Μυθική Θεσσαλία [2]: Έλλην και Ελλάς, Τιτανομαχία, Προμηθέας, Κατακλυσμός, από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου

 

Μυθική Θεσσαλία [2]: Έλλην και Ελλάς, Τιτανομαχία, Προμηθέας, Κατακλυσμός

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου

   

Ρούμπενς: Τιτανομαχία

Έλληνας και Ελλάδα στη θεσσαλική μυθολογία: Τα κύρια γένη της μυθικής Θεσσαλίας ήταν αυτό των Κενταύρων και τα τρία του Αιόλου, δηλαδή των Φερών, της Φυλάκης και της Αθαμανίας. Σύμφωνα με την μυθική γενεαλογία των πρώτων ανθρώπων της Ελλάδας, οι γενεές αυτές ήταν οι πρώτοι άνθρωποι όλου του κόσμου, που εμφανίστηκαν μετά την Τιτανομαχία. Έτσι στη Θεσσαλία θα συναντήσουμε για πρώτη φορά το όνομα Έλληνας και Ελλάδα που χαρακτήρισαν έκτοτε όλο το έθνος μας. Για την πρώτη αυτή χρονολογικά γενιά ας δούμε μερικά στοιχεία.

 

   Η Τιτανομαχία: Στη Θεσσαλία έχουμε το επίκεντρο της σύγκρουσης θεών και Τιτάνων. Λέγεται ότι οι Τιτάνες είχαν στην κατοχή τους το Νότο, με κέντρο την Όθρη, ενώ οι θεοί τον Βορρά με τον Όλυμπο. Ο πόλεμος περιλάμβανε και εκτίναξη βράχων και βουνών ακόμη, εναντίον των αντιπάλων. Έτσι ''δημιουργήθηκαν'' τα μικρότερα βουνά της περιοχής (Τίτανος, Φυλλίειον, Χαλκοδόνιον, Ερημών, κ.α.). Στο τέλος επικράτησαν βέβαια οι δώδεκα θεοί του Ολύμπου, ρίχνοντάς τους Τιτάνες στα Τάρταρα, κι έτσι έγιναν κυρίαρχοι του κόσμου. Δυο όμως απ’ τους Τιτάνες που επέζησαν της σύγκρουσης, τους τιμώρησαν οι Ολύμπιοι εξοβελίζοντάς τους στα όρια του τότε γνωστού κόσμου. Τον Άτλαντα στη απώτατη, τότε γνωστή, Δύση (Β.Α. Αφρική) έχοντας για αιώνια τιμωρία το να κουβαλά στους ώμους τους τον ουρανό και τον Προμηθέα στην απώτατη Ανατολή (Καύκασο) με τη γνωστή τιμωρία του: 

   

  δεμένος σε βράχο χειροπόδαρα να υποφέρει τους πόνους από τα ραμφίσματα του αετού, τιμωρούμενος για τη βοήθεια που έδωσε στο ανθρώπινο γένος. Ευτυχώς όμως γι’ αυτόν ο Ηρακλής κατόρθωσε να τον απελευθερώσει¹. Ας δούμε όμως και την επίδραση στην ανθρώπινη Ιστορία των Τιτάνων Προμηθέα και Επιμηθέα.

   

Επιμηθέας και Πανδώρα

   ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ-ΕΠΙΜΗΘΕΑΣ²: Ο Επιμηθέας ήταν γιος του Τιτάνα Ιαπετού ³. Αδέρφια του ήταν οι Προμηθέας, Άτλας και Μενοίτιος. Το όνομά του ταυτίστηκε από την αρχαιότητα, με τον άνθρωπο που δεν προνοεί, τον απερίσκεπτο (επί + μήδομαι= σκέπτομαι μετά), αυτός που βγάζει τα συμπεράσματα, μετά το γεγονός. Σε σύγχρονη γλώσσα θα μπορούσαμε να τον αποκαλέσουμε "ο εμπειρογνώμων". Αυτός μαζί με τον αδελφό του Προμηθέα έπαιξαν σημαντικό ρόλο για την εξέλιξη της ανθρωπότητας. Όταν τους ανατέθηκε να δώσουν στο κάθε ον τα χαρακτηριστικά που έπρεπε να έχει, ο Επιμηθέας έπεισε τον αδελφό του να του επιτρέψει να αναλάβει μόνος αυτήν την εργασία. Έτσι ο Επιμηθέας ονομάτισε και έδωσε στο κάθε ον τα χαρακτηριστικά που ήθελε ο ίδιος, με τρόπο ώστε να μην μπορούν να αλληλοκαταστραφούν. Όταν έφτασε, στο τέλος, η ώρα του Ανθρώπου, δεν είχε να του δώσει τον κατάλληλο εξοπλισμό, παρά λίγες τρίχες και ανίσχυρα νύχια. Εξαιτίας του λάθους αυτού, ο Προμηθέας ανέλαβε την προστασία του Ανθρώπου, κλέβοντας από τον Ήφαιστο και την Αθηνά την έντεχνη σοφία μαζί με την φωτιά. Κατά τα πρώτα χρόνια της ανθρωπότητας, ο Επιμηθέας έγινε βασιλιάς της πόλης Σικυώνας. Έτσι, ο Δίας, για να τον εκδικηθεί, έστειλε σε αυτόν την Πανδώρα με το κουτί της. Ο Επιμηθέας, αν και είχε συμβουλευτεί από τον αδερφό του να μην δεχτεί τίποτα από τον "πατέρα των θεών", δέχτηκε να παντρευτεί την Πανδώρα. Μαζί της έκανε μια κόρη, την Πύρρα μέλλουσα σύζυγο του Δευκαλίωνα. Μετά τον Κατακλυσμό, ο Δίας κατακεραύνωσε τον Επιμηθέα στέλνοντάς τον στον Έρεβο, μαζί με τον αδελφό του Μενοίτιο.

   

