλήρο επί δύο χιλιετίες. Η παράφορη εξουσιολαγνεία, η κενοδοξία και δοξολαγνεία, η απληστία, η επιδειξιομανία, η ιδιοτέλεια, η εξαχρείωση που διαβρώνουν ιερατεία και μερίδα των λειτουργών τους Υψίστου από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες επισημαίνονται και στηλιτεύονται από Συνόδους και ενάρετους ιεράρχες. Ο Ζ΄ κανόνας της Συνόδου της Σαρδικής, το 343, καταδικάζει επισκόπους που περιφέρονται με αυτοκρατορική συνοδεία και ορίζει ότι πρέπει να σταματήσουν οι πιέσεις και οι διαγκωνισμοί για μετακίνηση από τις φτωχές μητροπόλεις στις πλούσιες, καυτηριάζοντας την αχαλίνωτη φιλαργυρία. Ο Σωζόμενος καταγγέλλει τους εξοντωτικούς ανταγωνισμούς ομάδων επισκόπων για υφαρπαγή προνομίων. Αναφέρεται στη δράση ευνοιοκρατικών κυκλωμάτων στην Κωνσταντινούπολη διαμέσου προστατευομένων ακόμη και των ευνούχων. Ο Θεοδώρητος καταγγέλλει κληρικό που έγινε Επίσκοπος με δωροδοκία [«χρυσίου την επισκοπήν ως αξίωμα κοσμικόν ωνησάμενος»]. Ο εκκλησιαστικός συγγραφέας Παλλάδιος, επίσκοπος Βιθυνίας, γράφει ότι ο Θεόφιλος, Επίσκοπος Αλεξανδρείας, έστειλε έμπιστους στην Κωνσταντινούπολη για να αγοράσουν από νεοδιορισμένους αξιωματούχους όλες τις Εκκλησιαστικές θέσεις της Αιγύπτου! Μια σκανδαλώδη περίπτωση διαφθοράς ιεράρχη θα καταγγείλει ο Ευσέβιος το 400 μ.Χ. στην τοπική Σύνοδο Κωνσταντινουπόλεως. Επί Θεοδοσίου, ο Επίσκοπος Αντωνίνος απογύμνωσε Ναό για να στολίσει την κατοικία του! Πούλησε αργυρά σκεύη, ξήλωσε μάρμαρα του Βαπτιστηρίου και τα χρησιμοποίησε για το λουτρό του, ενώ απέσπασε τους μικρούς κίονες διακοσμώντας την τραπεζαρία του!! Ακόμη, εμπορευόταν τη χειροτονία νέων ιερέων. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, όταν επιφορτίσθηκε με έρευνα στην Έφεσο, ύστερα από καταγγελίες για Σιμωνία, κατέληξε στον αποσχηματισμό έξι επισκόπων. Όλοι τους είχαν εξαγοράσει τα αξιώματά τους. Ο Πατριάρχης Γεννάδιος ο Α΄ πρότεινε στη Σύνοδο του 459 αυστηρά μέτρα. Ζήτησε την επέμβαση του αυτοκράτορα για να αναχαιτισθεί το κύμα διαφθοράς που σκανδάλιζε τους πιστούς και καθιστούσε ανυπόληπτη την Εκκλησιαστική ηγεσία. Λίγο αργότερα, ο Λέων Α΄ όρισε ότι ο Επίσκοπος πρέπει να είναι λαοπρόβλητος και η εκλογή του να γίνεται φανερά και ελεύθερα, τονίζοντας πως η ιεροσύνη δεν αγοράζεται, αλλά αποκτάται με αρετή και αξία. Οι Σιμωνιακοί Επίσκοποι και εκείνοι που χρηματίζονται για να ψηφίσουν θα αποσχηματίζονται και θα καταδικάζονται στην ποινή της ατιμίας. Ωστόσο, η φαυλότητα στη χειροτονία των κληρικών θα συνεχισθεί. Επί Ιουστινιανού απαγορεύτηκε πάλι το εμπόριο χειροτονιών, προσφιλής μέθοδος πλουτισμού ανωτάτων κληρικών, και ορίστηκε ότι όσοι αποκτούσαν ιεροσύνη με ευνοιοκρατικές παρεμβάσεις ή εξαγορά, θα αποσχηματίζονταν, ενώ εκείνοι που είχαν χρηματισθεί θα κατέθεταν τα αργύρια στο εκκλησιαστικό ταμείο Η «χριστεμπορία», όμως, εξακολουθούσε ακλόνητη, προκαλώντας ηθική αποσύνθεση. Το 565, Νεαρά του Ιουστινιανού υποχρέωνε τους κληρικούς να υπογράψουν υπεύθυνη δήλωση ότι κατά τη χειροτονία τους δεν δωροδόκησαν μεσάζοντες, ιεράρχες, ή ψηφοφόρους. Χαρακτηριστική είναι η καταδίκη της σιμωνίας από την Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδο (691-692): Κανών κγ΄: Μή χρηματίζεσθαι ένεκα της μεταλήψεως. Περὶ του μηδένα των επισκόπων, πρεσβυτέρων, ή διακόνων, της αχράντου μεταδιδόναι κοινωνίας, παρὰ του μετέχοντος εισπράττειν οβολούς, ή είδος το οιονούν [Φαίνεται σαφέστατα πως από κάποιους πωλούνταν το άχραντο Σώμα και το πάναγνο Αίμα Κυρίου, δηλαδή η Θεία Κοινωνία!!]. Ουδὲ γαρ πεπραμένη η χάρις, ουδὲ χρήμασι τον αγιασμὸν του Πνεύματος μεταδιδόαμεν [δεν μεδίδουμε με χρήματα τον Αγιασμό του Πνεύματος], αλλὰ τοις αξίοις του δώρου [μόνο στους αξίους] απανουργεύτως μεταδοτέον. Ει δε φανείη τις (...), καθαιρείσθω, ως της Σίμωνος ζηλωτής πλάνης και κακουργίας [όποιος κληρικός πέσει σε τέτοιο παράπτωμα να καθαιρείται]. Κανόνες που συμφωνούν: Αποστολικοι κθ’, Δ’ Οικ. Συν.β', ΣΤ’ Οικ. Συν.κβ', Ζ’ Οικ. Συν. δ', ιε', Μ. Βασιλείου κ', Γενναδίου και Ταρασίου Επιστολή.

ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: Η διαφθορά κορυφώθηκε στην τουρκοκρατία. Οι τέσσερες πρώτοι Πατριάρχες μετά την Άλωση τίμησαν το αξίωμά τους. 'Υστερα εμφανιζόταν συχνά συναλλαγές και εκπλειστηριασμοί του θρόνου! Το εξαχρειωμένο οθωμανικό κράτος εκμεταλλεύτηκε ανταγωνισμούς υποψηφίων υποκινώντας τους, για να πλουτίζει αξιωματούχους του. «Οι περί τον Πατριάρχην αρχιερείς», γράφει ο Αθ. Κομνηνός Υψηλάντης, «ουδέν άλλο εσυλλογίζοντο ή το φατριάζειν και αλλαξοπατριαρχεύειν». Γράφει ο Παπαρρηγόπουλος ότι «εδαπανώντο πολλά χρήματα εις αυλικούς, βεζίρας, ευνούχους, γυναίκας του σουλτάνου, γενιτσάρους, διά των οποίων προεχειρίζοντο και υπεστηρίζοντο οι πατριάρχαι πάντοτε ταύτα έπιπτον, εννοείται, εις βάρος του λοιπού κλήρου και εις βάρος του λαού». Oι μεγάλες αυτές δαπάνες δημιουργούσαν κάποτε την ανάγκη προσφυγής σε χορηγούς, τους οποίους θέλουμε να φανταστούμε ανιδιοτελείς, αλλά δεν είμαστε και τελείως σίγουροι. Ο εθνικός μας ιστορικός αφηγείται επεισόδια που θυμίζουν πλειστηριασμούς. Δεν παραλείπει ακόμη ο K. Παπαρρηγόπουλος να γράψει για τις περιοδείες ορισμένων επισκόπων στην επικράτειά τους: «Αυτός ο αναίσχυντος και βάρβαρος και αμαθέστατος άνθρωπος, αφού τρώγει δι’ όσας ημέρας μένει εις το χωρίον από την πτωχήν κοινότητα, αφού αρπάζει όσα περισσότερα δυνηθή, τότε αφορίζει ένα-δύο και άλλους τόσους κάμνει παπάδες, έπειτα φεύγει». Καταγγέλλει επίσης μερίδα κληρικών για εξαπάτηση ανυποψίαστων χριστιανών με ψευδολείψανα¹ αγίων.

Στο επόμενο άρθρο μας, αμέσως μετά το πέρας των ''διακοπών'' της εφημερίδας, θα αναφερθούμε, συν Θεώ, στη σιμωνία από την απελευθερωση και μετά.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Η απάτη των ψευδολειψάνων και ψευδοκειμηλίων, μια άλλη όψη σιμωνίας, άνθισε από τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες στη Ρώμη (κυρίως), και αλλού. Ρασοφόροι, καπηλευόμενοι την ευλάβεια των πραγματικών πιστών, επιδίδονταν στην αναιδέστερη μορφή χριστεμπορίας με αγοραπωλησίες πλαστών(!!) αγίων λειψάνων και ιερών κειμηλίων. Έτσι εμφανίστηκαν μυριάδες ήλοι [καρφιά] του Σταυρού του Κυρίου και άκανθες από το Στέφανο του μαρτυρίου, φορτία αμέτρητα «τιμίου ξύλου», ποσότητες αίματος του Χριστού(!), δακρύων της Παναγίας(!), αμέτρητες κάρες του ιδίου αγίου, το κλαδί της ελιάς που έφερε στο Νώε το περιστέρι μετά τον κατακλυσμό, η σάλπιγγα του Ιησού του Ναυή, καλάθια με τους άρτους που ευλόγησε ο Χριστός, το λίκνο του Ιησού(!), τα πριόνια(!) που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή του Σταυρού, αμπάρες από τη φυλακή του αποστόλου Παύλου, φτερά των αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ(!!), το ψωμί που «ενέβαψεν» ο Χριστός «εις το τρυβλίον» και έδωσε στον Ιούδα, τρίχες από τα γένεια του Χριστού(!), τη σχάρα όπου ψήθηκε ο Άγιος Λαυρέντιος κ.ά.!!

Ο Άγιος Χρήστος εκ Πρεβέζης ο Νεομάρτυς 5.8.1668 + ΒΙΝΤΕΟ Από τον Κων/νο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο

 

Ο Άγιος Χρήστος εκ Πρεβέζης ο Νεομάρτυς 5.8.1668 + ΒΙΝΤΕΟ

Από τον Κων/νο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο

Μέχρι το 1971 ο άγιος παρέμενε άγνωστος. Τότε βρέθηκε σε κάποιο χειρόγραφο κώδικα του Αγίου Όρους η πληροφορία για το μαρτύριο του αγίου Χρήστου. Πρόκειται για τον Λαυριωτικό κώδικα Ι΄ 38, του 17ου (ΙΖ΄) αι., φ. 136, που φέρει τον τίτλο «Γραμματικά». Εκεί υπάρχει μια σύντομη περιγραφή του μαρτυρίου του αγίου Χρήστου από ιερομόναχο της Μονής Μεγίστης Λαύρας, που το 1668 βρισκόταν στην Κω και είχε γνωρίσει προσωπικά τον άγιο.

