Ο Άδωνις του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου, συγγραφέα

 

Ο Άδωνις

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου, συγγραφέα

   

Η γέννηση του Αδώνιδος, πίνακας του Marcantonio_Franceschini, -1685-90, Staatliche Kunstsammlungen, Δρέσδη

    ΚΥΡΙΑΡΧΟΣ ΜΥΘΟΣ: Ο Άδωνις¹, γράφει η πλούσια Μυθολογία μας, ήταν ένας ωραίος νέος, αγαπημένος της θεάς Αφροδίτης. Η Αφροδίτη, «τιμωρώντας» τη Σμύρνα ή Μεθάρμη (μετέπειτα μητέρα του Αδώνιδος), την έκανε να νιώσει μεγάλο έρωτα για τον Κινύρα, ιερέα και βασιλιά της Κύπρου, τον οποίο και παραπλάνησε, προκειμένου να ικανοποιήσει τον έρωτά της. Καρπός αυτής της ενώσεως υπήρξε ο Άδωνις, αλλά και άλλα τέσσερα παιδιά². Ο Άδωνις ήταν πολύ όμορφος από τη νηπιακή του ακόμα ηλικία. Η θεά τον άρπαξε, μικρό καθώς ήταν, και τον έκρυψε μέσα σε μία λάρνακα [κιβώτιο], που την έδωσε στην Περσεφόνη για να τη φυλάξει, μαζί με το περιεχόμενό της, φυσικά.

 

Αφροδίτη και Άδωνις

  ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΑΠΟΨΗ: Μια άλλη εκδοχή του μύθου, μας λέει ότι ο Kινύρας ήταν πατέρας της Σμύρνας ή Μεθάρμης. Όταν ανακάλυψε ότι παραπλανήθηκε και έσμιξε με την κόρη του, γεμάτος οργή και αποτροπιασμό την κυνήγησε για να τη σκοτώσει. Η Σμύρνα κατάφερε να ξεφύγει και έτρεξε προς τα βουνά. Εκείνος την πρόλαβε, σήκωσε το σπαθί του και ήταν έτοιμος να της πάρει το κεφάλι, αλλά η Αφροδίτη, παρεμβαίνοντας, πρόλαβε και μεταμόρφωσε τη Σμύρνα στο ομώνυμο φυτό. Καθώς το σπαθί συνέχισε την πορεία του και έκοψε την ήδη μεταμορφωθείσα σε φυτό Σμύρνα, ξεπετάχτηκε από τον κορμό της ο Άδωνις. Τον πήρε τότε η θεά και τον παρέδωσε στην Περσεφόνη μέσα σε μία λάρνακα, όπως σημειώνει και η προηγούμενη μυθική εκδοχή.

    Ο ΕΡΩΤΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗΣ: Όταν η Περσεφόνη άνοιξε το κιβώτιο και αντίκρισε την ομορφιά του μωρού, αποφάσισε μυστικά να μην επιστρέψει ξανά τον Άδωνη. Έτσι, όταν εκείνος μεγάλωσε, η βασίλισσα του Άδη αρνήθηκε να τον παραδώσει στην Αφροδίτη. Η τελευταία τότε κατέβηκε στον Κάτω Κόσμο, στο παλάτι του Πλούτωνα για να διεκδικήσει τον αγαπημένο της και να τον λυτρώσει από την κυριαρχία του θανάτου.

   

   ΔΙΑΜΑΧΗ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗΣ - ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ: Η θεϊκή «διαμάχη» που προέκυψε μεταξύ της θεάς του Έρωτα και της θεάς του Θανάτου, ρυθμίστηκε όσο γινόταν πιο δίκαια από τον πατέρα των θεών, το Δία. Η απόφαση του κορυφαίου των Ολυμπίων προέβλεπε την παραμονή του Αδώνιδος για το ένα τρίτο του χρόνου στον Κάτω Κόσμο, σύντροφος της Περσεφόνης, για το δεύτερο τρίτο του χρόνου να μένει πάνω στη γη με την Αφροδίτη, και το απομένον τρίτο, όπου διάλεγε εκείνος. Η Αφροδίτη χρησιμοποιώντας τη μαγική της ζώνη(!) στην οποία δεν μπορούσε κανείς να αντισταθεί, κατάφερε να τον πείσει να της αφιερώσει την επιλογή του τρίτου τετραμήνου.

   ΤΟ ΤΕΛΟΣ: Από τότε ο Άδωνις περνούσε τα δύο τρίτα του χρόνου, δηλαδή 8 μήνες, με την Αφροδίτη και το ένα τρίτο (4 μήνες) με την Περσεφόνη. Όμως, κάποτε μετά από αρκετά χρόνια, κατά τη διάρκεια της ζωής του στον πάνω κόσμο, ο ωραίος νέος σκοτώθηκε στη διάρκεια ενός κυνηγιού από ένα αγριογούρουνο. Η Αφροδίτη θρήνησε πικρά τον αγαπημένο της. Από το αίμα του Αδώνιδος πρόβαλαν για πρώτη φορά από το χώμα τα κόκκινα ρόδα - τριαντάφυλλα, ενώ από τα δάκρυα της θεάς φύτρωσαν οι ανεμώνες. Η Αφροδίτη παρακάλεσε, παρά το θάνατό του, την Περσεφόνη να αφήνει τον Άδωνη να ανεβαίνει στη γη. Η Περσεφόνη δέχθηκε, και έτσι ο Άδωνις ανέβαινε στη γη και έμενε, παρότι πνεύμα, ως αναστημένος, έξι μήνες με την Αφροδίτη, ενώ τους υπόλοιπους έξι μήνες παρέμενε με την Περσεφόνη.

   

Ο θάνατος του Αδώνιδος

Ο ΑΔΩΝΙΣ ΚΑΙ Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΟΥ ΣΕ ΑΛΛΟΥΣ ΛΑΟΥΣ: Η Βίβλος, στη λατινική της μετάφραση [Βουλγάτα], αποδίδει το όνομα Θαμούζ³ [που βρίσκεται στην ελληνική μετάφραση του Ιερού Κειμένου] ως Άδωνη [Ιεζεκιήλ η΄ 14], ταυτίζοντας έτσι τη βαβυλωνιακή θεότητα με τον Άδωνη της αρχαίας ελληνική Μυθολογίας-λατρείας. Ο Ωριγένης, τον τρίτο μ.Χ. αιώνα, γράφει σχετικά: "εκείνον που οι Έλληνες ονομάζουν Άδωνη, ονομάζεται Θαμμούζ από τους Εβραίους και τους Σύρους", ενώ προσθέτει ότι οι λάτρεις του γιόρταζαν κάθε χρόνο το θάνατό του με θρήνους και κατόπιν την ανάστασή του(!!) με χαρούμενες τελετές. Παρόμοιες αναφορές κάνουν οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς Ιερώνυμος, Κύριλλος Ιεροσ., αλλά και ο Πορφύριος. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι ταύτιζαν τον Άδωνη με τον Όσιρι, σύζυγο της Ίσιδας, ενώ στη λατρεία τον Χαναναίων ο Βάαλ είχε κοινά με τον Άδωνη. Μάλιστα, κάποιες μαρτυρίες φανερώνουν ότι η συγκεκριμένη λατρεία εξακολουθούσε να υφίσταται ακόμη και στους μεσαιωνικούς χρόνους.

ΠΑΡΑΘΕΜΑ: «Θρηνούσαι τὸ Θαμμούζ. Τὸν λεγόμενον παρ΄ Έλλησιν Άδωνιν͵ Θαμμούζ φασι καλείσθαι παρ΄ Ἑβραίοις καὶ Σύροις. Ως ουν επὶ τη λέξει͵ εωρώντο αι γυναίκες επὶ τὰ πρόθυρα της πύλης οίκου Κυρίου βλεπούσης πρὸς βορράν καθήμεναι καὶ κατά τι ἐθνικὸν έθος [συνήθεια] των έξω της θεοσεβείας θυρών θρηνούσαι τὸν Θαμμούζ· δοκούσι γὰρ κατ΄ ενιαυτὸν τελετάς τινας ποιείν [ετησιες λατρευτικές τελετές]͵ πρώτον μὲν ότι θρηνούσιν αυτὸν ως τεθνηκότα [πρώτα θρηνούν για το θάνατό του]· δεύτερον δὲ ότι χαίρουσιν επ΄ αυτώ ως απὸ νεκρών αναστάντι [εόρταζαν την ανάστασή του]. (...) τὸν Άδωνιν σύμβολον είναι των της γης καρπών͵ θρηνουμένων μὲν ότε σπείρον ται͵ ανισταμένων δὲ͵ καὶ διὰ τούτο χαίρειν ποιούν των τοὺς γεωργοὺς ότε φύονται. Ηγούμαι τοίνυν σύμβολον είναι τὰς θρηνούσας τὸν Θαμμοὺζ των τὰ του κόσμου νομιζόμενα αγαθὰ και τους σωματικοὺς καρποὺς ποθούντων͵ καὶ πέρα των υλικών καὶ αισθητών μηδὲν επισταμένων͵ λυπουμένων μὲν επὶ τη τούτων στερήσει͵ ηδομένων δὲ επὶ τη παρουσία αυτών καὶ τη των τοιούτων κτήσει.” [Ωριγένης, Εκλογαί εις τον Ιεζεκιήλ, 13.797-799].

konstantinosa.oikonomou@gmail.com 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Encyclopaedia Perthensis; [Universal Dictionary of the Arts, Sciences, Literature], Intended to Supersede the Use of Other Books of Reference, Printed by John Brown, 1816. Απολλόδωρος: Βιβλιοθήκη, Γ. Stephanie Dalley, The Legacy of Mesopotamia, 1998, Oxford University Press.