Ρούμπενς: Δευκαλίων και Πυρρά

Δευκαλίων και Πύρρα: Μετά την τιμωρία των Τιτάνων, που θεωρήθηκαν προστάτες του ανθρώπινου γένους, οι άνθρωποι έγιναν τόσο κακοί που ο κυρίαρχος πια του κόσμου Δίας, αποφάσισε να τους εξαφανίσει με κατακλυσμό⁴. Τότε ο Προμηθέας συμβούλεψε το Θεσσαλό γιο του Δευκαλίωνα να κατασκευάσει μια κιβωτό για να σωθεί⁵. Όταν άρχισε να βρέχει κλείστηκε με τη γυναίκα του Πύρρα (που ήταν κόρη του Επιμηθέα και της Πανδώρας) στην κιβωτό μαζί με τα απαραίτητα τρόφιμα και εφόδια. Ο Δίας έριχνε ασταμάτητα βροχή και τα ποτάμια και τα ρέματα ξεχείλισαν και παρέσυραν τα πάντα θανατώνοντας όλους τους ανθρώπους και τα ζωντανά. Οι πόλεις χάθηκαν κάτω από τόνους υδάτων και μόνο κάποιες κορυφές βουνών ξεχώριζαν στην απέραντη θάλασσα που δημιουργήθηκε. Εννιά μέρες μετά το σταμάτημα των βροχών και η κιβωτός ακόμα επέπλεε πάνω στα νερά. Στο τέλος της ένατης μέρας το σκάφος προσάραξε στο όρος Όθρυς της Θεσσαλίας (κατ’ άλλες πηγές στον Παρνασσό ή στον Άθω). Αφού τραβήχτηκαν τα νερά ο Δευκαλίων και η Πύρρα βγήκαν στην ξηρά και έκαναν θυσία στο Δία για να τον ευχαριστήσουν. Ο Ζευς δέχτηκε με χαρά τη θυσία τους και, ικανοποιημένος καθώς ήταν, τους ζήτησε να του πουν ποια χάρη ήθελε να τους την πραγματοποιήσει. Τότε το ζευγάρι ζήτησε ανθρώπους και ο Δίας το αποδέχτηκε. Τους είπε λοιπόν να έχουν σκεπασμένα τα πρόσωπά τους και να παίρνουν λιθάρια από τη γη, τα οποία θα έπρεπε να τα πετάνε πίσω τους χωρίς να γυρίσουν και να κοιτάξουν. Έτσι κι έγινε, όπου έριχνε τις πέτρες ο Δευκαλίων, η γη έβγαζε άνδρες και όπου η Πύρρα, ξεφύτρωναν γυναίκες. Απ’ τα λιθάρια της γης βγήκε ένας καινούριος λαός, αυτός που θα ονομαστεί «Έλληνες». Από την πρώτη πέτρα που πέταξε ο Δευκαλίωνας προήλθε ο Έλλην, γενάρχης των Ελλήνων. Τα υπόλοιπα παιδιά του ήταν ο Αμφικτύων, η Πρωτογένεια, η Μελανθώ, ο Πρόνοος, η η Πανδώρα (η νεότερη) και η Θυία Νύμφη.Οι άνθρωποι που δημιουργήθηκαν από τις πέτρες ονομάστηκαν λαός, δηλαδή οι άνθρωποι που γεννήθηκαν από τις πέτρες (λας=πέτρα, στα αρχαία Ελληνικά).Ο Δευκαλίων έκτισε πρώτος ιερά για τους θεούς και ίδρυσε τις πρώτες πόλεις. Επίσης θεωρείται ο πρώτος βασιλιάς μεταξύ των ανθρώπων, το βασίλειο του οποίου μάλιστα τοποθετείται κάπου στη Φθία (μεταξύ Υπέρειας Κρήνης και των βόρειων πλαγιών της Όθρης, πιθανότατα στη θέση Χτούρι). Άρα σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία η Θεσσαλία θεωρείται πρωταρχική κοιτίδα του Ελληνισμού. Παιδιά του Δευκαλίωνα και της Πύρρας ήταν: πρωτότοκος ο Έλλην, που βασίλεψε στην πόλη Ελλάς της Θθίας ή Αχαϊας Φθιώτιδας, δεύτερος ο Αμφικτύων (είναι αυτός που πρώτος οργάνωσε τα «κοινά» των ιερών τόπων που ονομάστηκαν αργότερα Αμφικτυονίες) και τέλος οι τέσσερις κόρες τους: Πρωτογένεια, Μελάνθεια, Θυία και Πανδώρα (αυτή η τελευταία ονομάστηκε έτσι προς τιμήν της γιαγιάς της).

  Αξίζει να αναφερθεί ότι η Πανδώρα απέκτησε απ’ το Δία έναν γιο που ονομάστηκε Γραικός και ότι απ’ το όνομά του προήλθε το δεύτερο όνομα των Ελλήνων: Γραικοί, Greece, κ.α. Παιδιά του Έλληνα τέλος ήταν οι Δώρος (γενάρχης των Δωριέων), Ξούθος (γενάρχης Ιώνων) και Αίολος (γενάρχης των Αιολέων). Βλέπουμε ότι, τουλάχιστον μυθολογικά, και οι τρεις φυλές των αρχαίων Ελλήνων κατάγονταν από τη Θεσσαλία. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι η κατοικία των δώδεκα θεών τοποθετείται στα όρια της Θεσσαλίας, στο βορειοανατολικότερο σημείο της, στον Όλυμπο.

   Η μυθική καταγωγή του αθλητισμού: Η κόρη του Δευκαλίωνα, Πρωτογένεια, γέννησε τον Αέθλιο που τιμόνταν στην αρχαιότητα ως προστάτης των αγώνων και των εορτών του ελληνικού έθνους. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι και οι αθλητικοί αγώνες της αρχαιότητας είχαν τη ρίζα τους στη Θεσσαλία (εξηγείται και ετυμολογικά: Αέθλιος/ άθλος/ αθλητής/ άθλημα / αθλητισμός).

Παράθεμα Απολλόδωρος, βιβλιοθήκη: Διήγηση για το Δευκαλίωνα

και τους απογόνους του

    [Α 7,2] Προμηθέως δὲ παῖς Δευκαλίων ἐγένετο. οὗτος βασιλεύων τῶν περὶ τὴν Φθίαν τόπων γαμεῖ Πύρραν τὴν Ἐπιμηθέως καὶ Πανδώρας, ἣν ἔπλασαν θεοὶ πρώτην γυναῖκα. ἐπεὶ δὲ ἀφανίσαι Ζεὺς τὸ χαλκοῦν ἠθέλησε γένος, ὑποθεμένου Προμηθέως Δευκαλίων τεκτηνάμενος λάρνακα, καὶ τὰ ἐπιτήδεια ἐνθέμενος, εἰς ταύτην μετὰ Πύρρας εἰσέβη. Ζεὺς δὲ πολὺν ὑετὸν ἀπ᾽ οὐρανοῦ χέας τὰ πλεῖστα μέρη τῆς Ἑλλάδος κατέκλυσεν, ὥστε διαφθαρῆναι πάντας ἀνθρώπους, ὀλίγων χωρὶς οἳ συνέφυγον εἰς τὰ πλησίον ὑψηλὰ ὄρη. τότε δὲ καὶ τὰ κατὰ Θεσσαλίαν ὄρη διέστη, καὶ τὰ ἐκτὸς Ἰσθμοῦ καὶ Πελοποννήσου συνεχέθη πάντα. Δευκαλίων δὲ ἐν τῇ λάρνακι διὰ τῆς θαλάσσης φερόμενος <ἐφ᾽> ἡμέρας ἐννέα καὶ νύκτας <τὰς> ἴσας τῷ Παρνασῷ προσίσχει, κἀκεῖ τῶν ὄμβρων παῦλαν λαβόντων ἐκβὰς θύει Διὶ φυξίῳ. Ζεὺς δὲ πέμψας Ἑρμῆν πρὸς αὐτὸν ἐπέτρεψεν αἱρεῖσθαι ὅ τι βούλεται· ὁ δὲ αἱρεῖται ἀνθρώπους αὐτῷ γενέσθαι. καὶ Διὸς εἰπόντος ὑπὲρ κεφαλῆς ἔβαλλεν αἴρων λίθους, καὶ οὓς μὲν ἔβαλε Δευκαλίων, ἄνδρες ἐγένοντο, οὓς δὲ Πύρρα, γυναῖκες. ὅθεν καὶ λαοὶ μεταφορικῶς ὠνομάσθησαν ἀπὸ τοῦ λᾶας ὁ λίθος. γίνονται δὲ ἐκ Πύρρας Δευκαλίωνι παῖδες Ἕλλην μὲν πρῶτος, ὃν ἐκ Διὸς γεγεννῆσθαι <ἔνιοι> λέγουσι, <δεύτερος δὲ> Ἀμφικτύων ὁ μετὰ Κραναὸν βασιλεύσας τῆς Ἀττικῆς, θυγάτηρ δὲ Πρωτογένεια, ἐξ ἧς καὶ Διὸς Ἀέθλιος.

