Έξω από τον χορό πολλά τραγούδια ξέρω Γράφει ο Γιάννης Φρύδας ΣΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ 7.

 

Έξω από τον χορό πολλά τραγούδια ξέρω

Ξέρω τραγούδια θάλασσες, ένα σακί γιομάτο

κι αν αρχινήσω να τα ειπώ, θα ’ρθει τ’ άλλο Σαββάτο.
(στίχοι δημοτικού τραγουδιού)

Γράφει ο Γιάννης Φρύδας

ΣΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ 7

Δεμένοι στη γαλέρα τους κωπηλατούμε,

τη φαντασία μας δεν ξέρουν να τη φυλακίσουν,

μ’ αυτή και τα τραγούδια μας θα ζούμε,

όπως οι πλανεμένοι δεν μπορούν να ζήσουν…

   

Ικεί πο’ ’γραφα αυτό το ποίμα κι μι τ’ αριστερό (γιατί ήταν κιντρουαριστιρός ου πιλάτ’ς) ανακάτουνα τουν καφέ, για να μην πιάσει τσούκνα στουν πάτου, πιτάγιτι απότουμα κι μ’ λέει:

─ Τήρα να μ’ χαλά’εις τουν καφέ κι σι στρώνου ιγώ κουντά! Απουφά’ισι τι θα κάν’ς, ποίματα ή καφέδις; Όπους του πααίν’ς θα ματά του κλεί’εις του καφινείου.

Μι πείραξι πουλύ. Όμους, τι να ’κανα; Ου πιλάτ’ς έχει πάντα δίκιου, εκτός κι έχει δίκιου ου καφετζής. Έκανα πως του πήρα για καλαμπούρι κι αρχίν’σα να τραγ’δάου ένα τραγούδι τ’ Θουδουράκη:

Το Καφενείο μην το κλαις, εκεί που πάει να κλείσει,

με ΕΦΚΑ στο κεφάλι του, με ΦιΠιΑ στον σβέρκο,

να το πετιέται αποξαρχής, τα μπρίκια του σηκώνω,

ρίχνω καφέ και ζάχαρη και τα ανακατώνω

και καμακώνω το ευρώ κι ύστερα το τσεπώνω…

Τουν ινόχλησι κι αυτό... Έκατσι λίγου, σα να το’ ’φαγι η γουμάρα τ’ αλεύρι, κι κουντά ματαρχίν’σι:

─ Ήρθα να πιου έναν καφέ κι θα μ’ σπά’εις τα νεύρα; Ιπίτιδις τραγ’δάς τραγούδι αφ’νού τ’ προυδότη; Είνι μι του ΝΑΤΟΥ, δηλουσίας. Γι’ αυτό λέει, ΝΑΤΟ πετιέται... Μη σ’ πιρνάει απ’ του νου ότι δεν ξέρουμι π’ κάν’ς προυπαγάντα. Ου λαός δεν ξιχνά!

Ήξιρα ότι δεν τουν πουλυχώνιβι του Μίκη, αλλά κι ιμένα μ’ ανέφ’κι του αίμα στου κιφάλι μ’ αυτά πο’ ’λιγι, μ’ τιλείωσι κι η υπουμουνή, τουν άρπαξα:

─ Άκ’ να σ’ που, τ’ λέου. Δε θα μι πατάς κι ισύ στου σβέρκου, πο’ ’χου ανάγκη του μιρουκάματου κι ιπειδή έρχισι στου μαγαζί μ’ κι πίν’ς έναν καφέ, θ’ απουλάς ότι χαζαμάρα σο’ ’ρχιτι… Κάθι ένας ιδώ μέσα, του κουντό τ’ κι του μακρύ τ’… Είνι βουλές π’ του κάνιτι του καφινείου χειρότιρου απ’ τ’ βουλή. Ιγώ να μην κραίνου ντίπ; Ούτι να γράφου ποίματα ούτι να τραγ’δάου; Νουήματα κάνι ιπιτρέπιτι; Ιπρουχτές έπιρνα πινέματα κι σήμιρα ισύ μη βαρείς απού καταή.

─ Ποιος σι παίνιψι ισένα, αρέ κακουμοίρη;

─ Ακουρμάσ’ ν’ ακού’εις ποιος μι παίνιψι κι θα τ’ μά’εις τ’ γλώσσα σ’. Ήρθι ένας κύριους έκατσι αυτούια π’ κάθισι κι συ κι μου ’πι: «Θέλω να μου φκιάξεις έναν καφέ με 17 φουσκάλες. Θα φκιάξεις όσους καφέδες χρειαστεί, θα τους πληρώσω όλους, αλλά θα πιω αυτόν που θα έχει 17 φουσκάλες. Εντάξει;».

Τι να κάνου κι ιγώ, έχουμι ιδεί αν έχουμι ιδεί παράξινου κόσμου, αρχ’νάου να φκιάνου τουν έναν καφέ κουντά τουν άλλου. Μέτραγα φρουσκάλις, πότι 10, πότι 15, πότι 20 κι παραπάν’, κάπουτι τουν πέτ’χα! 17 φρουσκάλες! Τουν πήγα στουν κύριου, τουν έπγι και μι φώναξι για να πληρώσει.

«Είσαι σπουδαίος καφετζής» μ’ λέει, μ’ δίνει 100 ιβρώ κι συνιχίζει: «Είναι όλα δικά σου, δε θέλω ρέστα». Άστραψαν τα μάτια μ’!… Είνι πουλλά τα χρήματα αυτά, δεν κάνουν τόσου οι καφέδες πο’ ’φκιασα, τ’ λέου κι ιγώ. «Τελείωσε, είναι δικά σου» είπι κι σ’κώθ’κι να φύβγει. Ευχαριστώ πάρα πουλύ, κύριε ναύαρχε, του ’πα κι τουν ξιπρουβόδ’σα ως όξου.

─ Κι πού τουν κατάλαβις ότι ήταν ναύαρχους;

─ Έλα, ντε! Πώς τουν κατάλαβα; Ισείς τι λέτι;

Αν δε σκεφτήκατε κάτι, μη σπάτε το κεφάλι σας!... Αφού διαβάσετε και τα υπόλοιπα παρακάτω, στο τέλος υπάρχει η απάντηση. Εντάξει;

Άμμες δε γ' εσόμεθα πολλώ κάρρονες

Θυμάστε τους τρεις κύκλους χορού των Σπαρτιατών; Κατά έναν περίεργο τρόπο, έτσι ακριβώς χορεύουν και οι Αργιθεάτες. Σπαρτιάτες η Αργιθέα έχει μόνο στο Σπαρτήσι (Φλεγγαίοι, Πατουλαίοι, Λεκκαίοι), αποκλείεται να επηρέασαν αυτοί ολόκληρη την περιοχή. Δε ρώτησα και τον Λεωνίδα Χατζηαγγελάκη ή τον Κώστα Σπανό του ΘΕΣΣΑΛΙΚΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ ή την Αννίτα (ποια Πάνια, καημένε, την Αννίτα Πρασσά λέω, η οποία υπηρέτησε, ως φιλόλογος, στα Βραγκιανά και μετά στα Γενικά Αρχεία του Κράτους), για να μου λυθεί η απορία.

Χορεύουν, λοιπόν, σε τρεις κύκλους και τραγουδούν:

Χορός γερόντων: Κάποτε ήμασταν εμείς που κάναμε χαζαμάρες!

Χορός ανδρών: Τώρα είμαστε εμείς και κάνουμε μεγαλύτερες!! (δυο τα θαυμαστικά)

Χορός νέων – παιδιών: Εμείς θα σας περάσουμε, θα κάνουμε ακόμη μεγαλύτερες!!! (τρία τα θαυμαστικά και να ιδούμε)… Εγώ χορεύω συνήθως στον κύκλο των ανδρών, αλλά λόγω της ιδιότητάς μου με βάζουν πολλές φορές και με τα νιάτα. «Μ’ όποιον δάσκαλο θα κάτσεις, τέτοιον τσάμικο θα μάθεις». Σοφή παροιμία!

Αυτό γίνεται στην περιοχή, αν και υπάρχουν σε ορισμένα χωριά διαφοροποιήσεις:

Οι Σπυρελιώτες χορεύουν σε δυο κύκλους. Ο μέσα κύκλος αποτελείται από τις γυναίκες και ο έξω από τους άντρες. Τώρα, μην ψάχνετε εξήγηση, δε βρίσκεις άκρη με τους Σπυρελιώτες.

Οι Τριζολιώτες χορεύουν εις φάλαγγα κατ’ άντρα. Δεν υπάρχει χώρος ίσιος, για να αναπτυχθεί κύκλος. Μπαίνουν, λοιπόν, στη σειρά, οι Κωσταρελλαίοι κι οι Μαυραντζαίοι αρχίζουν να παίζουν κι ο χορός ξεκινάει… Βγαίνουν απ’ το χωριό χορεύοντας προς Αγορασιά. Μπροστά πηγαίνει ο Τόλης Μαυραντζάς με το ντέφι, για να μη χάνουν το βήμα (είναι κι ο νεότερος, ποιος θα πήγαινε;). Περνάνε Αγορασιά, κατευθύνονται προς Κριτσιάρι (οι Μπαλαναίοι τους καρτερούν και τους δίνουν από μια μπύρα), συνεχίζουν προς Σκάλες Τριζολιώτικες (άλλη μπύρα εκεί απ’ τους Ζουμπουρλαίους), κατηφορίζουν μετά σε αρκετά ομαλό έδαφος, περνάνε την καμάρα χορεύοντας και σε μισή ώρα ξαναφτάνουν στο χωριό. Εκεί χορεύουν για αποθεραπεία ένα γρήγορο τραγούδι (συνήθως τον ταχυδρόμο) και μπαίνει άλλος μπροστά…

Η εκπαίδευσή τους στον χορό γίνεται με ασκήσεις δοκού και περπατήματος σε τεντωμένο σκοινί. Οι φοβιτσιάρηδες γίνονται μουσικοί, γι’ αυτό έχουν πολλούς μουσικούς.

Οι Μπουκουβ’τσιάνοι έχουν άλλα χούια. Δε συμφωνούν στα τραγούδια. Στο Λαγκάδι χορεύουν μόνο το συρτό στα τρία «λαγκάδι, ξερολάγκαδο λαγκάδι» (απολύτως εθνικιστικό άσμα). Αυτό που χορεύουν τσάμικο αργό οι Κατουσιώτες, στο Ανθηρό το χορεύουν βαλς (πάντα οι πρωτεύουσες έχουν έναν αέρα ευρωπαϊκό, πώς να το κάνουμε;). Μάταια παλεύει ο Στέλιος Κωφός με το βιολί του (γεια σου, Στέλιο! Ιμείς οι γύφτοι αλληλουϊπουστηρίζουμαστι) να τους βάλει στον σωστό δρόμο. Ο Μήτσιος Κατούσιος αγανάκτησε απ’ αυτά και φκιάνει τραγούδια με κάτι Σκουλάδες. Καταπληκτικά τραγούδια! Δημήτρη, συγχαρητήρια και πολλές ευχαριστίες, εις ανταπόδοσιν που τίμησες και τη λίμνη μας!... (μη ιδείς Μήτσιου κι δεν τουν πινέψ’ς... Το ’ρξι ου άλλους του καρφί τ’).

Οι Βραγκιανίτες έχουν ισιώματα να χορεύουν, αλλά δεν ξέρουν χορό και κακώς χορεύουν. Άλλωστε, για πολλούς μήνες εκεί και τις θερμές ώρες της ημέρας, δηλαδή από 5:17 το πρωί μέχρι 23:59 το βράδυ, απαγορεύεται ο χορός λόγω… ζέστης.