1. Ο αστεροειδής 2101, που ανακαλύφθηκε το 1936, πήρε το όνομα του μυθικού αυτού ήρωα [2101 Adonis].

2. Τα αδέλφια του Αδώνιδος ήταν ο Οξύπορος, η Ορσεδίκη, η Λαογόρη και η Βραισία. “Κινύρας εν Κύπρω, παραγενόμενος σὺν λαώ, έκτισε Πάφον, γήμας δὲ εκεί Μεθάρμην, κόρην Πυγμαλίωνος Κυπρίων βασιλέως, Οξύπορον εγέννησε καὶ Αδωνιν, πρὸς δὲ τούτοις θυγατέρας Ορσεδίκην, Λαογόρην καὶ Βραισίαν.” Απολλόδωρος: Βιβλιοθήκη, Γ.

3. Αποτελεί εβραϊκή/φοινικική απόδοση του ονόματος της θεότητας των Σουμερίων, Ντουμούζι. [Σχετ. Stephanie Dalley, The Legacy of Mesopotamia, 1998, Oxford University Press, σ. 78.]. Ακόμη διαβάζουμε: «Διερμηνεύεται δὲ ὁ Θαμμοὺζ ὁ Ἄδωνις. Ἐπράττετο δέ τι τοιοῦτον παρὰ τῶν ὄντων ἐν τῇ γῇ τῇ ἐπέκεινα ποταμῶν Αἰθιοπίας͵ περὶ ἧς ἐν τοῖς ἀνωτέρω βραχὺ σαφῶς εἰρήκαμεν. Κέραμον λαβόντες͵ εἶτα γράφοντες ἐπιστολὴν πρὸς τὰς ἐν Βίβλῳ γυναῖκας͵ ὡς ηὑρημένου τοῦ Ἀδώνιδος͵ καὶ ἐνθέντες τε αὐτὴν τῷ κεράμῳ͵ καὶ σφραγίσαντες͵ καθίεσαν εἰς τὴν θάλασσαν͵ τελετάς τινας ἐπ΄ αὐτῷ ποιησάμενοι· καὶ ὥς γε ἔφασκον͵ αὐτομάτως εἰς Βίβλον ἀπεκομίζετο κατὰ φανερὰς τοῦ ἔτους ἡμέρας. Ὃν δὴ καὶ ἀποδεξάμεναι γυναῖκές τινες τῆς Ἀφροδίτης φίλαι͵ εἶτα λαβοῦσαι τὴν ἐπιστολὴν ἐπαύοντο τοῦ θρηνεῖν͵ ὡς ηὑρημένου παρὰ τῆς Ἀφροδίτης τοῦ Ἀδώνιδος. [...]. [Κύριλλος Α΄Ιεροσ., Εξήγησις Υπομνηματική εις τον Προφήτην Ησαΐαν, 70.441-444].

Ο Άγιος Μάρτυς Θεόδωρος Γαβράς [2.10.1164] και η Οικογένεια των Γαβράδων από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου

 

Ο Άγιος Μάρτυς Θεόδωρος Γαβράς [2.10.1164]

και η Οικογένεια των Γαβράδων

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου

“Θεοδώρων ὕστατος Γαβρᾶς μαρτύρων,
Σπεύσας στεφάνων, ἠξιώθη τῶν ἴσων,
Δευτερίῃ Θεόδωρος ἔτλῃ πῦρ, γηθόσυνος κήρ”

  Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΩΝ ΓΑΒΡΑΔΩΝ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΗΣ: Η αριστοκρατική οικογένεια των Γαβράδων καταγόταν από το ανατολικό τμήμα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, τη Χαλδία του Ποντου. Οι πρώτοι εκπρόσωποί της εμφανίζονται στο δεύτερο μισό του 10ου αιώνα. Τα μέλη αυτής της οικογένειας είχαν κατά παράδοση δεσμούς με το στρατό. Αντίθετα με άλλες βυζαντινές αριστοκρατικές οικογένειες της Μεσοβυζαντινής περιόδου, η οικογένεια των Γαβράδων δεν εξαφανίστηκε με την επέκταση των Σελτζούκων Τούρκων. Από τα τέλη του 11ου αιώνα, όταν το Βυζάντιο άρχισε να χάνει τις μικρασιατικές επαρχίες του, τα μέλη της οικογένειας των Γαβράδων άλλοτε εντάσσονταν στην υπηρεσία των νέων ηγεμόνων –των Σελτζούκων– κι άλλοτε παρέμεναν πιστά στο Βυζάντιο και πρόβαλλαν αντίσταση στους Σελτζούκους. Κατά περιόδους διοικούσαν αυτόνομα τις περιοχές του θέματος Χαλδίας με πρωτεύουσα την Τραπεζούντα. Μετά την ίδρυση της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας, ορισμένα μέλη της οικογένειας των Γαβράδων παρέμειναν στο νέο κράτος, υπό την ηγεμονία των Μεγαλοκομνηνών. Κατά την Υστεροβυζαντινή περίοδο (μέχρι τον 15ο αι.) το επώνυμο αυτό αναφέρεται και στα βαλκανικά εδάφη του Βυζαντίου. Πολλοί ιστορικοί πιστεύουν ότι οι Γαβράδες ήταν αρμενικής καταγωγής. Πάντως η ετυμολογία του επωνύμου δείχνει ότι το όνομα Γαβράς, συναντάται στην περσική και τουρκική γλώσσα και χαρακτηρίζει τον ξένο, τον χριστιανό, τον άπιστο στο μουσουλμανικό περιβάλλον¹. Η καταγωγή της οικογενείας φαίνεται πως ήταν από τη Χαλδία και την Τραπεζούντα. Από τότε που χρονολογούνται τα πρώτα στοιχεία για την οικογένεια [10ος αι.], τα μέλη της μνημονεύονται ως ικανοί ανώτεροι αξιωματούχοι του στρατού. Συχνά εκπρόσωποί της εμφανίζονταν συχνά να αποστατούν από την κεντρική βυζαντινή διοίκηση.

ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ: Ο πρώτος γνωστός Γαβράς, ο Κωνσταντίνος, έλαβε μέρος στην επανάσταση του Βάρδα Σκληρού (976-979) κατά του Βασιλείου Βουλγαροκτόνου και σκοτώθηκε το 979, πιθανό στη σύγκρουση με τον αυτοκρατορικό στρατό². Ένας άλλος Γαβράς³, πατρίκιος μάλιστα, έλαβε μέρος στον πόλεμο στα Βαλκάνια μεταξύ Βυζαντινών και Βουλγάρων. Στη διάρκεια της βασιλείας του Μιχαήλ Δ΄ (1034-1041) μνημονεύεται κάποιος Μιχαήλ Γαβράς μεταξύ των στρατιωτικών διοικητών που στασίασαν εναντίον του αδελφού του αυτοκράτορα, του Κωνσταντίνου. Η συνωμοσία, επικεφαλής της οποίας ήταν ο Γρηγόριος Ταρωνίτης, οργανώθηκε στο θέμα των Ανατολικών. Όταν η συνωμοσία αποκαλύφθηκε, ο Γαβράς τυφλώθηκε μαζί με συνεργάτες του (1040)⁴. Στην εποχή των Κομνηνών, ορισμένοι γόνοι της οικογένειας των Γαβράδων ασκούσαν τα καθήκοντα είτε του δούκα της Χαλδίας είτε του δούκα της Τραπεζούντας.

Ο ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΓΑΒΡΑΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ: Ο σπουδαιότερος των Γαβράδων της εποχής αυτής ήταν ο Θεόδωρος, που διακρίθηκε ιδιαίτερα στα πεδία των μαχών. Μέσω του Θεοδώρου πιθανότατα η οικογένεια των Γαβράδων απέκτησε δεσμούς αγχιστείας με την οικογένεια των Ταρωνιτών και τους Κομνηνούς⁵. Ο Θεόδωρος Γαβράς έλαβε μέρος ως στρατηγός στις μάχες εναντίον των Σελτζούκων. Μετά την απελευθέρωση της Τραπεζούντας (1075) εγκατέλειψε το αξίωμα του δούκα της Χαλδίας και αποσύρθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Αργότερα επί Αλεξίου Α΄ Κομνηνού (1081-1118), αναβαθμίστηκε σε δούκα της Τραπεζούντας. Η τοποθέτηση αυτή έγινε πρώτον ως αποτέλεσμα της ανάγκης να ανατεθεί η άμυνα της Χαλδίας και της πρωτεύουσάς της Τραπεζούντας σε ικανό στρατηγό με επιρροή στα τοπικά πράγματα και δεύτερον επειδή ο Αλέξιος Α΄ επιθυμούσε να απομακρύνει το Θεόδωρο Γαβρά από την πρωτεύουσα, καθώς δεν είχε εμπιστοσύνη στη νομιμοφροσύνη του⁶. Για να σιγουρευτεί μάλιστα ο Αλέξιος κράτησε στην Κωνσταντινούπολη όμηρο το γιο του Θεοδώρου, το Γρηγόριο Γαβρά. Ο Θεόδωρος Γαβράς ηγήθηκε με επιτυχία των πολέμων εναντίον των Τούρκων στην περιοχή της Χαλδίας, όμως αιχμαλωτίστηκε και φυλακίστηκε στη Θεοδοσιούπολη. Μετά το μαρτυρικό θάνατό του, το 1098, ανακηρύχθηκε άγιος. Αργότερα ο Κωνσταντίνος Γαβράς, ανιψιός (ή γιος) του Θεοδώρου, μετέφερε τα λείψανά του στην Τραπεζούντα, στην εκκλησία που ήταν αφιερωμένη σε αυτόν⁷.

Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΑΒΡΑΣ: Επιτυχή στρατιωτική σταδιοδρομία είχε και ο προαναφερθείς Κωνσταντίνος Γαβράς. Άρχισε την υπηρεσία του την εποχή του Αλεξίου Α΄, ο οποίος τον διόρισε στρατηγό Φιλαδελφείας. Στη διάρκεια της βασιλείας του Ιωάννη Β΄ Κομνηνού (1119-1143) φέρεται ως δούκας της Χαλδίας [1119-1140]. Τα τελευταία δεκατέσσερα χρόνια διοικούσε τη Χαλδία αυτόνομα και ανεξάρτητα από τον αυτοκράτορα.Ο Ιωάννης Β΄ κατόρθωσε να νικήσει αυτό τον απείθαρχο Γαβρά το 1140, χωρίς να γνωρίζουμε τίποτε άλλο από τη μετέπειτα δράση του Κων/νου Γαβρά.

ΤΑ ΕΠΙΚΑ ΕΡΓΑ ΤΩΝ ΓΑΒΡΑΔΩΝ: Τα κατορθώματα των Γαβράδων, ιδίως του Θεοδώρου και του Κωνσταντίνου, ενέπνευσαν μια σειρά επικών τραγουδιών στην περιοχή του Πόντου. Η παράδοση αυτή δε έχει διασωθεί, καθώς η σωζόμενη σήμερα εκδοχή του Άσματος του Γαβρά προέρχεται από το Έπος του Διγενή Ακρίτα και τη Χρονική Σύνοψη του Κωνσταντίνου Μανασσή, ενώ η σύνθεσή του ανάγεται στα τέλη του 19ου αιώνα. Η ύπαρξη όμως μιας μεσαιωνικής επικής παράδοσης σχετικά με τους Γαβράδες δεν αμφισβητείται από τους ιστορικούς μελετητές⁸.

ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΕΛΤΖΟΥΚΩΝ: Πολλοί από την οικογένεια των Γαβράδων εντάχτηκαν στη νέα ανερχόμενη δύναμη των διαφόρων Σελτζούκικων κρατών [Ικονίου ή Ρουμ, κ.ά.]. Από το 13ο αιώνα είναι γνωστός ο χριστιανός αριστοκράτης Τζοβάνι ντε Γκάβρα (ή Γαβράς), ο οποίος βρισκόταν στην υπηρεσία του σουλτάνου του Ικονίου Kaykubad Α΄ (1219-1236). Ήταν Σελτζούκος πρεσβευτής στην Ευρώπη στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για την απελευθέρωση των Αγίων Τόπων το 1234. Κατά την παραμονή του στη Δύση συναντήθηκε με τον πάπα Γρηγόριο Θ΄ (1227-1241) και με το Γερμανό αυτοκράτορα Φρειδερίκο Β΄ (1212-1250). Μερικοί από την οικογένεια των Γαβράδων αλλαξοπίστησαν και πολέμησαν κατά του Βυζαντίου. Λίγο νωρίτερα, ένας άλλος Γαβράς, ο Μιχαήλ, υπηρετούσε πιστά το συγγενή του Μανουήλ Α΄. Στην αρχή βρέθηκε στα δυτικά τμήματα της αυτοκρατορίας, όπου ως δούκας του Σιρμίου έλαβε μέρος στις μάχες με τους Ούγγρους. Αργότερα ο αυτοκράτορας τον έστειλε στην Ανατολή. Το 1175 ο στρατηγός αυτός όμως παρέδωσε την Αμάσεια στους Σελτζούκους και για το λόγο αυτό φυλακίστηκε.

Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204, δημιουργήθηκαν νέα ελληνικά και λατινικά κρατίδια. Όμως, λίγο πριν από την άλωση, οι γιοι του Ανδρονίκου Α΄ Κομνηνού [Μεγάλοι Κομνηνοί], ίδρυσαν την Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας στις ΝΑ ακτές του Ευξ. Πόντου. Ένας από αυτούς διορίστηκε την ίδια περίοδο διοικητής της Σινώπης, την οποία οι Μεγάλοι Κομνηνοί απελευθέρωσαν από τους Τούρκους περίπου το 1254.

Από τα τέλη του 13ου αιώνα εμφανίζονται στις πηγές προσωπικότητες με το επώνυμο Γαβράς για τους οποίους στις περισσότερες περιπτώσεις δεν μπορεί να λεχθεί ότι ανήκουν στα επιφανή στρώματα της βυζαντινής κοινωνίας. Ο πιο γνωστός μεταξύ των Γαβράδων του ύστερου Βυζαντίου ήταν ο Μιχαήλ Γαβράς. Ιδιαίτερη σημασία έχει η αλληλογραφία με τους συγχρόνους του, μεταξύ των οποίων ήταν και ο Νικηφόρος Χούμνος, ο Ιωάννης Γλυκύς, ο Νικηφόρος Γρηγοράς, ο Θεόδωρος Μετοχίτης, ο Ιωάννης Στ΄ Καντακουζηνός (1347-1354) και άλλοι¹⁰.

Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΓΑΒΡΑΣ

   ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Θεόδωρος ο Γαβράς, γεννήθηκε κατά τον 10ο αιώνα στην Άτρα του Θέματος Χαλδίας του Πόντου. Η περιοχή του Πόντου ήταν τότε χωρισμένη σε τρία θέματα. Οι γονείς του ήταν ευσεβείς και ένδοξοι, πλούσιοι και τιμημένοι με αξιώματα από την Αυτοκρατορία και ξεχώριζαν ως οικογένεια στα Θέματα Χαλδίας και το γειτονικό και νοτιότερο της Κολωνείας (Καρά Χισσάρ). Από τέτοιους καλούς γονείς γεννήθηκε και ανατράφηκε ο Θεόδωρος, ακολουθώντας τις συμβουλές και τις παραινέσεις τους, ώστε να ξεχωρίσει και ο ίδιος στην ευσέβεια, τη μόρφωση και την ανδρεία! Ο Θεόδωρος όταν ενηλικιώθηκε έγινε ο μεγαλύτερος και ανυποχώρητος φραγμός για τους μωαμεθανούς Σελτζούκους, τους εχθρούς του Χριστού και της Πατρίδας μας, υπερασπιζόμενος πάντα με ανδρεία και τόλμη κάθε σπιθαμή γης του Βυζαντίου.

ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ ΤΩΝ ΦΤΩΧΩΝ: Υπήρξε όμως παράλληλα και ένας ευεργέτης των φτωχών και καταφυγή των αδικημένων. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ενός στρατιώτη, που άρπαξε ένα τσαμπί σταφύλι από μια φτωχή γυναίκα και το έφαγε μπροστά της, αφήνοντάς την νηστική, καθώς εκείνο ήταν η μόνη τροφή της. Μόλις το έμαθε ο Άγιος, έδωσε αμέσως διαταγή να συλληφθεί ο αφιλότιμος εκείνος στρατιώτης και να τιμωρηθεί με ξυλοδαρμό στο μέσο της πόλης, ως παράδειγμα προς αποφυγήν, προς όλους όσους θα τολμούσαν στον μέλλον να παραβούν την εντολή της αγάπης και του σεβασμού των άλλων και ιδίως των φτωχών! Τέτοια μεγάλη σημασία έδινε και γι’ αυτό επί των ημερών του βασίλευε στην Τραπεζούντα και ολόκληρη τη Χαλδία η κοινωνική ειρήνη, η δικαιοσύνη και η ευταξία.

ΠΟΛΕΜΟΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΕΛΤΖΟΥΚΟΥΣ: Το 1.164 μ.Χ., επί βασιλείας Μανουήλ Α΄ του Κομνηνού (1143-1180), ο Σελτζούκος Αμηράς της Μελιτινής Αχμέκ Μελίκ, έχοντας σύμμαχο τον αποστάτη Ανδρόνικο Κομνηνό (μετέπειτα αυτοκράτορα Ανδρόνικο Α΄ 1183-1185) εξεστράτευσε κατά της Σεβάστειας, Καισάρειας, Κολωνείας και Νικοπόλεως. Τότε ο Άγιος Θεόδωρος ο Γαβράς, ως στρατηγός και ηγεμόνας της Τραπεζούντας και Κολωνείας, υπερασπίστηκε τις πόλεις του με μεγάλη τόλμη και θάρρος και έχοντας τις ελπίδες στον Χριστό, αντεπιτέθηκε με ακάθεκτη ορμή επί των εχθρών, εξολοθρεύοντας πολλούς στρατιώτες αλλά και αξιωματικούς του Μελίκ.

ΣΥΛΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟΥΡΚΟΥΣ: Μετά όμως από την επιτυχία του αυτή, συνελήφθη αιχμάλωτος από έναν άλλο στρατηγό του Μελίκ, που λεγόταν Αμυράλης, άγριο και φοβερό, ο οποίος προσπάθησε να αναγκάσει τον Άγιο να ασπασθεί την ασεβή θρησκεία των Αγαρηνών. Ο Αμυράλης, του έταξε μάλιστα βασιλικές τιμές και δόξες εάν δεχόταν, και σκληρότατα βασανιστήρια εάν αρνιόταν! Όμως ο Άγιος, που ποθούσε να μαρτυρήσει για την Ορθόδοξη Πίστη του Χριστού μας, γέμισε από Θεία Χάρη, και έχοντας την προαίρεση του μάρτυρα, πήρε θάρρος και δύναμη. Έτσι, όχι μόνο δεν φοβήθηκε αν και αιχμάλωτος τους απίστους, αλλά άρχισε να κηρύττει τον Χριστό, ως Υιόν του Θεού και Θεό αληθινό, λέγοντας με μεγάλη φωνή, σύμφωνα με τον συναξαριστή του: “Τίποτα από τα επίγεια δεν με δελεάζει και δεν με αποσπά από την επιθυμία του να πάθω για τον Χριστό! Γιατί μου υπόσχεσαι δόξα, της οποίας δεν είσαι κύριος; Τι είναι αυτά που μου δίνεις, τα οποία εσύ σε λίγο θα εγκαταλείψεις; Γιατί με απειλείς με φοβερό θάνατο, ο οποίος σε σένα μάλλον θα είναι φοβερός; Διότι σε μένα είναι ευχάριστο το να είμαι με τον Χριστό, αλλά φοβερό το να χωριστώ από Εκείνον. Εάν γνώριζες την άπειρη συγκατάβαση του Υψίστου προς τους ανθρώπους, δε θα γινόσουν ποτέ πολέμιος των Χριστιανών, ώστε να τους παραδίδεις σε φωτιά και σίδηρο, γιατί αυτοί έτσι θα πετύχουν των ουρανίων αγαθών και θα ευφραίνονται, εσύ όμως θα ριχτείς στη γέενναν του πυρός. Εγκατάλειψε λοιπόν την πλάνη σου, πίστευσε στον Υιόν του Θεού, ο οποίος το πανάχραντο αίμα Του έχυσε επί του Σταυρού, για να σε λύσει από τα δεσμά της πλάνης! Και μην προτιμήσεις τα χειρότερα αντί των καλυτέρων, και λογικός όντας των αλόγων, από μόνος σου αποδειχθείς αλογώτερος, ώστε και του αιωνίου πυρός να γίνεις μέτοχος”.

ΣΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΟ: Με αυτά τα λόγια όμως, όχι μόνο δεν μαλάκωσε η σκληρή ψυχή του τυράννου, αλλά ερεθίστηκε περισσότερο και παραλόγισε. Έτσι, γεμάτος ταραχή και οργή, διέταξε να επιβάλλουν σκληρότατα μαρτύρια στον Άγιο Θεόδωρο τον Γαβρά. Πρώτα άπλωσαν τον Μάρτυρα μπρούμυτα πάνω στο χιόνι και τον μαστίγωσαν πολλές φορές στη ράχη, πιστεύοντας ο τύραννος ότι έτσι ίσως τον μετέστρεφε από την ορθή πίστη. Όμως, ο Μάρτυς διέψευσε τους πόθους του και με στεντορεία φωνή κήρυττε τον Χριστό και επικαλείτο τη θεία βοήθεια λέγοντας: “Σε ευχαριστών, Βασιλεύ ύψιστε, Υιέ και Λόγε του Θεού, ότι ανάξιον όντα, με καταξίωσες να εισέλθω στο στάδιο της αθλήσεως. Ενίσχυσέ με τώρα να γίνω θυσία ευπρόσδεκτη ενώπιόν Σου, που ακόμη και πάνω στο ξύλο άπλωσες από αγαθότητα τις παλάμες σου για την δική μας Σωτηρία. Ευδόκησε, Βασιλεύ Άγιε, με τη θεία Σου αντίληψη, να γίνω μέτοχος της επουρανίους Σου Βασιλείας.” Καθώς είπε αυτά ο Άγιος, σε τέτοια παραφροσύνη οδηγήθηκε ο τούρκος, ώστε να προστάξει να κατακομματιάσουν μπροστά στα μάτια του τον Άγιο μάρτυρα! Έτσι, κατέκοψαν την γλώσσα του πρώτα κι έπειτα κατά σειρά, έβγαλαν ανηλεώς τα μάτια του, έγδαραν το δέρμα του κεφαλιού, των χεριών και των ποδιών του και στο τέλος, αφού του αφαίρεσαν κάθε άλλο μέλος, τον παρέδωσαν στη φωτιά, ενώ ακόμη εκείνος ζούσε! Και όταν η θεορρήμονα αυτού γλώσσα κοβόταν, ο Άγιος δεν σταματούσε να δοξολογεί τον Θεό, στον οποίον και την προσέφερε σαν το καλύτερο δώρο. Και όταν, τέλος, ακρωτηριαζόμενος στερήθηκε χειρών και ποδιών και όλων των άλλων μελών του σώματός του, ευχαριστώντας τον Θεό ψιθύριζε: “Ως βότρυς (τσαμπί) ευφρόσυνος, εκ κλήματος αμπέλου αποτεμνόμενος, προσφέρομαι τω Θεώ!” Όταν έριξαν τον Άγιο Μεγαλομάρτυρα στη φωτιά, όπως ακριβώς παλαιότερα οι Τρεις Παίδες την κάμινο εις δρόσο μετέβαλαν και δοξολογούσαν τον Θεό, έτσι και ο Άγιος, όμοια με εκείνους, καθώς βρέθηκε εν τω μέσω του πυρός, έδειξε καρτερία σαν να δροσιζόταν, παραδόξως υμνούσε την φιλανθρωπία του Υψίστου και καθώς με άυλα πια μάτια έβλεπε τον φωτοδότη Χριστό, αγαλλόμενος έψαλλε: “ευλογείτω η κτίσις πάσα τον Κύριον!” Έτσι έφτασε ον αντίπαλο καταπάλαιψε και το στέφανο του μαρτυρίου ενεδύθη, στις 2 Οκτωβρίου 1.164 μ.Χ. στην Θεοδοσιούπολη (Ερζερούμ).

Η ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΜΑΡΤΥΡΑ – ΘΑΥΜΑΤΑ: Την τιμία του κεφαλή, ο τύραννος, από καταφρόνηση, την μετέτρεψε σε σχήμα ποτηριού και την περιέβαλε με χρυσό! Και αυτό γιατί θαύμασε την καρτερία του Αγίου! Και όπως λέει και το σχετικό κάθισμα, ο βάρβαρος Τούρκος χρησιμοποιούσε αυτή την αγία κάρα του Μεγαλομάρτυρα, σε συμπόσια και πόσεις, ξεπερνώντας κάθε βαρβαρότητα: “τὴν κάραν σου σοφέ, τοῦ Χριστοῦ στρατιῶτα, ὁ τύραννος σκευήν, ποτηρίου ποιήσας, αὐτὴν εἰς συμπόσια τὰ αὐτοῦ προσεφέρετο, ἣν κατέλιπες ἐν τῷ κόσμῳ παμμάκαρ, καὶ ἀπέτεμες, τὰς κεφαλὰς τῶν ἀνόμων, Θεόδωρε πάνσοφε.” Αργότερα η κάρα του Αγίου επιτέλεσε πολλά θαύματα στην Θεοδοσιούπολη, όπου και ο Άγιος μαρτύρησε, ενώ αργότερα μεταφέρθηκε στην Τραπεζούντα, από τον πρωτοσέβαστο Κωνσταντίνο, ανηψιό του Μεγαλομάρτυρα, ο οποίος και τον Αμηρά σκότωσε πολεμώντας στην Οινόνη και τους Αγαρηνούς έδιωξε, έστω προσωρινά, από τον Πόντο. Αυτός τέλεσε την ανακομιδή και την μετέφερε στην Τραπεζούντα, όπου και έκτισε Ναό εις το όνομα του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Θεοδώρου του Γαβρά.

Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΓΑΒΡΑ: Σύμφωνα με το συναξάρι του, για να τιμηθεί η μνήμη του κατασκευάστηκε ένας ναός στην Τραπεζούντα. Ο ναός υπήρξε δωρεά του ανιψιού του Θεοδώρου, Κωνσταντίνου Γαβρά, στρατηγού του θέματος Χαλδίας με πρωτεύουσα την Τραπεζούντα το διάστημα 1118-1143 μ.Χ. Χτίστηκε ανατολικά της πόλης στη συνοικία του Αγίου Βασιλείου και κοντά στο ναό της Αγίας Άννας. Μετά την ανέγερσή του, ο Κωνσταντίνος Γαβράς μετέφερε εκεί με τιμητική πομπή την κάρα του μάρτυρα. Ο ναός του Αγίου Θεοδώρου καταστράφηκε από άγνωστη αιτία στη διάρκεια των χρόνων της Αυτοκρατορίας των Μεγάλων Κομνηνών της Τραπεζούντας (β΄ μισό 12ου - α΄ μισό 14ου αιώνα μ.Χ.). Από το αρχικό κτίσμα φαίνεται πως διατηρήθηκε περίπου έως τις αρχές του 20ού αιώνα μόνο ο γυναικωνίτης.