   [Α 7,3] Ἕλληνος δὲ καὶ νύμφης Ὀρσηίδος Δῶρος Ξοῦθος Αἴολος. αὐτὸς μὲν οὖν ἀφ᾽ αὑτοῦ τοὺς καλουμένους Γραικοὺς προσηγόρευσεν Ἕλληνας, τοῖς δὲ παισὶν ἐμέρισε τὴν χώραν· καὶ Ξοῦθος μὲν λαβὼν τὴν Πελοπόννησον ἐκ Κρεούσης τῆς Ἐρεχθέως Ἀχαιὸν ἐγέννησε καὶ Ἴωνα, ἀφ᾽ ὧν Ἀχαιοὶ καὶ Ἴωνες καλοῦνται, Δῶρος δὲ τὴν πέραν χώραν Πελοποννήσου λαβὼν τοὺς κατοίκους ἀφ᾽ ἑαυτοῦ Δωριεῖς ἐκάλεσεν, Αἴολος δὲ βασιλεύων τῶν περὶ τὴν Θεσσαλίαν τόπων τοὺς ἐνοικοῦντας Αἰολεῖς προσηγόρευσε, καὶ γήμας Ἐναρέτην τὴν Δηιμάχου παῖδας μὲν ἐγέννησεν ἑπτά, Κρηθέα Σίσυφον Ἀθάμαντα Σαλμωνέα Δηιόνα Μάγνητα Περιήρην, θυγατέρας δὲ πέντε, Κανάκην Ἀλκυόνην Πεισιδίκην Καλύκην Περιμήδην. Περιμήδης μὲν οὖν καὶ Ἀχελῴου Ἱπποδάμας καὶ Ὀρέστης, Πεισιδίκης δὲ καὶ Μυρμιδόνος Ἄντιφος καὶ Ἄκτωρ.

   [Α 7,5] Καλύκης δὲ καὶ Ἀεθλίου παῖς Ἐνδυμίων γίνεται, ὅστις ἐκ Θεσσαλίας Αἰολέας ἀγαγὼν Ἦλιν ᾤκισε. λέγουσι δὲ αὐτόν τινες ἐκ Διὸς γενέσθαι. τούτου κάλλει διενεγκόντος ἠράσθη Σελήνη, Ζεὺς δὲ αὐτῷ δίδωσιν ὃ βούλεται ἑλέσθαι· ὁ δὲ αἱρεῖται κοιμᾶσθαι διὰ παντὸς ἀθάνατος καὶ ἀγήρως μένων.

1. Αισχύλος, Προμηθεύς Δεσμώτης.

2. Κατά τον Αυγουστίνο Ιππώνος (Ιερός Αυγουστίνος), ο Δευκαλίων και ο Προμηθέας ήταν σύγχρονοι του Μωυσή

3. Ταυτίζεται με τον Ιάφεθ, γιο του Νώε, της Παλαιάς Διαθήκης.

4. Εδώ υπονοείται η εποχή της τήξης των παγετώνων της Κεντρικής και Νότιας Ευρώπης που έδωσε τη σημερινή περίπου μορφή στη χώρα μας.

5. Η παράδοση πολλών πολιτισμών κυρίως της Μεσοποταμίας, αλλά ακόμα και αυτοχθόνων της Αμερικής περιλαμβάνει τον κατακλυσμό που επιβεβαιώνεται με αρχαιολογικά ευρήματα που μαρτυρούν ότι αυτό συνέβη περί το 2000 π.Χ. Η γνωστότερη εκδοχή για τα γεγονότα του κατακλυσμού είναι της Παλαιάς Διαθήκης (η ιστορία του Νώε – Γένεση στ΄ κεφάλαιο).

Ε, ρε γλέντια! Γράφει ο Γιάννης Φρύδας ΣΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ 41. Ημείς άδομεν και χορεύομεν…

 Ε, ρε γλέντια!

Των οικιών ημών εμπιμπραμένων, ημείς άδομεν…

Αίσωπος

                                              

Γράφει ο Γιάννης Φρύδας 

ΣΤΟ  ΚΑΦΕΝΕΙΟ  ΤΟΥ  ΓΙΑΝΝΗ  41

                     

Ημείς άδομεν και χορεύομεν…

  Ακόμη κι όταν κινδυνεύομεν!

  Από τους κοχλιούς (σαλιγκάρια) του Αίσωπου στη θουκυδίδεια επισήμανση και διαχρονικά ως τις μέρες μας ο Έλλην (άντε και η Ελληνίς, μην τσακώσω κάναν μπελιά) άδει μερικές φορές, ακόμη και σε στιγμές που αυτό απάδει ως συμπεριφορά. 

  Είναι του μύθου η ειρωνεία στις συμπεριφορές μας. Πόσες φορές εφησυχάζουμε, αντί να ασχολούμαστε για να αντιμετωπίσουμε τα σοβαρά και σημαντικά θέματα, ζητήματα και τους επερχόμενους κινδύνους; Τα σπίτια μας «καίγονται» κι εμείς αμέριμνοι γλεντοκόποι που αδυνατούμε να ορίσουμε ανάγκες και προτεραιότητες… 

  Η Ελλάς μετατρέπεται από ένα απέραντο φρενοκομείο σε ένα απέραντο γλεντοκομείο… Το φαινόμενο κορυφώνεται τους καλοκαιρινούς μήνες. 

  Γλέντια παντού… (όπα!).

  Γλέντια για κάθε λόγο και χωρίς λόγο… (όπα, είπα, λέου!).

  Γλέντια γι’ αυτούς που φεύγουν και γι’ αυτούς που έρχονται (όπα, ματαλέου!).

  Ημείς άδομεν (και φαλτσοτραγουδάμεν), χορεύομεν (και κουτσαπ’δάμεν)… Τσακίσαμε τα χέρια μας από τα παλαμάκια και τα χειροκροτήματα… Μας πόνεσαν τα πόδια απ’ τον χορό και τα τσαλιμάκια… 

Ας πηδάμε κι ας γελάμε, για να λέν’ πως δεν πεινάμε! (παροιμία)

Κατά τα κέρδη μας ας κρίνουμε και  τα πανηγύρια μας… (κι άλλη παροιμία)

  Προφανώς, δεν αναφέρομαι στα θεσμοθετημένα πανηγύρια των χωριών μας, τα οποία γίνονται τώρα το καλοκαίρι, έστω και με την κακογουστιά που εισχώρησε πια στα περισσότερα.

  Όλα αναβάλλονται, όλα τροποποιούνται, άλλα ματαιώνονται, τα γλέντια ποτέ ή σπανίως (για να αποφύγουμε το απόλυτο) κι ο χορός καλά κρατεί… Για έναν λόγο σταματάμε το γλέντι. Για να κανονίσουμε το επόμενο. 

  Και γιατί να μην γλεντήσομεν, άλλωστε;

Ούτε δραχμή (ευρώ τώρα) στην τσεπούλα ούτε ντέρτι στην καρδούλα!