«Όντος μου εν τη νήσω Κω τη περιφήμω, κατά το αχξη (1668) Αυγούστου ε’ (5), εδοξάσθη ο δούλος του Θεού Χρήστος το όνομα, εκ Πρέβεζας, όστις ήτον με μίαν φεργάδα, όπου είχεν έλθει από της νήσου Κρήτης. Και ευγήκεν ευρίσκοντάς με. Και εξομολογηθείς, καθαρός, σεμνός και ευλαβής ευρέθη.

Μετά δε ημέρας ικανάς, βουλομένου αυτού απελθείν εις το πλοίον πριν του δειλινού, υπήντησάν τινες αυτών γιανίτσαροι καθυβρίζοντες την πίστιν αυτού και το άγιον Βάπτισμα. Ο δε τρισμακάριστος θείω ζήλω πυρούμενος, ζέων αγάπης Χριστού υπέρ Χριστού, οία τις χριστοφόρος, θωρακισθείς τω ζωοποιώ σημείω του Σταυρού, ανταπεκρίθη.

-Η υμετέρα θρησκεία, ασεβείς μιαρώτατοι, αξία ύβρεων παντοδαπών και αυτός ο του αντιχρίστου πρόδρομος, το θηρίον, το βδέλυγμα της ερημώσεως το εστός εν τόπω αγίω, ο ψευδοπροφήτης και των κολάσεων ο υποφήτης, ο μιαρός Μωάμεθ.

Οι δε ασεβείς θυμού πλησθέντες έδραμον συλλαβείν αυτόν, και αυτού φεύγοντος εις το πλοίον, πλήθος πολύ, ώσπερ τινές ανήμεροι αιμοβόροι τε λέοντες, ώρμησαν κατ’ αυτού, σύροντες, τύπτοντες αναισχύντως, απήγαγον αυτόν και παρέδωκαν τω πασιά, δηλ. τω ηγεμόνι, και κατέκριναν αυτόν, δείραντες, ραπίζοντες, και λέγοντες αυτώ:

–Αρνείσαι τον Χριστόν σου και το βάπτισμα, και αφήσομεν του καυθήναι σε και τιμωρηθήναι ελεύθερον!

  Ο δε γενναίως και μεγαλοφώνως έλεγε το “Πιστεύω”, καταπτύων εις τα πρόσωπα αυτών! Οι δε, ιδόντες το αμετάθετον της καρδίας αυτού και ακλόνητον, πάντες μαχαιροκοπήσαντες αυτόν, εκτός της πόλεως πυρ ανάψαντες κατέκαυσαν. Αλλ’, ω Χριστέ Βασιλεύ, καθάπερ αστραπαί τινες ηλιοειδείς, ή ειπείν μαρμαρυγαί και λαμπηδόνες, ωράθησαν παρά πάντων, το δε πανάγιον αυτού σώμα πλείον των τριάκοντα ημερών άθαπτον, ούτε κύνες, ούτε άλλο τι θηρίον έβλαψε, ούτε ήψατο και πάντες οι τε ευσεβείς και πιστοί τρεις νύκτας ουρανόθεν φως επί τω αγίω και μαρτυρικώ σκήνει αυτού είδον. Και επιστώθην καγώ από πολλούς τα όμοια ακούσας, οίτινες λάθρα μέρος τι του λειψάνου αυτού εκόμισαν. Το δε λοιπόν οι των ευσεβών διανείμαντες έκαστος μέρος ευλαβείας χάριν έλαβε. Ούτως ουκ ολίγον εκλάμψας, δαιμόνια εδίωξεν και έτερα… Αυτού πρεσβείαις ο Θεός…».

Αμέσως μετά τη γνωστοποίηση της σημαντικής αυτής μαρτυρίας περί του αγίου Χρήστου, ο τότε Μητροπολίτης Νικοπόλεως Στυλιανός, συνεπικουρούμενος από τον πρωτοσύγκελλό του, αρχιμανδρίτη Φιλάρετο (Βιτάλη), πέτυχε, εγκρίσει της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, την επίσημη καθιέρωση, από τις 5 Αυγούστου 1972 και εξής, του εορτασμού της μνήμης του μέχρι τότε αγνώστου εκ Πρεβέζης αγίου νεομάρτυρα.

Σήμερα ή μνήμη του τελείται πανηγυρικά στην Πρέβεζα σε ναΰδριο που φέρει το όνομά του και ανήκει στην ενορία του Αγίου Βασιλείου Πρεβέζης. Ο ναός αυτός του αγίου Χρήστου βρίσκεται στην οδό Μερκούρη 29. Ανεγέρθηκε σε οικόπεδο που δωρήθηκε για τον σκοπό αυτό από την μακαριστή ευλαβή ενορίτισσα Αικατερίνη Δαναηλίδου. Ο ναός χτίστηκε με δωρεές των χριστιανών, χάρη στις προσπάθειες του ιερέως π. Γεωργίου Καραφάτη. Στους κτίτορες συμπεριλαμβάνονται επίσης οι εκ Πρεβέζης Ηλίας Τσολακίδης, Ελευθέριος Μουζάκης και Δηδάμεια Παπαδήμα, η εκ Πατρών Σταυρούλα Τούλα και η εκ Περιστερίου (Αθηνών) Κυριακή Μισέντου. Ο ναός θεμελιώθηκε στις 24 Νοεμβρίου 1991 από τον μακαριστό Μητροπολίτη Νικοπόλεως Μελέτιο και εγκαινιάστηκε στις 5 Αυγούστου 2013 από τον νυν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Νικοπόλεως Χρυσόστομο.