Οι Στεφανιώτες τέλος, δεν πολυχορεύουν τη μέρα, για να είναι ξιαπόστατοι. Πώς να πας για κλεψιά μετά το βράδυ, άμα παλαμουδείρ’ς απ’ του χουρό;

─ Για εμάς τους Λιασκοβίτες τι έχεις να πεις; Κι εμείς χορεύουμε! πετάχτηκε ένας.

─ Έχω να πω ότι μας βοσκάγατε τον τόπο, δε θα σας βάλουμε και στον χορό…

Νεολογισμοί τριπολικοί

Η Αργιθέα είναι ένα τρίγωνο. Όπως το τρίγωνο των Βερμούδων (δηλαδή των κοντοπαντέλονων). Ο Δημήτριος ισχυρίζεται ότι η Αργιθέα έχει τρεις πόλους… (Εντάξει τον καταλάβατε! Ου Μήτσιους είνι. Πήγα να τουν πιράσου στα κλιφτά). Για να του λέει ου Μήτσιους, καπ’ ρώτ’σι, κάπ’ έμαθι, κάτ’ ξέρει… ξέρει π’ δεν ξέρουμι κι ιμείς…

Για να συννουϊόμαστι, λοιπόν, τα χωριά και οι οικισμοί της Αργιθέας χωρίζονται σε τρία μπ’λούκια: Τα Μπουκουβιτσοχώρια (περιλαμβάνουν και τα Παλιοχώρια), τα Πετριλοχώρια «για ν’ αγναντέψω στ’ Άγραφα ως τα Πετριλοχώρια» (σας επισυνάπτω και στίχο από παλιό κλέφτικο τραγούδι) και τα Βραγκιανοχώρια (τι να σας επισυνάψω γι’ αυτά;).

Έξω κι απ’ τα τρία μπ’λούκια έμεινε μόνο ένας μαχαλάς (ο θεός να τον κάνει μαχαλά). Είναι το ΑΕΤΟΧΩΡΙ, δηλαδή το Μαρκελέσι, αλλά αποφεύγουμε τελευταία να το λέμε έτσι, με το σλαβόηχον όνομα. Ο Κοτζιάς είναι ακόμη υπουργός και δε θέλει πολύ να μας κολλήσει κι εμάς σε τίποτε Σκόπια, ως βόρειο Μαρκελέσι, όπως έκανε με τη Μακεδονία…

Παρένθεση: Διάβασε κείμενα του Καφενείου και νόμισε πως υπάρχει κι άλλη γλώσσα στην Ελλάδα, η οποία ανήκει στις σλαβικές γλώσσες όπως η… μακεδονική. Τώρα, πώς γίνεται σλαβικές γλώσσες να γράφονται με ελληνικά γράμματα, τι να σας πω, ρωτήστε τον!… Η Ιστορία ήδη του ετοιμάζει την προτομή. Προς το παρόν, ψάχνει το κοτρώνι που θα πελεκήσει ο γλύπτης αυτή τη μορφή, αυτή τη στούρνα της εξωτερικής πολιτικής… Κλείνει η παρένθεση…

Το Αετοχώρι έμεινε έξω για τέσσερις λόγους:

1. Θέλησαν τα άλλα χωριά να έχουν ένα μέρος για τις τράπεζές τους, όπως έχουν οι Ευρωπαίοι την Ελβετία, καταλάβατε; Είναι και όμορφο όπως η Ελβετία και όσοι δεν το βλέπουν, απλώς πάσχει η φαντασία τους.

2. Οι κάτοικοί του είναι έντιμοι, βασικό στοιχείο τραπεζικής εμπιστοσύνης. Οι Μαρκελεσιώτες δεν έκλεβαν ποτέ, εκτός και το μανάρι ήταν παχύ.

3. Απέχει εξίσου από τα άκρα των τριών πόλων. Αν είναι κάποιος που δεν πιστεύει, ας πάρει το πασέτο και να μετρήσει στον χάρτη.

4. Είναι ο μόνος αυθεντικός οικισμός που απέμεινε με χωματόδρομο, γι’ αυτό έρχονται να τον επισκεφτούν όλοι οι Αργιθεάτες που νοσταλγούν την παλιά εικόνα του τόπου τους και προπαντός τους χωματόδρομους…

Αυτά με τα ονόματα. Όποιος έχει ένσταση να την υποβάλει εντός 15 ημερών.

Μαραθώνιοι στην Αργιθέα

Ο καφετζής καταθέτει σήμερα γραπτώς μια πρόταση που λέει κατά καιρούς, αλλά κανένας δεν του δίνει σημασία, μάλλον ευτυχώς, γιατί η πρόταση δεν είναι και εύκολη.

Τελευταία, που η κοιλάδα Αχελώου βρίσκεται στο προσκήνιο, τι θα λέγατε για έναν αγώνα αντοχής όπως ο Μαραθώνιος, ο οποίος να ξεκινά από τη γέφυρα Κοράκου και να τερματίζει στη γέφυρα Καταφυλλίου ή αντίθετα και που θα ενώνει τρεις νομούς και τρεις περιφέρειες; Η πρόταση θα ήθελα να έχει πρώτο αποδέκτη τον Νίκο Γούλα, ο οποίος είναι χρόνια καταξιωμένος μαραθωνοδρόμος και τον γιο του, τον Αποστόλη, που είναι πρόεδρος των μαραθωνοδρόμων Λάρισας. Προσθέτω σ’ αυτούς και τον επίσης μαραθωνοδρόμο γαμπρό μας Φιλάρετο Κυριακάκη. Αυτοί μπορούν να μας πουν, τι μπορεί να γίνει.

Οι τρεις πρώτοι αθλητές θα κερδίζουν τα γνωστά μετάλλια και τριήμερη διαμονή για ξεκούραση στο Αετοχώρι. Οι υπόλοιποι θα κουβαλούν επί τριήμερο πέτρες, για την αναστήλωση της γέφυρας Κοράκου. Μενέλαε, πάρ’ τους!

Κανονικά και Δημοτικό Συμβούλιο έπρεπε να βγάζουμε έτσι… Τους πρώτους τερματίσαντες… (Σκεφτείτε τον Τσιβόλα να τρέχει κι αν μπορείτε, κρατηθείτε να μη γελάσετε. Λάμπρο, μείνε σοβαρός εσύ και συνέχισε να τρέχεις. Τον έχω στημένο τον αγώνα…).

Άλλη πρόταση είναι να γίνεται ο χωματοδρομομαραθώνιος Αργιθέας από Ι.Μ. Σπηλιάς ως το Καρφί Μαράθου. Αυτός θα μειώνεται σε μήκος χρόνο με τον χρόνο, όσο προχωράει η άσφαλτος και θα πανηγυρίσουμε όταν καταργηθεί, ως άνευ αντικειμένου. Πάντως, απ’ τη στιγμή που θα περνάει και στον Μάραθο, δεν τίθεται θέμα αν είναι μαραθώνιος…

Μετά απερίσπαστοι θα συνεχίσουμε την αποπεράτωση του Μουσείου Αχελώου!...

Το ξεχάσατε; Ξεχασιάρηδες! Ε, ξεχασιάρηδες!

Ευχαριστήριο στον Δημήτρη Μυστακίδη… και μια δεύτερη πρόταση

Μια ιδέα του σπουδαίου μουσικού Δημήτρη Μυστακίδη, προκάλεσε μια πρωτόγνωρη για τον τόπο μας μουσική εκδήλωση, που έγινε στο μαγαζί του Βάιου Ποζιού τέλος Απρίλη, με τη συμμετοχή εκατό περίπου μουσικών απ’ όλη την Ελλάδα. Ένιωσα την ανάγκη τότε, να του στείλω ένα ευχαριστήριο mail.

Αν και δεν ενδιαφέρει η προσωπική μου αλληλογραφία, επειδή θέλω και δημόσια να τον ευχαριστήσω και επειδή υπέβαλα ταυτόχρονα μια πρόταση σας τα κοινοποιώ:

Αγαπητέ, Δημήτρη

Αν και δε σε γνώρισα ποτέ από κοντά, επικοινωνώ σήμερα μαζί σου, γιατί θέλω να σε ευχαριστήσω και να σε συγχαρώ για την τιμή και την προσφορά σου στη μικρή μου πατρίδα, την Αργιθέα Καρδίτσας, όπου πρόσφατα πραγματοποίησες μια εντυπωσιακή και πρωτοπόρα εκδήλωση. Δυστυχώς, λόγοι ανάγκης δε μου επέτρεψαν να είμαι εκεί, αν και γνώριζα για την πρωτοβουλία σου αυτή από τότε που την ανακοίνωσες. Τη δυσκολία των συνθηκών, αλλά και τη σπουδαιότητα αυτής της εκδήλωσης αποτιμούν μόνο όσοι γνωρίζουν βιωματικά τη ρημαγμένη ύπαιθρο της χώρας μας.

Πιστεύω πως αν όλοι οι σπουδαίοι καλλιτέχνες προγραμμάτιζαν και αφιέρωναν μία φορά τον χρόνο να εμφανίζονται στην ύπαιθρο για μια εκδήλωση, έστω και το καλοκαίρι που τα ερημωμένα χωριά μας αποκτούν για λίγο ζωή, θα ήταν πολύ σημαντικό και για πολλούς λόγους αυτό. Πόσο μάλλον, όταν γίνονται στις μέρες ερημίας και μοναξιάς των λιγοστών κατοίκων τους.

Είσαι ο πρώτος που το κάνει. Όσο κι αν το πνεύμα σου είναι «κανείς δεν ηγείται, κανείς δεν προηγείται», πάντα κάποιος ανοίγει ή δείχνει τον δρόμο. Σκέψου, σε πόσους έδειξες ότι πάντα η κοινωνία μας θα έχει την ανάγκη της ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ χωρίς ΖΗΤΗΣΗ. Σκέψου, πόσοι θα μυηθούν στην αναζήτηση του ωραίου και της γαλήνιας αρμονίας που μοιράζει απλόχερα η φύση.

«Στην ζωή δεν μπορούμε μόνο να παίρνουμε, πρέπει και να δίνουμε. Και η τέχνη είναι για όλους όσους την έχουν ανάγκη…». Έτσι δε λες;

Ας γίνουν και οι «από μηχανής μουσικοί» αιτία που θα αφυπνίσει όλους αυτούς που αγνοούν την ξεχασμένη Ελλάδα, που λησμονούν τον τόπο και τον τρόπο της ψυχής της. Εύχομαι να ακολουθήσουν κι άλλοι την πρωτοβουλία σου! Αντίδωρα στον κόπο

σου η χαρά της προσφοράς κι η δική μας ευγνωμοσύνη…

Γιάννης Φρύδας

και η απάντηση…

Αγαπητέ Γιάννη
Σ ευχαριστώ πάρα πολύ για το πολύ συγκινητικό mail σου.
Έπρεπε να ήσουν εκεί, για να δεις τα καθαρά πρόσωπα των ανθρώπων που συμμετείχαν. Η απαισιοδοξία δεν πρέπει να μας καταβάλει. Όλα μπορούν να γίνουν πολύ καλύτερα. Και θα γίνουν.

Με εκτίμηση
Δημήτρης Μυστακίδης

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΓΡΙΦΟΥ:

Κατάλαβα ότι ήταν ναύαρχος, γιατί φορούσε τη στολή του.