  Καλά γλέντια! Τι άλλο;

Καλοκαίρι λέμε…

  Μπήκαμε και ηλιακά στο καλοκαίρι με βάση το θερινό ηλιοστάσιο. Παραλίγο να το χάσουμε κι αυτό με τις πρόσφατες τροπολογίες. Σκέφτηκαν να το μεταθέσουν για αργότερα, αλλά υπό το βάρος γενικής κατακραυγής σταμάτησαν κάθε μεταβολή, για να μη χαλάσουν και τα μπάνια του λαού. Καλύτερα ο λαός στην παραλία, παρά να έρθει στην ψηφοφορία, ήταν το σκεπτικό που κυριάρχησε. Όμως, ο κυρίαρχος λαός φαίνεται να μεταθέτει μόνος του τα μπάνια του και το δικό του σκεπτικό λέει: Πρώτα θα σας μαυρίσουμε και μετά θα πάμε εμείς για μαύρισμα…

  Καλοκαίρι  λοιπόν…  Οι  μετεωρολόγοι  προβλέπουν  ότι  θα  έρθει  ο καύσων  κι  ο

Μητσοτάκης. Ωστόσο, δεν έχουν ακόμη όλα τα στοιχεία, για να μας πουν ποιος θα μας τσουρουφλίσει περισσότερο. Βέβαια, μια ανάσα δροσιάς θα επιφέρει η φυγή του Αλέξη μετά της προοδευτικής του συμμαχίας και άλλων τινών αερολόγων…   Καλύτερα από καύσωνα καμένος, παρά να κυβερνάει ο Καμμένος!

  Τα χωριά θα γεμίσουν κόσμο. Η ρημαγμένη ύπαιθρος θα ξαναζωντανέψει, έστω και για λίγο. Άνθρωποι που είναι διασπαρμένοι στο εσωτερικό της χώρας και στο εξωτερικό, θα ξανανταμώσουν στον τόπο καταγωγής τους. Ανάλογες εικόνες και στα δικά μας χωριά της Αργιθέας. 

  Με την ευκαιρία κι ανάμεσα στα γλέντια, θα ξανακουβεντιάσουμε τα προβλήματα της περιοχής μας, θα προτείνουμε λύσεις (τι τις κουβαλάμε στο τσεπάκι, για βάρος;), θα κάνουμε την κριτική μας (ποτέ την αυτοκριτική μας). Όταν βλέπετε έναν να ξεφορτώνει δυο βαλίτσες, στη μία να ξέρετε έχει την κριτική του προς κάθε αρμόδιο ή αναρμόδιο.  

  Αργιθεάτης κι εγώ, θεωρώ πως δυο είναι τα βασικά προβλήματα στην Αργιθέα. Το ένα είναι όταν ανεβαίνω να βρίσκω τον δρόμο για το σπίτι μου καθαρό και να μην είναι καμένος ο λαμπτήρας του εξωτερικού φωτισμού και το άλλο δεν το θυμάμαι…

  Όμως, για να τη σπάσω στον Κυριάκο που μιλάει για ψηφιακή διακυβέρνηση, ας γνωρίζει ότι εμείς στην Αργιθέα ήδη προχωράμε στην ψηφιακή διακυβέρνηση του δήμου μας. 

  Κάθε Αργιθεάτης, πριν ανεβεί στο χωριό του, θα μπαίνει στην ιστοσελίδα του δήμου και θα πληκτρολογεί τον αριθμό δημοτολογίου του. Επιλέγοντας στη συνέχεια την ένδειξη «έρχουμι ταχιά του δειλ’νό» ή «έρχουμι μιθαύριου του γιόμα, του πουλύ ως του μισ’μέρι» θα ανάβει ένα λαμπάκι θέσης στον ειδικό ηλεκτρονικό χάρτη της περιοχής. Αμέσως θα ενημερώνονται οι υπηρεσίες του δήμου, θα ελέγχουν δρόμο και λαμπτήρα, θα επικολλούν στην πόρτα του επιγραφή που θα λέει «καλώς ήρθες πατριώτη!» (πότι θα φύβγ’ς;) και τέλος θα κρεμάνε έναν τρουβά με ξηρά τροφή μιας ημέρας. Ούλοι όσοι ανιβαίνουν απάν’, δικιούντι νια μέρα φαΐ απ’ του δήμου.

  Μιγάλους σουσ’μός του ίντιρνιτ!

  

  Ίντερνιτ στου μαντρί, ίντιρνιτ στου χουράφι, ουλούθι ίντιρνιτ…

  Πώς να πας σήμιρα  στου σκάλου κι στου σκάρου χουρίς γουάι φάι; Θα πεις, αν έχ’ς γουάι φάι, δεν τ’ράς κουπάδι κι  θα π’δήσει ου λύκους να στα φάει… Για να τα λέμι  ούλα, υπάρχει αυτός ου κίντυνους. Γι’ αυτό όταν σερφάρετε να βάζετε πού και πού καμιά φωνή να φεύγουν τα ζ’λάπια!...

  Τελευταία, ίντερντετ και στο Αργύρι! Και μάλιστα ελεύθερο ίντερνετ! Δεν πρόκειται να ξαναβρείτε Αργυράτη ελεύθερο… Μισοί θα παίζουν χαρτιά στο καφενείο κι οι άλλοι μισοί θα περιηγούνται στο διαδίκτυο. Όξου στου χουριό θα ρασεύουν μαναχά οι κότις κι τα σκ’λιά.

  Μιγάλους ιγκλεισμός του ίντιρνιτ! αλλά:

  Κανένα χωριό, κανένας μαχαλάς χωρίς διαδίκτυο! Ας μην έχουν οδικό δίκτυο ή δίκτυο ύδρευσης! Εμπρός για το ελεύθερο ίντερνετ των σκλαβωμένων ανθρώπων!…   

Γύρω γύρω όλοι

  Αυτό δεν έχει προηγούμενο… Μέσα στο 2019 κι ως τώρα είδαμε πράγματα παράξενα και παράταιρα σ’ αυτό που ονομάζουμε πολιτική ζωή του τόπου. Ποιος ξέρει τι θα δούμε ακόμη!… Το χειρότερο είναι που θα τα συνηθίσουμε και μετά θα μας φαίνονται κανονικά. Πάντως, πολλά απ’ αυτά που συμβαίνουν δεν τα λες και κανονικότητα.

  Τι να πρωτοθυμηθείς!...