Το απολυτίκιο του αγίου (συντεθέν υπό του π. Δημητρίου Μπόκου):

Ήχος πλ. α΄. Τον συνάναρχον λόγον.

Του Χριστού τον οπλίτην ανευφημήσωμεν,

τον εν Πρεβέζη θεόθεν αναφανέντα βλαστόν

και μαρτυρίου την οδόν εν Κω τελέσαντα.

Δεύτε εν άσμασι, πιστοί, ανυμνήσωμεν λαμπρώς τον νεομάρτυρα Χρήστον.

Πρεσβεύει γαρ τω Κυρίω ελεηθήναι τας ψυχάς ημών.

Να σημειωθεί ότι ο άγιος Χρήστος τιμάται επίσης στην Κω, τόπο του μαρτυρίου του.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

Ο Νεομάρτυς Τριαντάφυλλος από τη Ζαγορά (8/8/1680) -ΒΙΝΤΕΟ Του Κων. Α. Οικονόμου δασκάλου

 

Ο Νεομάρτυς Τριαντάφυλλος από τη Ζαγορά (8/8/1680) -ΒΙΝΤΕΟ

Του Κων. Α. Οικονόμου δασκάλου 

  Ο Μάρτυς Τριαντάφυλλος γεννήθηκε στα χρόνια της σκλαβιάς στη Ζαγορά του Πηλίου το έτος 1663. Από την ηλικία των 15 ετών εργαζόταν ως ναύτης στα φημισμένα ζαγοριανά καράβια, και διακρινόταν για το ήθος του και την εν γένει καθαρότητα του βίου του, διατηρώντας άσβεστη στην καρδιά του την αγάπη και την πίστη προς τον Χριστό. Το καλοκαίρι του 1680 το πλοίο του έδεσε στο λιμάνι της Κωνσταντινουπόλεως. Εκεί ο Τριαντάφυλλος επισκέφτηκε τις εκκλησίες και τα αγιάσματα της Πόλης. Για κάποιο άγνωστο λόγο, ήρθε σε φιλονικία με κάποιους Τούρκους, οι οποίοι τον συκοφάντησαν ότι δήθεν ήθελε να γίνει Μωαμεθανός. Τότε, συνελήφθη και οδηγήθηκε από στο δικαστή, που θέλησε να τον υποχρώσει να αρνηθεί την πίστη του Χριστού και να γίνει Μουσουλμάνος. Υπέφερε κάθε είδους βασανιστήρια, στερεός σαν βράχος στην πίστη των προγόνων του. Προτιμούσε χίλιες φορές να πεθάνει παρά να αρνηθεί το Χριστό. Τους έλεγε συνεχώς: “Χριστιανός είμαι. Δεν αρνούμαι το Σωτήρα μου Χριστό”. Τότε οι Τούρκοι τον σκότωσαν στην περιοχή του Ιπποδρόμου της Πόλης, στις 8/8/1680, πριν καλά καλά κλείσει τα 17 του έτη, κερδίζοντας το στέφανο του μαρτυρίου από τον αθλοθέτη Κύριο. Την ημέρα αυτή τιμάται και η μνήμη του στην ιδιαίτερή του πατρίδα, τη Ζαγορά, αλλά και στις Αλυκές του Βόλου. Τεμάχιο του ιερού Λειψάνου του Αγίου υπάρχει αποθησαυρισμένο στην Ι. Μονή Αγίου Νικολάου, στην Άνδρο, μαζί με την εικόνα του Αγίου. Προς τιμήν του αγίου αλλά και των άλλων δύο Νεομαρτύρων του Πηλίου (Αποστόλου και Σταματίου), έχουν ανεγερθεί ναοί και παρεκκλήσια, ενώ τοιχογραφίες και εικόνες κοσμούν πολλούς ναούς της Θεσσαλίας, αλλά και άλλων περιοχών ενώ ειδικές Ακολουθίες, Παρακλήσεις και Χαιρετισμοί έχουν συντεθεί και ψάλλονται προς τιμήν τους.

“Θείας πίστεως έχων τήν χάριν, χαίρων ήθλησας ανδρειοφρόνως, Νεομάρτυς Χριστού Τριαντάφυλλε. όθεν ως ρόδον ευφραίνεις ηδύπνευστον, τήν Εκκλησίαν τη Θεία αθλήσει σου. Μάρτυς ένδοξε, Χριστόν τόν Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν τό μέγα έλεος.”

“Χαίροις Νεομάρτυς του Χριστού, των πάλαι Μαρτύρων, Τριαντάφυλλε μιμητής. Χαίροις ο την κλήσιν, Χριστού ομολογήσας, ενώπιον τυράννων, στερρώ φρονήματι.”

konstantinosa.oikonomou@gmail.com 

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ:

Αναλύσεις, Γράφει ο Γιάννης Φρύδας ΣΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ 43

                              Αναλύσεις

                                                                                

Απάνω στα συντρίμματα των πολιτισμών                                                                           βηματίζουν οι αρχαιοφύλακες.                                                                          Ζαχαρίας Παπαντωνίου

                                                                                                                                                           

Γράφει ο Γιάννης Φρύδας 

ΣΤΟ  ΚΑΦΕΝΕΙΟ  ΤΟΥ  ΓΙΑΝΝΗ  43

                              

Σήμερα κερνάει ο καφετζής

  Σήμερα δεν πληρώνει κανένας! Κερνάει ο καφετζής… Ξέρω ότι όποιος μπει σήμερα στο Καφενείο είναι κανονικός πελάτης. Γι’ αυτό λένε ήρθε η κανονικότητα στη χώρα. Απ’ τα καφενεία το καταλαβαίνουν. Όταν τα καφενεία λειτουργούν σωστά, έχουμε κανονικότητα και στη χώρα, γιατί και η χώρα ένα απέραντο καφενείο είναι… (αυτό τουλάχιστον υποστηρίζουν πολλοί…).

