Ετικέτες - θέματα

22.8.26

Ο Αρίων Του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου στο 32ο Δ. Σχ. Λάρισας, συγγραφέα

 

Ο Αρίων

Του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου στο 32ο Δ. Σχ. Λάρισας, συγγραφέα

Will. Adol. Bouguereau (1825-1905): Arion on a SeaHorse(1855)

ΓΕΝΙΚΑ
: Ο Αρίων ήταν ένας σπουδαίος λυρικός ποιητής από τα Μήθυμνα της Λέσβου. Οι πληροφορίες που έχουμε για τον Αρίωνα είναι λιγοστές και προέρχονται κυρίως από τον ιστορικό Ηρόδοτο. Δεν γνωρίζουμε καν το έτος γεννήσεως και θανάτου του. Τα περισσότερα που γράφτηκαν γι' αυτόν ανάγονται στη σφαίρα του ελληνικού Μύθου.

  ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Ο Αρίων έφυγε νωρίς από την πατρίδα του, τη Λέσβο, κι έζησε κοντά στον τύραννο της Κορίνθου Περίανδρο (625 - 585 π.Χ.), όπως ήταν τότε η συνήθεια πολλών λυρικών ποιητών. Ήταν ο καλύτερος κιθαρωδός της εποχής του και συνεισέφερε στην εξέλιξη του διθυράμβου, του άσματος της διονυσιακής λατρείας, που αποτέλεσε τον πρόδρομο της τραγωδίας. Ως ποιητής και συνθέτης έγραψε άσματα (διθυράμβους) και προοίμια (τους λεγόμενους κιθαρωδικούς κανόνες), από τα οποία, δυστυχώς, δεν σώθηκαν ούτε ένας στίχος.

Ο Αρίων σε νόμισμα του Τάραντα
   Ο ΜΥΘΟΣ: Για τη ζωή του υπάρχει μια ιστορία, που μοιάζει περισσότερο με παραμύθι και μας την κληροδότησε ο Ηρόδοτος. Κάποτε, ο Αρίων αποφάσισε να ταξιδέψει στη Σικελία, με σκοπό την εμφάνισή του στην αυλή κάποιου τυράννου, για τα προς το ζην. Εκεί, αφού με την τέχνη του μάζεψε πολλά χρήματα και πλούτη, ξεκίνησε το ταξίδι της επιστροφής. Από τη λακωνική αποικία της Μεγάλης Ελλάδας [Ν. Ιταλία], τον Τάραντα, επιβιβάστηκε σε ένα κορινθιακό πλοίο, μιας και δεν εμπιστευόταν άλλους ναυτικούς. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού οι ναύτες αποφάσισαν να τον ληστέψουν και να τον πετάξουν στη θάλασσα. Ο Αρίων προσφέρθηκε να τους δώσει περισσότερα χρήματα, όταν θα έφταναν στην Κόρινθο, για να σώσει τη ζωή του, αλλά μάταια. Τότε, τους παρακάλεσε να του κάνουν μια τελευταία χάρη. Να τον αφήσουν να τραγουδήσει παίζοντας και την κιθάρα του, λίγο πριν από το θάνατό του. Οι ναύτες δέχθηκαν.


Η ΘΑΥΜΑΣΤΗ ΣΩΤΗΡΙΑ
: Ο Αρίων, αφού φόρεσε τα επίσημά του ενδύματα, πήρε την κιθάρα στα χέρια του, στάθηκε μπροστά, στην πλώρη του καραβιού και τραγούδησε το λεγόμενο «όρθιο νόμο», έναν ύμνο προς τον θεό Απόλλωνα. Είχε σκοπό, όταν θα τέλειωνε το τραγούδι, να αυτοκτονήσει. Οι ναύτες χάρηκαν πολύ που θ’ άκουγαν τον πιο φημισμένο τότε τραγουδιστή του κόσμου και συγκεντρώθηκαν στη μέση του πλοίου για να τον απολαύσουν. Μόλις ο Αρίων τελείωσε το σκοπό του, έπεσε προς τη θάλασσα. Ένα δελφίνι, που εθεωρείτο το ιερό ζώο του Απόλλωνα, τον πήρε στη ράχη του και τον έβγαλε μετά από πολλές ώρες στο ακρωτήριο Ταίναρο της Νότιας Πελοποννήσου. Από εκεί, ο Αρίων πήγε πεζός στην Κόρινθο, όπου ανέφερε τα καθέκαστα στον Περίανδρο.

Η ΤΙΜΩΡΙΑ ΤΩΝ ΛΗΣΤΩΝ: Ο Περίανδρος, στην αρχή δεν θέλησε να πιστέψει λέξη από όσα άκουγε. Έτσι, τον φυλάκισε σε αυστηρή απομόνωση περιμένοντας να έρθει το πλοίο. Όταν έφτασε το πλοίο κάλεσε τους ναύτες να του πουν αν ήξεραν τίποτα για τον Αρίωνα. Εκείνοι του αποκρίθηκαν ότι τον είχαν δει στην Ιταλία, ότι ήταν καλά και ότι, όταν έφυγαν, τον άφησαν στον Τάραντα όπου, δήθεν, εργαζόταν. Εκείνη τη στιγμή παρουσιάστηκε εμπρός τους ο Αρίων, ντυμένος όπως ήταν όταν είχε πέσει στη θάλασσα. Οι ναύτες, έκπληκτοι, δεν μπόρεσαν ν’ αρνηθούν τίποτα. Ο Περίανδρος, τότε, διέταξε τη σύλληψη των Κορίνθιων πειρατών και διέταξε το θάνατό τους.