  Τους 6 πρόθυμους (Ζουράρις, όλε!... Κόκκαλης, όλε!... Κουντουρά, όλε!... Δανέλλης, όλε!... Παπαχριστόπουλος, όλε!... Παπακώστα, όλε!... κι αλί κι αλίμονο!) που υπέγραψαν και χαρτί ότι θα ψηφίζουν, αβλεπί, όλα τα νομοσχέδια που θα φέρνει η κυβέρνηση; Τι χειρότερο μπορεί να υπάρξει για βουλευτή; Σκεφτείτε, είναι ή δεν είναι αυτοακύρωση του ρόλου του βουλευτή; Σκεφτείτε από ποιους και γιατί πήραν την εντολή να είναι αντιπρόσωποι λαού και πού τον έγραψαν αυτόν τον λαό… Ε, λοιπόν, λαός που θα τους ξανακάνει αυτούς βουλευτές, δεν είναι λαός σοβαρός και του αξίζουν τα χειρότερα… 

  Τον Σαρίδη ο οποίος ενώ είναι ακόμη βουλευτής της Ένωσης Κεντρώων, δήλωσε ότι ψήφισε Σύριζα; Εντάξει, δείξτε και λίγη κατανόηση! Πόντιος είναι. Ψηφίζοντας Σαρίδη, ψηφίζεις συριζίδη,

  Τον Λεβέντη που μαζεύει ετερόκλητους γυρολόγους που δεν ντρέπονται, γιατί βαριούνται το κοκκίνισμα στο πρόσωπο κι έχουν τον φόβο μην τους περάσουν για κομμουνιστάς και νομίζει ότι θα κάνει κόμμα;

  Προς κλαριντζήδες… 

  Προσαρμοστείτε! Το τραγούδι «πάρε με κι εμένα μπάρμπα» τροποποιήθηκε με τις τελευταίες τροπολογίες σε: «ψήφισε τη Βάνα Μπάρμπα!...». Υποψήφια με το Κινάλ στα Γιάννενα η θείτσα η μπαρμπα-Βάνα. Νομίζω πως το Κινάλ άλλαξε πάλι όνομα. Τώρα (με κάθε επιφύλαξη) λέγεται «ου γαρ οίδασι τι ποιούσι». Απορώ γιατί δεν του δίνουν ένα σταθερό και μεταβαλλόμενο συνάμα όνομα. Προτείνω το «χαμαιλέων».

Εκλογικά, αλλά όχι και τόσον λογικά…

  Ο Αλέξης λέει ότι το ματς γυρνάει… Ή πιωμένος είναι, ή η ζέστη τον βάρεσε στο κεφάλι. Ποιος είσαι, ρε Αλέξη, η Μπαρτσελόνα; Αλέξη, οι δημοσκοπήσεις λένε ότι οι λίγοι είναι πάρα πολλοί τελικά και το χειρότερο: σε έχουνε καταλάβει… Βρες κάνα καλύτερο σύνθημα!

  Καλά, ο Παππάς είναι άσχετος, ομοίως και τα «παπαδάκια» του, που τα ταΐζανε και τα ποτίζανε με το «χωνί» (το αχώνευτο)… Δε βρέθηκε ένας χριστιανός και λαδοβαφτισμένος να πει του Τσίπρα ότι στις 7 Ιουλίου (άντε του Ιούλη) είναι της Αγίας Κυριακής και γιορτάζει την ονομαστική του εορτή ο Κυριάκος; Πώς όρισε αυτή τη μέρα να γίνουν οι εκλογές; Καλύτερο δώρο στη γιορτή του δεν μπορούσε να του κάνει… 

  Άσε, που θα του λένε χρόνια πολλά και κανένας δε θα ξέρει για τι ακριβώς τον εύχονται. Για τη γιορτή του ή να μείνει πολλά χρόνια στην εξουσία, οπότε την χοντροπατήσαμεν… 

  Κυριάκο, θα σου ευχηθώ κι εγώ προκαταβολικά: Μακριά απού μας κι να ’σι χιλιόχρουνους! (Μην τον αγριεύεις μου είπε η ψυχολόγος μας, η Χριστίνα, στα Βραγκιανά. Δε βλέπεις που γυαλίζει το μάτι του;).  

  Κυριάκο, για Πρέσπες δεν ακούω τίποτα… Τα αναμασήματα περί τήρησης της συμφωνίας ως υποχρέωση της συνέχειας του κράτους κι ότι η συμφωνία δεσμεύει τη χώρα, εμένα δε με πείθουν. Περίμενα τουλάχιστον να πεις ότι θα ερευνήσετε τις πτυχές και τη νομιμότητα αυτής της συμφωνίας. Περίμενα να πεις ότι θα κάνεις δημοψήφισμα, για να μάθουν οι εντός και εκτός Ελλάδας ποια είναι η γνώμη αυτού του λαού. Τα υπόλοιπα είναι: τάξε, Κυριάκο μ’, τάματα…

 

  Θα καταργήσει το άσυλο, αλλά, ευτυχώς, δε θα καταργήσει το διάσελο... Άσυλο στο 

εξής  θα υπάρχει μόνο στο Κοζιοκάρι.  Πώς να γίνει, όμως, στο  Κοζιοκάρι διακίνηση

ιδεών; Ο τόπος προσφέρεται αποκλειστικά για διακίνηση άγριων γουρουνιών. Θα πεις, γινόταν στα πανεπιστήμια διακίνηση ιδεών εδώ και πολλά χρόνια και θα τις περιορίσει η κατάργηση του ασύλου; Άσυλο διακίνησης ναρκωτικών, μπαχαλάκηδων και ανομίας είχε καταντήσει. Α, γίνεται και διακίνηση φοβισμένων φοιτητών… Δεν πρέπει να σταματήσει αυτό;

  Ας καταλήξουμε κάποτε ότι η κατάληψη δεν είναι  ηρωική και  επαναστατική πράξη

δημοκρατικού αγώνα, αλλά σκέτος φασισμός, με ό,τι και να προβάλλεται ως δικαιολογία απ’ τους καταληψίες.   

  Μετά από δέκα χρόνια μίλησε και ο Καραμανλής! Καλά, αυτός είναι πολιτικός ή βουβός κινηματογράφος; Πώς γίνεται να είσαι βουλευτής δέκα χρόνια και να μη μιλάς; Τι σε θέλουμε τότε; 

  Θα ξαναμιλήσει το 2029.  Τώρα που συνηθίσαμε, μπορούμε να αντέξουμε άλλη μια δεκαετή αφωνία του. Θα ξανακάνουμε υπομονή, αλλά μπροστά σε τέτοια περιστατικά προτιμάς την τσιακατόρα τον Άδωνη.

  Ανέβηκε στη Θεσσαλονίκη, όμως, κανένας δεν κατάλαβε γιατί ανέβηκε. Να θάψει τον Κυριάκο ή να βοηθήσει τον Τσίπρα; Πήγε και στο περίπτερο του Σύριζα, αλλά δεν τον κρατήσανε. Ο Κυριάκος δεν μπορεί να τον ξεφορτωθεί, όσο και να το θέλει. Μόνο ο Λεβέντης θα τον υποδεχόταν στο κόμμα του, ο οποίος μαζεύει πια όλα τα ανακυκλώσιμα πολιτικά υλικά.

  Μίλησε κι ο Γιωργάκης!... Τώρα, τι να σας λέω, έχουν και τα καλαμπούρια τα όριά τους… Του λες: Γιωργάκη, κρείττον του λαλείν το σιγάν, λάρωσε, πάψε να λες χαζαμάρες, κλείσ’ το, ράψ’ το, αναπαούρα, σαούριασε… τίποτε ο Γιωργάκης!… Αυτός συνεχίζει το βιολί του και ψάχνεται, συνεχώς, για να καταλήξει με ποια φάτσα θα κυκλοφορεί.

  Άλλη μια φορά μηδέν στο πηλήκιο!

  Ακτιβιστής συριζαίος (τι ακτιβιστής, δεν κόβεις ντορό απ’ αυτό!…) ξύρισε σύριζα το κεφάλι του (εμ, τι σύριζα θα ήταν, αν δεν το ξύριζε σύριζα), για να προπαγανδίσει περί της αναγκαιότητας να ψηφίσουμε Σύριζα. Ρε, και στον θερμό να το βάλει και να το μαδήσει το κεφάλι του, εμείς το δικό μας το κεφάλι δεν το ματαβάνουμε στον τρουβά. Μας έφαγαν οι επικοινωνιακοί συμβολισμοί κι οι συμβουλάτορες… Συμβουλώστε το επιτέλους!