Όμως, δεν είσαι εντάξει. Είπαμε να διαβάσεις πρώτα και τα υπόλοιπα και στο τέλος να δεις την απάντηση. Η περιέργειά σου σε παρέσυρε κι αυτό τιμωρείται.

Γύρνα τώρα πάλι πίσω και διάβασέ τα με τη σειρά!

23/9/2018

Ο Νεομάρτυς Σταμάτιος εκ Βόλου (16/8/1680)1 + ΒΙΝΤΕΟ Του Κων. Α. Οικονόμου δασκάλου στο 32ο Δ. Σχολείο Λάρισας

 

Ο Νεομάρτυς Σταμάτιος εκ Βόλου (16/8/1680)¹ + ΒΙΝΤΕΟ 

Του Κων. Α. Οικονόμου δασκάλου στο 32ο Δ. Σχολείο Λάρισας

Ο Σταμάτιος γεννήθηκε στο χωριό Άγιος Γεώργιος Νηλείας του Πηλίου και καταγόταν από την φημισμένη οικογένεια των Σταματόπουλων, που ήκμασε στο κεφαλοχώρι αυτό, μέχρι το 1821. Ακόμη και σήμερα, οι ντόπιοι δείχνουν τον τόπο της πατρικής του οικίας, όπου σώζονται ερείπια και μια κρήνη που ονομάζεται «βρύση του Αη Σταμάτη». Από μικρός ο Σταμάτιος διακρίνονταν για την πίστη στο Χριστό και την αγάπη στη σκλαβωμένη πατρίδα καθώς, ζώντας στον 17ο αιώνα, ζούσε έντονα την καταπίεση των Ελλήνων από τον κατακτητή. Όταν κάποιος αγάς ήρθε στην περιοχή τους για να συγκεντρώσει τις ετήσιες εισφορές (χαράτσια) για το σουλτάνο, αδίκησε τους φτωχούς ραγιάδες. Έτσι μια αντιπροσωπεία των κατοίκων της περιοχής, μεταξύ των οποίων και ο Σταμάτιος, στάλθηκε στην Υψηλή Πύλη για να διαμαρτυρηθεί στο μεγάλο βεζύρη². Ο τοπικός αγάς είχε επιβάλει αβάσταχτους φόρους χάριν της Βαλιδέ χανούμ Κιοσσέμ, στην οποία είχε δωρηθεί η χερσόνησος της Μαγνησίας. Όμως ο ανώτατος αυτός Οθωμανός, στον οποίον έκαναν την καταγγελία, όντας φίλος του άδικου αγά, έδωσε εντολή να τους ξυλοκοπήσουν άγρια και έπειτα να τους διώξουν. Καθώς οι φρουροί τους έδιωχναν σπρώχνοντάς τους από το οίκημα του βεζύρη, κάποιοι παριστάμενοι Οθωμανοί, βλέποντας ότι ο Σταμάτιος διαμαρτυρόταν φωνάζοντας περισσότερο, τον συνέλαβαν και τον οδήγησαν πίσω στο βεζύρη με την ψευδή κατηγορία ότι, ενώ ήταν παλιότερα Μουσουλμάνος, αρνήθηκε την παλιά του πίστη και είχε γίνει πλέον Χριστιανός.

 Ο ίδιος το αρνήθηκε, αλλά ο βεζύρης τον έστειλε στον κριτή. Εκεί και πάλι ο Σταμάτιος αρνήθηκε τις κατηγορίες, αλλά ο κριτής του απάντησε πως, ακόμα κι αν η κατηγορία ήταν ψεύτικη, εκείνος έπρεπε τώρα να αλλαξοπιστήσει! Όμως ο γενναίος Μάρτυρας του απάντησε ότι προτιμούσε να πεθάνει παρά να αρνηθεί την πίστη του. Τότε ο κριτής τον έστειλε πίσω στο βεζύρη για ν' αποφασίσει ο ίδιος για την τύχη του. Ο μεγάλος αξιωματούχος του σουλτάνου προσπάθησε να καλοπιάσει τον Άγιο με κολακείες και υποσχέσεις για πλούτη κι αξιώματα, όμως εκείνος του απαντούσε με θάρρος πως ο πλούτος του κι η δόξα του ήταν ο Ιησούς Χριστός. Τότε διατάχθηκε να ριχτεί στη φυλακή και να τιμωρείται καθημερινά. Έπειτα από λίγες μέρες οδηγήθηκε πάλι στο βεζύρη, ο οποίος πίστευε πως ο Σταμάτιος θα είχε αλλάξει γνώμη. Βλέποντας το αμετάθετο της πίστης του, τον απείλησε πως αν δεν γινόταν Μουσουλμάνος θα διέταζε το θάνατό του. Εκείνος και πάλι έμεινε ανυποχώρητος σαν βράχος. Τότε ο βεζύρης διέταξε τον αποκεφαλισμό του Μάρτυρα, που έγινε τη 16η Αυγούστου του 1680, μπροστά στον Ιερό Ναό της Αγίας Σοφίας της Πόλης. Αξίζει να σημειώσουμε πως μέχρι πριν λίγα χρόνια ο Άγιος Νεομάρτυς Σταμάτιος ταυτιζόταν με τον Άγιο Απόστολο το Νέο καθώς ήταν από κοντινά χωριά και μαρτύρησαν την ίδια μέρα, σε διαφορετικό χρόνο. 

   

O Αγιος Απόστολος ο Νέος, από τον Αγιο Λαυρέντιο Πηλίου, μαρτύρησε στις 16 Αυγούστου 1686, ο δε Αγιος Σταμάτιος, από τον Αγιο Γεώργιο Νηλείας Πηλίου, στις 16 Αυγούστου 1680. Έτσι φαίνεται πως, με την πάροδο των ετών, οι δύο αυτές μορφές των Νέων Μαρτύρων ταυτίστηκαν στη συνείδηση των πιστών Πηλιορειτών.

Ο θεολόγος Βασίλειος Σκιαδάς, τεκμηρίωσε την άποψη ότι ο Αγιος Σταμάτιος είναι διαφορετικό πρόσωπο από τον Αγιο Απόστολο το νέο. Από τότε καθιερώθηκε από την Ι. Μ. Δημητριάδος (αρχιερατεύοντος του ήδη μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου) να τιμάται η μνήμη του, στον Αγιο Γεώργιο Νηλείας, (κτίσθηκε παρεκκλήσι επ’ονόματί του, στο ναό του Αγ. Γεωργίου) την πρώτη Κυριακή μετά την 16η Αυγούστου που ήταν η ημέρα του μαρτυρίου του, ενώ στις 16/8 τιμάται η μνήμη του αγίου Αποστόλου του Νέου.

   

Την ημέρα του εορτασμού της μνήμης του Αγίου Σταματίου μεταφέρεται εν πομπή στον πανηγυρίζοντα ναό το τμήμα του λειψάνου του, που διασώζεται στην Ιερά Μονή Παμμεγίστων Ταξιαρχών Πηλίου.

Τροπάριο: Ο μάρτυς Σταμάτιος εν τη αθλήσει αυτού, ημάς συνεκάλεσε μέλψαι την μνήμην αυτού, την θείαν εν άσμασιν, ούτος γάρ ο γενναίος, του Σωτήρος οπλίτης, ήσχυνε τούς της Άγαρ ασεβείς αποτόμως, διό και διά ξίφους απήλειφε.

konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Εδώ και χρόνια ο Άγιος Σταμάτιος τιμάται την πρώτη Κυριακή μετά την 16η Αυγούστου που ήταν η ημέρα του μαρτυρίου του, ενώ στις 16/8 τιμάται η μνήμη του αγίου Αποστόλου του Νέου.

2. Ο Μ. Βεζύρης ήταν αξίωμα ανάλογο μ' αυτό του σημερινού πρωθυπουργού.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

ΚΑΙ ΕΔΩ: https://www.youtube.com/watch?v=-q4-cfx-bL8&list=PLH04F-N8L60GhXDwYd6AGyeZPn_a9jEKU&index=13

Ο Άγιος Απόστολος ο Νέος από τον Α. Λαυρέντιο Πηλίου (16/8/1686) Του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου στο 32ο Δ. Σχολείο Λάρισας

 

Ο Άγιος Απόστολος ο Νέος από τον Α. Λαυρέντιο Πηλίου (16/8/1686)

Του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου στο 32ο Δ. Σχολείο Λάρισας

   