Ο ΗΡΟΔΟΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΡΙΟΝΑ
: “Περίανδρος δὲ ἦν Κυψέλου παῖς, οὗτος ὁ τῷ Θρασυβούλῳ τὸ χρηστήριον μηνύσας. ἐτυράννευε δὲ ὁ Περίανδρος Κορίνθου· τῷ δὴ λέγουσι Κορίνθιοι (ὁμολογέουσι δέ σφι Λέσβιοι) ἐν τῷ βίῳ θῶμα μέγιστον παραστῆναι, Ἀρίονα τὸν Μηθυμναῖον ἐπὶ δελφῖνος ἐξενειχθέντα ἐπὶ Ταίναρον, ἐόντα κιθαρῳδὸν τῶν τότε ἐόντων οὐδενὸς δεύτερον, καὶ διθύραμβον πρῶτον ἀνθρώπων τῶν ἡμεῖς ἴδμεν ποιήσαντά τε καὶ ὀνομάσαντα καὶ διδάξαντα ἐν Κορίνθῳ. τοῦτον τὸν Ἀρίονα λέγουσι, τὸν πολλὸν τοῦ χρόνου διατρίβοντα παρὰ Περιάνδρῳ, ἐπιθυμῆσαι πλῶσαι ἐς Ἰταλίην τε καὶ Σικελίην, ἐργασάμενον δὲ χρήματα μεγάλα θελῆσαι ὀπίσω ἐς Κόρινθον ἀπικέσθαι. ὁρμᾶσθαι μέν νυν ἐκ Τάραντος, πιστεύοντα δὲ οὐδαμοῖσι μᾶλλον ἢ Κορινθίοισι μισθώσασθαι πλοῖον ἀνδρῶν Κορινθίων· τοὺς δὲ ἐν τῷ πελάγεϊ ἐπιβουλεύειν τὸν Ἀρίονα ἐκβαλόντας ἔχειν τὰ χρήματα· τὸν δὲ συνέντα τοῦτο λίσσεσθαι, χρήματα μέν σφι προϊέντα, ψυχὴν δὲ παραιτεόμενον. οὐκ ὦν δὴ πείθειν αὐτὸν τούτοισι, ἀλλὰ κελεύειν τοὺς πορθμέας ἢ αὐτὸν διαχρᾶσθαί μιν, ὡς ἂν ταφῆς ἐν γῇ τύχῃ, ἢ ἐκπηδᾶν ἐς τὴν θάλασσαν τὴν ταχίστην. ἀπειληθέντα δὲ τὸν Ἀρίονα ἐς ἀπορίην παραιτήσασθαι, ἐπειδή σφι οὕτω δοκέοι, περιιδεῖν αὐτὸν ἐν τῇ σκευῇ πάσῃ στάντα ἐν τοῖσι ἑδωλίοισι ἀεῖσαι· ἀείσας δὲ ὑπεδέκετο ἑωυτὸν κατεργάσεσθαι. καὶ τοῖσι ἐσελθεῖν γὰρ ἡδονὴν εἰ μέλλοιεν ἀκούσεσθαι τοῦ ἀρίστου ἀνθρώπων ἀοιδοῦ, ἀναχωρῆσαι ἐκ τῆς πρύμνης ἐς μέσην νέα. τὸν δὲ ἐνδύντα τε πᾶσαν τὴν σκευὴν καὶ λαβόντα τὴν κιθάρην, στάντα ἐν τοῖσι ἑδωλίοισι διεξελθεῖν νόμον τὸν ὄρθιον, τελευτῶντος δὲ τοῦ νόμου ῥῖψαί μιν ἐς τὴν θάλασσαν ἑωυτὸν ὡς εἶχε σὺν τῇ σκευῇ πάσῃ. καὶ τοὺς μὲν ἀποπλέειν ἐς Κόρινθον, τὸν δὲ δελφῖνα λέγουσι ὑπολαβόντα ἐξενεῖκαι ἐπὶ Ταίναρον. ἀποβάντα δὲ αὐτὸν χωρέειν ἐς Κόρινθον σὺν τῇ σκευῇ καὶ ἀπικόμενον ἀπηγέεσθαι πᾶν τὸ γεγονός. Περίανδρον δὲ ὑπὸ ἀπιστίης Ἀρίονα μὲν ἐν φυλακῇ ἔχειν οὐδαμῇ μετιέντα, ἀνακῶς δὲ ἔχειν τῶν πορθμέων· ὡς δὲ ἄρα παρεῖναι αὐτούς, κληθέντας ἱστορέεσθαι εἴ τι λέγοιεν περὶ Ἀρίονος. φαμένων δὲ ἐκείνων ὡς εἴη τε σῶς περὶ Ἰταλίην καί μιν εὖ πρήσσοντα λίποιεν ἐν Τάραντι, ἐπιφανῆναί σφι τὸν Ἀρίονα ὥσπερ ἔχων ἐξεπήδησε· καὶ τοὺς ἐκπλαγέντας οὐκ ἔχειν ἔτι ἐλεγχομένους ἀρνέεσθαι. ταῦτα μέν νυν Κορίνθιοί τε καὶ Λέσβιοι λέγουσι, καὶ Ἀρίονος ἔστι ἀνάθημα χάλκεον οὐ μέγα ἐπὶ Ταινάρῳ, ἐπὶ δελφῖνος ἐπεὼν ἄνθρωπος. “[Ηροδότου Ιστ. 1.23.1-1.24.8].

 konstantinosa.oikonomou@gmail.com


Δράξασθε παιδείας! Γράφει ο Γιάννης Φρύδας ΣΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ 46

 Δράξασθε παιδείας!

Στιγμιότυπο οθόνης (1).jpg                

Παιδεία προς αρετήν εκ παίδων

Πλάτων


Γράφει ο Γιάννης Φρύδας 

                                                                  

           ΣΤΟ  ΚΑΦΕΝΕΙΟ  ΤΟΥ  ΓΙΑΝΝΗ  46


Καλή σχολική χρονιά!

  Ανοίγουν τα σχολεία! Τα παιδιά και τα νιάτα της πατρίδας μας θα βρεθούν πάλι στον αγώνα τους, στον εκπαιδευτικό στίβο της παιδείας για αγωγή και μόρφωση, για την κατάκτηση της γνώσης… Βοηθοί και συμπαραστάτες στην προσπάθειά τους οι γονείς και οι δάσκαλοι. Διαχρονική και η προσδοκία της κοινωνίας, η οποία ελπίζει στη νέα γενιά για έναν καλύτερο κόσμο.