  Σπάστε τα στερεότυπα! Αυτή είναι η μόνη και μόνιμη προοδευτική συνταγή. Γιατί, ρε φίλε, να τα σπάσουμε; Τι είναι, λαμπόγυαλα; Τα στερεότυπα είναι οι βάσεις όπου στηρίζεται το κοινωνικό οικοδόμημα. Να τα δούμε, να τα βελτιώσουμε, να τα τροποποιήσουμε με σύνεση, να τα απαλλάξουμε από αναχρονιστικά στοιχεία, αλλά όχι και να τα σπάσουμε… Όποιος λέει να σπάσει τα στερεότυπα, το λέει για να στήσει τα δικά του στερεότυπα, τα οποία δεν πρόκειται να στηθούν όσο είναι εμπόδια τα ήδη υπάρχοντα στερεότυπα…

  Σπάσε τίποτε άλλο, μεγάλε! Να σ’ δώκουμι ένα πλόχειρου κουκόσιες ή τίποτα λιφτουκάρια να τσακί’εις, αλλά να προυσέχ’ς μη στουμπί’εις τα χέρια σ’ μι τα λ’θάρια! 

  «Δεν αισθάνομαι ούτε ίχνος ενοχής και ευθύνης». Έτσι είπε ο πρόεδρος της Βουλής, όταν έγιναν γνωστά τα διάφορα ρουσφετολογικά περιστατικά με τις τροπολογίες της τελευταίας στιγμής. Ό,τι τακτοποιήσουμε, όσο είμαστε στα πράγματα… Ό,τι αρπάξουμε, πριν φύγουμε… Πρόσεξε, Νίκο, μην ξεχάσετε, προπαντός, να πάρετε το ηθικό σας πλεονέκτημα!

  Δεν ξέρω πόσο είναι το ηθικό σας πλεονέκτημα, αλλά ξέρω το πλεόνασμα του θράσους σας. Καμιά απορία δε μου προξενεί η δήλωση περί ενοχής και ευθύνης. 

  Αναγκαίο κακό είπε τον Καμμένο ο Αλέξης. Αλέξη, να συμφωνήσω μαζί σου, αρκεί να συμφωνήσεις κι εσύ ότι το άλλο κακό, χωρίς μάλιστα να ήταν αναγκαίο, ήσουν εσύ. Κάπως έτσι μας βρήκαν τα δυο κακά της μοίρας μας… 

Προς Καρδιτσιώτες υποψήφιους βουλευτές

  Μπορεί να ξέρετε τα προβλήματα του νομού, αλλά εμείς δεν ξέρουμε πως σκέφτεστε να τα λύσετε, γιατί μπορεί και να μην κοτάτε να πείτε… 

Γλέντι προσεχώς…

  Ο νους μου  πάει  και  στους νεοδημοκράτες…  Πώς να  χορέψουν στο Σύνταγμα με 

τόση ζέστη; Βέβαια, έτσι είναι αυτά. Χορεύεις όταν έρθει η σειρά σου, δεν μπορείς να κανονίσεις και τις καιρικές συνθήκες. 

  Να γνωρίζουμε όλοι κάτι: Αλλαγή επιχειρούμε και πετυχαίνουμε πολλές φορές, απαλλαγή δεν πετυχαίνουμε ποτέ…

  Σε κάθε περίπτωση, προσοχή στα προσεχή γλέντια!

  

Αβάντι, μαέστρο!

  Θα  κλείσουμε  φυσικά  με  γλέντι.  Να  είναι  οι  άνθρωποι  καλά  και  να  γλεντάνε!

Ας είναι τα γλέντια μας στιγμές χαράς κι αντίδοτα στις λύπες και τις δυσκολίες μας. Μην ξεχνάμε πως κουβαλάμε πάντοτε τη συλλογική και ατομική χαρμολύπη μας. Ο λαός μας την αποτύπωσε με κάθε τρόπο και μέσο στις εκδηλώσεις του κοινωνικού του βίου, στην παράδοση, στα τραγούδια του και σ’ όλες τις μορφές της τέχνης του.

  Ο Έλληνας πορεύεται σύμφωνα και με τον φανταστικό του ήρωα Καραγκιόζη, ο οποίος επιβιώνει ανάμεσα σε τεράστιες δυσκολίες και την πείνα, επειδή μηχανεύεται τρόπους και λύσεις κι επειδή δε χάνει ποτέ την αισιοδοξία του μέσα από το χιούμορ και τον αυτοσαρκασμό του. 

  Όταν πετυχαίνει να εξασφαλίζει τον επιούσιον άρτον, τίποτε δεν τον σταματά από το να δίνει την εντολή να ξεκινήσει το γλέντι… Αβάντι, μαέστρο!

                                                                                                   Ε, ρε γλέντια!…

                                                                                   

  

                                                                                                                                                              

                                                                                                                                                                     29/6/2019

Ο τραγουδισμένος άγνωστος στην Ελλάδα: Ο αστερισμός Νότιος Σταυρός [Σταυρός του Νότου] + ΒΙΝΤΕΟ

 

Ο τραγουδισμένος άγνωστος στην Ελλάδα: 

Ο αστερισμός Νότιος Σταυρός [Σταυρός του Νότου] + ΒΙΝΤΕΟ

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

  ΓΕΝΙΚΑ: Ο Νότιος Σταυρός [Λατ. Crux, συντ.: Cru], πιο γνωστός ως «Σταυρός του Νότου», είναι αστερισμός που σημειώθηκε πρώτη φορά το 1603, όταν διαχωρίστηκε από τον Κένταυρο. Αποτελεί τον μικρότερο αστερισμό, αλλά έναν από τους πιο ευδιάκριτους. Τρεις πλευρές του περιτριγυρίζονται από τον αστερισμό του Κενταύρου, ενώ προς τα νότια βρίσκεται ο αστερισμός Μύια [Musca]. 

   

   Ο Σταυρός του Νότου ήταν για τους αρχαίους Έλληνες τμήμα του Κενταύρου, αλλά ορίστηκε ως ξεχωριστή ομάδα αστέρων τον 16ο αιώνα μετά την εξερευνητική αποστολή του Αμέρικο Βεσπούκι στη Νότια Αμερική [1501]. Ο Βεσπούκι χαρτογράφησε τους δυο αστέρες, Άλφα του Κενταύρου και Βήτα του Κενταύρου, καθώς και τους αστέρες του Σταυρού του Νότου. Αν και αυτοί οι αστέρες ήταν γνωστοί στους αρχαίους Έλληνες, η σταδιακή μετάπτωση τους έχει φέρει χαμηλά κάτω από τον ορίζοντα της Ευρώπης με αποτέλεσμα να ξεχαστούν. Η έκταση του αστερισμού είναι μόλις 68,4 τ. μοίρες, πράγμα που τον κατατάσσει στη τελευταία θέση, σε έκταση, μεταξύ των 88 αστερισμών της ουράνιας σφαίρας. Είναι ορατός σε γεωγραφικά πλάτη μεταξύ 25° Βόρεια και 90°Νότια. Στην Ελλάδα ο αστερισμός είναι περισσότερο γνωστός από το ομώνυμο ποίημα του ποιητή-ναυτικού Ν. Καββαδία.