  Ο Άγιος Απόστολος γεννήθηκε στον Άγιο Λαυρέντιο του Πηλίου και καταγόταν από φτωχούς αλλά ευσεβείς γονείς. Ο πατέρας του ονομαζόταν Κων/νος Σταματίου. Ο Απόστολος σε ηλικία 15 ετών έμεινε ορφανός από μητέρα και πατέρα, έτσι αναγκάστηκε, για λόγους βιοποριστικούς να μεταβεί στην Κωνσταντινούπολη, όπου ανέλαβε εργασία σ΄ ένα καπηλειό (ταβέρνα). Εκείνα τα χρόνια οι συμπατριώτες του Αγίου βασανίζονταν σκληρά και φορολογούνταν άδικα και δυσβάστακτα. Έτσι μια ομάδων ανδρών του χωριού Α. Λαυρέντιος μετέβη στην Πόλη για να καταφύγουν στους επιτρόπους της Βαλιδέ χανούμ (μητέρα του σουλτάνου), μήπως και βρουν το δίκιο τους. Όμως οι Οθωμανοί επίτροποι, όχι μόνο δε δέχτηκαν το δίκαιο των παραπόνων τους, αλλά οδήγησαν τρεις απ΄ αυτούς σιδηροδέσμιους στις φυλακές. Κάποιοι συμπατριώτες τους ανέβηκαν μετά από μέρες στην πρωτεύουσα για να ενεργήσουν ώστε να απελευθερωθούν οι άδικα φυλακισμένοι. Αυτοί ζήτησαν τη συμπαράσταση του Αποστόλου, επειδή πίστευαν ότι θα είχε γνωριμίες με τους Οθωμανούς επειδή εξυπηρετούσε πολλούς απ' αυτούς στο καπηλειό. Ο Μάρτυρας δέχτηκε να παρουσιαστεί στον αξιωματικό Γιουσούφ και να παραδώσει τη γραπτή αναφορά που του παρέδωσαν οι συμπατριώτες του. Ο Γιουσούφ όμως διέταξε να στείλουν τον Απόστολο στο βοεβόδα¹. Εκείνος τον αλυσόδεσε και ζητούσε τα χαράτσια των τεσσάρων ετών της περιόδου που έλειπε από το χωριό του και συνεπώς δεν είχε φορολογηθεί. Εκείνος του απάντησε πως από την πατρική του περιουσία υπήρχε ένα σπίτι στον Α. Λαυρέντιο και το παραχωρούσε στο βοεβόδα με σκοπό να το πουλήσει και να εισπράξει τους “χρωστούμενους φόρους”. Ο Οθωμανός, φιλοχρήματος καθώς ήταν, δέχτηκε με μεγάλη χαρά. Την επομένη μάλιστα είχε σκοπό να απολύσει και αυτόν και τους τρεις συμπατριώτες του. Ένας γέροντας, όμως, πρόκριτος του χωριού, μαθαίνοντας ότι την επόμενη μέρα οι κατάδικοι θα απελευθερώνονταν και ο νεαρός Απόστολος θα απολάμβανε όλη τη “δόξα” μεταξύ των συγχωριανών του, πράγμα που φαντάστηκε ότι θα μείωνε τη δική του “αξία” στην τοπική κοινωνία, ενήργησε με δόλο. Προσήλθε λοιπόν στο βοεβόδα και του είπε ότι ο Απόστολος ήταν ο υποκινητής της όλης ταραχής, απειλώντας μάλιστα πως αν τον απελευθέρωνε θα ζητούσε την επέμβαση της βασιλομήτορος². Φοβισμένος ο βοεβόδας, όχι απλά δεν απέλυσε το Μάρτυρα, αλλά διέταξε τους υπηρέτες του να τον δέρνουν και να τον βασανίζουν καθημερινά στο κελί του. Κάποια μέρα ο Απόστολος, όταν οι φύλακές του δεν τον πρόσεχαν, κατόρθωσε να βγάλει την αλυσίδα από το ένα του πόδι και αργοπατώντας προσπάθησε να δραπετεύσει αλλά προδόθηκε από τον ήχο των αλυσίδων του. Μαθαίνοντας ο βοεβόδας την προσπάθεια του Αγίου, άρπαξε έναν πέλεκυ και άρχισε να τον χτυπάει άγρια με το πίσω μέρος αυτού του τσεκουριού. Τότε ο Άγιος βογκώντας τον ρώτησε: “Γιατί με δέρνεις και με τυραννάςσκληρόκαρδα;” Ο Αγαρηνός του απάντησε άγρια: “Γιατί να σε λυπηθώ; Μήπως είσαι κι εσύ Μωαμεθανός και καλύτερος από μένα;” Τότε οι υπηρέτες του βοεβόδα απάντησαν: “Ναι, αυτό είπε”, θέλοντας να συκοφαντήσουν το Μάρτυρα. Τότε ο βοεβόδας έδωσε εντολή να φωνάξουν τον κουρέα για να του κάνουν την περιτομή. Όμως ο Άγιος μ΄ όση δύναμη του είχε απομείνει φώναξε πως γι΄ αυτόν ήταν προτιμότερο να του κόψουν το κεφάλι παρά να δεχτεί να περιτμηθεί. Έτσι, παρά τις υποσχέσεις, τις κολακείες και τις απειλές για θάνατο, παρέμενε σταθερός σαν βράχος στην πίστη του. Οι Οθωμανοί άρχοντες πήραν την απόφαση να τον αποκεφαλίσουν. Στο δρόμο προς τον τόπο του μαρτυρίου του ο Άγιος βάδιζε χαρούμενος σαν σε γάμο ή γιορτή, ζητώντας συγνώμη από αυτούς που τον ακολουθούσαν κι από τους περαστικούς. Το μαρτυρικό τέλος του Αποστόλου έλαβε χώρα στην ακτή του Κεράτιου κόλπου, μπροστά στο Γενή (νέο) τζαμί της Πόλης. Για να επιβραδύνουν το μαρτύριό του οι τύραννοι, τον χτύπησαν τρεις φορές με το ξίφος προτού του δώσουν το τελειωτικό χτύπημα και να παραδώσει ο Νεομάρτυρας την αγία του ψυχή στα χέρια του Δημιουργού. Λίγες μέρες αργότερα οι Χριστιανοί της Πόλης ζήτησαν κι έλαβαν από τους Οθωμανούς την αγία κάρα του Μάρτυρα, την οποία και κατέθεσαν στον Ι. Ν. του Αγίου Δημητρίου στη συνοικία Ταταύλα. Αργότερα θεμελιώθηκε προς τιμήν του Αγίου Αποστόλου του Νέου Ιερός Ναός στην ιδιαίτερη του πατρίδα, τον Άγιο Λαυρέντιο,εκεί ακριβώς όπου βρισκόταν η οικία του Μάρτυρα.

Απολυτίκιο. Ήχος γ’.

“Θείον βλάστημα της Θεσσαλίας, νέον καύχημα της Εκκλησίας, ανεδείχθης Νεομάρτυς Απόστολε, υπέρ Χριστού γαρ αθλήσας στερρότατα, της ευσέβειας την δόξαν ετράνωσας. Άλλα πρέσβευε Κυρίω τω Σε δοξάσαντι, δωρήσασθαι ήμιν το μέγα έλεος.“

konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Χρησιμοποιούμε τα ονόματα και τα αξιώματα των Τούρκων, όπως είναι γραμμένα στα συναξάρια της Εκκλησίας.

2. Επρόκειτο για τη μητέρα του σουλτάνου Μεχμέτ (Μωάμεθ) Δ΄.

Φορτωμένα κόκαλα: Κείμενο- AUDIOBOOK του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη Διαβάζει ο Κων/νος Οικονόμου

 

Φορτωμένα κόκαλα:  Κείμενο- AUDIOBOOK

του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη 

Διαβάζει ο Κων/νος Οικονόμου

Περιοδικό Νέα Ζωή, τεύχος 37, Οκτώβριος 1907, σελ. 643-646

Ἀνεβαίνομεν τὸ βουνὸν, πεζοὶ, μὲ τὸ γαϊδουράκι φορτωμένον, ὁ παπ’ Ἀνδρέας, ὁ καλός μας εὐχέτης, κι’ ὁ μακαρίτης ὁ Λαμιαῖος, κι’ ἐγὼ, κι’ ὁ Ἀλέκος τὸ Φωτάκι, ὁ μικρὸς καὶ πρόθυμος φίλος μας. Εἰς ὅλα ἦτον πάντοτε ἕτοιμος νὰ τρέχῃ ἀκούραστος, ὅ,τι ἤθελες τὸν διατάξει. Νὰ πάῃ στὸ χωριὸ, διὰ θέλημα, δυὸ ὧρες δρόμον, καὶ πάλι, φορτωμένος, ὀπίσω νὰ ἔλθῃ· νὰ σκουπίσῃ ὅλον τὸ ἐξωκκλήσι, καὶ τὸν αὐλόγυρον, καὶ τὰ κελλιὰ, μὲ πρόχειρον σκούπαν ἀπὸ σπαρτίνες καὶ θάμνους· νὰ τρέξῃ κάτω στὸν αἰγιαλόν, διὰ νὰ μᾶς φέρῃ πεταλίδες, καὶ κοχύλια, καὶ πετροκάβουρα, διὰ τὸ ὀρεκτικὸν δεῖπνόν μας καὶ νὰ γυρίσῃ μετὰ μίαν ὥραν μὲ μίαν ποδιὰν γεμάτην· εἶτα ν’ ἀνάψῃ φωτιάν, νὰ ψήσῃ, νὰ μαγειρεύσῃ ὅλα τὰ ἐδέσματα· καὶ νὰ ἔχῃ τὴν ἐπιστασίαν τοῦ παγουριοῦ καὶ τῆς φλάσκας, διὰ νὰ εὑρίσκωνται δροσερὰ εἰς τὸ ρεῦμα, ἀκριβῶς ὑπὸ τὴν βρύσην· εἰς ὅλα ἦτον μονάκριβος.

Ἕκτος μᾶς εἶχεν ἀκολουθήσει ὁ σκύλος τοῦ Σταμάτη τοῦ Ἀλεξανδράκη, σκύλος προωρισμένος ὀψέποτε νὰ μένῃ ἀδέσποτος. Ὁ ἄτυχος καὶ κακοκέφαλος φίλος μας, ὁ Σταμάτης, ἀφοῦ ἐμάλωσε μὲ ὅλους τοὺς συγγενεῖς καὶ τοὺς φίλους του, καὶ σχεδὸν μὲ ὅλον τὸν κόσμον, ἤρχισε νὰ πάσχῃ ἀπὸ περιοδικὰς ἀφανείας, ὁποῦ ἦσαν τὰ προανακρούσματα τῆς ὁριστικῆς ἐξαφανίσεώς του ἀπὸ τὸν μάταιον κόσμον. Πότε ἐκρύπτετο, ὡς ἔλεγαν, εἰς μίαν ἐρημικὴν σπηλιὰν, πότε ἐπήγαινε νὰ μείνῃ ὀλίγας ἡμέρας εἰς τὸ Μοναστήρι, πότε ἐταξίδευεν, ἄγνωστον ποῦ· καὶ ὅλας αὐτὰς τὰς φορὰς, τὸν ἄτυχον Σαψώνην, τὸν ἄφηνεν εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἀνθρώπων τῆς ἀγορᾶς, ἂν θὰ εὐαρεστοῦντο ποτὲ νὰ τοῦ ρίψουν ἓν ξηροκόμματον. Συχνὰ ὁ Γιωργὸς ὁ Λαφκιώτης ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ ἀρχαιοπρεποῦς καὶ ἀναλλοιώτου καφενείου εἰς τὴν παραθαλασσίαν, ἂν καὶ τοῦ εἶχε φάγῃ ὀλίγας ἑκατοντάδας δραχμῶν, καλῇ τῇ πίστει, ὁ ἀφέντης τοῦ Σαψώνη, ᾤκτειρε τὸ ἄκακον θρέμμα, καὶ τοῦ ἔρριπτεν ὀλίγα κόκκαλα. Ἐμὲ, ἀφοῦ μὲ κατεσκόπευεν ὁ Σαψώνης, ἀπὸ καφενεῖον εἰς ὕπαιθρον, καὶ ἀπὸ κιόσκι εἰς τένταν, ἐπὶ τῆς προκυμαίας, τέλος, μὲ ἠκολούθει ὁριστικῶς εἰς τὴν οἰκίαν ὅπου ἔπρεπε νὰ τοῦ ρίψω τι ἐκ τοῦ ὑστερήματος.

Ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ καλά του ὅταν ἦτο ὁ Σταμάτης, διὰ τὸν περιπαθῶς ἀφωσιωμένον σκύλον δὲν εἶχε λάβῃ ἄλλην πρόνοιαν, εἰμὴ νὰ τὸν ρίπτῃ αἰφνιδίως εἰς τὸ κῦμα, γαυγίζοντα καὶ μὴ θέλοντα, διὰ νὰ κολυμβᾷ. Τὸν εἶχεν ἀφήσει ἀκούρευτον καὶ βαθύτριχον ἀπὸ χρόνων πολλῶν. Ἦτο πολὺ μαλλιαρὸς σκύλος. Τὴν φορὰν αὐτὴν, ἀφοῦ μᾶς ἐμυρίσθη πῶς ἡτοιμαζόμεθα δι’ ἐκδρομὴν, εἶχε δείξει ἀνήσυχον περιέργειαν, ὅταν ἐφορτώνετο τὸ ὀνάριον, καὶ εἶχε πλησιάσει νὰ ὀσφρανθῇ τὶ περιεῖχεν ὁ σάκκος ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον ὁ Ἀλέκος εἶχε περιδέσει καὶ φορτώσει περὶ τὸ σάγμα, εἰς τὴν ἀριστερὰν πλευρὰν τοῦ ζώου. Δεξιὰ εἶχε φορτωθῇ ὁ μάρσιππος μὲ τὰ ἱερὰ τοῦ Παπᾶ, εἷς κάλαθος μὲ τρόφιμα, καὶ μία φλάσκα μὲ οἶνον. Εἶτα, μᾶς ἠκολούθησε μὲ βῆμα, αὐτόκλητος.