  Το Καφενείο σήμερα στέκεται με συγκίνηση και νοσταλγία σ’ αυτό τους το νέο ξεκίνημα. Γι’ αυτό θα είναι διαφορετικό και με κάποια κείμενα θα επιχειρήσει ένα  σχετικά ειδικό αφιέρωμα… 


  Θα ήθελα στο σημείο αυτό να κάνω και μια βασική υπενθύμιση προς όσους με οποιονδήποτε τρόπο διδάσκουν ή επιχειρούν να διδάξουν τους νέους: 

«Δε διδάσκουμε εκείνο που θέλουμε… Δε διδάσκουμε εκείνο που ξέρουμε… Διδάσκουμε εκείνο που είμαστε…».

  Και μια υπενθύμιση στους νέους:

Η παιδεία, η μόρφωση, οι γνώσεις δεν κληρονομούνται, αποκτώνται. Κι όταν αποκτηθούν, αυτά μόνο, κανένας δεν μπορεί να σας τα πάρει. 


 «Της παιδείας αι μεν ρίζαι πικραί, οι δε καρποί γλυκείς»

  Δεν ξέρουμε αν το είπε ο Ισοκράτης, ο Αριστοτέλης ή ο Θουκυδίδης. Προσωπικά, ψηφίζω Ισοκράτη, γιατί λιγότερο μας παίδεψε αυτός κατά την εκπαίδευσή μας απ’ τους άλλους δυο. Όποιος κι αν ήταν, για να το πει, φαίνεται πως έφαγε πολύ ματσούκι ως μαθητής. Θα του άργασαν το τομάρι… Πάντως, εκπαίδευση χωρίς κόπο δεν υπάρχει… ούτε στο βουνό ανεβαίνεις, αν δεν περπατήσεις στον ανήφορο…

  Της παιδείας οι ρίζες είναι πικρές και οι καρποί γλυκείς. Είναι όπως τα ραδίκια: πικρά αλλά πολύ ωφέλιμα… Μ’ αυτά που βλέπουμε να συμβαίνουν γύρω μας, μπαίνουν πολλές αμφιβολίες για τους καρπούς της παιδείας σήμερα, αν υπάρχουν καρποί, πόση γλύκα έχουν και δια της μαιευτικής του Σωκράτη καταλήγουμε στο ερώτημα: έχουμε ή δεν έχουμε παιδεία; και στο συμπέρασμα: παιδία έχομεν, παιδεία δεν έχομεν…


Πρωτοβάθμια εκπαίδευση

  Είναι όπως λέμε… εγκαύματα πρώτου βαθμού. Εδώ ξεκινάει η περιπέτεια του σχολείου για τον μικρό μαθητή με τα θετικά και αρνητικά, διαφοροποιημένα κάθε φορά από γενιά σε γενιά. 

  Το χειρότερο σήμερα σ’ αυτή τη βαθμίδα είναι ο σφαγιασμός της παιδικής φαντασίας, η στέρηση του παιχνιδιού στα παιδιά, η αποκοπή τους από τη φύση και η υποταγή τους στην γενικευμένη εποπτεία με τα μέσα της τεχνολογίας που περιορίζει, αν δεν αποκλείει εντελώς την αυτενέργεια. 

  Έρχεται η κυρία με το παιδάκι της πρώτης δημοτικού στο σχολείο και λέει: «Το παιδί μου ξέρει πια ότι δε φέρνει τα δώρα ο Αϊ-Βασίλης!». Αλήθεια, κυρία μου; Και πώς δε σας το πήραν ακόμη στη ΝΑΣΑ; Πάει να ζωγραφίσει το παιδί ένα κοτόπουλο και το ζωγραφίζει στο ταψί με πατάτες, αλλά το βασικό είναι που ξέρει ποιος φέρνει τα δώρα. Διαβάζεις στους μαθητές σου το ποίημα του Ελύτη «Παιδί με το γρατσουνισμένο γόνατο» και δεν έχεις πια κανέναν (ούτε για δείγμα) με γρατσουνισμένο γόνατο. Γίνεται να το γρατσουνίσει παίζοντας στις οθόνες;

  Το σχολείο από χώρος εκπαίδευσης κατάντησε κέντρο διοικητισμού και γραφειοκρατίας. Δάσκαλοι που διαγκωνίζονται ποιος να πλασαριστεί στις όποιες θέσεις εξασφαλίζουν την έξοδο από την τάξη. Που κυνηγούν τίτλους με περιεχόμενο ή χωρίς περιεχόμενο (δεν έχει σημασία, ίδιο είναι το αποτέλεσμα: η φυγή από την τάξη). Η πολιτεία αντί τον δάσκαλο με τα περισσότερα προσόντα να τον κρατάει στην τάξη, του δίνει κίνητρα να τον βγάλει απ’ την τάξη και τον κάνει διευθυντή, προϊστάμενο κάτι απίστευτων τίτλων, σχολικό χασομέρη… Όμως, τα σχολεία μας λειτουργούν. Γιατί χιλιάδες δάσκαλοι αποφάσισαν να γίνουν δάσκαλοι, για να είναι στην τάξη με τους μαθητές τους. Είναι αυτοί οι μαχόμενοι δάσκαλοι που φέρουν  επάξια τον υπέροχο τίτλο ΔΑΣΚΑΛΟΣ, αδιαφορώντας για τους ποικιλώνυμους παρασιτικούς χαρτογιακάδες της εκπαίδευσης. Είναι, όμως, δικαίως, και αυτοί που θα πάρουν τις χαρές από την αναγνώριση του έργου τους και θα εισπράξουν την ευγνωμοσύνη των μαθητών και των γονέων τους…


Δευτεροβάθμια εκπαίδευση

  Εδώ έχουμε το Γυμνάσιο και το Λύκειο. Είμαστε στη βαθμίδα της κατάληψης και της εγκατάλειψης… Από τρία χρόνια… χωρίς αναστολή! «Τρεις το λάδι τρεις το ξίδι κι… έξι το λαδόξιδο». Στην περίοδο αυτή, όταν δεν έχουν καταλήψεις, ασχολούνται με την ακύρωση και της εφηβικής ηλικίας, με ταυτόχρονη προσπάθεια αποτροπής στο να πάρει ο μαθητής γενική παιδεία, μόρφωση και αγωγή. Εδώ η κυρία λέει τώρα: «Το παιδί έχει κλίση στα μαθηματικά και έχει κλείσει τα υπόλοιπα βιβλία. Τι να τις κάνει τις αηδίες των αρχαίων, της ιστορίας, των θρησκευτικών, της πολιτικής παιδείας; Έχει και τα ιδιαίτερα μαθήματα και το ξενόγλωσσο φροντιστήριό του. Με τον Περικλή, τον Αλέξιο Κομνηνό και τον Καραϊσκάκη θ’ ασχολούμαστε;» (πλάσαρε και τον εαυτό της με τον πληθυντικό, στη διαδικασία της επιλεγμένης υπνοπαιδείας).   