Φαίνεται πως, κατά τα τελευταία χρόνια της Αυτοκρατορίας των Μεγάλων Κομνηνών, κατασκευάστηκε άλλος μικρός δίκογχος ναός που ενσωμάτωσε το σωζόμενο βόρειο τμήμα του αρχικού ναού του 12ου αιώνα μ.Χ. (γυναικωνίτης). Το κτίσμα αυτό ασφαλώς ανήκε στο μοναστικό συγκρότημα του Αγίου Θεόδωρου Γαβρά, όμως η ταύτισή του με το καθολικό της μονής δεν είναι ασφαλής, δεδομένων των μικρών διαστάσεών του, αλλά και επειδή στα έγγραφα της εποχής δε γίνεται καθόλου λόγος για την τυπολογία του καθολικού. Στο δίκογχο αυτό κτίσμα η αριστερή κόγχη του Ιερού Βήματος ήταν αφιερωμένη στο Θεόδωρο Γαβρά, ενώ η δεξιά στον Άγιο Δημήτριο. Ο παλιός γυναικωνίτης, μόνος από το υπόλοιπο συγκρότημα, διατηρήθηκε σε σχετικά καλύτερη κατάσταση έως τις αρχές περίπου του 20ού αιώνα μ.Χ., οπότε ο χώρος μετατράπηκε σε κοιμητήριο. Οι πληροφορίες που έχουμε σήμερα για τη μορφολογία και τη διακόσμηση του χώρου του γυναικωνίτη προέρχονται από τον Ι. Μηλιόπουλο, ο οποίος μελέτησε τα ερείπια του μοναστικού συγκροτήματος, όπως σώζονταν έως τις αρχές του 20ού αιώνα (1930 μ.Χ.), και προχώρησε σε δημοσίευση των στοιχείων. Έκτοτε φαίνεται πως το συγκρότημα ερειπώθηκε τελείως, καθώς στο χώρο δεν σώζονται πλέον ίχνη των μεσαιωνικών κτισμάτων. Έξω από την Τραπεζούντα, στην περιοχή Κουνακαλίν, στην Άνω Ματζούκα, έχει εντοπιστεί κοντά στο χωριό Κουνάκα (σημ. Küçükkonak) ένα μικρό εξωκλήσι με παλιές τοιχoγραφίες, το οποίο είναι επίσης αφιερωμένο στον Άγιο Θεόδωρο Γαβρά (Αγε-Γάβρας). Το κτίσμα βρίσκεται στην Κουρανόη (Kourance), τοποθεσία στα βορειοδυτικά του χωριού, στις ανατολικές πλαγιές του όρους Μελά και σε υψόμετρο 1.200 μ. Η αφιέρωση του ξωκλησιού στον Γαβρά είναι ενδεικτική για τη θέση που κατείχε ο άγιος στη θρησκευτική παράδοση της ευρύτερης περιοχής και συνακόλουθα για τη διάδοση της λατρείας του.

Ἀπολυτίκιο [Ἦχος α´]. “Τῆς Χαλδείας ἡγεμῶν καὶ προστάτης ὑπάρχων, Σὺ ὁ βλαστὸς τῶν Γαβράδων, ὑπὲρ Χριστοῦ τὸ σὸν αἷμα ἐξέχεας· μὴ πτοηθῇς τὰς ἀπειλὰς τῶν δυσμενῶν, ἐν οὐρανοῖς νῦν ἀγάλλῃ τῷ θρόνῳ τῆς τρισηλίου θεότητος παριστάμενος. Δόξα τῷ σὲ ἰσχύσαντι Θεῷ, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι Χριστῷ, δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι θείῳ Πνεύματι, Θεόδωρε πάνσοφε”. Κοντάκιο [Ἦχος δ’]. “Τῆς Ἑῴας στρατηγὸς ὑπερθαύμαστος, καὶ τῶν Γαβράδων βλαστὸς ὑπερμέγιστος, τῆς Τραπεζοῦντος ἄριστος ὁ πρύτανις φρουρός, σκέπε, φρούρει, φύλαττε τοὺς πιστῶς σε ὑμνοῦντες θρόνῳ παριστάμενος τῆς ἁγίας Τριάδος, ἣν ἐκδυσώπει σῴζεσθαι ἡμᾶς, Μεγαλομάρτυς Θεόδωρε τρισόλβιε.” Μεγαλυνάριο: “Τοὺς ἀσπαζομένους σου ἀθλητά, τὴν ἁγίαν κάραν, καὶ σεπτὴν εἰκόνα σου εὐλαβῶς, καὶ τὴν θείαν μνήμην, τελοῦντας ἐτησίως, περίσῳζε Θεόδωρε ταῖς πρεσβείαις σου”.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com 

ΠΗΓΕΣ: ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ, ΛΗΜΜΑ Θεόδ. Γαβράς, 

Δομή, έκδοση 2004, τόμος 12ος: σελ. 235-236: λήμμα «Θεόδωρος. Όνομα αγίων της Ανατ. Ορθόδοξης Εκκλησίας»
Λεβενιώτης, Γεώργιος Α. (2007). Η πολιτική κατάρρευση του Βυζαντίου στην Ανατολή: το ανατολικό σύνορο και η Κεντρική Μικρά Ασία κατά το β' ήμισυ του 11ου αι (PDF). Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

1. Κατά τον Κ. Άμαντο, το επώνυμο Γαβράς ίσως προέρχεται από το όνομα Γαβριήλ. [Άμαντος, Κ., Σχέσεις Ελλήνωνκαι Τούρκων (Αθήνα 1955), σελ. 140, σημ. 5.]

2. Ιω. Σκυλίτσης, Σύνοψις Ιστοριών, CFHB 5 (Berlin – New York 1973), σελ. 322, 325.

3. Ο πατρίκιος Γαβράς υπέστη τύφλωση στη Θεσσαλονίκη το 1018, δήθεν για συνεργασία με τους Βουλγάρους. [Σκυλίτσης, ό.π. σ. 364].

4. Σκυλίτσης, ό.π. σ. 412.

5. Εικάζεται ότι η πρώτη σύζυγός του Ειρήνη καταγόταν από την οικογένεια των Ταρωνιτών. Σύμφωνα, μάλιστα, με τον Bryer, A., “A Byzantine Family: the Gabrades”,University of Birmingham Historical Journal 12 (1970), σελ. 175, ο πρώτος αυτός γάμος του Θεοδώρου Γαβρά πραγματοποιήθηκε πριν από το 1067. Μετά το θάνατό της ο Θεόδωρος νυμφεύθηκε μια Αλανή, η οποία ήταν συγγενής της συζύγου του σεβαστοκράτορα Ισαακίου Κομνηνού, αδελφού του Αλεξίου Α΄.

6. Σύμφωνα με την Άννα Κομνηνή, ο Αλέξιος Α΄, γνωρίζοντας το θράσος και τη δράση του Θεοδώρου Γαβρά, αποφάσισε να τον απομακρύνει, [Anne Comnène, Alexiade 2, (Paris 1943), σελ. 151.

7. Παπαδόπουλος-Κεραμεύς, Α., “Συμβολαί εις την ιστορίαν Τραπεζούντος” , Византийский временник,12 (1906), σελ. 136.

8. Λαμψίδης, Ο., «Η Χρονική Σύνοψις του Μανασσή και το “άσμα του Γαβρά”», Αρχείον Πόντου 22 (1958), σελ. 199-219· και Λαμψίδης, Ο., «Το ακριτικόν έπος και το “άσμα του Γαβρά”», Αρχείον Πόντου 23 (1959), σελ. 33-38.

9. Ο Μιχαήλ Γαβράς ήταν ο δεύτερος σύζυγος της Ευδοκίας Κομνηνής, κόρης του σεβαστοκράτορα Ανδρονίκου Κομνηνού, βλ. Βαρζός, Κ., Η γενεαλογία των Κομνηνών ΙI (Θεσσαλονίκη 1984), σελ. 164.

10. Βιβλιογραφία: Γαβράδες, Krsmanović Bojana, 2003, Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, Μ. Ασία ^[http://www.ehw.gr/l.aspx?id=3973].

Τρεις λαλούν και δυο χορεύουν Γράφει ο Γιάννης Φρύδας ΣΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ 49

 Τρεις λαλούν και δυο χορεύουν

Πίναμαν και λέγαμαν,

λέγαμαν, ξελέγαμαν κι όλο εχορεύαμαν.

(καφετζής)

                                                                                                                        

Γράφει ο Γιάννης Φρύδας 

                                                                   

ΣΤΟ  ΚΑΦΕΝΕΙΟ  ΤΟΥ  ΓΙΑΝΝΗ  49

Οι ασκήσεις επί χάρτου τελείωσαν…

  Ακολουθούν οι ασκήσεις με πραγματικά πυρά κι ακόμη χειρότερα οι πραγματικές συνθήκες πολέμου. Τώρα να δούμε, τι θα δούμε!... 

  Όποιος σπέρνει πολλές προσδοκίες, κερδίζει κάποιες εξουσίες. Ας ετοιμάζεται να θερίσει κι άλλες τόσες αποδοκιμασίες! Κανείς δε θα κριθεί πια απ’ τις προθέσεις του αλλά απ’ τα αποτελέσματα…

─ Κρασί σε πίνω για καλό κι εσύ με πας στον τοίχο.

─ Καλά να πάθεις! «Όπου ακούς πολλά κεράσια, κράτα και μικρό καλάθι».

                             «Λάδια πολλά, τηγανίτες πουθενά…». Τ’ άκουσες ποτέ αυτά;

                                                       

Περίοδος χάριτος

  Την πρώτη μέρα που άνοιξα το καφενείο, μου λέει ένας πελάτης:

─ Καφετζή, βρήκα μια μύγα στον καφέ.

─ Τι ήθιλις να βρεις, πέστρουφα; Χουράει η πέστρουφα σι αυτήν τ’ν κύκαρη π’ σο’ ’βαλα τουν καφέ; Θα σ’ φκιάσου άλλουν, μη στινουχουριόσι κι να μι συνχουρείς!  

─ Αυτό έχεις να πεις; Αν με ξαναδείς, κακατσίδα να με πεις!...

─ Καλά, κύριους!  Ιγώ είπα ένα αστείου, έτσι να γιλάσουμι… Στου καφινείου ήρθις, δεν ήρθις στ’ν Ακαδημία Αθηνών!... Μι του νου μ’, όμους, έλιγα: ορέ, αϊ κατ’ ανέμ’ απού δω, γιδουξούρι, π’ σι πείραξι η μύγα κι μυγιάσ’κις! Δεν έχιτι μύγις στου χουριό σ’; Δε σι κόβου κι για προυτιβουσιάνου, αφού ήξιρις απού κακατσίδα… (όσοι δεν ξέρετε την κακατσίδα, πάρ’ τε το απόφαση: είστε πρωτευουσιάνοι…).

  Καφιτζής είμι, δεν είμι δημόσιους υπάλληλους να κάθουμι ν’ αγναντεύου πού φλιντ’ράν’ οι μύγις… Λέου καλά; Ούτι θα στέκου μι τ’ μυγουσκουτώστρα σαν του Στέφου Τσιτσιπά μι τ’ ρακέτα, γιατί κι ου Στέφους έτσι έμαθι τένις. Τένιασι (απόκαμε απ’ την κούραση θα πει) να σκουτώνει μύγις στου Προυάστιου Καρδίτσας. Ξέριτι τι μύγα έχει η Παραπράστινα;

  Συμπέρασμα: Ο καφετζής δεν έχει καμία μέρα περίοδο χάριτος.

  Σάμπως έχει ο γιατρός; Ακούσατε να του λένε: χειρούργησε για κάνα ’ξάμηνο (να μάθεις κιόλας) και μη σε νοιάζει ποιος θα γλυτώσει, γιατί βρίσκεσαι σε περίοδο  χάριτος (κι όποιον πάρει ο χάρος…); Ούτε γιατρός συμφέρει να ’σαι… Ελπίζω να σας έβαλα σε έναν προβληματισμό, σκεφτείτε εσείς άλλα επαγγέλματα που έχουν ή δεν έχουν περίοδο χάριτος κι εγώ να συνεχίσω τη δ’λειά μ’…

  Η περίοδος χάριτος είναι μια εφεύρεση των πολιτικών, την οποία καθιέρωσαν ως προνόμιο, για να μην τους πειράζει κανένας κάμποσο καιρό στην αρχή που ξεδιπλώνουν, παρουσιάζουν (και το χειρότερο εφαρμόζουν) το περιεχόμενο των πολιτικών τους. Είναι η περίοδος που οι άλλοι, οι οποίοι έχασαν και φεύγουν, ασχολούνται με το να μαζεύουν τα συντρίμμια τους, υποστηρίζοντας πόσο λάθος ψήφισε ο λαός, αντί να κάτσουν να σκεφτούν τα λάθη τα δικά τους. 

  Προσωπικά δε δέχομαι την περίοδο χάριτος, όσο κι αν κατανοώ ότι αυτός που αναλαμβάνει να κυβερνήσει, δεν μπορεί να τα κάνει όλα σε μια μέρα. Προσωπικά, επίσης, αν αναλάμβανα τη διακυβέρνηση της χώρας για μια μέρα, θα απολάμβανα τα αγαθά της εξουσίας και  δε θα έκανα τίποτε, γιατί έτσι κι αλλιώς θα τα άλλαζαν την επομένη που θα έφευγα. Είμαι δύσπιστος και σε κάτι δήθεν προγράμματα εκατό ημερών, αφού στην πραγματικότητα είναι εκατό μέρες πανηγυρισμών που πήραν την εξουσία και τη μοιράζουν ως λαφυραγωγοί.  

  Ανέλαβες, κύριε, την εξουσία; Απ’ την πρώτη μέρα ό,τι και να συμβεί, έχεις την ευθύνη. Υποτίθεται ότι είχες πλήρη γνώση να ανταποκριθείς σ’ αυτό που ζήτησες να αναλάβεις. Σαν δεν ήξερες να υφάνεις, τα μασούρια τι τα κάνεις; Σου κάναμε τη χάρη και σε ψηφίσαμε, μη μας ζητάς και χάριτες! Γι’ αυτό  περίοδο χάριτος δε δίδω…

  Ωστόσο, για να μη με λένε από καφετζή καβγατζή, άφησα κι εγώ μια περίοδο καλοπροαίρετης ανοχής (πώς μου κόλλησε αυτή η νεοφανής σύμφραση; Ίσως γιατί μου θυμίζει τις παχείς αγελάδες…). Ενημερώνω, λοιπόν, τον Κούλη (ονομαστικά), τον κάθε υπουργούλη, περιφερειαρχούλη, δημαρχούλη (εξαιρώ μόνο τον Σπανούλη που είναι παιχταράς) ότι τώρα ο χρόνος αυτός έληξε.  

Αποτρεπτικά 

  Ου διάουλους φεύγει μι θυμιάμα, μι σκρούμπου, μι καπνό απού τσιγάρα (άλλο που σας κρύβει ο Έκτωρ αυτό το πλεονέκτημα), μι αλάτι (ειδικά ημίχοντρο που κάνει και για τουρσί), μι πιτρουβόλ’μα μι του ζιρβί του χέρι κι μι του πατηρημών…

  Τα φίδια απ’ του ’λαφουκέρατου κι άμα έχ’ς κάνα παλούκι στου χέρι…

  Τα καλιακούδια κι τα τσιροπούλια μι τσιακατόρες ή βρουντώντας άδεια ντινικέδια. 

  Η λέρα φεύγει μι αλ’σίβα κι κάποια απουρρυπαντικά (με πε χα 7 το λιγότερο…).

  Του μάτιασμα απουτρέπιτι απ’ τ’ γαλάζια χάντρα κι τα σκόρδα (ιδίως τα καυτερά).

  Ου μουσουλμάνους φεύγει μι γουρ’νουκρίατου.

  Η χαζαμάρα δε φεύγει μι τίπουτα.

  Ιφκουλότιρα απ’ ό,τι γλέπιτι φεύγει ου δαίμουνας, αλλά κανένας δεν προυσπαθεί να τουν διώξει. Οι συνταγές έπισαν σι αχρησία…

Κίνησα να πάω στην Κίνα…

Κυριάκος εξεκίνησε, στην Κίνα για να πάει.

Βάνει τα πέταλα χρυσά, καρφιά μαλαματένια!

Σέρνει μουλάρια δώδεκα και μούλες δεκαπέντε…

  Πολλή κινητικότητα με την Κίνα. Όσο να γυρίσει ο Κυριάκος απ’ τα Πεκίνα, ήρθε ο Κινέζος πρόεδρος στην Αθήνα! Ίσα που πρόλαβε η Προκόπαινα να ετοιμάσει το γεύμα στο προεδρικό. Ευτυχώς, βοήθησε κι ο Προκόπης που ψώνισε τα απαραίτητα (κρασιά, μπύρες, σόδες, αλατοπίπερα, οδοντογλυφίδες),  πέρασε  μανάβη,  κρεοπώλη, 

φούρναρη και  μάζεψε όλες τις εξωτερικές δουλειές.

Προξενητάδες ήρθανε πολύ μακριά απ’ την Κίνα…

  Κάποιο προξενιό κρύβει αυτό το πηγαινέλα. Σε λίγο θα τα μάθουμε τα χαϊρλίτ’κα. Καλές δ’λειές να γένουντι!  