⁂

Πρὶν ἀρχίσωμεν ν’ ἀνερχώμεθα τὸ βουνὸν, εἴχομεν σταθμεύσει εἰς τὸ Συνοδάρι, ὡραίαν τοποθεσίαν, βαθεῖαν μεταξὺ τῶν ἐλαιώνων, εἰς ἕνα ζυγὸν, εἰς τὴν κορυφὴν ἑνὸς ρεύματος, ὅπου ἠκούετο μονότονος, ὁ ρυθμικὸς κρότος τῆς φτερωτῆς τῶν νερομύλων. Ἦτον ὡραῖον καλοκαιράκι τοῦ Ἁγ. Δημητρίου, 19η Ὀκτωβρίου. Μαργαριτάρια ρευστὰ, ἀστεροειδῆ ἔσταζαν τρέμοντα, φλογοβολοῦντα, ἀπὸ τὴν ἀεικίνητον φτερωτὴν, εἰς τὴν ἐκβολὴν τοῦ νεροῦ, εἰς τὴν κάτω βάσιν τοῦ τοίχου, φθινοπωρινὰ ἔντομα ἐβόμβουν γύρῳ εἰς τοὺς θάμνους, θροῦς πτερῶν ἠκούετο βαθειὰ εἰς τὴν φυλλάδα, αὔρα ἐστέναζε δονοῦσα τοὺς κλῶνας τῆς πλατάνου, καὶ νοτερὴ ἀνεμώνη ἐφύτρωνε κάτω εἰς τὴν ρίζαν τοῦ θάμνου. Ὁ Ἀλέκος εἶχε βάλῃ τὸ παγούρι εἰς τὴν βρύσιν νὰ δροσισθῇ, καὶ μετὰ μικρὰν ἀναψυχὴν ἐξηκολουθήσαμεν τὴν ὁδοιπορίαν. Τέλος περὶ τὴν δύσιν τοῦ ἡλίου ἐφθάσαμεν εἰς τὴν κορυφὴν τοῦ πρώτου βουνοῦ, καὶ ἀντικρύσαμεν τὸν λευκόφαιον γυμνὸν κῶνον τοῦ Κουρούπη, ὅπου βράχοι κρεμαστοὶ φαίνονται νὰ κατέρχωνται μᾶλλον ἐκ τῶν ἄνω, προεξέχοντες εἰς τὸ μέτωπον, σχηματίζοντες λάκκον πρὸς τὸ βάθος, ἐπιστέφοντες τὸ κορύφωμα τοῦ ἀπατήτου βουνοῦ. Μόνος ὁ κουμπάρος ὁ Θεοδόσιος, μὲ τὰ ἐλαφρὰ πέδιλά του καὶ μὲ τὸ πτερωτὸν βῆμά του, ἔχει τὸ χάρισμα ν’ ἀνέρχεται εἰς τὰ ὕψη ἐκεῖνα, τείνων τὴν μακρὰν ράβδον, κ’ ἐλαύνων τὰς αἶγάς του, μὴ τυχὸν ἀποπλανηθῇ καὶ βραχωθῇ καμμία εἰς τόπον ἄβατον, ὁπόθεν νὰ μὴ δύναται νὰ ἐπιστρέψῃ πλέον, ὅπως συμβαίνει κἄποτε. Καὶ τὰ γιεράκια μὲ τοὺς πενθίμους κρωγμούς των, ζηλοτύπως φρουροῦσι τὰς ἀκρότητας ἐκείνας, ἐνεδρεύοντα πότε-πότε διὰ ν’ ἁρπάσωσι καμμίαν ὄρνιθα ἢ ἄλλο θρέμμα ἀπὸ τὰς σποραδικὰς καλύβας τῶν βοσκῶν.

Ὁ ναΐσκος τοῦ Ἁγ. Χαραλάμπους, λευκὸς ἄσπιλος, μὲ τὰ κελλία του τὰ λευκὰ, δύο κόρδαις χαμηλὰ, μονόροφα, καὶ μίαν γωνίαν ὑψηλὴν, δυτικοβορείαν, χρησιμεύουσαν ὡς ξενῶνα—ὅπου φαιδρύνεται ἡ θλιμμένη ψυχὴ, ἅμα ἀναβῇ τις καὶ κυττάξῃ ἀπὸ τὸ παράθυρον—τοὺς πελωρίους βράχους τοῦ βουνοῦ ἐπάνω, καὶ τὸ πέλαγος τοῦ βορρᾶ ἁπλούμενα πρὸς τὴν Χαλκιδικὴν καὶ τὸν θεσπέσιον Ἄθωνα — μὲ τὸ κωδωνοστάσιόν του, μὲ τῇς δύο καμπάνες, ὅπου καλοῦσι μὲ γλυκείαν παραπονετικὴν φωνὴν τοὺς Χριστιανοὺς τοὺς ἀμελεῖς εἰς τὰ θεῖα—εἶνε ποθηνὸν προσκύνημα ὅλων τῶν νησιωτῶν, καὶ τῶν κατοίκων ἀκόμη τῆς ἀντικρυνῆς κωμοπόλεως, ὁποῦ λευκάζουν κατέναντι τὰ κτίριά της ἐπὶ τῶν πολυσχιδῶν κλιτύων τῆς δειράδος. Ἐκεῖ ἐφθάσαμεν. Ἐμβήκαμεν εἰς τὸν μοσχομυρισμένον ναὸν, κ’ ἐκάμαμεν ἐν συγκινήσει τὸν σταυρόν μας.

Ἡ φτωχὴ καλόγρῃα μᾶς ὑπεδέχθη μετὰ χαρᾶς. Ἐβοήθησε τὸν Ἀλέκον νὰ ξεφορτώσῃ τὸ γαϊδουράκι, καὶ ἀνέλαβεν αὐτὴ τὸ ἀριστερὸν φορτίον, τὸν σάκκον ἐκεῖνον, νὰ τὸν ἀποθέσῃ καταγῆς, χωρὶς νὰ εἰξεύρῃ μήτε νὰ πολυπραγμονῇ τὸ τὶ περιεῖχε.

Τότε ὁ Σαψώνης πλησιάσας, ἔβαλε τὸ ρύγχος του μεταξὺ τῶν δύο χειρῶν τῆς γραίας, καὶ σιμά εἰς τὸ δεμένον στόμιον τοῦ σάκκου, καὶ ἀφῆκε μικρὰν ὑλακήν. Ἡ γραῖα τὸν ἐδίωξε.

— Μῆτερ Εὐπραξία, εἶπεν ὁ Λαμιαῖος, καθὼς ἐξήλθομεν ἀπὸ τὸν ναὸν, πάρε ἐκεῖνο τὸ προσόψι τὸ δεμένο, ἀπὸ τὸ κοφίνι τὸ Τριεστίνικο, καὶ τὸν δίσκον ποῦ εἶνε μέσα, καὶ λάβε τὸν κόπον νὰ στολίσῃς τὰ κόλλυβα. Μέσα εἰς ἓν’ ἄσπρο δέμα θὰ ’βρῇς σταφίδες, κοφέτα καὶ ρόϊδα.

— Τὰ κόλλυβα; ἐπανέλαβε ζητοῦσα μικρὰν ἐξήγησιν ἡ καλογραῖα.

— Θὰ κάμουμε τὰ ξεχώματα τοῦ παιδιοῦ, εἶπε διὰ βραχέων ὁ Λαμιαῖος.

⁂

Ἐν τῷ μεταξὺ, ὁ μάρσιππος μὲ τὰ ἱερὰ τοῦ Παπᾶ εἶχεν εἰσαχθῆ εἰς τὸ ἱερὸν βῆμα. Ὁ σάκκος, ὅστις εἶχεν ἀποτελέσῃ τὸ ἀριστερὸν φόρτωμα τοῦ ὀναρίου, εἶχεν ἀποτεθῇ ἐπὶ τῆς πεζάλας ἔξω, σύρριζα εἰς τὸν δυτικὸν τοῖχον, τὴν πρόσοψιν τοῦ ναΐσκου. Ὁ Σαψώνης, ἀφοῦ ἔτρεξε γαυγίζων ἐδῶ κ’ ἐκεῖ, κ’ ἔφαγε μέγα κόμματον ψωμίου, τὸν ὁποῖον τοῦ εἶχε ρίψῃ ὁ Λαμιαῖος, ἐγύρισε πάλιν πλησίον μας, καθὼς εἴχομεν καθίσει ἀντικρὺ τοῦ ναοῦ, ἔκαμνεν ἓν βῆμα πρὸς τὸν σάκκον, εἶτα ἓν βῆμα πρὸς ἡμᾶς, ἐξέπεμπε μικρὰ γαυγίσματα, καὶ δὲν ἔπαυε νὰ κυττάζῃ καὶ νὰ ὀσφραίνεται πρὸς τὸ μέρος τοῦ σάκκου.

Ἐψάλαμεν τὸν Ἑσπερινὸν νύκτα. Εἶχε κοσμήσει ἡ Εὐπραξία τὸν δίσκον τῶν κολλύβων, καὶ ὁ ἱερεὺς εἰς τὸ τέλος, μὲ τὸν Τρισάγιον ἐμνημόνευσεν «ὑπὲρ ἀναπαύσεως τοῦ δούλου τοῦ Θεοῦ Εὐθυμίου». Ἐδειπνήσαμεν εἰς τὴν αἴθρην ἔξω, ἔμπροσθεν τοῦ ναοῦ, εἰς τὸ φῶς δύο κηρίων, καὶ ὑπὸ τὴν βαθεῖαν ἀστροφεγγιάν. Ἀλλ’ ἦτο ἤδη ψύχρα, καὶ ἡ καλογραῖα, χωρὶς νὰ μᾶς εἴπῃ, εἶχεν ἀνάψει εἰς τὸ κελλίον, τὸ διπλανὸν πρὸς τὴν ἰδίαν κατοικίαν της, γενναῖον πῦρ εἰς τὴν ἑστίαν. Μᾶς ἐκάλεσε δὲ, ἂν ἠθέλομεν, ν’ ἀναβῶμεν, καὶ νὰ ξεκουρασθῶμεν εἰς τοὺς δύο χαμηλοὺς σοφάδες, πλησίον τῆς λαμπούσης ἑστίας. Ἡ πρότασις ἦτο λίαν ἑλκυστικὴ, ὕστερον ἀπὸ τὴν μικρὰν κούρασιν, καὶ τὴν πολλὴν δροσιὰν, τὴν ὁποίαν εἴχομεν ἀπολαύσῃ εἰς τὴν ὡραίαν, μελαγχολικὴν ἐκδρομήν μας.

Πρὶν κοιμηθῶμεν, ὁ Λαμιαῖος (ἦτο ὡς τριανταπέντε χρόνων τότε, γλυκὺς φίλος, καὶ πολὺ προσφιλὴς εἰς ἐμέ. Ἐμπορευόμενος, καὶ εἷς ἐκ τῶν καλλιτέρων τοῦ τόπου μας· ἀπέθανε τεσσαρακοντούτης) ἔκραξε τὴν καλογραῖαν, καὶ τῆς ἔδωκε, ταπεινῇ τῇ φωνῇ τὴν ἑξῆς παραγγελίαν:

— Μῆτερ Εὐπραξία, πάρε τὸ κεφαλάκι τοῦ παιδιοῦ, καὶ τῇς δυὸ πλάτες, καὶ βάλε τα μέσ’ τὸ πανέρι. Βάλε τα ἀποκάτω ἀπ’ τὴν Εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ, μέσ’ τὴν Ἐκκλησιὰ, καὶ σκέπασέ τα, μὲ τὸ ἴδιο προσόψι, ποῦ θὰ στρώσῃς ἀποκάτω. Θὰ διαβαστοῦν τὸ πρωΐ. Καὶ τὸ σακκὶ μὲ τὰ κόκκαλα, αὔριο, τὰ ρίχνεις στὸ Κοιμητήρι, ἐπάνω ἐκεῖ στ’ Ἁλῶνι.