  Τον τελευταίο καιρό όποιος άγνωστος εμφανιζόταν, σχεδόν πάντα, ήταν πολιτικός. Δηλαδή, φύρα για του μαγαζί, δεν ήξιρις κι πώς να τουν μπειχιρ’στείς… Μόλις αρχίναγι κουντά να λέει του ποίμα καταλάβινις, αλλά δεν κόταγις να πεις κι τίπουτα. Ου ιπαγγιλματίας είνι αδυνατιά κι πρέπει να π’στρώνει τ’ν ουρά τ’… 

  Αυτή την εποχή, βέβαια, λιγόστεψαν και οι πελάτες. Καλοκαίρι, σκορπάει ο κόσμος, άλλοι πάνε διακοπές με κάνα κότερο, άλλοι πάνε στα χωριά τους, για να φκιάσουν τον ετήσιο τραχανά, να ηλιάσουν κάνα κουρόμπλου, να πάνε σε κανένα πανηγύρι και προπαντός στα ποταμίσια πάρτια (ελπίζουμε φέτος να ανοίξουν εγκαίρως οι δρόμοι προς τους αιγιαλούς). 

  Το καλό είναι ότι έφυγαν όλοι χαρούμενοι. Άλλοι γιατί κέρδισαν με πολύ, άλλοι γιατί έχασαν με λίγο, οι φωφικοί (το κινάλ, τι δεν καταλαβαίνετε;) γιατί ξαλάφρωσε το κόμμα τους καμιά εκατόν πενηνταριά κιλά, τώρα που έδιωξε η Φώφη τον Βενιζέλο (άλλο που ψάχνονται τι να κάνουν, για να διώξουν και τη Φώφη) και οι κουκουέδες γιατί άντεξαν ακόμη μια φορά στις συνθήκες πόλωσης, παρότι δεν είχε φρεσκοβαμμένα τα μαλλιά η Κανέλλη. Βγήκε ο Κυριάκος, πήραμε για δώρο και τον άλλον τον Κυριάκο, τον Βελόπουλο (όπως κάποια προϊόντα στα Α-Β Βασιλόπουλος).   Κυριάκοι, γιορτή και σχόλη, να ’ταν οι αρχηγοί μας όλοι!... Αυτό σημαίνει ότι οι αλοιφές του είναι αποτελεσματικές (ζήτω οι εντριβές!) κι έτσι περάσαμε πια απ’ τους ψεκασμένους στους αλειμμένους (τήρα, Γρίβα, τ’ς έχου καλά  τ’ς αλ’μμένοι ή να ματαρουτήσου κάναν αναλυτή;). Δεύτερο δώρο, βγήκε κι ο Βαρουφάκης, για να παρασουλάμι κάνα λιανουπαίδι να τρώει του φαΐ τ’… ΜέΡΑ 25, ΝύΧΤΑ 35 κι μι χουρίς του φιπιά!... (μαρκελεσιώτικη σύνταξη).

  Τόσες χαρές μαζεμένες χρόνια είχαμε να ιδούμε…

  Όμως, παρακαλώ να είστε συγκρατημένοι εις την χαράν και μάλλον καρτερικοί εις αυτά που σας περιμένουν. Ήτοι: μην πολυχαίρεστε!... Όσο εσείς θα χορεύετε στα πανηγύρια σας (κι στα πάρτια, μην αστουχιόμαστι!), ο Μητσοτάκης θα νομοθετεί. Γνωρίζετε προ πολλού ότι τα καλύτερα νομοσχέδια περνάνε καλοκαίρι και ντάλα μεσημέρι. Δεν επιθυμώ να είπω προς το παρόν άλλον τι, μόνο μην απλώνει κανενός τ’ αυτί…

  Ζητώ συγγνώμη για την παραπάνω παράγραφο! Αγνοείστε την, εκλάβετέ την ως δεξιά ή κεντροδεξιά παρένθεση (και αριστεροδεξιά να την εκλάβετε δε με πειράζει). Κακώς σας χάλασα το κλίμα αισιοδοξίας που πλανάται παντού, ειδικά σε όποιον θέλει να παραπλανάται… 

Οι 51 αποχρώσεις του πορτοκαλί

  Ας μην αγνοήσουμε ότι το κλίμα αισιοδοξίας έρχεται, κυρίως, από την πρώτη φορά αριστερά, τώρα που έβαλε σκοπό να ετοιμαστεί για τη δεύτερη φορά αριστερά… (Κύριε, σώσον τους ευσεβείς, τους αδαείς και τους αφελείς! Με την ευκαιρία, σώσε και τους Αργιθεάτες!).

  Ο Αλέξης είπε πως θα ξαναχτίσουν το κόμμα απ’ την αρχή. Το ανακοίνωσε πρόσφατα στην κεντρική επιτροπή του Σύριζα. Καλά είναι! Τώρα το καλοκαίρι τραβάει κι η λάσπη καλύτερα, βοηθάει κι ο καιρός, είναι και χαλαρή η πολεοδομία. Είπε άφρων: «Καθελώ μου τας αποθήκας και μείζονας οικοδομήσω»… (πού να χωρέσουν τόσοι γυρολόγοι;). 

  Σταχυολογούμε (όταν τελειώνει ο θέρος, έρχονται οι σταχομαζώχτρες) βασικά σημεία της ομιλίας του και σχολιάζουμε.  