  Καθόλου δε βλέπει ότι το παιδί της, παρότι στο γυμνάσιον, αποφεύγει εντελώς τη γυμναστική (που έδωσε το όνομα στο γυμνάσιον) και  κατάντησε γέρος που βαριέται και να περπατήσει στα δεκαπέντε του χρόνια. Ήταν χαζοί οι αρχαίοι που έκαναν γλώσσα, μαθηματικά, μουσική και γυμναστική κι εμείς έξυπνοι και πήγαμε απ’ τον παιδοτρίβη στον παιδοσυντρίβη; (το σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα, δηλαδή)…

  Στο λύκειο ο μαθητής είναι πια λυκόπουλο, γιατί τα φροντιστήρια που κάνει τρώνε αρκετά πρόβατα μιας κτηνοτροφικής οικογένειας. Τα λυκόπουλα γενικώς… τρώνε, ειδικά αυτά που πάνε γενικό λύκειο. Το φροντιστήριο είναι το κέντρο ενδιαφέροντος των λυκειόπαιδων και στο σχολείο πηγαίνουν να μην κοπούν από απουσίες και δε δώσουν πανελλήνιες. Έτσι, αντί να είναι αυτό το σχολείο λυκαυγές, χαραυγή για ξεκίνημα του νέου ανθρώπου, μετατρέπεται σε λυκόφως  της νεότητάς του.

  Κι εδώ έχουμε τη μάχη που δίνουν ευσυνείδητοι καθηγητές, αλλά με δυσμενέστερους (για πολλούς λόγους)  όρους απ’ ότι οι δάσκαλοι στο δημοτικό. Εδώ θα συναντήσουμε και τους… μαθητοπατέρες, οι οποίοι καλύπτουν την ανεπάρκειά τους ή την ακαταλληλότητά τους, περιφέροντας την ανοησία ότι αυτοί, τάχα, είναι φίλοι με τα παιδιά. Αγνοούν τη διάκριση των ρόλων. Ο εκπαιδευτικός δεν μπορεί να είναι φίλος με τους μαθητές. Να είναι φιλικός μπορεί και πρέπει να είναι! Αγνοούν ή παραβλέπουν ότι το παιδί, παιδεύω, παιδεία είναι ομόρριζες λέξεις και η μία παράγει την άλλη. Τότε, «τα παιδία παίζει» κι ο καθηγητής εμπαίζει…  


Τριτοβάθμια εκπαίδευση 

  Λέγεται έτσι, γιατί για να μπεις πρέπει να έχεις βαθμό τρία. Κάτω από τρία περνάς πάλι, αλλά σε κατώτερες σχολές. Τελικά, σήμερα δεν περνάς μόνο αν ξεχάσεις να γράψεις το όνομα ή δεν πας να γράψεις εξετάσεις. Του χρόνου θα δώσω κι εγώ πανελλήνιες. Αρκεί να αποφασίσω ως τότε, τι θέλω να γίνω… όταν μεγαλώσω… Για σκεφτείτε το κι εσείς! Λογικά, στις μισές σχολές θα μπαίνουμε και χωρίς διάβασμα. Παλιότερα, κάτω από δεκατρία δεν περνούσες ούτε απέξω από σχολή ΚΑΤΕΕ, χώρια που δεν έφτανες καν να δώσεις εξετάσεις, γιατί αποκλειόσουν στα προκριματικά του γυμνασιόπα λιγκ κι έπαιρνες ένα τσεκούρι στον Πλακιά και πάεινις στα βιτούλια σ’.  Τώρα, περνάνε όλοι, οι περισσότεροι δεν μπορούν να πάρουν πτυχίο ποτέ, αλλά κι αυτοί που παίρνουν για τα βετούλια (που δεν έχουν κιόλας) προορίζονται και πάνε οι κόποι και τα έξοδα χαμένα. Η κατάσταση αυτή έφερε σήμερα κι άλλες στρεβλώσεις...

  «Στραβάδια, παρουσιάστε, άρμ!». Για να το λες αυτό πια, πρέπει να είσαι μαθητής του δεκαοχτώ, ώστε να περάσεις σε μια στρατιωτική σχολή. Με οχτώ, όμως, περνάς, για να γίνεις κάποτε φιλόλογος και να λες «άνδρα μοι έννεπε, μούσα πολύτροπον, ος μάλα πολλά πλάγχθη, επεί Τροίης (να το πάλι το τρία) ιερόν πτολίεθρον έπερσεν…». Και το ιερόν πτολίεθρον έπερσεν και ανεργία και πείνα στους φιλολόγους έπεσεν και  γέμισε ο στρατός Καργάκους και φλισούριασε η φιλολογία ανορθόγραφους, που μόνο για καραβανάδες στον στρατό θα πήγαιναν (και δεν υπάρχει ιερόν και όσιον). 

  Δεν υποτιμώ κανένα επάγγελμα. Όμως, είναι κοινωνικά χρήσιμο και δίκαιο να έχουμε τους καλύτερους εκεί που θα αποδώσουν τα καλύτερα και θα  βοηθήσουν περισσότερο και συνολικά την κοινωνία μας. Καλούς, βέβαια, θέλουμε σε όλους τους τομείς, για να έχουμε πρόοδο παντού, αλλά αυτή η χώρα δεν επένδυσε ποτέ στον νοικοκύρη (αγρότη, εργάτη, υπάλληλο, φοιτητή). Καλύτερα περνάει στη ζωή ο οκνηρός παρά ο εργατικός, ο συνεπής  και ο διαβαστερός.