Ἐξυπνήσαμεν, κ’ ἠρχίσαμεν τὸν ὄρθρον εἰς τὰς τρεῖς μετὰ τὰ μεσάνυκτα. Ἦτο μνήμη τοῦ Ἁγ. Ἀρτεμίου, καὶ τοῦ Ἁγ. Γερασίμου τοῦ ἐν Κεφαλληνίᾳ. Ἐψάλαμεν τὸν Ἄμωμον, ὅπως συνειθίζεται εἰς τὸ Ἅγιον Ὅρος, καὶ τὸν θεσπέσιον ἐκεῖνον νεκρώσιμον Κανόνα τοῦ Θεοφάνους, τὸ «Ἐν οὐρανίοις θαλάμοις...» Εἶτα ἐμβήκαμεν εἰς τὴν λειτουργίαν, καὶ ἀπελύσαμεν μίαν ὥραν πρὶν ἀνατείλῃ ὁ ἥλιος.

Καὶ τὸ τρυφερὸν μικρὸν κρανίον κ’ αἱ ἁβραὶ καὶ λεπταὶ ὡμοπλάται, εὐλογήθησαν κ’ ἐμνημονεύθησαν κ’ ἡγιάσθησαν, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀνάγκην τούτου ὁ μικρὸς Εὐθύμιος, τοῦ ὁποίου ἡ ψυχὴ ἤκουε τὸ τροπάριον «Τοῦ παραδείσου πολίτην καὶ γεωργὸν», ἐνῷ, ἦτο πολίτης τοῦ παραδείσου ἀπὸ τριετίας ἤδη.

Καὶ ὁ φίλος μας Χρῖστος, ὁ πατὴρ τοῦ μικροῦ Εὐθυμίου (γαμβρὸς ἐπ’ ἀδελφῇ τοῦ Λαμιαίου) ἐφαντάζετο ὅτι ὁ μικρὸς, ὅστις εἶχε σβύσῃ εἰς τετραετῆ ἡλικίαν, εἶχεν ἀνάγκην δακρύων, καὶ κηρίων, καὶ κολλύβων. Καὶ δὲν ἐβάστα ἡ πατρικὴ ψυχή του νὰ ἰδῇ τὰ κόκκαλα τοῦ παιδίου καὶ τὸ κρανίον του προτιθέμενον ἐντὸς κανίστρου εἰς τὸν ἐνοριακὸν ναὸν, καὶ διὰ τοῦτο μας εἶχε στείλῃ εἰς τὸ βουνὸν, διὰ νὰ τελέσωμεν τὰ τῆς ἀνακομιδῆς κρυφὰ καὶ ἐν παραβύστῳ, εἰς τὴν ἔρημον μοναξίαν.

Καὶ τὸ πρωΐ, ὅταν ἐψήλωσεν ὡς μίαν καλαμιὰν ὁ ἥλιος, ὁ Σαψώνης, ὁ σκύλος τοῦ Σταμάτη ὁ ἀδέσποτος, ἠκολούθησε τὴν καλογραῖαν ἐπάνω εἰς τ’ Ἁλῶνι, εἰς τὸ Κοιμητήρι τοῦ παλαιοῦ μονυδρίου, καὶ καθὼς ἐκείνη ἐκένωνε τὸν σάκκον μέσα εἰς τὸ ὀστεοφυλάκιον, ὁ γηραιὸς σκύλος ἀνωρθοῦτο, κ’ ἐστηλώνετο πρὸς τὸν τοῖχον τοῦ μικροῦ κτιρίου, κ’ ἐξέπεμπε γογγυσμοὺς συνεσταλμένης ἐπιθυμίας, ὡς νὰ ἤθελε νὰ εἴπῃ· «Κρῖμα, τόσα κόκκαλα».

Μη μου τις ψήφους τάραττε… Γράφει ο Γιάννης Φρύδας ΣΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ 6

 

Μη μου τις ψήφους τάραττε…

…τάραττε τους ψηφοφόρους

τάραξέ τους και στους φόρους…

(καφετζής)

Γράφει ο Γιάννης Φρύδας

ΣΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ 6

Η δημοκρατία είναι ευθύνη και απολογία ατομική και συλλογική

Στην αρχαία Αθήνα γεννήθηκε η Δημοκρατία (συγκεκριμένα στο μαιευτήριο Έλενα). Ο Κλεισθένης την αφαλόκοψε και την ανάθρεψε, μέχρι που πήγε στο νηπιαγωγείο. Μετά ανέλαβε την ανατροφή της ο Περικλής. Η Δημοκρατία μεγάλωσε και έγινε μια καλόκαρδη και όμορφη κοπέλα. Η φήμη της έφτασε πολύ μακριά. Μάλιστα, ένας νέος βασιλιάς τη ζήτησε σε γάμο, αλλά Δημοκρατία και βασιλιάς δεν ταιριάζουνε και λόγω ασυμφωνίας χαρακτήρων το προξενιό δεν προχώρησε. Η Δημοκρατία στεναχωρήθηκε πολύ (ο βασιλιάς ήταν και ματσωμένος εδώ που τα λέμε) και τότε ο Δίας τη λυπήθηκε, την έκανε πολίτευμα και την άφησε στους Αθηναίους. Τέλος πάντων αυτά λέει η μυθολογία, ας την πιστέψουμε, άλλωστε τόσους μύθους και παραμύθια πιστεύουμε, η μυθολογία θα μας χαλάσει;

Με το πολίτευμα αυτό οι Αθηναίοι μεγαλούργησαν. Στην εκκλησία του δήμου, με άμεση δημοκρατία εξέλεγαν τους άρχοντες δια κλήρου και για περιορισμένο χρόνο. Όχι σαν εμάς που είχαμε τον Σιούφα 35 χρόνια βουλευτή και στο τέλος ξαναψηφίσαμε Σιούφα από συνήθεια και βγήκε μέχρι κι ο Παύλος βουλευτής. Καλά, με τον Ταλιαδούρο χάναμε και τη σειρά. Να ’νι ου Σπύρους, να ’νι ου Θανά’ης ή να ’νι πάλι ου Σπύρους; Ναι κι τουν Τσουχαντζόπουλου είχαμαν κι τουν Πάγκαλου κι αλλ’νούς…

Εκεί, λοιπόν, και να στράβωνε κάτι, τα βάζανε με την τύχη τους. Εμείς βρίζουμε τον εαυτό μας, λέμε μέσα μας «να μου κοβότανε το χέρι», δε θέλουμε να παραδεχτούμε και το λάθος μας και χωρίς να αλλάξουμε κριτήρια επιλογής, ετοιμάζουμε το επόμενο λάθος…

Τέλος, μην το παίρνετε αψήφιστα. Με την κλήρωση θα είχαμε κι εμείς οι αψήφιστοι κάποια τύχη να εκλεγούμε…

Ίσως να είχε τύχη ο τόπος. Πάνο, χάσαμε! Έφη, ξαναχάσαμε!

Πάντα κάποιοι πρέπει να χάνουν, για να κερδίζουν οι άλλοι…

Τώρα και έτσι δεν έχουμε τύχη…

Γιατί ψηφίζουμε; Ο σοβαρότερος λόγος είναι για να ’χουμε να βρίζουμε μετά, ιδιαίτερα αν βρεθούμε με τη μεριά της αντιπολίτευσης.

Πάντως, για τον τόπο μας δεν ψηφίζουμε. Για να το κάνουμε αυτό, πρέπει να σκεφτούμε ποιος είναι ικανός, ποιος προτείνει κάτι, ποιος είναι έντιμος (κατά τη γνώμη μας ασφαλώς, εντιμόχαρτα δεν εκδίδει κανένας), να έχουμε κάποια κριτήρια οπωσδήποτε. Αντί αυτού, επιλέγουμε ανάμεσα σε συγγενείς, φίλους, χωριανούς, ομοϊδεάτες (θα ψηφίσω τον Τσουκαλά που είναι και ολυμπιακάρα)… Φυσικά και κάποιος απ’ αυτούς μπορεί να έχει τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά. Όταν χρειάζεσαι εγχείρηση, δε βάζεις τον ξάδερφο να σου την κάνει, αν δεν είναι γιατρός. Γιατί βάζεις τον ξάδερφο να κυβερνήσει (μπορεί δεν μπορεί) τον τόπο σου;

Οι εκλογές φέρνουν πληγές, ξύνουν πληγές, αλλά δε φταίνε οι εκλογές

Τουν καφέ αυτόν τουν κιράει ο Μινέλαους. Μιτά θα βάλουμι νια στράτα τσίπ’ρου, μέσα κι όξου κι όσοι διαβαίνουν, μέντα στ’ς γ’ναίκις κι κάνα λουκούμι να ρουκανίσουν τα πιδιά. (Να ’νι υπουψήφιους, άκ’σαταν τίπουτα; Γιατί τόσα έξουτα;).

Μενέλαε, δεν τα γράφω σε διφτέρι, μην πέσει στα χέρια κανενός έφορα, αλλά έχω θυμητ’κό. Πάντως, σε ευχαριστώ! Ας αφήσουμε και κάνα υπονοούμενο, βοηθάει τον δημοκρατικό διάλογο, την εποικοδομητική περιέργεια και την οργιάζουσα φαντασία… Στο θέμα τώρα:

Οι εκλογές έχουν πολλές παρενέργειες στις σχέσεις των ανθρώπων, ειδικά στις μικρές κοινωνίες. Ανοίγουν πληγές, γκρεμίζουν σχέσεις, οδηγούν σε ανάρμοστες συμπεριφορές. Όλοι έρχονται σε δύσκολη θέση. Τα πράγματα, όμως, είναι απλά. Οι υποψήφιοι πρέπει να κατανοούν πως δεν μπορούμε να τους ψηφίσουμε όλους. Αυτό δε σημαίνει ότι τους απαξιώνουμε. Η διάκριση είναι σπουδαία αρετή, ας την ασκούμε όσο μπορούμε. Αυτό, όμως, δεν είναι Καφενείο!... Αυτά τα λένε κι άλλοι…

Θα παρουσιάσουμε ενδεικτικά κάποιες περιπτώσεις:

• Να ψηφίσου τουν πρώτου ξάδιρφου, του δεύτιρου ξάδιρφου πο ’χουμι του

κυν’γόσκ’λου μαζί, τ’ν Αλέξινα που ’μαστι νια πόρτα (ιδώ είνι τα κουμπιά τ’ς Αλέξινας) ή του Δήμου π’ κρατεί του μπλάρι να του καλ’γώσου;... (απ’ αυτό βγαίνει κι του δημουκράτ’ς).

• Να ψηφίσου τ’ν Αγγέλου π’ ξέρει να ιδιάζει κι να μ’τώνει ή τ’ Βασίλου π’

κρατεί τ’ς κιλέβις για να μαζώνου κουβάρια;… (ου διάουλους κουβάρι δηλαδή).

• Τι να κάνου ιγώ σήμιρα!... Ποιον να φκιάσου κι ποιον να χαλάσου; Κι σάματι

θα μι π’στεύει κανένας πως τουν ψήφ’σα… Είμι κίβδηλους θα λέν’, ξέρου ιγώ… Άφ’σι π’ μο’ ’δουκαν ούλοι ψηφοδέλτιου, ιγώ θα ρίξου ένα, αλλά ποιανού θα να ’νι πού να ξέρου…

Ο άνθρωπος ήταν σε απελπιστική κατάσταση, τον ηρέμησα όσο μπορούσα και του είπα: Πάρι ψουμί, τυρί κι νια μαντανία κι μόλις φτά’εις στουν Κώστιανου, κάνι κάτ’ κι τράβα τρύπουσι κι λημέριασι στου ρέμα, στου Βαένι!... Δε σι γλέπει κανένας ικεί. Του θάμπουμα γύρνα στου σπίτι σ’ κι λόζουσι στ’ν αχυρώνα όσου να φέξει.