  Είπεν Αλέξης για τα φονικά φαινόμενα της Χαλκιδικής: «Θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας, χωρίς μικροκομματικούς υπολογισμούς, για να συνδράμουμε όσους έχουν πληγεί». Η τεχνογνωσία σας από τη Μάνδρα και το Μάτι είναι πολύτιμη, μα το καμένο ελάφι της Πάρνηθας… (γι’ αυτό οι άλλοι έβαλαν γραμματέα τον Τσουβάλα).

  Ξαναείπεν: «Η Ελλάδα που παραδώσαμε δεν έχει καμία σχέση με την Ελλάδα που παραλάβαμε». Το ξέρουμε. Γι’ αυτό σας έριξαν. Για να την παραδώσετε. Αν μένατε λίγο ακόμη, δεν ξέρουμε τι θα παραδίνατε… 

  Συνέχισε: «Ο Σύριζα, ως μέρος της πράσινης Αριστεράς, δεν μπορεί παρά να έχει στην πρώτη γραμμή το καθήκον της προστασίας της ζωής και του πλανήτη». Ελπίζω μετά από αυτό να διασκεδάστηκαν οι ανησυχίες σας για τον πλανήτη. Εγγύηση οι 51 γιαλαντζί αποχρώσεις της αριστεράς. Έχουμε να δούμε χρώματα! Σαν τις πιπεριές…

Άσπρα, κόκκινα, κίτρινα, μπλε,

συριζαίοι, το σκεπτικό σας δεν το έπιασα ποτέ…  

  Διαβεβαίωσε: «Όχι μόνο θα δυσκολέψουμε, αλλά και θα ματαιώσουμε αντιλαϊκά σχέδια της νέας κυβέρνησης». Σου λέει, γιατί να πάρουν οι άλλοι τα αντιλαϊκά μέτρα που μια χαρά τα παίρναμε κι εμείς; 

  Και το τερμάτισε λέγοντας: «Αλλάζουμε, δυναμώνουμε, προχωράμε». Καμίτι όπους καταλαβαίνιτι! Μόνο να μας λέτε κάθε φορά ποιο χρώμα θα φοράτε, για να σας γνωρίζουμε καθώς θα προχωράτε ή να έχετε φλάμπουρο μπροστά τον Φλαμπουράρη.   

  Πώς να μην είστε αισιόδοξοι μετά;  Για ένα μόνο σας μέμφομαι: πώς μπαίνετε στον χορό, ενώ ο πλανήτης κινδυνεύει;

 

Παράπονο

  Έχω ένα παράπονο από εσάς. Πέρασαν τόσες εκλογές και δε με πήρατε ένα τηλέφωνο να μου πείτε: «σ’ ιφχαριστούμι, αρέ Γιάννη, π’ δε μας χάλιψις κι ισύ ψήφου να μας βάλ’ς σι τέτοιουν μπιλιά…». Σας το ’πα και ξαλάφρωσα. Δεν πειράζει!  Μπορείτε  να επανορθώσετε  εύκολα.  Αφού  δε  μου δώσατε  ψήφο, στείλτε ένα κιλό

τραχανά τουλάχιστον, για να μη σας τουν χαλέψου (ξινό, γλυκό δε με πειράζει),  επειδή ένα αφιέρωμα θα το κάνω ή ακόμη και γιορτή τραχανά μπορεί να οργανώσω, οπότε θα τον χρειαστώ. Θα βγάλω και τον χειμώνα…

Οικονομικές αναλύσεις

  Στο προηγούμενο Καφενείο, σας είχα πει ότι σκέφτομαι να γίνω αναλυτής. Σήμερα θα κάνω μια προσπάθεια κι ανάλογα της υποδοχής που θα τύχει, θα αποφασίσω αν πρέπει να συνεχίσω επαγγελματικά ή απλώς περιστασιακά θα γράφω καμιά χαζαμάρα και θα τη λέω ανάλυση όπως κάνουν και άλλοι.

  Η αρχική σκέψη να κάνω ανάλυση εκλογικών αποτελεσμάτων υποχώρησε γρήγορα, γιατί το «τόσο τους κόβει, έτσι ψηφίζουν» δεν επιδέχεται περαιτέρω ανάλυσης. Ας καταπιαστώ, λέω, με οικονομικά θέματα, διότι κι αν δεν τα πάω καλά, δε θα με παρεξηγήσει κανένας. Άλλωστε, τόσοι οικονομολόγοι και υπουργοί οικονομικών τα έκαναν μπάχαλο και συνεχίζουν να τους χειροκροτούν και να τους ψηφίζουν… 

  Γιατί είμαστε φτωχοί;

  Η πρώτη αναλυτική προσπάθεια επιχειρεί να απαντήσει σ’ αυτό το ερώτημα. Μετά από μελέτη των δεδομένων και λεπτομερή ανάλυση μέχρι διάλυσης, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι είμαστε φτωχοί, επειδή δεν έχουμε παράδες. (Παρακαλώ, μη φτύνετε! Αντιλαμβάνομαι ότι αρχίσατε τα φτου σου, ρε καφετζή! Πώς του σουμπόλιασις αυτό; Του ινώθου, ζιουματάν τ’ αυτιά μ’).

  Στερούμαστε, επίσης, και κάποιων προσόντων. Δεν έχουμε θράσος, δεν είμαστε αδίστακτοι, δεν ακολουθούμε τους διάφορους τρόπους κλοπής που ενισχύουν τα εισοδήματά μας, δεν εφαρμόζουμε την παροιμία: «Όσου να σκιφτεί ου φρόν’μους, διαβαίνει ου παλαβός» κι αυτά είναι βασικές αιτίες φτώχειας.