   ΦΩΤΕΙΝΟΤΕΡΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ: Ο Σταυρός του Νότου έχει 49 ορατά άστρα [φ.μ. ≤ 6,5]. Οι α1 και α2, που έχουν φαινόμενο μέγεθος αντίστοιχα 1,33 και 1,74, εξαιτίας του μικρού διαχωρισμού τους φαίνονται στο γυμνό μάτι και με κιάλια ως ενιαίος αστέρας φαινόμενου μεγέθους 0,86. Όμως, στην πραγματικότητα ο α1 είναι διπλός [όπως προκύπτει από φασματοσκοπική μελέτη] ενώ ένας άλλος αστέρας, ο C, τους ακολουθεί στον χώρο. Συνεπώς πρόκειται για τετραπλό σύστημα. Η απόσταση του συστήματος από τη Γη ανέρχεται σε 370 έτη φωτός, αλλά μειώνεται με ρυθμό 11,2 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Ο β Νοτίου Σταυρού [φαιν. μεγ. 1,25] είναι γνωστός με το ιδιαίτερο όνομα Μιμόζα. Ο γ είναι μεταβλητός αστέρας [ερυθρός γίγαντας], με μέσο φαινόμενο μέγεθος 1,59, οπότε η απόστασή του των 88 ετών φωτός από τη Γη τον καθιστά τον πλησιέστερο ερυθρό γίγαντα. Οι αστέρες δ, ε, ζ, η, θ1, θ2, ι, λ και μ1, έχουν αντίστοιχα φαινόμενο μέγεθος 2,80, 3,59, 4,04, 4,15, 4,33, 4,72, 4,69, 4,62 και 4,03.

  ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ: Επειδή τέμνεται (στο νότιο μέρος του) από τον γαλαξιακό ισημερινό, ο Νότιος Σταυρός, παρότι μικρός σε έκταση, περιέχει αρκετά σώματα του δικού μας Γαλαξία. Όπως, το Νεφέλωμα Coalsack που είναι το καλύτερα ορατό σκοτεινό νεφέλωμα. Φαίνεται ξεκάθαρα με γυμνό μάτι υπό τη μορφή μεγάλης σκοτεινής κηλίδας διαστάσεων 7×5 μοιρών. Ένα άλλο αντικείμενο στον αστερισμό του Νότιου Σταυρού είναι το ανοιχτό σμήνος NGC 4755, πιο γνωστό, στη διεθνή Αστρονομία, ως Jewel Box ή Kappa Crucis Cluster, που ανακαλύφθηκε από τον Νicolas L. de Lacaile, το 1751. Απέχει περίπου 7.500 έτη φωτός, έχει φαιν.μέγεθος 4,2 και αποτελείται από σχεδόν 100 αστέρες διασκορπισμένους σε μια τετράγωνη περιοχή περίπου 20 ετών φωτός. Δύο ακόμη ανοικτά σμήνη φαίνονται στον ουρανό του Σταυρού του Νότου: το Ru 98 (στη νοτιοδυτική γωνία του αστερισμού) και το NGC 4609, που έχουν φαινόμενα μεγέθη 7,0 και 6,9 αντιστοίχως. Ο αστέρας HD 108147 [φ.μ. 6,99], που απέχει από εμάς 125,8 έτη φωτός, έχει ένα εξωηλιακό πλανήτη μάζας εκατονταπλάσιας της Γης, που περιφέρεται γύρω του μία φορά κάθε 10 ημέρες 21 ώρες και 9 λεπτά σε τροχιά με υψηλή εκκεντρότητα. Η απόσταση πλανήτη-αστέρα είναι μόλις το 1/10 της αποστάσεως Γης-Ηλίου.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

https://www.youtube.com/watch?v=QCekPgeBhGQ

KI EΔΩ: 

 

Η μυθική ''Ιστορία'' της Λάρισας και της ευρύτερης Θεσσαλίας [Μυθική Θεσσαλία 1.] Από τον Κωνσταντίνο Οικονόμου

Η μυθική ''Ιστορία'' της Λάρισας και της ευρύτερης Θεσσαλίας  [Μυθική Θεσσαλία 1.]

Από τον Κωνσταντίνο Οικονόμου

Η Θεσσαλία. 

Η ομηρική Ελλάς. Διακρίνονται κια τα βασίλεια της Θεσσαλίας

    Κέντρο της Ελλάδας και καρδιά του μυθικού της κόσμου. Θεσσαλία! Θέσις + αλς = θέση θάλασσας. Αυτό ισχυρίζονται οι γλωσσολόγοι και δεν έχουν άδικο. Πράγματι, λίγα εκατομμύρια χρόνια πριν η Θεσσαλία καλύπτονταν από νερά. Τα νερά μιας τεράστιας, μα σχετικά ρηχής λίμνης, από υδάτινους όγκους που συγκεντρώνονταν από πολυάριθμα ρεύματα που κατηφόριζαν από τα γύρω βουνά. Όμως αυτά τα μικρά ποτάμια μετέφεραν μεγάλες ποσότητες φερτής ύλης η οποία συσσωρεύονταν στον πυθμένα της λίμνης. Κάποτε, με την πάροδο των αιώνων, αυτή η μεγάλη μάζα νερού βρήκε έξοδο προς το Αιγαίο πέλαγος, στην περιοχή μεταξύ των βουνών Ολύμπου και Όσσας. Αυτό θεωρήθηκε, από τη μεριά των γεωλόγων, αποτέλεσμα της διάβρωσης των ορεινών όγκων, μιας διάβρωσης που οφειλόταν στη δύναμη των υδάτων, ή, κατ' άλλους, αποτέλεσμα σεισμικής δραστηριότητας στην περιοχή. Αντίθετα, σύμφωνα με την πλούσια ελληνική Μυθολογία, “δράστης” αυτού του διαχωρισμού των ορεινών όγκων υπήρξε ο θαλάσσιος θεός Ποσειδών.

    Έτσι η περιοχή της Θεσσαλίας μετατράπηκε σε εύφορη πεδιάδα με τα μοναδικά κατάλοιπα που θύμιζαν το υδάτινο παρελθόν της, το ρου του Πηνειού ποταμού και κάποιες αβαθείς λίμνες, όπως η Βοιβηίδα και η Νεσσωνίτιδα, που βεβαίως δεν υπάρχουν σήμερα.