  Τα μουσαφιρλίκια έγιναν στο προεδρικό μέγαρο. Η Μαρέβα ούτε ν’ ακούσει δεν ήθελε ότι θα περάσει μια μέρα στο Μαξίμου μαγειρεύοντας. Άλλωστε, τι να μαγείρευε στον Κινέζο; Μια συνταγή ήξερε απ’ την πεθερά της, την αείμνηστη Μαρίκα: τα ντολμαδάκια… Αλλά αυτά έχουν ρύζι…

  Πήρε τον δρόμο  για το προεδρικό ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ, αλλά τον περίμεναν εκπλήξεις. Εκατέρωθεν του δρόμου είχαν παραταχθεί διάφοροι ρατσιστές και ξενοφοβικοί, οι οποίοι μαγείρευαν με διάφορους τρόπους ρύζι, για να τον πικάρουν, φωνάζοντας «είσαι Κινεζάκι, τρως πολύ ρυζάκι». Τι λαπάδες, τι ατζέμ πιλάφια είδαν τα μάτια του δε λέγεται!... Ούτε στην Κίνα δεν τα είχε ματαδεί… Η Θεανώ πρωτοστατούσε με τα γεμιστά της. Μέχρι και ρυζόγαλα απ’ το Λιανοκλάδι έφεραν. Κοντά στο προεδρικό ήταν άλλοι, οι υποστηρικτές της ελληνοκινεζικής προσέγγισης, 

οι οποίοι του πετούσαν ρύζι (για τα καλορίζικα) κι ο Σάββας Σιάτρας τραγουδούσε με την κλαψιάρικη κι όλο λυγμό φωνή του ένα ηπειρώτικο τραγούδι που έλεγε «…ρίξε ρύζι να ριζώσουν σαν το σ’τάρι να φυτρώσουν…».  

  Τα έβλεπε αυτά ο Κινέζος και σκεφτόταν: «Έχει πλάκα να πήξουμε κι εδώ στο λαχανόρυζο! Εγώ, δόξα τον θεό Κομφούκιο, δεν είμαι μουσουλμάνος. Περίμενα να φάω στην Ελλάδα κάνα σουβλάκι, κάνα κοντοσούφλι πρόβειο, κάνα σπληνάντερο να λαδώσει τ’ άντερο μ’… Δεν πήγαινα καλύτερα στην Αργιθέα να φάω αγριόγουρ’νου στου Βασίλη Παπαϊάννη… Γένιτι να μη βάρισι κανένα ου Γιώργου Πούπ’ς;». 

  Τις σκέψεις του ακολούθησαν βρισιές, αλλά εσείς δεν ξέρετε κινέζικα για να τις γράψω κι αν σας τις μεταφράσω εγώ που ξέρω, δεν τις δημοσιεύει ο Κώστας Τσιάκαλος ούτε ο Καραγιώργος (για ιδεολογικούς λόγους αυτός). Σκεφτείτε, λοιπόν, τι λέτε εσείς όταν δε σας αρέσει το φαΐ και θα καταλάβετε…

  Με βαριά καρδιά προχώρησε προς το μέγαρο, όπου τον περίμεναν για το γεύμα. Είδε εκεί ότι οι φόβοι του ήταν αβάσιμοι. Τα τραπέζια ήταν γεμάτα με του πουλιού το γάλα (ΑΒ Βασιλόπουλος, ας κάνουμε και μια διαφήμιση!). Έκαναν τον σταυρό τους κι άρχισαν να τρώνε. Ο αοιδός ξεκίνησε να τραγουδά με το επιτραπέζιο:

«Σε τούτην τάβλα που ’μαστε, σε τούτο το τραπέζι,

τον Σι Τζινπίνγκ φιλεύουμε και τον παρακαλάμε…».

  Η δημοτική μούσα κατέγραψε με τον δικό της τρόπο το γεγονός του γεύματος.

Ο Αλέξης κι ο Άδωνις κι ο Μάκης ο Βορίδης

αντάμα τρων και πίνουνε κι όλο χαζογελάνε,

αντάμα έχουν και τ’ άλογα στο πάρκιγκ αραγμένα.

(Πρόκειται για τα άλογα των ακριβών αυτοκινήτων τους, γιατί δεν έχουν κανονικά άλογα, παρότι δεν τους λείπουν τα παράλογα).

                           Είχαν τραπέζια ολόγιομα, γυαλιά παραγιομάτα (με κρασί υποθέτω)

στο γεύμα στο προεδρικό που φίλευαν Κινέζους…

Κι ο Μητσοτάκης έλεγε και ο Κυριάκος λέει:

─ Παιδιά μου, μη μαλώσετε και γίνουμε ρεζίλι

και φύγουν οι επενδυτές, τους έχει ανάγκη η χώρα…

                    Κι ο Άδωνις απάντησε, ψιλή φωνίτσα βγάνει: (τσιριξιά για την ακρίβεια)

─ Σήμερα το βουλώνουμε, πρωθυπουργέ, το στόμα,

δαγκώνουμε τη γλώσσα μας, τα νύχια μας τα τρώμε

κι αύριο ξαναρχίζουμε καθένας το βιολί του…             

  Κάπου εδώ η μούσα ξέμεινε από έμπνευση ή από μπαταρία (όπως ξεμένουμε οι περισσότεροι από βενζίνη τελευταία) κι έτσι σταματά απότομα και το τραγούδι.   

  Τα διάφορα ΜΜΕ παρουσίασαν το γεγονός με εκτενή ρεπορτάζ για τη σημασία του αλλά και με ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες. Η εφημερίδα «ΨΕΜΑΤΑ» έγραψε ότι εκεί που χαριεντίζονταν ο Αλέξης με τον Άδωνι, πλησίασε ο Κυριάκος και τους είπε: «Τον νου σας, ρεμάλια! Μη μου διώξετε τους Κινέζους, θα σας πήξω στο ρύζι!   Καταλάβατε, ρεμάλια; Τον νου σας! Ρεμάλιααααα!...».

  Τελικά, υπόγραψαν, λέει, με τους Κινέζους κάμποσα μνημόνια κατανόησης. (Τι είναι αυτά, ρε, ξέρει κανένας;). Ας υπόγραψαν! Από εκείνα τα ακατανόητα μην ξαναϋπογράψουν!... Επίσης, οι Κινέζοι ενδιαφέρθηκαν και έδωσαν καπάρο να αγοράσουν κρόκο. Τι να τον θέλουν τον κρόκο οι κιτρινιάρηδες; (Ε, όχι να με πείτε και ρατσιστή που είπα κιτρινιάρηδες τους κιτρινιάρηδες… Τι θέλατε να τους πω, Γρυμπιανίτες;). Πάντως, ο Χρυσοχοΐδης πολύ καλά έκανε που έδωσε εντολή να ψάξουν τα μπαστούνια τους, μήπως είναι κούφια και μας κλέψουν σπόρο από κρόκο.     

Έτσι τους πήραμε εμείς τον μεταξόσπορο, μην πάθουμε τα ίδια…

Λευκές νύχτες και μαύρες μέρες

  Με σύνθημα «διασκεδάζουμε, στηρίζουμε, ψωνίζουμε» ο εμπορικός σύλλογος Καρδίτσας οργάνωσε για πρώτη φορά « Λευκή Νύχτα » με ανοιχτά τα μαγαζιά για αγορές και διασκέδαση. 

  Οι Καρδιτσιώτες με σύνθημα «αν είχαμαν παράδις ψώνιζάμαν κι την μέρα» παρακολουθούσαν το «πρότζεκτ» από μακριά. Κάτι γριές σταυροκοπιόνταν κι έλεγαν: «Λώλιψαν ντιπ για ντιπ οι ανθρώποι. Π’λιούν μέρα κι αγουράζουν νύχτα…».

  Έτσι είναι το εμπόριο. Με σταθερό στόχο το κέρδος, πάντα βρίσκει τρόπους να μπαίνει στη ζωή των ανθρώπων και να την αλλάζει. Εκμεταλλεύεται κάθε εκδήλωση του κοινωνικού βίου, ορίζει σε μεγάλο βαθμό τις σχέσεις και τις συμπεριφορές τους.

  Βάλαμε στη ζωή μας πάρα πολλές αμερικανιές… Κατά τα άλλα, κάνουμε και μια πορεία διαμαρτυρίας τον χρόνο στην αμερικανική πρεσβεία. Από γνώση και άποψη; Για άλλοθι; Από ενοχή; Από συνήθεια; Κανένας δεν ξέρει…   

  Λευκή νύχτα, μαύρη Παρασκευή και μαύρη ζωή που κάνουμε… 

Παπούτσι από καφετζή κι ας είναι και… βαρύγλυκο

  Εμπόριο είπαμε!... Τελευταία, πιάσανε καφετζή που πούλαγε παπούτσια και έκανε φοροδιαφυγή. Πρωτάκουστο! Φοροδιαφυγή στην Ελλάδα; Είναι δυνατόν; Τι σου είμαστε κι εμείς οι καφετζήδες! Άλλο που εγώ κοιμάμαι με τα τσαρούχια και δεν τα καταφέρνω με τον Ερμή. Όμως, καιρός ν’ αρχίσω να επεξεργάζομαι σκέψεις…

  Εδώ άλλοι εμπορεύονται ελπίδες, όνειρα, ιδέες, σοσιαλισμούς, φιλελευθερισμούς, αριστεριλίκια, ηθικά πλεονεκτήματα και κάθε μορφής αέρηδες, ειδικά κοπανιστούς…

  Τουλάχιστον ο καφετζής σου ’φερνε με τον καφέ κι ένα ζευγάρι μποτάκια (αντί για 

μπισκοτάκια).