Ταραφοσυνελεύσεις

Με τον Μενέλαον συσκεφθέντες τηλεπαθητικώς, ίνα επέλθη καταλλαγή και αλληλοπεριχώρηση κατά το συναμφότερον εις τα εν Αργιθέα οτζάκια προτείνομεν:

Όλαι αι φάραι κατά την σουλιώτικην κοινωνικήν δομήν (τη δομήν ου Μινέλαους τ’ν είπι, ιγώ δε λέου κακές λέξεις...), αι πατριαί (άλλη δομή κι αυτή, μανιάτικη) και τα ταράφια (αργιθεάτικο αυτό, αλλά δεν ξέρω αν είναι δομή) να κάνουν συνέλευση ως τα Χριστούγεννα ή την Πρωτοχρονιά ή το πολύ ως τα Φώτα και να εκλέξουν ή ορίσουν αντιπροσώπους για τους συνδυασμούς και να οργανώσουν την εκλογική τακτική τους.

Έκαστον ταράφιον ας εξεύρει τους προσφοροτέρους δι’ αυτό τρόπους.

π.χ. Αυτόν που το γ’ρούνι του δε θα σκούξει κατά το σφάξιμο για την γουρ’νοχαρά.

Αυτόν που θα κερδίσει στο 31 παραμονή Πρωτοχρονιάς.

Μπορούν να βάλουν στη βασιλόπιτα μια κάλπικη δεκάρα που να συμβολίζει την

κάλπη κι όποιος τη βρει να πάρει το χρίσμα.

Αυτόν που θα βουτήξει για τον σταυρό. Όλοι οι υποψήφιοι για τον σταυρό πάνε!

Και ό,τι άλλο τους φωτίσει…

* Αποκηρύσσω την Παπακώστα (την υπουργό) και τις παραφυάδες της πλην Μήτσιου! Καλώ, ωστόσο, τους Παπακωσταίους να μην επιλέξουν τον Μήτσιο για αντιπρόσωπό τους. Αυτό θα διευκολύνει όλους τους συνδυασμούς… (το εδάφιον αυτό δεν προσυπέγραψε ο Μενέλαος, δεν ξέρω γιατί…).

Κουμπαριές και κοινωνικαί επιπτώσεις

Η ασφαλέστερη μέθοδος για την «αλίευση ψήφων» είναι οι κουμπαριές. Βαφτίζεις σε κάθε σόι ένα παιδί και μπαίνεις παντού... Στην Κύπρο, μόλις πεις κουμπάρε, γυρίζουν όλοι το κεφάλι. Στην Κρήτη γυρίζουν με το σύντεκνε. (Στην Αργιθέα δε γυρνάν’ ούτε με σφαίρες). Κι αυτή όμως η μέθοδος, μιας και πήγαμε στην Κρήτη, δεν πιάνει πάντα. Ο Μητσοτάκης (εκείνος που του ’κοβε το κεφάλι, εννοείται…) έκανε πολλές κουμπαριές, αλλά οι Κρητικοί, αντί να τον ψηφίζουν, ψήφιζαν το Πασόκ (μέχρι και Μιχελογιαννάκη ψήφιζαν να καταλάβετε…). Στην κολυμβήθρα σε εμπιστευόμαστε να μας βάλεις, του έλεγαν, όχι και στη θάλασσα να μας πνίξεις!

Ο Μητσοτάκης, που δε λεγόταν αρχικά έτσι, σκέφτηκε τότε να λανσάρει αυτό το επώνυμο, το οποίο θα τον βοηθούσε να μαζεύει ψήφους. Με το Μήτσος (να τος πάλι ου Μήτσιους) θα μαζεύω τους Μήτσους, είπε και με το Τάκης - Άκης τα υπόλοιπα ονόματα: Πάνος = Παναγιωτάκης, Κώστας = Κωστάκης, Γιάννης = Γιαννάκης, Χριστόφορος = Χριστοφοράκος (αφήτι του μι Ο αυτό, καλά το ’χου). Ήξερε ότι και το Γιώργος είναι πολυπληθές όνομα, αλλά όταν γνώρισε τον Γιωργάκη (ένας είναι) τους τσουβάλιασε όλους λέγοντας: «Τι να τα κάνω εγώ αυτά τα χαζά, άσ’ τα απ’ έξω να έχω και αντιπολίτευση. Δημοκρατία χωρίς αντιπολίτευση, δε γίνεται».

Γιατί να το κρύψομεν, άλλωστε…

Κορακοζώητα ταράφια και κοινωνικαί επιπτώσεις

Ο κόρακας ζει πολλά χρόνια. Λογικό είναι, «κόρακας κοράκου μάτι δε βγάζει». Μην κοιτάτε τους ανθρώπους!... Βέβαια, υπάρχουν και ταράφια που ζουν πολύ. Φρυδαίοι, Νασιωκαίοι, Παλιαντωναίοι, Φωτοπουλαίοι και άλλοι που δεν τους γράφω, διότι κι αυτούς για παράδειγμα τους ανέφερα, δεν κάνω απογραφή (έκανι κι ου Αλουγουσκούφ’ς απουγραφή κι του πρόκουψι). Υπάρχουν και στα Βραγκιανοχώρια

τέτοια σόια, π.χ. Στεργιουλαίοι, αλλά άμα ζεις σε τόσο υποβαθμισμένο περιβάλλον, είναι σαν να μη ζεις. Χώρια που αν αναφέρω όλους τους Αργιθεάτες που ζουν πολύ, θα κάνει καμιά τροπολογία ο Κατρούγκαλος και θα βγαίνουμε στη σύνταξη στα 87.

«Γιατί στα 87;» με ρωτάει κάποιος. Για να κάνει ομοιοκαταληξία με το 67, απαντώ. «Δεν είναι τώρα σ’ αυτό το υπουργείο» με διορθώνει. Ας μην είνι τ’ λέου, αυτός θα του κάνι. Δεν έχει άλλουν ικανότιρου ου Σύριζα να κάνι τέτοιες χαζαμάρες. Βάλ’ τε, παρακαλώ, αυτή την παράγραφο σε παρένθεση μόνοι σας, για να συνεχίσω. Πήγα να βάλω εγώ, αλλά επειδή η παρένθεση μου θυμίζει την κοιλιά του και του

(ονόματα δε λέμε) το παράτησα…

Προειδοποίηση: Όποιος (άρσεν ή θήλυ, εγώ τη γλώσσα δεν τη χαλάω με αηδίες τύπου: όποιος/α) αποφασίσει να μπει σ’ αυτά τα σόια, να ξέρει εκ των προτέρων ότι ελπίδα χηρείας (να φάω τη σύνταξη) δεν έχει. Αν δεν είστε απολύτως σίγουροι, μην προτιμάτε τα δεσμά του γάμου, αρκεστείτε στο χαλαρότερον σύμφωνο συμβίωσης!… Ο γάμος είναι χαλιναρότερον απ’ ότι το χαλαρότερον σύμφωνον. Στον γάμο δίνεις υπόσχεση ενώπιον Θεού και ανθρώπων. Στο σύμφωνο δίνεις υπόσχεση μόνο σε ανθρώπους και στον δήμαρχο (ας πούμε και τον δήμαρχο άνθρωπο), τον οποίο μπορείς και να αλλάζεις, τον Θεό, όμως, δεν μπορείς να τον αλλάξεις.

Κατά τα άλλα, ένα είναι το αρνητικό. Αυτά τα ταράφια δεν είναι μεγάλα (γι’ αυτό ζουν πολύ, να διατηρείται το είδος) και τα μέλη τους δεν έχουν τη δυνατότητα του εκλέγεσθαι, αλλά μόνο του εκλέγειν. Του κανόνος εξαίρεση ο Έκτωρ, που εκλέχτηκε πολλάκις (παρακαλώ ειδικά τους ευαίσθητους να προσέξετε την ορθογραφίαν, δεν αφορά τον Πολάκην σας), γιατί δεν ήξεραν οι Λαρισαίοι ότι δεν είναι από μεγάλο σόι και ο Τσίνας, όστις κρυπτόμενος στο επώνυμον αυτό εξελέγη, επίσης πολλάκις, αν και εκ Στεργιουλαίων προερχόμενος… Τσίνας! Τσίνας! Τσίνας!...

─ Σταμάτα καφετζή! Μάθαμε ότι τον έχεις συγγενή και τον υποστηρίζεις. Τέτοιο κουμάσι είσαι κι εσύ… το σόι σου!

Τώρα, να μ’ έβρισε μ’ αυτό το τελευταίο; Δεν είμαι και σίγουρος…

Προειδοποίηση δεύτερη: Όποιος σεμπρέψει με αυτούς, να μην ελπίζει σε πολιτικές φιλοδοξίες, ψήφοι δεν υπάρχουν. Λεφτά, όμως, μπορεί να υπάρχουν όπως και πλούσιο Ε9. Πάρ’ τε ό,τι σας δώσουν για προίκα και καθίστε στα αυγά σας! (τώρα, μι του Σέμπρου δεν ξέρου αν πρέπει να γίνει σιμπριά, αλλά θα ρουτήξου κι θα σας που).

«Τι προίκα τσαμπουνάς πάλι; Την κατάργησε ο Παπανδρέου» μου φωνάζει ένας αμετανόητος πασοκτζής. Τ’ λέου κι ιγώ: Καλά, πώς γένιτι να καταργείς τ’ν προίκα κι να δίν’ς προίκα του Πασόκ, π’ δε μοιράζιτι κι δεν κληρουνουμείτι, στου Γιουργάκη; Κι άμα θέλ’ς να ξέρ’ς κι του Καφινείου είνι αναντίον τ’ς προίκας. Είνι υπέρ μιας ισχυρής κι διαρκούς γουνικής βουήθειας. (΄Εχου δυο πιδιά, θα πάρου, έχου κι ένα κουρίτσι, θα δώκου, πάλι κιρδισμένους 2 – 1 είμι)…

Δεν πρόλαβα να ολοκληρώσω αυτή την τελευταία ενότητα του Καφενείου, έφτασε

μια δυνατή βοή στ’ αυτιά μου κι έλεγε:

«Είμαι η συνείδηση. Γιατί αναφέρεις πρώτα το Φρυδαίοι, επειδή είναι το επώνυμό σου;».

Μα τι να κάνω; Αν δεν παινέψεις το σπίτι σου, λέει μια παροιμία…

«Άσε τις παροιμίες! Δεν είναι λόγος αυτός!».

Καθένας δεν προσπαθεί να διορίσει το δικό του παιδί; Είδες κανέναν ν’ αφήνει το δικό του αδιόριστο και να παρακαλάει για τ’ άλλα; Όλοι δεν κάνουν το ίδιο;

«Δίκιο έχεις!... Κάν’ το, αλλά συγκεκαλυμμένα…» μου είπε στο τέλος.

Συγκεκαλυμμένα; Πού τη βρήκε η συνείδηση αυτή τη λέξη; Χάλασε και η συνείδηση…

Καλύτερα αυτοί που η συνείδησή τους δεν έχει και τόσο μεγάλη βοή… Καλύτερα αυτοί που τα αυτιά τους δεν ακούνε και τόσο καλά τη βοή της συνείδησης…

Να είστε κορακοζώητοι, αλλά να σας φυλάει ο Θεός απ’ τα κάθε λογής κοράκια και να σας χαρίζει τετραετίες και ψηφοφορίες. Να ψηφίζετε ό,τι σας αρέσει. Με περίσκεψη και ελευθερία. Μόνο να μην ξεχνάτε πως και η ελευθερία είναι ευθύνη…

Και να εκλέγονται κάθε φορά οι καλύτεροι για τον τόπο μας και την πατρίδα!