  Η λύση βρίσκεται σε μια παραλλαγμένη φράση ενός στοχαστή πρωθυπουργού του παρελθόντος: «Λιφτά υπάρχουν! Ή τ’ αρπάζουμι, ή τα τ’νάζουμι…».

  «Για ν’ αποκτήσει κανείς γρόσια, άλλος τρόπος δεν είναι, πρέπει να ’χει μεγάλη τύχη, να εύρει στραβόν κόσμο, και να είναι αυτός μ’ ένα μάτι, δεν του χρειάζονται δύο. Πρέπει να φάει σπίτια, να καταπιεί χωράφια, να βουλιάξει καράβια, με τριανταέξι τα εκατό θαλασσοδάνεια, το διάφορο κεφάλι…».

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

  Καλά, να διαβάζουν Παπαδιαμάντη κι οι κλέφτες;

  Ακόμη και η ληστεία τράπεζας έγινε πιο εύκολη, αρκεί να έχεις μαζί σου μια επαναστατική προκήρυξη και να το παίζεις πολιτικός αγωνιστής και επαναστάτης. Αν σε πιάσουν, σε βρίσκουν με την προκήρυξη και καθαρίζεις εύκολα, μιας και απαλλοτρίωσες καπιταλιστικό πλούτο. Αν δε σε πιάσουν, πιάσε πρώτο τραπέζι πίστα στα μπουζούκια και βάλε να σου παίζουν το τραγούδι του Μάρκου Βαμβακάρη:

«Όσοι έχουνε πολλά λεφτά
να ’ξερα τι τα κάνουν,
άραγε σαν ποθάνουνε - ψεύτη ντουνιά
μαζί τους θα τα πάρουν;».

 

  Το χρήμα (εδώ πεπόνι, εδώ καρπούζι, εδώ πονεί και τσούζει)…

  Το χρήμα δεν το λογαριάζω… (λέει το τραγούδι), αλλά ούτε αυτό με λογαριάζει. Επομένως, δεν έχουμε και πολλά «πάρε-δώσε» και καλά είναι γι’ αυτή την ανάλυση να ανατρέξετε αλλού, για να λυθούν οι όποιες σχετικές απορίες σας.

  Γνωρίζουμε ότι είναι στρογγυλό (για να κυλάει), γλιστερό (για να γλιστράει) και σαν τον βήχα. Δεν κρύβεται… Αλλά τι μας νοιάζει; Εμείς μόνο βήχα έχουμε, καμιά φορά και ξερόβηχα, όταν θέλουμε να πληρώσουμε κάναν λογαριασμό και τους φόρους.  

  Παλιά με τας δραχμάς είχαμε τα κατοστάρικα ως μεγάλο νόμισμα (τα λέγανε και χαρτιά) και το χιλιάρικο (χήνα, λέμε!). Μόλις άρχισαν να φουσκώνουν λίγο οι τσέπες μας, έβγαλαν το πεντοχίλιαρο και μας τις ξεφούσκωσαν πάλι. Αργότερα, τα ίδια με το δεκαχίλιαρο. Στο τέλος μας έφεραν τα ευρά και μας έσπασαν τα νεύρα…  

  Μου τελείωσαν οι ιδέες περί του χρήματος, όπως μου τελειώνουν απότομα και τα χρήματα. Δε μου τελείωσαν, όμως, οι ευχές:

  Εύρωσθε! Δηλαδή, να έχετε ευρώ, όσα χρειάζονται για τις ανάγκες σας!

  Έρρωσθε! Κάτι καλό είναι, αλλά δεν το θυμάμαι. Ρουτάτι κι εσείς του Γρίβα… 

  Το πλαστικό χρήμα

  Βρέθηκα σε ένα γλέντι στ’ Λιουντίτ’. Θέλεις γιατί κυκλοφόρησε ότι βγήκε η χώρα απ’ τα μνημόνια, θέλεις γιατί ήπια παραπάνω και πίστεψα ότι βγήκε αλήθεια η χώρα απ’ τα μνημόνια, αποφάσισα να χορέψω. Έβγαλα ένα πενηντάρι που είχα και είπα: αφού το γλύτωσα απ’ την εφορία, ας το δώσω στην κομπανία, γιατί αν δεν το δώσω στην κομπανία, με κάποιον τρόπο θα μου το φάει η εφορία και θα μείνω κι αχόρευτος. Είδατε ποτέ κανέναν να χορεύει μέσα στην εφορία;

  Ζύγουσα στα όργανα μι προυτιταμένου του πινηντάρι κι λέου τ’ κλαρ’ντζή:

─ Βάρει του Γρίβα!

Σ’ κώνει του χέρι, τραβάει έναν κατακέφαλου τ’ Γρίβα. Δεν είχα ιδεί ότι ήρθι ικεί κι ου Γρίβας, για να τραβήσει φουτουγραφίις.

─ Τι κάν’ς, αρέ, τ’ λέου. Του τραγούδι είπα να βαρέ’εις, όχι του Μήτσιου. (Μιταξύ μας, καλά τουν έκανι, γιατί ξέριτι δε σταματάει σ’ ένα μέρους, αφ’σι π’ δε σ’ αφήνει να κάν’ς κι κάνα τσιαλμάκι στου χουρό, γιατί φ’λάισι μι βαρέ’εις του Γρίβα…).