Όπου κλείνει ένα σχολείο…

          «Όπου ανοίγει ένα σχολείο, κλείνει μια φυλακή» έλεγε ο Βίκτωρ Ουγκώ.

          «Όπου κλείνει ένα σχολείο, ανοίγει ένα καφενείο» λέει ο καφετζής…

  Τα τελευταία χρόνια, στη ρημαγμένη ύπαιθρο της χώρας μας, έκλεισαν τα σχολεία των χωριών μας το ένα μετά το άλλο. Αυτά τα σχολεία τα ’στησαν εκεί οι περασμένες γενιές, φάρους προόδου φωτεινούς, κατά πρόσωπο του σκοταδιού της αμάθειας. Έγιναν οι ιεροί χώροι της παιδείας, χώροι της ελπίδας των ανθρώπων και της λαχτάρας τους για μόρφωση και πρόοδο.

  Σήμερα κάποια είναι καφενεία, ξενώνες, χώροι χρήσεων φορέων και συλλόγων, κάποια γκρεμισμένα ερείπια (τουλάχιστον αυτά γλύτωσαν την ύβρη…). Πώς είναι δυνατόν να γίνεται το σχολείο καφενείο ή ξενοδοχείο; Ως χώρο πολιτισμού μόνο μπορεί να αποδεχτεί κάποιος ένα σχολείο που σταμάτησε να λειτουργεί, όχι ως τσιπουράδικο… Στους τοίχους κάθε σχολείου, πλανώνται αόρατες οι μορφές μαθητών και δασκάλων που ιερουργούσαν την πνευματική μέθεξη παιδείας. Αλλά ποιος να διαφυλάξει πια τον πολιτισμό μας απ’ τους… πολιτιστικούς που δίνουν «τα άγια τοις κυσί»;      

  Έλεγε ο άγιος Κοσμάς, ο Αιτωλός: «Είναι προτιμότερο να έχει κανείς σχολείο στον τόπο του, παρά βρύσες και ποτάμια». Κάτι ήξερε ο άγιος… 


Μηνύματα για τον έναν χρόνο Καφενείο

  Με τη συμπλήρωση ενός χρόνου του ηλεκτρονικού Καφενείου, κατέφθασαν με κάθε τρόπο μηνύματα απ’ τους χιλιάδες (τι χιλιάδες, εκατομμύρια είναι το σωστό!...) αναγνώστες μας, οι οποίοι αισθάνθηκαν την ανάγκη να επικοινωνήσουν, για να μας ευχηθούν ή να βρίσουν. Το τηλεφωνικό κέντρο φράκαρε (ήταν και λιανό το καλώδιο, επόμενο ήταν), το κινητό τηλέφωνο χοροπηδούσε ασταμάτητα πάνω στο τραπέζι σε κάθε μήνυμα που έμπαινε. Πρώτη φορά έβλεπα τηλέφωνο να χορεύει πάνω σε τραπέζι κι άλλη μια φορά τη Γεροβασίλη που χόρευε ένα τσιφτετέλι, πριν έρθει ο Κυριάκος και της πάρει το τραπέζι… Πολλοί έστειλαν εικονομηνύματα, ειδικά εκείνο το χεράκι με τα ανοιγμένα δάχτυλα. Όμως, δε γνωρίζω αν χαιρετούσαν ή μούντζωναν…

  Μηνύματα ήρθαν ακόμη κι απ’ το Τριζόλ! Απορώ πώς πέρασαν τόσα στεφάνια, χαλάβρες και ρέματα… Το πιο πρωτότυπο μήνυμα το έλαβα με σήματα καπνού από Στεφανιώτη. Αυτός κάπου έψηνε ένα κλεμμένο, δεν είχε καμιά σκοτούρα για ευχές και στο μήνυμα έλεγε: «Τώρα το ’βαλα στ’ φουτιά. Σι κάνα δυο ώρις, πάρι νια φ’τσέλα κρύου νιρό απ’ τουν Πλάτανου, πες κι στουν Αχιλλέα νά ’ρθει π’ ξέρει να διαβάζει τ’ν πλάτη κι κινάτι σι’ απάν’ να λημιριάσουμι!... Πααίνουμι για ριτσίνι να πείτι, άμα σας ρουτήσει κανένας, κι θα χασουμιρίσουμι, θα μας πάρει του δειλ’νό».

  Το ευχάριστο είναι που δε μας ευχήθηκε κανείς από καμιά εξουσία. Διαμαρτυρία, όμως, έστειλαν όλα τα κόμματα και οι πολιτικοί αρχηγοί. Τους διαβεβαιώνουμε ότι και του χρόνου διαμαρτυρία θα στείλουν. Οι τοπικές εξουσίες μάς αγνόησαν εντελώς και μας απέφυγαν, λες και τους ζητήσαμε χορηγία ή να σιτιζόμεθα στο πρυτανείον... Το ίδιο, επίσης, συνέβη και με τις πολιτιστικές ηγεσίες της περιοχής, παρά του ότι είμεθα ως Καφενείον, κατά τον αείμνηστον Ευάγγελον Γιαννόπουλον, πολιτιστικόν κέντρον… 

  Ίσως πρέπει να του αλλάξω τίτλο και να ονομάζεται εφεξής εντευκτήριον, πολυχώρος, γλεντοκομείον, φεστιβαλείον, παρτυτήριον, πατητήριον (μι ξιανύχιασις, ρε!...), αντάμωμα, συναπάντημα ή σάρα-μάρα… 

  Για όλα αυτά θεωρώ ότι το Καφενείο μάλλον πάει καλά (για τον καφετζή υπάρχουν αμφιβολίες)… Για να το θεωρήσετε κι εσείς, κοινοποιώ κάποια απ’ όσα έστειλαν: 

  Ο πάσης Ανατολικής Αργιθέας και Μαρκελεσίου παπα-Βασίλης (τηλέφωνο):

Θέλ’ς διάβασμα…

─ Παπα-Βασίλη, την ευχή σου! Άμα σας αρέσει το Καφενείο, να το διαβάζετε!

─ Δε λέου για του Καφενείου ιγώ. Ισύ θέλ’ς διάβασμα…

  Μάκης Φρύδας (μήνυμα): «Λυπάμαι για λογαριασμό σου!»… (Φαίνεται είδε τον λογαριασμό της ΔΕΗ που έλαβα τώρα τελευταία).