ΚΥΡ 16/9/2018

Η Κοίμηση της Θεοτόκου (σύμφωνα με την Πατερική Διδαχή) 15.8 +ΒΙΝΤΕΟ+ ΚΑΤΑΒΑΣΊΕΣ+ παράκληση στην Παναγία Σουμελά, Από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου

 

Η Κοίμηση της Θεοτόκου (σύμφωνα με την Πατερική Διδαχή) 15.8 +ΒΙΝΤΕΟ+ ΚΑΤΑΒΑΣΊΕΣ+ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ στην Παναγία Σουμελά

Από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου

  Η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου που εορτάζουμε στις 15 Αυγούστου είναι η μεγαλύτερη από τις Θεομητερικές εορτές, τις εορτές, δηλαδή, που καθιέρωσε η Εκκλησία προς τιμήν της Μητέρας του Κυρίου μας, και πιθανότατα η παλαιότερη από όλες. Οι πρώτες ιστορικές αναφορές στη μεγάλη αυτή εορτή εμφανίζονται στα μέσα του 5ου αιώνα, κατά την εποχή που συγκλήθηκε η Γ΄Οικουμενική Σύνοδος. Η θέση της Παναγίας μέσα στο λατρευτικό κύκλο της Εκκλησίας μας επιβεβαιώθηκε από τη Σύνοδο της Εφέσου, ενώ είναι βέβαιο ότι πολύ νωρίτερα είχε αναπτυχθεί η αποδοχή της τιμής της από τις τοπικές χριστιανικές κοινότητες. Πληροφορίες για το βίο της Θεοτόκου, πριν τον Ευαγγελισμό της και μετά την Ανάληψη του Κυρίου, αντλούμε από την Ορθόδοξη Παράδοση, μιας και τα βιβλία της Καινής Διαθήκης δεν μας επιτρέπουν να γνωρίζουμε κάποια στοιχεία αυτών των περιόδων της ζωή της. Από την Ιερά Παράδοση οι πληροφορίες αυτές πέρασαν στα λεγόμενα απόκρυφα ή ψευδεπίγραφα βιβλία. Έτσι θα λέγαμε ότι ο Δεκαπενταύγουστος είναι ένα ιστορικό κληροδότημα αυτών των βιβλίων. Τέτοια, λοιπόν κύρια πηγή είναι: “Η Απόκρυφος διήγησις του αγίου Ιωάννου του Θεολόγου περί της Κοιμήσεως της Θεοτόκου Μαρίας» ενώ συμπληρωματικές πληροφορίες παίρνουμε από το σύγγραμμα «Περί θείων ονομάτων» του Διονυσίου του Αρεοπαγίτη, από τα «Εγκώμια εις την Κοίμησιν» διαφόρων Πατέρων της Εκκλησίας όπως των αγίων Μόδεστου Ιεροσολύμων, Ανδρέα Κρήτης, Γερμανού Κωνσταντινουπόλεως, Ιωάννη Δαμασκηνού κ.ά., καθώς και από τα τροπάρια που ψάλλει η Εκκλησία μας. Στα κείμενα αυτά διασώζεται η «αρχαία και αληθεστάτη» παράδοση της Εκκλησίας μας γι' αυτό το Θεομητορικό γεγονός. Ένα κομμάτι της παράδοσης είναι άλλωστε και η ορθόδοξη εικονογραφία.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μάς δίνουν τα παραπάνω κείμενα, η Θεοτόκος ειδοποιήθηκε από άγγελο του Θεού για τον επικείμενο θάνατό της. Αφού στη συνέχεια ανέβηκε στο όρος των Ελαιών για να προσευχηθεί, κατέβηκε στο σπίτι της. Εκεί γνωστοποίησε στους γνωστούς της την αναχώρησή της απ' αυτόν τον κόσμο και ετοίμασε τα της ταφής της. Γύρω από την κλίνη της Θεοτόκου συγκεντρώθηκαν όλοι οι Απόστολοι, εκτός από το Θωμά. Η Δύναμη του Αγίου Πνεύματος με σχήμα νεφέλης τους άρπαξε από τα διάφορα μέρη της οικουμένης, όπου κήρυσσαν και τους συγκέντρωσε στα Ιεροσόλυμα. «Το δε θεοδόχον αυτής σώμα μετά αγγελικής και αποστολικής υμνωδίας (με ύμνους από Αποστόλους και αγγέλους) εκκομισθέν και κηδευθέν (μεταφέρθηκε και κηδεύτηκε), εν σορώ τη εν Γεσθημανή κατετέθη, εν ω τόπω επί τρεις ημέρας η των αγγέλων χοροστασία και υμνωδία διέμεινεν άπαυστος (για τρεις μέρες η υμνωδία των αγγέλων ήταν ακατάπαυστη). Μετά δε την τρίτην ημέραν της αγγελικής υμνωδίας παυσαμένης, παρόντες οι απόστολοι, ενός αυτοίς απολειφθέντος (του Θωμά που έλειπε) και μετά την τρίτην ελθόντος και το θεοδόχον σώμα προσκυνήσαι βουληθέντος (όταν μετά τον ερχομό του ο Θωμάς θέλησε να προσκυνήσει το άχραντο σώμα της Θεοτόκου), ήνοιξαν την σορόν. Και το μεν σώμα αυτής το πανύμνητον ουδαμώς ευρείν ηδυνήθησαν, μόνα δε αυτής τα εντάφια κείμενα ευρόντες και της εξ αυτών αφάτου ευωδίας εμφορηθέντες ( γέμισαν από την ανείπωτη ευωδία που έβγαζαν) ησφάλισαν την σορόν»¹. Ο Υιός της που είχε σαρκωθεί από αυτήν, είχε δεχτεί στους ουρανούς το άχραντο σώμα της και την αγία της ψυχή. Την παράδοση αυτή της Εκκλησίας μας συνοψίζει άριστα το εξαποστειλάριο της εορτής της Κοιμήσεως, «Απόστολοι εκ περάτων, συναθροισθέντες ενθάδε, Γεσθημανή τω χωρίω, κηδεύσατέ μου το σώμα, και συ Υιέ και Θεέ μου, παράλαβέ μου το πνεύμα».

Η Κοίμηση της Θεοτόκου περιλαμβάνει το θάνατο και την ταφή της αλλά και τη μετάστασή της στους ουρανούς. Όπως λέει το κοντάκιο της εορτής, «τάφος και νέκρωσις ουκ εκράτησε (τη Θεοτόκο), ως γαρ ζωής μητέρα, προς την ζωήν μετέστησεν ο μήτραν οικήσας αειπάρθενον». Δηλαδή ο τάφος και η νέκρωση δεν κράτησαν τη Θεοτόκο, γιατί ο Κύριος, που είναι η πηγή της αληθινής ζωής, πήρε την ανθρώπινη σάρκα στην κοιλιά της Θεοτόκου και γεννήθηκε από αυτήν. Έτσι έκαμε την Παναγία Μητέρα του, μητέρα της ζωής, πηγή της ζωής.

Αφού ο Κύριος με το σταυρικό του θάνατο πάτησε και κατάργησε το θάνατο, ήταν φυσικό να ανεβάσει στους ουρανούς τη Μητέρα του και να της χαρίσει τη δόξα της αιωνιότητας. Όπως λένε τα τροπάρια της Κοιμήσεως, ο θάνατός της προμνηστεύεται τη ζωή. Αυτή που γέννησε τη ζωή, έχει μεταβεί στη ζωή. Έτσι ο θάνατός της ονομάζεται «αθάνατος Κοίμησις». Και όλα αυτά γιατί η Παναγία πρώτη μεταξύ των ανθρωπίνων πλασμάτων πραγματοποίησε τη θεοποίηση του ανθρώπου, που είναι η συνέπεια της σάρκωσης. Στο πρόσωπο της Θεοτόκου η ανθρωπότητα πρόσφερε τη Νέα Εύα, μέσω της οποίας θα πραγματοποιούνταν αυτό που ο ίδιος ο Θεός είχε υποσχεθεί στους Πρωτοπλάστους (Πρωτευαγγέλιο) μετά την πτώση τους: Τη συμφιλίωση με το Θεό και τη θέωση του ανθρώπου. Όπως ακριβώς το είπαν οι Πατέρες «Ο Θεός ενηνθρώπησεν, ίνα ημείς θεοποιηθώμεν²». «Άνθρωπος γίνεται Θεός ίνα Θεόν τον Αδάμ απεργάσηται³». Αυτήν τη θεοποίηση έδειξε η Θεοτόκος, γιατί, όπως λέει ο ιερός Καβάσιλας, φανέρωσε τον άνθρωπο όπως ήταν στην αρχή στον Παράδεισο, και όπως έπρεπε στη συνέχεια να γίνει. Με την Κοίμησή της προπορεύτηκε στη δόξα που μας περιμένει. Ο Νικηφόρος Θεοτόκης προσθέτει: «αυτή είναι δόξα μεγαλύτερη από όλες τις δόξες, οπού έλαβε η Θεοτόκος, να αναστηθεί πρωτύτερα από τον καιρό της αφθαρσίας, να δοξασθή προτού να γίνει η κρίσις και η εξέτασις, να λάβη την ανταπόδοσιν προτού να έλθη η ημέρα της ανταποδόσεως, να τιμηθή τέλος πάντων με προνόμια, όμοια με εκείνα του υιού της». Εκείνο δηλαδή που θα απολαύσουν οι πιστοί μετά τη δεύτερη έλευση του Κυρίου και γενική κρίση, προαπολαμβάνει κατεξοχήν η Μητέρα του Θεού. Έτσι εξηγείται γιατί η εορτή της Κοιμήσεως είναι στη συνείδηση του πληρώματος της Εκκλησίας, ένα δεύτερο Πάσχα. Της «άλλης βιοτής της αιωνίου, την απαρχήν» που εορτάζουμε το Πάσχα, ο πρώτος καρπός είναι η δόξα της Υπεραγίας Θεοτόκου.

  Εφόσον για την Εκκλησία μας η Θεοτόκος είναι «του πεσόντος Αδάμ η ανάκλησις, των δακρύων της Εύας η λύτρωσις⁴», ας αφήσουμε τον επίλογο στον μεγάλο Πατέρα Ιωάννη Δαμασκηνό: “Η Θεοτόκος βοήθησε στη σάρκωση του Χριστού, εξυπηρέτησε την παγκόσμια σωτηρία γιατί μ' αυτήν πραγματοποιήθηκε η προαιώνια απόφαση του Θεού: η σάρκωση του Λόγου και η δική μας σωτηρία.”

1. Ιωάννης ο Δαμασκηνός, Β' Εγκώμιον εις την πάνσεπτον Κοίμησιν της Θεομήτορος, 18.

2. Μ. Αθανάσιος, ΒΕΠ 30, 119

3. Υμνολογία της Εκκλησίας μας: Δοξαστικό αίνων, 25 Μαρτίου

4. Από τον Ακάθιστο Ύμνο.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ:  

ΚΑΤΑΒΑΣΙΕΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ:

'ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ:

https://www.youtube.com/watch?v=nfI0KaXUSrc&list=PLH04F-N8L60GhXDwYd6AGyeZPn_a9jEKU&index=20