─ Κύριε, με το πενηντάρι δεν μπορείς να παραγγείλεις τραγούδι και νόμισα ότι με πληρώνεις να χτυπήσω τον Γρίβα. Για τραγούδι πρέπει να βάλεις πιστωτική κάρτα στο ειδικό μηχάνημα που κρατάει o τραγουδιστής και το ΠΙΝ σ’…

─ Κι βέβια του πίνου!… Αν δεν το ’π’να, θα χόριβα εγώ μ’ ισάς, μι τ’ς μπούγλις π’ παίζιτι κι μι κλαρίνου π’ δεν είνι σι μπιμόλ; 

  Ικεί τουν κώλουσα. Σ’ λέει, ξέρει αυτός απού μουσική, αλλά ου ιπαγγελματίας τ’ς καταπαίνει καμπόσις προυσβουλές, αλλιώς δε δ’λεύει. Έβαλα νια κάρτα που ’χα κι έναν κουδικό σ’ ένα μαραφέτι που ’χαν κι είπα πάλι να παίξουν του Γρίβα. Έρχιτι ου Βασίλη Παληαντών’ς μι τρόπου κι μ’ λέει:

─ Γιάννη, ιμείς είμαστι δημουκρατικό χουριό, αλλά μην παραγγέλ’ς πουλιτικό τραγούδι, καλύτιρα χάλιψι ένα άλλου, μη γένει κανιά φασαρία. 

─ Τι έχει αυτό του τραγούδι, αρέ Βασίλη; Αφού ξέρ’ς που ’νι κι αντιβασιλικό.

─ Ορέ, ιγώ ξέρου, αλλά ξέρου κι καμπουσ’νούς ιδώ π’ δε του ξέρουν. 

─ Του φασίστα, Βασίλη, τουν καταλαβαίν’ς απ’ του τραγούδι π’ χουρεύει ή απ’  αυτά π’ κάνει;   

─ Μωρέ συμφουνάου, έτσι είν’, αλλά τι να σ’ που; Όπους θέλ’ς κάνι!...

  Σκέφ’κα λίγου, κάτι ξέρει παριπάν’ ου Βασίλ’ς, λέου, ας τουν ακούσου! Ήξιρα ότι οι Λεοντίτις έκαναν κι πουλλά γλέντια, αφού είχαν κάθι βράδυ ικεί θ’κούς τ’ς μουσικούς, όπους ου Σούλ’ς ου Απουστόλου κι οι Λουφουπουλαίοι, απουφά’ισα να μη γένου ιγώ ου φταίξους να γένει κανιά παραξήγηση κι χαλάσει η σειρά τ’ χουριού. 

─ Παίξτι μ’ τ’ μαυριδιρούλα, διατάζου, π’ ουδίζει μι του Γρίβα…

Πατάει κάτι κουμπιά ου τραγουδιστής κι σι λίγου άλλους διάλουγους:

─ Κύριε, το ποσό που έχει η κάρτα σας, δεν επαρκεί για τη μαυριδερούλα.

─ Καλά, βάψ’ την λίγου κα’ του ξανθό, αν γένιτι καλύτιρη τιμή, παίξι τ’ στρουμπούλου, τ’ν Αγγέλου, τ’ Μυγδάλου, παίξι να ’χαν οι καρδιές αμπάρες, παίξι για ό,τι ιπαρκεί!… 

─ Να πούμε τον ταχυδρόμο;

─ Θα πάρουμι τα τραγούδια μι τ’ν αράδα τώρα; Πέστι τουν ταχυδρόμου, πέστι του ’σπράχτουρα, του σιουφέρη, ό,τι σας σκάει πέστι κι απαρατάτι μι κι ισείς κι η τέχνη σας κι η τιχνουλουγία σας! Πλαστικό χρήμα, πλαστικά τραγούδια, πλαστική ζουή, ούλα πλαστικά…

  Πήρα τ’ γκλίτσα μ’, χιρέτ’σα τ’ς φίλοι μ’ τ’ς Λιουντίτις κι έφιβγα.  Κάτ’ στου μύλου έβαλα κι του κιφάλι μ’ στου ζουριό, ξιθέλουσι του μυαλό μ’ κι πήρα του δρόμου για τ’ Μαρκιλέσι, χαρούμινους π’ γλύτουσα του πινηντάρι… κι τ’ φουτουγραφία απ’ του Γρίβα…

Ο πλούσιος έχει τα φλουριά, έχει ο φτωχός τα γλέντια

  Η παροιμία αυτή είναι η καλύτερη οικονομική ανάλυση και μας τη δίνει η σοφία του λαού μας. «Καλύτερα καλύβα όπου γελούν, παρά παλάτι όπου κλαίνε» λέει σε μια άλλη. Έτσι είναι! Δε θέλουμε να έχουμε πολλά χρήματα! Θέλουμε να έχουμε λιγότερες ανάγκες!... Γνωρίζουμε καλά ότι υπάρχουν πολλά πράγματα που δεν αγοράζονται και άλλα που μας δωρίζονται απλόχερα, αλλά οι μέριμνες δε μας αφήνουν να τα απολαύσουμε και να τα χαρούμε.

  Ας ρίξουμε μια ματιά στη φωτογραφία από ένα ηλιοβασίλεμα στη ράχη του Αετοχωρίου. Στο βάθος η Μιρμιτζάλα, βουνά της Άρτας και του Βάλτου κι ο Αχελώος. 

  Ο ήλιος στο τελείωμα της καλοκαιρινής μέρας χρυσίζει τις κορφές και τα ταπεινά χορτάρια της γης. Ο ουρανός βάφεται με τα απαλά και γαλήνια χρώματα της δύσης.

  Κι όλη αυτή η υπέρλαμπρη ζωγραφιά έρχεται  στα μάτια σου, για να σε οδηγήσει, χωρίς να το καταλάβεις, σε αυθόρμητη δοξαστική προσευχή:

Ευλόγει η ψυχή μου τον Κύριον…

…ως εμεγαλύνθη τα έργα σου, Κύριε, πάντα εν σοφία εποίησας…

                                                                                                                                                                                         26/7/2019