  Λαϊκή συνέλευση Τριζολιωτών (ψήφισμα): «Γι’ αυτά που γράφεις για το χωριό μας, σε κηρύσσουμε ανεπιθύμητο πρόσωπο στο Τριζόλ».

  Να που συμπίπτουν οι επιθυμίες μας!  Γιατί, ρε παιδιά, εξέφρασα καμιά επιθυμία να έρθω; Είχα κανιά όριξη να διαβαίνου μέσα στα χαλαβάνια κι στ’ς ουρσίδις; Για λουκατζή μι πέρασιταν; 

  Αγνώστου  τηλεφώνημα (κάπου  πάει  το μυαλό μου, όμως, δεν είμαι  σίγουρος…): 

Χρόνια πολλά, αλλά πρέπει να απαγορευτεί το κάπνισμα στο Καφενείο.

Ευχαριστώ, κύριε! Βέβαια, αυτό που λες, δε γίνεται. Στο καφενείο πάνε άνθρωποι θεριακλήδες, γενναίοι, που δε φοβούνται τον θάνατο (γι’ αυτό καπνίζουν). Δεν έχει ο άλλος καλό χαρτί στη δηλωτή, του κάθεται στραβοζαριά, να μην ανάψει ένα τσιγάρο; Εκτός αυτού, στα καφενεία  συντελείται φιλανθρωπικό, κοινωνικό έργο. Όποιος δεν έχει ν’ αγοράσει τσιγάρα, μπαίνει μέσα και καπνίζει ταυτόχρονα δωρεάν όλες τις μάρκες. Μην ακούς που λένε οι γιατροί για παθητικό κάπνισμα, ενεργητικό είναι… 

─ Δεν ξέρεις τι λες, καφετζή, αλλά να σε δω όταν εφαρμοστεί ο νόμος Νασιώκα…

  Μενέλαος (ένας είναι ο Μενέλαος): «Γιάννη, εύχομαι το Καφενείο σου να είναι πάντα γέφυρα που θα ενώνει το παρελθόν με το σήμερα!». (Γένιτι Μινέλαους κι να μη σι φκιάσει απού καφινείου γιουφύρι;).  

  Παναγιώτα Γρηγορίου – Αποστόλου (η Ναπουλέινα να καταλάβιτι, γιατί έχουμι πουλλές Παναγιώτις στουν Αργιθέα, Ναπουλέινα δεν είνι άλλη): «Μίλησα με έναν γιατρό στο Πανεπιστημιακό. Μου είπε ότι η περίπτωσή σου δεν είναι ανησυχητική, παρότι τα συμπτώματα του Καφενείου συμπλήρωσαν χρόνο. Είναι μια χρόνια κατάσταση άνευ σημασίας, αλλά και που δεν παίρνει ιλιάτσι…».

  Όποιος βρει τι σημαίνει το ιλιάτσι, κερδίζει μια καρδαρούλα τσιαλαφούτι. 

  Πάνος Στάθης (από Έδεσσα): «Είσαι για δέσιμο! Η Έδεσσα και τα Βοδενά μαζί σου! Λύθηκαν οριστικά πια οι απορίες μου…».

  Γιώργος Αντωνίου (από Χίο): «Τέτοιες χαζαμάρες ούτε οι Χιώτες δε γράφουν…».

  Κώτσινα: «Στου προυηγούμινου Καφινείου, αράδ’ζι ου Κώτσιας μ’ του κριάρι. Τώρα, αραδίζου ιγώ τουν Κώτσια. Του κριάρι ήρθι στα πρόβατα κι ου Κώτσιας ψάχνει ακόμα. Μην είνι αυτού στου καφινείου κι χαζουπαζαρέβιτι;».  


  Ευχαριστήριο: Ο διευθυντής του καταστήματος σάς ευχαριστεί για τα «καλά» σας λόγια, τα οποία μας απογοήτευσαν λίγο, αλλά δε θα σας κάνουμε και το χατίρι να σταματήσουμε. Βγάλτε το αυτό απ’ τον νου σας! Πάμε στον δεύτερο χρόνο. Δυο χρόνια άντεξε μέχρι κι ο Γιωργάκης, δε θα αντέξομεν ημείς;


Ενημέρωση

  Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε την πλήρη κατάργηση των κάπιταλ κοντρόλ. Στο εξής θα μπορείτε να στέλνετε  στο Καφενείο όσα χρήματα θέλετε, χωρίς περιορισμό.

  Επίσης, με την ευκαιρία σας ενημερώνω ότι λόγω της ανομβρίας σταφίδιασαν και τα κράνια και μην περιμένετε να γίνουν φέτος!... Σας είχα προειδοποιήσει… Με τον Μητσοτάκη θα γίνει η χώρα κρανίου τόπος, δεν σας είπα ότι θα γίνουν τα κράνια…


Το γράμμα μιας δασκάλας  

   Θα  ξαναγυρίσουμε  στην παιδεία,  για να διαβάσουμε  ένα  συγκλονιστικό  κείμενο

 μιας δασκάλας που γράφει:

  «Είμαι ένας άνθρωπος, που επέζησε από στρατόπεδο συγκέντρωσης. Τα μάτια μου είδαν πράγματα που δεν έπρεπε να τα δει μάτι ανθρώπου. Θαλάμους αερίων κατασκευασμένους από σπουδαίους μηχανικούς. Παιδιά δηλητηριασμένα από μορφωμένους γιατρούς. Γυναίκες και μωρά να πυροβολούνται και να σκοτώνονται από καθηγητές Γυμνασίου και Πανεπιστημίου. Γι’ αυτό είμαι επιφυλακτική απέναντι στη «μόρφωση». Η παράκλησή μου είναι: Βοηθήστε τους μαθητές σας να είναι πρώτα άνθρωποι. Δεν πρέπει ποτέ οι προσπάθειές σας να παράγουν μορφωμένα τέρατα, ειδικευμένους ψυχοπαθείς, εκπαιδευμένους κακούργους. Η ανάγνωση και η γραφή, η ορθογραφία, η ιστορία, η αριθμητική είναι σημαντικά μόνο αν χρησιμεύουν για να γίνουν οι μαθητές μας άνθρωποι. Αλλιώς…».