  Αλλά πώς γλύτωνε το θηρίο απ’ την εφορία; Φαίνεται ήταν πολύ καταφερτζής αυτός ο καφετζής…

Τάδε έφη Λάππας

  «Πείτε μου σας παρακαλώ, ποιο αδίκημα διαπράττει αυτός που κατέχει μία βόμβα μολότοφ στην πλάτη;». Έλα ντε, ρε Σπύρο! Καλά τους άναψες φωτιές μες στη Βουλή. Κρίμα που δεν είχες μαζί σου και μια μολότοφ για εποπτικό υλικό, για να τους πείσεις για το ακίνδυνον ή να τους την ανάψεις όταν σε ζόρισαν… 

  Τσιάρας – Λάππας σημειώσατε 1 και τελικά τη μεταφορά μολότοφ την ξαναπήγαν κακούργημα. Όμως, και πάλι Καρδιτσιώτης θα δώσει τη λύση. Ο καφετζής…

  Οδηγίες περί αποθήκευσης και μεταφοράς μολότοφ:  

  Να φυλάσσονται οι μολότοφ σε δροσερό μέρος και μακριά από εστίες φωτιάς! Καλύτερα να τις έχετε στη ντουλάπα, για να θυμάστε έτσι και τον Λάππα!...

  Όταν θέλετε να μεταφέρετε μια μολότοφ, τη συσκευάζετε σε μορφή δώρου γενεθλίων με κορδέλα και γράφετε πάνω σε ένα καρτελάκι σχετικά:

Να ζήσεις, ρε φίλε, και χρόνια πολλά, μεγάλο να στήνεις παντού σαματά!

Δέξου ένα δώρο, για να τα κάνεις, όπου διαβαίνεις, γυαλιά και καρφιά!…

Σιγά μην κάτσει το όργανο να διαβάσει τι λέει το καρτελάκι…

  Επίσης, μπορείτε να στολίσετε το στόμιο με μαντζουράνες και βασιλικούς κι αν σας σταματήσει αστυνομικός να του πείτε: Καπιτάνιου, έχουμι γάμου ν’ απάν’ Κυριακή κι θα τουν κάμουμι παλιακόν μι ούλα τα ιθίματα. Ιγώ τώρα πααίνου να καλέσου μι του μπουκάλι αυτό τ’ς συγγινήδις κι τ’ς φίλοι. Κι στα θ’κά σ’, καπιτάνιου! 

  Το πολύ να σου πει ο αστυνομικός: η ώρα η καλή! Δεν πρόκειται να κάτσει να μυρίσει και το περιεχόμενο…

Εκλογικό σύστημα

  Πρώτη διαπίστωση. Στην Ελλάδα δεν μπορεί να γίνει απλή αναλογική, γιατί δεν υπάρχει η απλή λογική.  

  Δεύτερη (και πιο θλιβερή) διαπίστωση. Όλα τα εκλογικά συστήματα δίνουν κυβερνήσεις. Οπότε, δε γλυτώνουμε με τίποτε…

  Όποιος συμφωνεί ως εδώ, διαβάζει και το υπόλοιπο. 

  Τώρα, ξαναματαψάχνουμε εκλογικό σύστημα. Σε δουλειά να βρισκόμαστε! Γιατί, ρε παιδιά; Τα πράγματα είναι απλά. Θέλουμε να βγάζει το σύστημα κυβέρνηση ή να βγάζει ψηφοφορίες; Αν απαντήσετε σ’ αυτό, ανοίγει ο δρόμος να συμφωνήσετε και στο σύστημα. Ύστερα ρυθμίστε κάθε φορά τα θέματα που θα προκύπτουν, όπως τώρα με την ψήφο των απόδημων Ελλήνων, αν θα ψηφίζουν οι ξανθές και μαυρομάτες κι αν θα έχουν διπλή ψήφο οι ρούσες γαλανομάτες.

  Αλέξη, γιατί δεν άλλαζες το νόμο το 2015 πριν τις εκλογές Σεπτεμβρίου, ώστε το 2019 να γίνονταν με την απλή αναλογική, δια την οποίαν τόσον εσχάτως κόπτεσαι; 

  Κυριάκο, γιατί πειράζεις τον νόμο του Αλέξη;  Για να τον ξανακάνεις πρωθυπουργό; 

  Τελευταία ερώτηση και προς τους δυο: μας δουλεύετε;

Αντικαπνιστικός νόμος

  Ξεκίνησε και η αυστηρή τήρηση του αντικαπνιστικού νόμου.  Οι καπνιστές γίνονται

καπνός απ’ το πολύ κυνήγι. Δεν τους αφήνουν σε χλωρό κλαρί. Σε λίγο θα τους βγάλουν αλήθεια… στο κλαρί!

Τίνος καλύβα καίγεται, τίνος μαντρί καπνίζει;

Κει πέρα βγαίνει ένας καπνός, σαν τι καπνός να είναι;

Στίχοι (προφητικοί) δημοτικών τραγουδιών 

  Στο 1142 τηλεφωνείτε για να καταγγείλετε παραβάσεις καπνιστών.

  Στο 1143 τηλεφωνείτε όταν ξεμείνετε από τσιγάρα, για να σας φέρουν.

  Όμως, δεν είναι σωστό να πληρώνουμε το τηλεφώνημα καταγγελίας. Κανονικά, πρέπει να παίρνουμε 5 ευρώ για καθέναν που καταγγέλλουμε. Δεν μπορεί το κράτος να παίρνει 50 ευρώ πρόστιμο απ’ τον καπνιστή και να μη δίνει το 10% στον πολίτη που βοηθάει στην εφαρμογή του νόμου…

  Άνεργοι! Μη μένετε στο σπίτι! Βγείτε στην αγορά! Νέο προσοδοφόρο επάγγελμα σας περιμένει! Κυνηγοί καπνιστών!... Δέκα τσιγαρούληδες να καταγγείλετε, θα το τσεπώσετε το πενηντάευρο.  

  Να καώσι τα καπνοχώραφα και αι καπνοβιομηχανίαι! (προωθημένη πρόταση) Μπάμπη, Παύλε, διατρέχω τον κίνδυνον δίωξης δια προτροπήν εις εκνόμους ενεργείας; Για εκείνα τα ειδικά φίλτρα σε τζιμινιέρες εργοστασίων ξανακούσατε τίποτε;

  Ιδρύω κόμμα καπνιστών! ΚΚ χωρίς το ε. Ένα 3% θα το πιάσω, για να μπω στη Βουλή. Εδώ μπήκαν άλλα κι άλλα καπνουδερά, γιατί να μη μπω κι εγώ; Θα βάλω στο επικρατείας την Κανέλλη που βγάζει καπνό από παντού και εννοείται ότι θα συνεργαστώ μετεκλογικά με τους θεριακλήδες Σπίρτζην και Πολάκην… 

  Το κάπνισμα πια επιτρέπεται μόνο υπό την εξής προϋπόθεσιν: να έχιτι καπνό ξηρουμιρίτ’κου ή απού ξιρ’κό καπνουτόπι κι να στρίβιτι ’ν τσιγάρα σας σι ρουκόφ’λλου.

  Ο ταμπάκος επιτρέπεται; Αν ναι, τότε να επανέλθωσι ως λύσις αι ρινοεισπνοαί…

  Καπνιστές και καπνίστριες, φουμαδόροι και φουμαδόρισσες, φουγάρα γενικώς  

  Ο μόνος τόπος που δεν απαγορεύεται το κάπνισμα είναι η Αργιθέα. Οργανώστε τις εκδρομές και τις εκδηλώσεις σας στα Άγραφα. Εδώ δεν πρόκειται να σας γράψει κανένας ούτε οι καταστηματάρχες θα σας εμποδίσουν. Κάπνισαν τα μάτια τους, αγναντεύοντας να ιδούν πελάτη…

  1142 ικεί; Είμαστι στουν Πουλύζου, στα Βραγκινά. Ιδώ καπνίζουν ούλοι. Σβάν’ του ένα, ανάβουν τ’ άλλου! Καπνίσ’καμαν σαν τα κ’νάβια. Ιλάτι απάν’, για να μην κάνει ου πάσα ένας ό,τι τ’ καπνίζει. Άμα έρθιτι, φέρ’ τι μας κι δυο καρβέλια ψουμί ουλικής αλέσιους, ν’ αμπώχνουμι καλύτιρα σια κάτ’ τα κουψίδια κι λίγις σόδις! Α, φέρ’ τι κι δυο μπακέτα τσιγάρα στουν Τάκη!

  

Μην περιμένεις χρώμα στη ζωή σου

           …από την έγχρωμη τηλεόραση!

  Η φθινοπωρινή φύση σε προσκαλεί και σε περιμένει. Τα φυλλοβόλα δέντρα δίνουν την τελευταία τους παράσταση. Τα φύλλα στροβιλίζονται χορεύοντας και πέφτουν. Στρώνουν πολύχρωμο χαλί, για να υποδεχτούν τον χειμώνα που έρχεται να τους φέρει τα πάλλευκα παπλώματα του ύπνου τους…                    

                                   29/11/2019