   Όταν αναφερόμαστε στη Θεσσαλία δεν εννοούμε το σημερινό ομώνυμο διοικητικό διαμέρισμα της σύγχρονης Ελλάδας, αλλά μια ευρύτερη περιοχή, που, σε γενικές γραμμές, εκτεινόταν στα ανατολικά από την περιοχή των εκβολών του Πηνειού, μέχρι τις Θερμοπύλες, και δυτικά από την περιοχή της κεντρικής Πίνδου μέχρι το όρος Οίτη. Σύνορά της θεωρούνταν στους ιστορικούς και προϊστορικούς χρόνους προς Βορρά η Πιερία και η Ελίμεια της Μακεδονίας, δυτικά η Αθαμανία (ή Αθαμαντία) και η Μολοσσία, νότια η Λοκρίδα , η Δωρίδα και η Αιτωλία, ενώ στα ανατολικά η Θεσσαλία βρεχόταν από το Αιγαίο και τους κόλπους Παγασητικό, Μαλιακό και Βόρειο Ευβοϊκό. Πρόκειται δηλαδή για μια περιοχή τουλάχιστον μιάμιση φορά μεγαλύτερη από την έκταση της σημερινής Θεσσαλίας. Είναι βέβαιο ότι ακόμα και κατά την υστεροβυζαντινή εποχή η έκτασή της είναι ανάλογη με αυτή των αρχαίων χρόνων καθώς οι ιστορικές πηγές μας αναφέρουν ότι πρωτεύουσα του μεσαιωνικού κρατιδίου της Θεσσαλίας κατά τον 13^ο αιώνα ήταν οι Νέες Πάτρες (Υπάτη), αρκετά νοτιότερα από τα σημερινά σύνορά της.

Οι περίοδοι της θεσσαλικής ιστορίας χωρίζονται ως εξής:

100.000- 8000 π.Χ. παλαιολιθική εποχή.

8.000- 5.000 π.Χ. μεσολιθική εποχή.

5.000- 2.300 π.Χ. προκεραμική και κεραμική εποχή.

2300- 2000 π.Χ. εποχή του χαλκού.

2000- 1.250 π.Χ. μυκηναϊκή ή μινυακή εποχή (είναι η περίοδος σχηματισμού των πρώτων μύθων του γένους μας με τους οποίους θα ασχοληθούμε σ’ αυτόν τον τόμο).

1250- 600 π.Χ. γεωμετρική εποχή.

600- 197 π.Χ. κλασσική και ελληνιστική εποχή-αρχική οργάνωση του Κοινού των Θετταλών μέχρι και τη ρωμαϊκή εισβολή στη Θεσσαλία.

197 π.Χ.- 330 μ.Χ. ρωμαιοκρατία.

330- 610 μ.Χ. πρωτοβυζαντινή περίοδος- εισβολή Σλάβων.

610- 986 μ.Χ. μεσοβυζαντινή περίοδος μέχρι την άλωση της Λάρισας από τους βουλγάρους και την εισβολή διαφόρων βαλκανικών και άλλων φύλων σ’ όλη τη Θεσσαλία.

986 - 1392 (ή 1423) μ.Χ. υστεροβυζαντινή περίοδος και ίδρυση του κρατιδίου της Θεσσαλίας μέχρι και την πρώτη τουρκική εισβολή στη Λάρισα υπό τον Εβρενός Μπέη.

1393- 1881 τουρκοκρατία.

1881- και σήμερα, νεώτερη ιστορία.

Η Θεσσαλία και η Λάρισα – γενικά

   Το παλαιότερο όνομα, της Βορειοανατολικής, αλλά και ολόκληρης της Θεσσαλίας που συναντάμε στους αρχαίους συγγραφείς είναι Πελασγία ή Πελασγιώτιδα. Το όνομα αυτό προέρχεται από τους πρώτους κατοίκους της, τους Πελασγούς που ήταν μια ομάδα Προελλήνων . Στα ιστορικά χρόνια της κλασικής εποχής μόνο το όνομα της ανατολικής επαρχίας (Πελασγιώτις – περιοχή της Λάρισας) εξακολουθεί να τους θυμίζει. Αντίθετα το ελληνικό φύλο των Αιολέων επικρατεί στα δυτικά (Αιολίς- Θεσσαλιώτις).

   Άλλα ονόματα της αρχαίας Θεσσαλίας είναι Πυρραία (στα λεξικά Σούδας και Ησύχιου), Πανδώρα Γη (Στράβων η΄), Δρυοπίς, Ελλάδα (Πλίνιος 4) και από το φύλο των Αιμόνων, Αιμονία (Πίνδαρος, Αθήναιος). Οι Θεσσαλοί ονομάζονταν αλλιώς και Εφυραίοι διότι προήλθαν από την Εφύρα της δυτικής Ηπείρου (Fr. Stαhlin – “Η Θεσσαλία”). Κυριάρχησαν στα νοτιοδυτικά, γι’ αυτό και το όνομα Θεσσαλιώτις, ενώ στην Ανατολή και το Βορρά συγχωνεύτηκαν με τους ντόπιους αρχαιότερους κατοίκους και διατηρήθηκαν τα παλαιότερα τοπωνύμια: Πελασγιώτις, Φθιώτις, Εστιαιώτις. Τότε αντικαταστάθηκαν και οι ονομασίες πόλεων Άρνη και Φθία με τις Κιέριον και Φάρσαλος αντίστοιχα.

  Αξίζει να αναφερθεί ότι οι Αχαιοί της Φθίας ονομάζονταν και Μυρμιδόνες. Γενάρχης θεωρείται ο Αιακός που ήταν γιος του Δία και της Ευρώπης και ζούσε στην Αίγινα. Όταν μετά από μια τιμωρία της Ήρας ερημώθηκε από κατοίκους το νησί, ο Αιακός μένοντας μόνος του στο νησί, παρακάλεσε το Δία να του χαρίσει συντρόφους. Τότε ο Ζευς μεταμόρφωσε ένα μεγάλο αριθμό μυρμηγκιών που βρίσκονταν στην κουφάλα ενός δέντρου, σε ανθρώπους. Αυτοί ονομάστηκαν Μυρμιδόνες, δηλαδή μυρμήγκια, εξαιτίας της καταγωγής τους. Αργότερα οι Μυρμιδόνες ακολούθησαν το γιο του Αιακού Πηλέα και κατοίκησαν στη Θεσσαλική Φθία, ενώ ο αδελφός του Πηλέα, ο Τελαμών έγινε βασιλιάς στη Σαλαμίνα.

Κυρίαρχη θέση στο κράτος της Θεσσαλίας κατείχε η Λάρισα (ή Λάρισσα των αρχαίων). Κτισμένη στο χώρο που σήμερα λέμε «Φρούριο», ήταν φυσικά προφυλαγμένη από Βορρά και Δύση χάρις στον ποταμό Πηνειό. Είναι βέβαιο ότι τεχνητή οχύρωση θα υπήρχε και προς Νότο και Ανατολή αλλά, όπως είναι φυσικό, θεωρείται αδύνατον να το βεβαιώσουμε αρχαιολογικά, λόγω των αλλεπάλληλων στρωμάτων των οικισμών που είχαν κτιστεί εκεί κατά τη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας της πόλης.

Πιθανότερος πρώτος οικιστής της θεωρείται ο Λάρισσος, γιος του Πελασγού, ή, κατ’ άλλες πηγές, ο ίδιος ο Πελασγός, που την ονόμασε έτσι προς τιμήν της κόρης του Λάρισσας. Μια τρίτη άποψη, που μάλλον συγκεντρώνει ελάχιστες πιθανότητες, είναι αυτή που μας παρουσιάζει τον Ακρίσιο, πατέρα του πρώτου βασιλιά της Λάρισας, του Τεύταμου, πρώτο οικιστή της.

Ετυμολογικά η λέξη Λάρισ(σ)α είναι πελασγική και σημαίνει ακρόπολη ή ύψωμα-λόφος. Αυτό που στην ντόπια γλωσσολαλιά λέμε «τούμπα».

1. Απολλώνιος ο Ρόδιος ( Αργοναυτικά).