  Σε κάθε περίπτωση θέλουμε μια παιδεία που θα υπηρετεί τον άνθρωπο. Παιδεία «προς την διάνοιαν και προς το της ψυχής ήθος», όπως λέει ο Αριστοτέλης. Κι αυτή είναι μόνο η ανθρωπιστική παιδεία.

                                                                  

Ευγνωμοσύνη…

  Ήμουν δάσκαλος… Πορεύτηκα στον εργασιακό μου βίο με το αθώο και ελπιδοφόρο κομμάτι της κοινωνίας, που είναι τα παιδιά. Ήταν μια ωραία περιπέτεια αυτή η πορεία. Οι ευχές μου συνοδεύουν τους μαθητές μου για κάθε καλό στη ζωή τους…   

  Έγινα δάσκαλος, παίρνοντας αυτή την απόφαση από μαθητής στο δημοτικό σχολείο.

Με έκαναν δάσκαλο τα ψηλά βουνά του τόπου μου και η αμόλευτη φύση της Αργιθέας και των Αγράφων, τα «ψηλά βουνά» του αγαπημένου συγγραφέα και ποιητή Ζαχαρία Παπαντωνίου και τα ευγενή πρότυπα δασκάλων μου.


Στον Ηλία Κωτή από τη Μεταμόρφωση (Κατούσι) Ανθηρού

Στον Διονύση Παπαδημητρίου από τη Μανωλάδα Ηλείας

Στον Χαράλαμπο Μαράκη από την Κρήτη

Στον Δημήτρη Ζούμπο από την Πρέβεζα

  Σ’ αυτούς τους δασκάλους μου του δημοτικού, που στο πρόσωπό τους τιμώ κι όλους τους μετέπειτα δασκάλους μου, αφιερώνω το σημερινό γραπτό μου με ευγνωμοσύνη

                              


46 ΚΑΦΕΝΕΙΟ Β.jpg
















11/9/2019                                                                                                                                                                                                                                                   



Απόδοσις Κοιμήσεως της Θεοτόκου - Τα εννιάμερα της Παναγίας 23.8 + ΒΙΝΤΕΟ + ΚΑΝΩΝ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ Κωνσταντίνος Οικονόμου

 

Απόδοσις Κοιμήσεως της Θεοτόκου - Τα εννιάμερα της Παναγίας 23.8 + ΒΙΝΤΕΟ + ΚΑΝΩΝ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Κωνσταντίνος Οικονόμου



   Κάθε εορτή στον ετήσιο εορτολογικό κύκλο της Εκκλησίας έχει τρία στάδια, τα προεόρτια, την κυρίως εορτή και τα μεθεόρτια (δηλαδή τον απόηχό της). Στις 23 Αυγούστου εκάστου έτους εορτάζουμε την Απόδοση της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και η Εκκλησία κλείνει με την ίδια πανηγυρική διάθεση τους εορτασμούς της Κοιμήσεως και της Μεταστάσεως της Παναγίας, που τιμάται την 15 Αυγούστου. Ο λαός την εορτή αυτή την αποκαλεί τα «Εννιάμερα της Παναγίας». Τη σκέφτεται σαν μνημόσυνο προς τη Μητέρα του Θεού, όπως πράττει, άλλωστε, και για τους δικούς του ανθρώπους. Ασφαλώς, δεν πρόκειται για εννεαήμερο μνημόσυνο για την Παναγία, αφού η Θεοτόκος ως μητέρα του Χριστού «μετέστη προς την ζωήν, μήτηρ υπάρχουσα της ζωής» και πρεσβεύει για τη δική μας σωτηρία και, συνεπώς, δεν νοείται τέλεση μνημοσύνου υπέρ αναπαύσεως της ψυχής της. «Απόδοσις» στην εκκλησιαστική γλώσσα σημαίνει την μετά πάροδο οκτώ συνήθως ημερών επανάληψη της εορτής [στην περίπτωση της απόδοσης του Πάσχα έχουμε 39 ημέρες, πριν την Ανάληψη δηλαδή], ώστε με αυτόν τον τρόπο η διάρκειά της εορτής παρατείνεται μεθεορτίως μέχρις την ημέρα της αποδόσεως. Αυτό σημαίνει ότι ο εορτασμός δεν είναι στιγμιαίος. Μ’ αυτόν τον τρόπο η μία εορτή παραδίδει τη σκυτάλη στην επόμενη εορτή που έχει τα δικά της βιώματα, τα δικά της μηνύματα. Έτσι ζούμε σε μία συνέχεια τη ζωή της Εκκλησίας και όχι αποσπασματικά. Η καθιέρωση της απόδοσης των εορτών προέρχεται από την παράδοση του Ισραηλιτικού Λαού στην Παλαιά Διαθήκη. Με διάταξη του Μωσαϊκού Νόμου, οι μεγάλες ισραηλιτικές εορτές διαρκούσαν 8 ημέρες. (Έξ. 2,15-19, Λευ. 23,36-39 και Αρ. 29,35). Αυτή τη συνήθεια την κληρονόμησε και η Εκκλησία στην λειτουργική της ζωή. Πρώτη μαρτυρία περί παρατάσεως εορτής για οκταήμερο στην εκκλησιαστική ζωή, παρέχεται από τον Ευσέβιο [355]. Πάντως, πολύ νωρίς επικράτησε η συνήθεια, κυρίως στην Εκκλησία των Ιεροσολύμων, να παρατείνεται ο εορτασμός των μεγάλων εορτών του Πάσχα, των Επιφανείων και της Πεντηκοστής για οκτώ ημέρες. Η πράξη της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων γρήγορα διαδόθηκε στην Ανατολή και τη Δύση. Κατά μίμηση των εορτών αυτών και οι νεότερες δεσποτικές και θεομητορικές εορτές ακολουθήθηκαν από οκταήμερο εορτασμό, που ολοκληρωνόταν μέσω της αποδόσεως.

Οκτώ ημέρες μετά τη μεγάλη εορτή της 15ης Αυγούστου, δηλαδή στις 23 του μηνός, γίνεται η «απόδοσις» της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, δηλαδή η πανηγυρική λήξη του εορτασμού. Η ευλαβής συνήθεια, πού είναι παράδοση στην Ορθόδοξη Εκκλησία και για άλλες μεγάλες εορτές της υιοθετήθηκε και στην εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, όχι βέβαια ομοιόμορφα και αμέσως, αλλά σταδιακά. Σύμφωνα με την τυπική διάταξη των ιερών ακολουθιών, κατά την εορτή της απόδοσης, της ημέρας δηλαδή που κλείνει ο κύκλος εορτασμού της Κοιμήσεως, τελείται η ίδια ακολουθία με αυτήν της 15ης Αυγούστου, κάτι που συμβαίνει σε όλες τις περιπτώσεις των μεγάλων δεσποτικών και θεομητορικών εορτών. Η χρονική αυτή παράταση του εορτασμού δεν στερείται και του ανάλογου θεολογικού περιεχομένου. Γιατί είναι, κατά κάποιο τρόπο, μια υπέρβαση του παρόντος χρόνου, αλλά και μια πρόγευση της Αιωνιότητας, η οποία, όπως γράφει ο απόστολος Παύλος, θα είναι μια χωρίς τέλος «πανήγυρις πρωτοτόκων» (Εβρ. 12,23). Οι εορτές στις μνήμες των αγίων δεν είναι μόνο αφορμές για πανηγύρεις αλλά και για να ανακαλύψει ο άνθρωπος την αλήθεια, ότι το μόνο που αξίζει στην ζωή είναι ο αγώνας για την αγιότητα. Στο πρόσωπο δε της Παναγίας συνοψίζεται ολόκληρη η ιστορία της σωτηρίας του ανθρώπου και η πορεία αυτή προς την αγιότητα μέσα από την υπακοή στο θέλημα του Θεού και στην εμπιστοσύνη σε Αυτόν . Η Θεοτόκος συνέδραμε στο έργο της σωτηρίας του ανθρώπου από τον Χριστό σε όλη της τη ζωή. Και με την κοίμηση της και την μετάσταση της έδειξε τη θέση που ο Θεός έχει ετοιμάσει για κάθε πιστό. Ως εκ τούτου η Παναγία συνοψίζει την ανθρωπότητα εκείνη που λέει ναι στον Θεό, που αναφωνεί πρόθυμα το «γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου». Η Παναγία αποτελεί πρότυπο για κάθε πιστό, που λόγω και έργω, υποδέχεται τον Χριστό και τον γεννά στην καρδιά του. Η Παναγία είναι σύμβολο της Εκκλησίας, μέσα στην οποία γεννάται και αναγεννάται κάθε πιστός. Η Παναγία μας οδηγεί και συνοδεύει προς τον Χριστό, είναι ο πρώτος άνθρωπος που εκπλήρωσε το σκοπό για τον οποίο ο Θεός δημιούργησε τον άνθρωπο. Αυτή ανέμενε η ανθρωπότητα ολόκληρη για να δει το σχέδιο της Θείας Οικονομίας και την οδό της απολύτρωσης του πεπτωκότος ανθρώπου. Ο άνθρωπος έχοντας οδηγήτρια την Παναγία, καλείται να μεταμορφώσει τη ζωή του λέγοντας «γένοιτο» στη πρόσκληση του Θεού για συνεργασία με στόχο τη μεταμόρφωση του κόσμου και τη σωτηρία του ανθρώπου. Η Θεοτόκος καθίσταται η Μάνα Παναγιά, η Μητέρα της οικουμένης. Με τη ζωή της μας έδειξε τον δρόμο του πνευματικού πεπρωμένου του ανθρώπου, γίνεται για τον καθένα από εμάς πηγή αγάπης και ελπίδα προστασίας.

ΕΟΡΤΑΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Πολλές εκκλησίες, εξωκλήσια και ιερές μονές σε όλη την χώρα τιμούν με ιδιαίτερη λαμπρότητα και κατάνυξη τα εννιάμερα της Παναγίας, όπως η Παναγιά του Μαλίκη, του Χάρου, η Παναγία η Εννιαμερίτισα, η Παναγία στη Γραβά της Πάτμου, της Φλαμπουριανής, η Παναγία της Ελεούσα στο Κάστρο στην Κύθνο, της Παντάνασσας στους Αρκούς (Λειψοί), η Φανερωμένη στην Σαλαμίνα, αλλά και στη Σάμο, στην Κάρπαθο, στη Σύμη, αλλά και σε κάθε νομό της χώρας τιμάται η χάρη Της. Την ημέρα αυτή, επίσης, γιορτάζουν σε ορισμένα μέρη της Ελλάδας η Μαρία, ο Μάριος, ο Παναγιώτης, η Παναγιώτα και η Δέσποινα.

Οι κάτοικοι της Νάουσας, στην Πάρο, γιορτάζουν τα Εννιάμερα της Θεοτόκου με ποικίλες εκδηλώσεις, παραδοσιακούς χορούς και μουσικές. Κορυφαίο γεγονός είναι η αναπαράσταση της κουρσάρικης βραδιάς, όπου νέοι και νέες από το χωριό ζωντανεύουν την απόβαση των κουρσάρων του φημισμένου πειρατή Barbarossa, στο λιμανάκι της Νάουσας.

Απολυτίκιο
Εν τη Γεννήσει την παρθενίαν εφύλαξας, εν τη Κοιμήσει τον κόσμον ου κατέλιπες Θεοτόκε· μετέστης προς την ζωήν, μήτηρ υπάρχουσα της ζωής, και ταις πρεσβείαις ταις σαις λυτρουμένη, εκ θανάτου τας ψυχάς ημών.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 


https://www.youtube.com/watch?v=q8gPwGN9fmA&list=PLH04F-N8L60GhXDwYd6AGyeZPn_a9jEKU&index=14

Ο ΚΑΝΩΝ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΕΔΩ:  




ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗ

Ο Αρίων Του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου στο 32ο Δ. Σχ. Λάρισας, συγγραφέα

  Ο Αρίων Του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου στο 32ο Δ. Σχ. Λάρισας, συγγραφέα Will. Adol. Bouguereau (1825-1905): Arion on a Se...

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ....