Ο τραγουδισμένος άγνωστος στην Ελλάδα: Ο αστερισμός Νότιος Σταυρός [Σταυρός του Νότου] + ΒΙΝΤΕΟ

 

Ο τραγουδισμένος άγνωστος στην Ελλάδα: 

Ο αστερισμός Νότιος Σταυρός [Σταυρός του Νότου] + ΒΙΝΤΕΟ

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

  ΓΕΝΙΚΑ: Ο Νότιος Σταυρός [Λατ. Crux, συντ.: Cru], πιο γνωστός ως «Σταυρός του Νότου», είναι αστερισμός που σημειώθηκε πρώτη φορά το 1603, όταν διαχωρίστηκε από τον Κένταυρο. Αποτελεί τον μικρότερο αστερισμό, αλλά έναν από τους πιο ευδιάκριτους. Τρεις πλευρές του περιτριγυρίζονται από τον αστερισμό του Κενταύρου, ενώ προς τα νότια βρίσκεται ο αστερισμός Μύια [Musca]. 

   

   Ο Σταυρός του Νότου ήταν για τους αρχαίους Έλληνες τμήμα του Κενταύρου, αλλά ορίστηκε ως ξεχωριστή ομάδα αστέρων τον 16ο αιώνα μετά την εξερευνητική αποστολή του Αμέρικο Βεσπούκι στη Νότια Αμερική [1501]. Ο Βεσπούκι χαρτογράφησε τους δυο αστέρες, Άλφα του Κενταύρου και Βήτα του Κενταύρου, καθώς και τους αστέρες του Σταυρού του Νότου. Αν και αυτοί οι αστέρες ήταν γνωστοί στους αρχαίους Έλληνες, η σταδιακή μετάπτωση τους έχει φέρει χαμηλά κάτω από τον ορίζοντα της Ευρώπης με αποτέλεσμα να ξεχαστούν. Η έκταση του αστερισμού είναι μόλις 68,4 τ. μοίρες, πράγμα που τον κατατάσσει στη τελευταία θέση, σε έκταση, μεταξύ των 88 αστερισμών της ουράνιας σφαίρας. Είναι ορατός σε γεωγραφικά πλάτη μεταξύ 25° Βόρεια και 90°Νότια. Στην Ελλάδα ο αστερισμός είναι περισσότερο γνωστός από το ομώνυμο ποίημα του ποιητή-ναυτικού Ν. Καββαδία.

   ΦΩΤΕΙΝΟΤΕΡΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ: Ο Σταυρός του Νότου έχει 49 ορατά άστρα [φ.μ. ≤ 6,5]. Οι α1 και α2, που έχουν φαινόμενο μέγεθος αντίστοιχα 1,33 και 1,74, εξαιτίας του μικρού διαχωρισμού τους φαίνονται στο γυμνό μάτι και με κιάλια ως ενιαίος αστέρας φαινόμενου μεγέθους 0,86. Όμως, στην πραγματικότητα ο α1 είναι διπλός [όπως προκύπτει από φασματοσκοπική μελέτη] ενώ ένας άλλος αστέρας, ο C, τους ακολουθεί στον χώρο. Συνεπώς πρόκειται για τετραπλό σύστημα. Η απόσταση του συστήματος από τη Γη ανέρχεται σε 370 έτη φωτός, αλλά μειώνεται με ρυθμό 11,2 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Ο β Νοτίου Σταυρού [φαιν. μεγ. 1,25] είναι γνωστός με το ιδιαίτερο όνομα Μιμόζα. Ο γ είναι μεταβλητός αστέρας [ερυθρός γίγαντας], με μέσο φαινόμενο μέγεθος 1,59, οπότε η απόστασή του των 88 ετών φωτός από τη Γη τον καθιστά τον πλησιέστερο ερυθρό γίγαντα. Οι αστέρες δ, ε, ζ, η, θ1, θ2, ι, λ και μ1, έχουν αντίστοιχα φαινόμενο μέγεθος 2,80, 3,59, 4,04, 4,15, 4,33, 4,72, 4,69, 4,62 και 4,03.

  ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ: Επειδή τέμνεται (στο νότιο μέρος του) από τον γαλαξιακό ισημερινό, ο Νότιος Σταυρός, παρότι μικρός σε έκταση, περιέχει αρκετά σώματα του δικού μας Γαλαξία. Όπως, το Νεφέλωμα Coalsack που είναι το καλύτερα ορατό σκοτεινό νεφέλωμα. Φαίνεται ξεκάθαρα με γυμνό μάτι υπό τη μορφή μεγάλης σκοτεινής κηλίδας διαστάσεων 7×5 μοιρών. Ένα άλλο αντικείμενο στον αστερισμό του Νότιου Σταυρού είναι το ανοιχτό σμήνος NGC 4755, πιο γνωστό, στη διεθνή Αστρονομία, ως Jewel Box ή Kappa Crucis Cluster, που ανακαλύφθηκε από τον Νicolas L. de Lacaile, το 1751. Απέχει περίπου 7.500 έτη φωτός, έχει φαιν.μέγεθος 4,2 και αποτελείται από σχεδόν 100 αστέρες διασκορπισμένους σε μια τετράγωνη περιοχή περίπου 20 ετών φωτός. Δύο ακόμη ανοικτά σμήνη φαίνονται στον ουρανό του Σταυρού του Νότου: το Ru 98 (στη νοτιοδυτική γωνία του αστερισμού) και το NGC 4609, που έχουν φαινόμενα μεγέθη 7,0 και 6,9 αντιστοίχως. Ο αστέρας HD 108147 [φ.μ. 6,99], που απέχει από εμάς 125,8 έτη φωτός, έχει ένα εξωηλιακό πλανήτη μάζας εκατονταπλάσιας της Γης, που περιφέρεται γύρω του μία φορά κάθε 10 ημέρες 21 ώρες και 9 λεπτά σε τροχιά με υψηλή εκκεντρότητα. Η απόσταση πλανήτη-αστέρα είναι μόλις το 1/10 της αποστάσεως Γης-Ηλίου.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

https://www.youtube.com/watch?v=QCekPgeBhGQ

KI EΔΩ: 

 

Η μυθική ''Ιστορία'' της Λάρισας και της ευρύτερης Θεσσαλίας [Μυθική Θεσσαλία 1.] Από τον Κωνσταντίνο Οικονόμου

Η μυθική ''Ιστορία'' της Λάρισας και της ευρύτερης Θεσσαλίας  [Μυθική Θεσσαλία 1.]

Από τον Κωνσταντίνο Οικονόμου

Η Θεσσαλία. 

Η ομηρική Ελλάς. Διακρίνονται κια τα βασίλεια της Θεσσαλίας

    Κέντρο της Ελλάδας και καρδιά του μυθικού της κόσμου. Θεσσαλία! Θέσις + αλς = θέση θάλασσας. Αυτό ισχυρίζονται οι γλωσσολόγοι και δεν έχουν άδικο. Πράγματι, λίγα εκατομμύρια χρόνια πριν η Θεσσαλία καλύπτονταν από νερά. Τα νερά μιας τεράστιας, μα σχετικά ρηχής λίμνης, από υδάτινους όγκους που συγκεντρώνονταν από πολυάριθμα ρεύματα που κατηφόριζαν από τα γύρω βουνά. Όμως αυτά τα μικρά ποτάμια μετέφεραν μεγάλες ποσότητες φερτής ύλης η οποία συσσωρεύονταν στον πυθμένα της λίμνης. Κάποτε, με την πάροδο των αιώνων, αυτή η μεγάλη μάζα νερού βρήκε έξοδο προς το Αιγαίο πέλαγος, στην περιοχή μεταξύ των βουνών Ολύμπου και Όσσας. Αυτό θεωρήθηκε, από τη μεριά των γεωλόγων, αποτέλεσμα της διάβρωσης των ορεινών όγκων, μιας διάβρωσης που οφειλόταν στη δύναμη των υδάτων, ή, κατ' άλλους, αποτέλεσμα σεισμικής δραστηριότητας στην περιοχή. Αντίθετα, σύμφωνα με την πλούσια ελληνική Μυθολογία, “δράστης” αυτού του διαχωρισμού των ορεινών όγκων υπήρξε ο θαλάσσιος θεός Ποσειδών.

    Έτσι η περιοχή της Θεσσαλίας μετατράπηκε σε εύφορη πεδιάδα με τα μοναδικά κατάλοιπα που θύμιζαν το υδάτινο παρελθόν της, το ρου του Πηνειού ποταμού και κάποιες αβαθείς λίμνες, όπως η Βοιβηίδα και η Νεσσωνίτιδα, που βεβαίως δεν υπάρχουν σήμερα.

   Όταν αναφερόμαστε στη Θεσσαλία δεν εννοούμε το σημερινό ομώνυμο διοικητικό διαμέρισμα της σύγχρονης Ελλάδας, αλλά μια ευρύτερη περιοχή, που, σε γενικές γραμμές, εκτεινόταν στα ανατολικά από την περιοχή των εκβολών του Πηνειού, μέχρι τις Θερμοπύλες, και δυτικά από την περιοχή της κεντρικής Πίνδου μέχρι το όρος Οίτη. Σύνορά της θεωρούνταν στους ιστορικούς και προϊστορικούς χρόνους προς Βορρά η Πιερία και η Ελίμεια της Μακεδονίας, δυτικά η Αθαμανία (ή Αθαμαντία) και η Μολοσσία, νότια η Λοκρίδα , η Δωρίδα και η Αιτωλία, ενώ στα ανατολικά η Θεσσαλία βρεχόταν από το Αιγαίο και τους κόλπους Παγασητικό, Μαλιακό και Βόρειο Ευβοϊκό. Πρόκειται δηλαδή για μια περιοχή τουλάχιστον μιάμιση φορά μεγαλύτερη από την έκταση της σημερινής Θεσσαλίας. Είναι βέβαιο ότι ακόμα και κατά την υστεροβυζαντινή εποχή η έκτασή της είναι ανάλογη με αυτή των αρχαίων χρόνων καθώς οι ιστορικές πηγές μας αναφέρουν ότι πρωτεύουσα του μεσαιωνικού κρατιδίου της Θεσσαλίας κατά τον 13^ο αιώνα ήταν οι Νέες Πάτρες (Υπάτη), αρκετά νοτιότερα από τα σημερινά σύνορά της.

Οι περίοδοι της θεσσαλικής ιστορίας χωρίζονται ως εξής:

100.000- 8000 π.Χ. παλαιολιθική εποχή.

8.000- 5.000 π.Χ. μεσολιθική εποχή.

5.000- 2.300 π.Χ. προκεραμική και κεραμική εποχή.

2300- 2000 π.Χ. εποχή του χαλκού.

2000- 1.250 π.Χ. μυκηναϊκή ή μινυακή εποχή (είναι η περίοδος σχηματισμού των πρώτων μύθων του γένους μας με τους οποίους θα ασχοληθούμε σ’ αυτόν τον τόμο).

1250- 600 π.Χ. γεωμετρική εποχή.

600- 197 π.Χ. κλασσική και ελληνιστική εποχή-αρχική οργάνωση του Κοινού των Θετταλών μέχρι και τη ρωμαϊκή εισβολή στη Θεσσαλία.

197 π.Χ.- 330 μ.Χ. ρωμαιοκρατία.

330- 610 μ.Χ. πρωτοβυζαντινή περίοδος- εισβολή Σλάβων.

610- 986 μ.Χ. μεσοβυζαντινή περίοδος μέχρι την άλωση της Λάρισας από τους βουλγάρους και την εισβολή διαφόρων βαλκανικών και άλλων φύλων σ’ όλη τη Θεσσαλία.

986 - 1392 (ή 1423) μ.Χ. υστεροβυζαντινή περίοδος και ίδρυση του κρατιδίου της Θεσσαλίας μέχρι και την πρώτη τουρκική εισβολή στη Λάρισα υπό τον Εβρενός Μπέη.

1393- 1881 τουρκοκρατία.

1881- και σήμερα, νεώτερη ιστορία.

Η Θεσσαλία και η Λάρισα – γενικά

   Το παλαιότερο όνομα, της Βορειοανατολικής, αλλά και ολόκληρης της Θεσσαλίας που συναντάμε στους αρχαίους συγγραφείς είναι Πελασγία ή Πελασγιώτιδα. Το όνομα αυτό προέρχεται από τους πρώτους κατοίκους της, τους Πελασγούς που ήταν μια ομάδα Προελλήνων . Στα ιστορικά χρόνια της κλασικής εποχής μόνο το όνομα της ανατολικής επαρχίας (Πελασγιώτις – περιοχή της Λάρισας) εξακολουθεί να τους θυμίζει. Αντίθετα το ελληνικό φύλο των Αιολέων επικρατεί στα δυτικά (Αιολίς- Θεσσαλιώτις).

   Άλλα ονόματα της αρχαίας Θεσσαλίας είναι Πυρραία (στα λεξικά Σούδας και Ησύχιου), Πανδώρα Γη (Στράβων η΄), Δρυοπίς, Ελλάδα (Πλίνιος 4) και από το φύλο των Αιμόνων, Αιμονία (Πίνδαρος, Αθήναιος). Οι Θεσσαλοί ονομάζονταν αλλιώς και Εφυραίοι διότι προήλθαν από την Εφύρα της δυτικής Ηπείρου (Fr. Stαhlin – “Η Θεσσαλία”). Κυριάρχησαν στα νοτιοδυτικά, γι’ αυτό και το όνομα Θεσσαλιώτις, ενώ στην Ανατολή και το Βορρά συγχωνεύτηκαν με τους ντόπιους αρχαιότερους κατοίκους και διατηρήθηκαν τα παλαιότερα τοπωνύμια: Πελασγιώτις, Φθιώτις, Εστιαιώτις. Τότε αντικαταστάθηκαν και οι ονομασίες πόλεων Άρνη και Φθία με τις Κιέριον και Φάρσαλος αντίστοιχα.

  Αξίζει να αναφερθεί ότι οι Αχαιοί της Φθίας ονομάζονταν και Μυρμιδόνες. Γενάρχης θεωρείται ο Αιακός που ήταν γιος του Δία και της Ευρώπης και ζούσε στην Αίγινα. Όταν μετά από μια τιμωρία της Ήρας ερημώθηκε από κατοίκους το νησί, ο Αιακός μένοντας μόνος του στο νησί, παρακάλεσε το Δία να του χαρίσει συντρόφους. Τότε ο Ζευς μεταμόρφωσε ένα μεγάλο αριθμό μυρμηγκιών που βρίσκονταν στην κουφάλα ενός δέντρου, σε ανθρώπους. Αυτοί ονομάστηκαν Μυρμιδόνες, δηλαδή μυρμήγκια, εξαιτίας της καταγωγής τους. Αργότερα οι Μυρμιδόνες ακολούθησαν το γιο του Αιακού Πηλέα και κατοίκησαν στη Θεσσαλική Φθία, ενώ ο αδελφός του Πηλέα, ο Τελαμών έγινε βασιλιάς στη Σαλαμίνα.

Κυρίαρχη θέση στο κράτος της Θεσσαλίας κατείχε η Λάρισα (ή Λάρισσα των αρχαίων). Κτισμένη στο χώρο που σήμερα λέμε «Φρούριο», ήταν φυσικά προφυλαγμένη από Βορρά και Δύση χάρις στον ποταμό Πηνειό. Είναι βέβαιο ότι τεχνητή οχύρωση θα υπήρχε και προς Νότο και Ανατολή αλλά, όπως είναι φυσικό, θεωρείται αδύνατον να το βεβαιώσουμε αρχαιολογικά, λόγω των αλλεπάλληλων στρωμάτων των οικισμών που είχαν κτιστεί εκεί κατά τη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας της πόλης.

Πιθανότερος πρώτος οικιστής της θεωρείται ο Λάρισσος, γιος του Πελασγού, ή, κατ’ άλλες πηγές, ο ίδιος ο Πελασγός, που την ονόμασε έτσι προς τιμήν της κόρης του Λάρισσας. Μια τρίτη άποψη, που μάλλον συγκεντρώνει ελάχιστες πιθανότητες, είναι αυτή που μας παρουσιάζει τον Ακρίσιο, πατέρα του πρώτου βασιλιά της Λάρισας, του Τεύταμου, πρώτο οικιστή της.

Ετυμολογικά η λέξη Λάρισ(σ)α είναι πελασγική και σημαίνει ακρόπολη ή ύψωμα-λόφος. Αυτό που στην ντόπια γλωσσολαλιά λέμε «τούμπα».

1. Απολλώνιος ο Ρόδιος ( Αργοναυτικά).

Ο Ήφαιστος, από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου,

 

Ο Ήφαιστος

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

     

Ήφαιστος και Θέτις [Ασπίς Αχιλλέως]

  ΓΕΝΙΚΑ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ-ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ: Ο Ήφαιστος ήταν ο θεός της φωτιάς και των μεταλλουργών. Αντιστοιχεί στην ύστερη ρωμαϊκή θεότητα με το όνομα Vulcanus. Ήταν ενταγμένος στη λατρεία του δωδεκαθέου. Σύμφωνα με τον Όμηρο¹, ήταν γιος του Δία και της Ήρας. Ωστόσο, ο Ησίοδος τον παρουσιάζει όχι ως καρπό του έρωτα αλλά της έριδας και φιλονικίας μεταξύ του Δία και της Ήρας, αφού φαίνεται ότι γεννήθηκε από την Ήρα με παρθενογένεση². Η Ελληνική Μυθολογία αποτελεί ένα επιστέγασμα παρατηρήσεων των δυνάμεων της φύσεως παράλληλα με ηθικές αξίες. Η αφήγηση και αιτιολόγηση των παραπάνω αποδόθηκε με έναν αλληγορικό τρόπο "καθ΄ ομοίωση", θα λέγαμε των ανθρώπων, τόσο από τον Όμηρο όσο και από τον Ησίοδο. Σκοπός ήταν οι έννοιες αυτές να τύχουν κοινής αποδοχής και σεβασμού. Κάτι τέτοιο φαίνεται και στο μύθο του Ηφαίστου, που αιτιολογείται στη μακροχρόνια παρατήρηση της φύσης από τους προγόνους μας και τις μεγάλες γεωλογικές αναστατώσεις που συνέβησαν στον ελλαδικό χώρο κατά το απώτερο παρελθόν. Ο Ήφαιστος, που το όνομά του ετυμολογείται από την αρχαία ελληνική λέξη (ρήμα) "ἧφθαι³", που σημαίνει “αναμμένο είναι”, αποτέλεσε την ανθρωπόμορφη θεότητα της φυσικής δύναμης της φωτιάς σε όλες τις μορφές της και χρήσεις της, [κεραυνός, αστραπή, ηφαίστειο], αλλά και της εσωτερικής ανθρώπινης φλόγας έμπνευσης και δημιουργίας.

Ο Ήφαιστος του Βελάσκεθ

ΓΕΝΝΗΣΗ: Έτσι με βάση τα παραπάνω "γεννήθηκε" στον ελληνικό νου ο 'Ηφαιστος. Ο Ήφαιστος είναι ο νεότερος των θεών, ο υστερότοκος των μεγάλων θεών που όμως θεωρείται και "νεότερος" επειδή ποτέ δεν χάνει τη δύναμή του. Φέρεται άσχημος και παραμορφωμένος, τόσο που η ίδια η μητέρα του, η Ήρα, τον πέταξε από τον Όλυμπο κάποτε από τη ντροπή της! Ο θεός-βρέφος έπεσε στη θάλασσα, όπου τον περισυνέλεξαν η Θέτις και η Ευρυνόμη (θεότητες της θάλασσας), οι οποίες τον ανέθρεψαν για εννέα χρόνια. Μόλις μεγάλωσε, ο θεός έστησε αμέσως το πρώτο του σιδηρουργείο στον βυθό του Αιγαίου [εδώ υπονοούνται θαλάσσια ηφαίστεια], σφυρηλατώντας εκεί ακάματα, όμορφα αντικείμενα για τις δύο προστάτιδές του.

Ο Ήφαιστος του Τζιορντάνο

   Η ΕΠΑΝΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΟΛΥΜΠΟ: Μια μέρα, η Ήρα, ζηλεύοντας τα κοσμήματα της Θέτιδας, ρώτησε τη Νηρηίδα αυτή για την προέλευσή τους και, όταν ανακάλυψε ότι τα είχε φιλοτεχνήσει ο γιος που η ίδια είχε περιφρονήσει, πήγε η ίδια κατά μία εκδοχή, τον πήρε μαζί της και τον ξανάφερε στο βουνό των θεών. Εκεί, του προσέφερε ένα σιδηρουργείο με 20 φυσερά και του έδωσε για σύζυγο την πανέμορφη Αφροδίτη. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, ο Ήφαιστος έστειλε κάποτε δώρο στη μητέρα του έναν μοναδικής τέχνης θρόνο, στον οποίο μόλις κάθισε εκείνη παγιδεύτηκε αυτόματα από αόρατα δεσμά και υποχρεώθηκε να ζητήσει τη βοήθεια του περιφρονημένου γιου της προκειμένου να ελευθερωθεί. Ο Ήφαιστος “πείστηκε” χάρις στα επιχειρήματα και το... άφθονο κρασί του Διονύσου που τον επισκέφτηκε για το σκοπό αυτό στη Λήμνο.

Η ΑΠΙΣΤΙΑ ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ: Στην Ιλιάδα, η Αφροδίτη φαίνεται πως απατά τον Ήφαιστο με τον Άρη στην ίδια τη συζυγική του κλίνη. Όμως ο άσχημος αλλά και έξυπνος θεός της φωτιάς τους αιφνιδίασε παγιδεύοντάς τους σε ένα λεπτό χρυσό δίχτυ και έπειτα τους εξέθεσε σε κοινή θέα στα μάτια των υπολοίπων θεών! Ο Ησίοδος πάντως εμφανίζει ως σύζυγο του Ηφαίστου την Αγλαϊα, μία από τις Χάριτες και όχι τη θεά της ομορφιάς.

Ρούμπενς:  ο Ήφαιστος ετοιμάζει κεραυνούς του Διός

   ΞΑΝΑ ΣΤΗ ΛΗΜΝΟ: Σε κάποιο μεταγενέστερο επεισόδιο, ο Δίας ξανάριξε τον Ήφαιστο από την κατοικία των θεών, επειδή αυτός είχε βοηθήσει την Ήρα, όταν εκείνη ήταν κρεμασμένη από τον ουράνιο θόλο, τιμωρημένη για τη θύελλα που είχε στείλει κατά του Ηρακλή. Αυτή τη φορά, ο Ήφαιστος έπεσε σε ξηρά, στη νήσο Λήμνο, όπου τον βρήκαν το απόγευμα της ίδιας μέρας, εξαντλημένο και με σπασμένα τα πόδια του από την πτώση, οι Σίντιες, κάτοικοι του νησιού. Η φιλοξενία των φτωχών αυτών ανθρώπων έκανε από τότε το νησί τους αγαπημένο τόπο του θεού πάνω στη γη. Εκεί, πάνω στο όρος Μόσυχλο, ξανάφτιαξε από την αρχή το, εργαστήρι του. Εκεί θα δημιουργήσει αργότερα πολλά έξοχα αντικείμενα που του παραγγέλλουν οι θεοί, καθώς και όπλα για αρκετούς ήρωες. Ανάμεσα στα πρώτα χειροτεχνήματα του Ηφαίστου ξεχωρίζει η πήλινη γυναίκα, η Πανδώρα, την οποία ο Δίας έδωσε ως σύζυγο στον Επιμηθέα για να τον εκδικηθεί εξαιτίας της προσβολής που του είχε κάνει ο αδελφός του, ο Προμηθέαςκλέβοντας από τους θεούς τη φωτιά.

ΑΑΛΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ: Στο σπήλαιο του όρους όπου βρισκόταν το σιδηρουργείο του φτιάχτηκαν μερικά διάσημα έργα του, όπως: δύο μηχανικοί βοηθοι του [ρομπότ], η πύλη της Ολυμπίας κατοικίας των θεών, ο θρόνος της Ήρας, το σκήπτρο και ο κεραυνός του Δία, το άρμα του Ήλιου, το περιδέραιο της Αρμονίας, οι ταύροι του Αιήτη, το τόξο της Αρτέμιδος, βέλη για τον Έρωτα και τον Απόλλωνα, η αλυσίδα για τον Προμηθέα στον Καύκασο, η πανοπλία του Άρη, τα αιώνια δεσμά και ο τροχός του Θεσσαλού Ιξίωνα, όπλα και ασπίδα για τον Αχιλλέα, η ασπίδα του Αινεία, ο Τάλως [χάλκινος φρουρός της μινωικής Κρήτης], η τρίαινα του Ποσειδώνα και πολλά άλλα.

Ο Ήφαιστος και τα όπλα του Αχιλλέα [Μουσείο Νεάπολης Ιταλία]

   ΗΦΑΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ: Το όνομα του Ηφαίστου δόθηκε στα «ηφαίστεια όρη», τα γνωστά από τη Γεωλογία δηλαδή ηφαίστεια. Είναι προφανές πως οι άνθρωποι φαντάζονταν ότι κάτω από ένα βουνό που έβγαζε καπνό, φωτιά και βροντώδεις ήχους είχε το σιδηρουργείο του ένας θεός. Για τον ίδιο λόγο, εκτός από το Μόσυχλο [που σημειωτέον επί αιώνες εξέπεμπε αέρια], άλλες εκδοχές, κυρίως από τη λατινική λογοτεχνία, θέλουν το σιδηρουργείο του Ηφαίστου να κρύβεται σε άλλα ηφαιστειογενή μέρη, όπως στην Αίτνα, το Βεζούβιο ή τις Αιολίδες νήσους [Λιπάρες].

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: "Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου", τ.9ος, σ.408-410. Marie Delcourt, Ήφαιστος ou la legende du magicien, Belles Lettres, Παρίσι, 1957. Frank Brommer, Ηφαίστος, Ο θεός σιδηρουργός στην αρχαία τέχνη. Zabern, Mainz 1978. Όμηρος, Ιλιάδα, Α 571 κ. εξ. και Σ 395κ.εξ.. Ησίοδος, Έργα και Ημέραι, 47-105.

konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Ιλιάδα, Ξ 338.

2. Θεογονία, 927.

3. Απαρέμφατο μέσου παρακειμένου του ρήματος άπτω ἅπτω.

Ο Άγιος Απόστολος Ιούδας ο Θεάδελφος 19.6 + ΒΙΝΤΕΟ του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου

 

Ο Άγιος Απόστολος Ιούδας ο Θεάδελφος 19.6 + ΒΙΝΤΕΟ

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου

   

   ΓΕΝΙΚΑ: Στις 19 του μηνός Ιουνίου η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του αγίου αποστόλου Ιούδα του Θεαδέλφου. Τα βιογραφικά του στοιχεία δεν μας διασώζονται με ακρίβεια και συχνά παρουσιάζονται παρόμοια με αυτά του αγίου αποστόλου Ιούδα του Θαδδαίου, γεγονός όχι περίεργο, αφού και οι δύο Απόστολοι είχαν το ίδιο όνομα, έζησαν δε και κήρυξαν την ίδια εποχή και στην ίδια περιοχή.

Η ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΕΑΔΕΛΦΟ: Στην Καινή Διαθήκη συμπεριλαμβάνεται η καθολική Επιστολή που συνέγραψε ο Άγιος Απόστολος Ιούδας ο Θεάδελφος. Στην αρχή της κατονομάζεται ο ίδιος ως «Ιούδας, Ιησού Χριστού δούλος, αδελφός δέ Ιακώβου». Σχετίζεται εμφανώς με τον Ιάκωβο, ο οποίος ήταν γνωστή ηγετική προσωπικότητα της πρώτης Εκκλησίας, και στην υμνολογία της Εκκλησίας προσδιορίζεται ως «Χριστού συγγενής» και «απόστολος θεάδελφος». Του αποδόθηκε λοιπόν η προσωνυμία «θεάδελφος», δηλαδή ένας από τους νομιζόμενους αδελφούς του Κυρίου, ένα από τα τέκνα του Ιωσήφ, τα οποία αυτός είχε αποκτήσει από γάμο του προτού μνηστευθεί την αειπάρθενο Θεοτόκο. Γι' αυτό το Συναξάρι θεωρεί τον εορταζόμενο σήμερα απόστολο Ιούδα «κατά σάρκα» αδελφό του Ιησού Χριστού, όπως και του Ιακώβου (του Αδελφοθέου, πρώτου επισκόπου Ιεροσολύμων). Ο Θεάδελφος Ιούδας, συγγραφέας της ομώνυμης Επιστολής της Καινής Διαθήκης, προστέθηκε στον κύκλο των μαθητών μετά την ανάσταση του Κυρίου.

Ο ΑΛΛΟΣ ΙΟΥΔΑΣ: Διαφορετικό πρόσωπο είναι ο άγιος Ιούδας ο Θαδδαίος [21 Αυγ.], ένας από τους δώδεκα Αποστόλους του Κυρίου, ο οποίος στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο και στις Πράξεις των Αποστόλων ονομάζεται «Ιούδας Ιακώβου», ενώ στο κατά Μάρκον Ευαγγέλιο αποκαλείται «Θαδδαίος» (γ΄18) και στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο «Λεββαίος ο αποκληθείς Θαδδαίος» (ι΄3 που σημαίνει γενναίος). Ο μαθητής αυτός του Κυρίου, κήρυξε στην Έδεσσα, σε όλη την Συρία, έφθασε ώς τη Βηρυτό της Φοινίκης και είχε ειρηνικό τέλος.

ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ – ΜΑΡΤΥΡΙΟ: O άγιος απόστολος Ιούδας ο θεάδελφος, που εορτάζουμε σήμερα, κήρυξε το Ευαγγέλιο του Χριστού στην Παλαιστίνη, τη Μεσοποταμία κι έφθασε μέχρι την Περσία. Στην πόλη Έδεσσα της Μεσοποταμίας θεράπευσε από ανίατη ασθένεια τον τοπάρχη Αύγαρο. Μαρτύρησε στην πόλη Αραρά, όπου οι ειδωλολάτρες της περιοχής τον κρέμασαν και τον φόνευσαν με βέλη.

Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ: Όπως προείπαμε, ο Άγιος Θεάδελφος Ιούδας είναι ο συγγραφέας της τελευταίας καθολικής Επιστολής της Καινής Διαθήκης, που φέρει το όνομά του. Η θεόπνευστη αυτή Επιστολή απευθύνεται προς τους χριστιανούς της Αντιόχειας και πιθανότατα γράφτηκε στα Ιεροσόλυμα γύρω στο 65-70 μ.Χ. Αυτή δεν έχει δογματικό περιεχόμενο, αλλά είναι εξαιρετικά διαφωτιστική και μεστή από μηνύματα, τα οποία χαρακτηρίζονται από ιδιαίτερη σωτηριολογική σημασία. Στην αρχή της Επιστολής του ο Απόστολος Ιούδας αναφέρεται στο τρίπτυχο του ελέους του Θεού, της ειρήνης και της αγάπης, που βοηθά τον χριστιανό να απομακρύνει τη μεμψιμοιρία από τη ζωή του. Στην Επιστολή του ακόμη παρουσιάζεται το δόγμα της πτώσεως του Εωσφόρου και του τάγματος του γράφοντας: “Αγγέλους τε τους μη τηρήσαντας την εαυτών αρχήν, αλλά απολιπόντας το ίδιον οικητήριον εις κρίσιν μέγαλης ημέρας δεσμοίς αϊδίοις υπό ζόφον τετήρηκεν”. Στη συνέχεια καταφέρεται κατά των ψευδοδιδασκάλων και ασεβών, που μετατρέπουν τη χάρη του Θεού σε κάθε είδους ασέλγεια. Γράφει ο Απόστολος γι' αυτούς: “αφόβως, εαυτοὺς ποιμαίνοντες, νεφέλαι άνυδροι υπὸ ανέμων παραφερόμεναι, δένδρα φθινοπωρινὰ άκαρπα, δὶς αποθανόντα, εκριζωθέντα, κύματα άγρια θαλάσσης επαφρίζοντα τας εαυτών αισχύνας, αστέρες πλανήται, οις ο ζόφος του σκότους εις τον αιώνα τετήρηται”. Οι χριστιανοί συνεπώς, οφείλουν να αγωνιστούν για να διατηρήσουν τη σωτήρια πίστη τους καθαρή και ανόθευτη και να θυμούνται πάντα τις αλήθειες των Αποστόλων. Αυτοί είναι που προμήνυσαν τον ερχομό εμπαικτών ανθρώπων, οι οποίοι θα βαδίζουν σύμφωνα με τις δικές τους ασεβείς επιθυμίες. Οι χριστιανοί όμως, πρέπει να μείνουν σταθεροί στην πίστη τους χωρίς να επηρεάζονται από το πνεύμα της εποχής, βοηθώντας παράλληλα να σωθούν αυτοί που κλονίζονται ή έχουν πέσει σε βαριές αμαρτίες. Το έργο αυτό είναι δύσκολο και επικίνδυνο, αλλά ταυτόχρονα και ένα έργο με ασύγκριτη αξία για την παρούσα ζωή αλλά και με προεκτάσεις στην αιωνιότητα.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ: 

Ο Άγιος Νεομάρτυς Νικήτας ο Νισύριος [Xίος - 21.6.1732] από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο

 

Ο Άγιος Νεομάρτυς Νικήτας ο Νισύριος [Xίος - 21.6.1732]

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο

   

   ΚΑΤΑΓΩΓΗ – ΕΞΙΣΛΑΜΙΣΜΟΣ: Ο άγιος γεννήθηκε στο Μανδράκι της Νισύρου των Δωδεκανήσων το 1716 από πλούσιους γονείς. Ο πατέρας του ήταν ένας από τους δημογέροντες του νησιού. Κάποτε ο πατέρας του, εξαιτίας κάποιων προστριβών με τους Τούρκους, οδηγήθηκε στο δικαστήριο και επειδή φοβήθηκε τις συνέπειες εξισλαμίστηκε. Φυσικά μαζί του εξισλαμίστηκε και ολόκληρη η οικογένειά του κατά τη συνήθεια των Τούρκων, ενώ μετά απ΄αυτό μετακόμισαν στη Ρόδο. Ο Νικήτας ήταν τότε μωρό και δεν είχε συνείδηση του γεγονότος. Ανατρεφόταν με τουρκικά φρονήματα και μάλιστα έδειχνε ιδιαίτερο ζήλο στην πλάνη της θρησκείας που του επεβλήθη.

Ο ΟΝΕΙΔΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΙΚΗΤΑ ΑΠΟ ΑΛΛΑ ΠΑΙΔΙΑ: Κάποια μέρα, εκεί που έπαιζε σ΄ένα δρομάκι της Ρόδου, μάλωσε μ’ ένα τουρκόπουλο. Η μητέρα του άλλου παιδιού τον έβρισε και τον ονόμασε μουρτάτη, άπιστο και άλλες βρισιές που συνήθιζαν να λένε οι Τούρκοι σ’ όσους εξισλαμίζονταν. Ο μικρός Νικήτας, μη υποφέροντας αυτά τα σκληρά λόγια, έτρεξε στη μάνα του και ζητούσε εξηγήσεις γιατί τον κορόιδευαν και τον έλεγαν άπιστο. Παρόλο που η μητέρα του προσπαθούσε να τον καθησυχάσει, εκείνος επέμενε και τελικά αναγκάστηκε να του αποκαλύψει την αλήθεια και ποιό ήταν το χριστιανικό του όνομα.

   ΑΝΑΝΗΨΗ: Τότε μέσα στην ψυχή του μικρού Νικήτα γεννήθηκε αμέσως ο σωτήριος λογισμός να επιστρέψει στην προγονική χριστιανική πίστη. Μπήκε σε ένα καΐκι και βγήκε σ’ ένα μαστιχοχώρι της Χίου. Ο Θεός οδήγησε τα βήματά του στη Νέα Μονή Χίου. Ο ηγούμενος τον έστειλε να εξομολογηθεί στον νηπτικό Πατέρα, άγιο Μακάριο Νοταρά, ο οποίος ησύχαζε στη Χίο. Κατόπιν επέστρεψε στη Νέα Μονή όπου κατηχήθηκε, μυρώθηκε και ζούσε άγνωστος στους πολλούς στο Μοναστήρι. Ο έφηβος αναγεννημένος Νικήτας προσπαθούσε να μιμηθεί τη ζωή των πατέρων με νηστεία και εγκράτεια. Έδειχνε την ευλάβειά του συχνά με παιδαριώδεις πράξεις και πολλοί τον θεωρούσαν σαλό.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙ ΟΜΟΛΟΓΙΑΣ: Κάποτε ο Νικήτας άκουσε ότι οι αρνητές πρέπει να ομολογήσουν τον Χριστό και αν χρειασθεί να χύσουν το αίμα τους για την πίστη τους. Αυτόν τον λόγο τον δέχθηκε με πολλή σοβαρότητα και ρίζωσε μέσα του η επιθυμία να μαρτυρήσει για τον Χριστό. Ανέβηκε στο σπήλαιο των κτιτόρων της Μονής όπου ασκήτευαν κάποιοι πατέρες και έμεινε μαζί τους κάποιο χρονικό διάστημα. Κατόπιν κατέβηκε πάλι στη Μονή και ζητούσε από τους πατέρες την άδεια να ομολογήσει τον Χριστό και να μαρτυρήσει . Οι πατέρες δίσταζαν να του δώσουν ευλογία λόγω της ηλικίας του, μιας και ήταν τότε μόλις δεκαπέντε ετών. Φοβούνταν μήπως δεν αντέξει τα βασανιστήρια και επιστρέψει πάλι στην πλάνη. Εξάλλου θα μπορούσε ζώντας χριστιανικά να σωθεί. Μαζεύτηκαν λοιπόν οι πατέρες της Μονής να συζητήσουν και να αποφασίσουν τι να κάνουν. Άλλοι είχαν την γνώμη να τον αφήσουν αφού το ήθελε τόσο πολύ, άλλοι είχαν την αντίθετη γνώμη. Τελικά αποφάσισαν να κάνουν μια παράκληση στην Παναγία και να τον αφήσουν.

  ΟΜΟΛΟΓΙΑ: Έτσι κι έγινε. Μαζί με κάποιον άλλον, για να του δείχνει τον δρόμο κατέβηκε στην πρωτεύουσα του νησιού, τη Χώρα Χίου. Εκεί στο Μόλο τον έπιασε ο Κριμλής, ένας φοροεισπράκτορας, γιατί δεν είχε πληρώσει τον φόρο του χαρατσιού και τον κράτησε η συνοδεία του εισπράκτορα έξω από ένα καφενέ για να πιάσουν και κανένα άλλο, και να τους πάνε όλους μαζί στη φυλακή. Την ώρα εκείνη πέρασε ένας γνωστός του ιερέας, ο παπα Δανιήλ, και τον χαιρέτησε ονομάζοντάς τον “Μεχμέτ” και τον ρώτησε γιατί είχε συλληφθεί. Όταν άκουσε για το χαράτσι απόρησε λέγοντας: “Καινούργιο είν’ αυτό, να πληρώνουν και οι Τούρκοι χαράτσι;” Ο Άγιος του απάντησε: “Τι λες άνθρωπέ μου, κάνεις λάθος, εγώ είμαι χριστιανός και ονομάζομαι Νικήτας”. Άκουσε τον διάλογο ο φοροεισπράκτορας και άρχισε να ερευνά την υπόθεση, για να τον πάει τελικά στον αγά. Εκεί διαπίστωσαν, από την περιτομή, ότι ο νέος ήταν μουσουλμάνος και αμέσως άρχισαν να φωνάζουν, να τον απειλούν, να τον βρίζουν, γιατί αρνήθηκε την πίστη τους και έγινε πάλι χριστιανός. Ο άγιος δεν πτοήθηκε από τις απειλές αλλά ομολόγησε τον Χριστό με πολλή γενναιότητα.

ΣΤΗ ΦΥΛΑΚΗ: Τον έκλεισαν τότε στη φυλακή, στη θέση Βουνάκι, και τον βασάνιζαν. Ο άγιος υπέμενε με καρτερία προσευχόμενος και νηστεύοντας. Στην προτροπή κάποιων φυλακισμένων χριστιανών να φάει απάντησε: “Εγώ τρέφομαι με τροφή που εσείς δεν έχετε και ευφραίνομαι με ευφροσύνη την οποία εσείς δεν μπορείτε να αισθανθείτε”. Τον έριξαν έπειτα δεμένο χειροπόδαρα στον στάβλο για να τον ποδοπατήσουν τα άλογα και να τον σκοτώσουν έτσι κρυφά, για να μην ακουστεί έξω στους Χριστιανούς η ανδρεία του. Όμως, με την θεία χάρη, τα άλογα τον σεβάστηκαν και έμεινε αβλαβής. Τον έβγαλαν από εκείνη την φυλακή και τον έκλεισαν σε μια άλλη, πολύ σκοτεινή, μέσα στο κάστρο της πόλης. Εκεί επί δέκα ημέρες τον βασάνιζαν παντοιοτρόπως. Τι του έκαναν επακριβώς κανείς δεν ξέρει, γιατί δεν ήταν κλεισμένος εκεί κανένας χριστιανός. Μόνο κάποιοι Οθωμανοί έλεγαν με θαυμασμό πως τη νύχτα η φυλακή γινόταν πολύ φωτεινή από ένα παράξενο φως.

ΒΟΡΑ ΣΤΟ ΒΑΡΒΑΡΟ ΟΧΛΟ: Όταν οι βασανιστές του κατάλαβαν ότι δεν μπορούσαν να κάμψουν το φρόνημά του, τον έβγαλαν και τον παρέδωσαν στο έξαλλο πλήθος που τον άρπαξε ως πρόβατο επί σφαγή και σπρώχνοντάς τον, δέρνοντάς τον, χτυπώντας τον με τα μαχαίρια τους, τον έσυραν στην άκρη της πόλης στον Κάτω γιαλό, κάτω από το Ιβηρίτικο μετόχι. Του έλεγαν συνέχεια να τουρκέψει και εκείνος έλεγε: “Χριστιανός είμαι, Νικήτας ονομάζομαι και Νικήτας θέλω να πεθάνω!”. Τον γονάτισαν μάλιστα πολλές φορές για εκτέλεση, μήπως δειλιάσει και αρνηθεί. Οι χριστιανοί που βρίσκονταν εκεί και οι πατέρες από το Ιβηρίτικο και Αγιοταφίτικο μετόχι που παρακολουθούσαν τον αγώνα του αγίου προσεύχονταν μήπως δειλιάσει. Κι εκείνος ο γενναίος αθλητής του Χριστού έλεγε: “Γιατί αργοπορείτε και δεν με θανατώνετε να πάω στην αιώνια ζωή ν’ απολαύσω τη μακαριότητα του Παραδείσου”; Ακούγοντάς τα αυτά ο φοροεισπράκτορας, επειδή οι άλλοι τούρκοι δίσταζαν, άρπαξε μια μαχαίρα και τον αποκεφάλισε με πολλές μαχαιριές κάνοντάς οδυνηρότερο τον θάνατο του ενδόξου Μάρτυρα. Ο άγιος δεν είχε ακόμη συμπληρώσει ούτε τα δεκαέξι χρόνια στην επίγεια ζωή του!

   ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΒΕΒΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΕΙΨΑΝΟΥ-ΘΑΥΜΑΤΑ: Οι Τούρκοι, για να μη πάρουν οι Χριστιανοί το λείψανο του αγίου και το τιμήσουν, έριξαν ακαθαρσίες πάνω στο μαρτυρικό σκήνωμα(!!) αλλά αυτό παρέμεινε άσπιλο σαν κρίνος. Τελικά το πέταξαν στη θάλασσα. Αργότερα πιστοί παρέλαβαν το λείψανο και το διέσωσαν. Από την πρώτη στιγμή της τελειώσεως του Αγίου άρχισαν να γίνονται θαύματα με το αίμα και τα ενδύματά του. Η Κάρα του Αγίου βρίσκεται σήμερα στη Μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους, ενώ ένα μέρος των Ιερών Λειψάνων του Αγίου βρίσκονται στον ομώνυμο Ναό, στη γενέτειρα του Αγίου, το Μανδράκι της Νισύρου.

Ἀπολυτίκιον [Ἦχος δ΄]: “Ἀκαταγώνιστος ὀφθεὶς Ἀθλοφόρε, τῶν ἐκ τῆς Ἄγαρ μηχανὰς ἐτροπώσω, καὶ ἐναθλήσας ἔνδοξε στεῤῥότατα, ξίφος κατεπάλαισας, δυσμενῶν ἀοράτων, ὅθεν τὸ διάδημα, ἀνεπλέξω τῆς νίκης, ὑπὲρ ἡμῶν ἱκέτευε Χριστὸν, νέε Νικήτα τῶν πίστει τιμώντων σε”. Κοντάκιο [Ἦχος δ΄]: “Νεοφανὴς ὥσπερ ἀστὴρ ἀθλοφόρε, ἐξανατείλας τῇ σεπτῇ Ἐκκλησίᾳ, τῶν εὐσεβῶν κατηύγασας τὰ πρόσωπα, πόθῳ εὐφημούντων σε, καὶ τελούντων Νικήτα, σῆς στεῤῥᾶς ἀθλήσεως, τὴν ὑπέρλαμπρον μνήμην, καὶ ἐκβοώντων· δόξα σοι Χριστὲ, τῷ τὸν ὁπλίτην τὸν σὸν στεφανώσαντι.” Μεγαλυνάριο: Μάρτυς ἀθλοφόρε ταῖς πρὸς Θεὸν, ἱεραὶς εὐχαῖς σου, διατήρει τοὺς εὐλαβῶς, τῇ σῇ θείᾳ σκέπῃ, προσφεύγοντας ἐκ πάντων, παθῶν τε καὶ κινδύνων, ψυχῆς καὶ σώματος.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

Ο Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας [20.6]

 

Ο Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας [20.6]

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου

   ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ: Ο Νικόλαος Καβάσιλας γεννήθηκε το 1322 στη Θεσσαλονίκη, σε μια εποχή πολιτικής παρακμής του Βυζαντίου, αλλά, αντιθέτως, και σε μια εποχή ανόδου και άνθισης των θεολογικών γραμμάτων. Την εποχή εκείνη, η ορθόδοξη Θεολογία βρισκόταν σε πολύ μεγάλη ακμή μέσα από τις λεγομενες ησυχαστικές έριδες. Η ησυχαστική διδασκαλία του Γρηγορίου Παλαμά, που τότε άρχισε να κυριαρχεί, εστίαζε στη δυνατότητα του ανθρώπου να γίνει κοινωνός του άκτιστου Θείου φωτός, διά της ενώσεώς του με το Θεό και με τις άκτιστες θείες ενέργειές Του, χάρη στην καθαρή καρδιά και την καρδιακή προσευχή. Η ησυχαστική διδασκαλία συμπύκνωνε το πραγματικό νόημα της ορθόδοξης πίστης περί της θέωσης του ανθρώπου. Την διδασκαλία αυτή εκπροσώπησε, μεταξύ άλλων, και ο Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας, ο οποίος είναι γνωστότερος και ως «ο τελευταίος των Μυστικών». Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και ήταν ανιψιός του αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης Νείλου Καβάσιλα. Το πατρικό του επώνυμο ήταν Χαμαετός, αλλά ο Νικόλαος κράτησε τελικά το επώνυμο του αδερφού της μητέρας του. Έκανε σπουδές Ρητορικής, Θεολογίας, Φιλοσοφίας και φυσικών Επιστημών στην Κωνσταντινούπολη, έμεινε για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα κοντά στον Άγιο Γρηγόριο Παλαμά στο Άγιο Όρος, ενώ αναμείχθηκε και σε θέματα πολιτικής και δικαιοσύνης. Για ένα διάστημα διετέλεσε σύμβουλος του Κατακουζηνού, ο οποίος στα τελευταία χρόνια της ζωής του, εκάρη μοναχός στη Μονή των Μαγγάνων. Ανέπτυξε σπουδαίο συγγραφικό έργο και κατάφερε να αποκτήσει καθολικό σεβασμό και αναγνώριση. Υπήρξε πολυγραφότατος συγγραφέας αξιολογότατων θεολογικών, ερμηνευτικών, λειτουργικών, ασκητικών και διδακτικών έργων, ως και πανηγυρικών λόγων, επιστολών, επιγραμμάτων και κειμένων κοινωνικού περιεχομένου. Μετά από πολλές περιπέτειες για τις απόψεις του περί ορθοδόξου μοναχισμού που τον έφεραν σε αντίθεση με τις αιρετικές διδασκαλίες των Βαρλαάμ και Ακινδύνου, εκοιμήθη ειρηνικά λίγο μετά το 1391 μ.Χ. Η κατάταξή του στη χορεία των Αγίων έγινε, σχετικά πρόσφατα, στις 19 Ιουλίου του 1983. Η μνήμη του γιορτάζεται στις 20 Ιουνίου.

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ: Ο Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας εμπνεύστηκε ιδιαίτερα από τον Άγιο Συμεών τον Νέο Θεολόγο και τη νηπτική διδασκαλία του. Το σπουδαιότερο έργο του είναι η «Ζωή εν Χριστώ». Τό απλό, αλλά βαθύ, λυρικό και μυστικό ύφος του αποπνέει τη “δροσιά” των πρώτων αποστολικών χρόνων. Έλεγε χαρακτηριστικά ο Άγιος Καβάσιλας: “Ο νόμος του πνεύματος, που είναι η αγάπη για το Θεό, είναι νόμος φιλίας και ευγνωμοσύνης. Για να ακολουθήσει κανείς αυτό το νόμο δεν είναι ανάγκη να καταβάλει κόπους, ούτε έξοδα, ούτε να χύσει ιδρώτα [...]. Δεν είναι ανάγκη να αφήσεις τη δουλειά σου, ή να αποσυρθείς σε απόμερα μέρη, να διάγεις μια παράξενη ζωή και να φοράς ένα παράξενο ένδυμα. Δε χρειάζεται να κάμεις όλα αυτά. Μπορείς να μείνεις στο σπίτι σου, και, χωρίς να χάσεις τα αγαθά σου, να βρίσκεσαι πάντα στη μελέτη του Θεού και του ανθρώπου, στη μελέτη της συγγενείας του ανθρώπου με το θείο και σε κάθε άλλη τέτοιας λογής μελέτη”. Και προσθέτει ο μεγάλος νηπτικός πατέρας αλλού: “Πρώτα πρώτα, δε χρειάζονται προετοιμασίες για την προσευχή μας, ούτε ειδικοί τόποι, ούτε φωνές όταν επικαλούμαστε το Θεό. Γιατί δεν υπάρχει τόπος από όπου λείπει ο Θεός, δεν είναι δυνατό να μην είναι μαζί μας, αφού ο Θεός είναι πάντα πιο κοντά σε κείνους που τοv καλούν, από όσο είναι η ίδια η καρδιά τους. Θα έλθει προς ημάς, ακόμη κι αν είμαστε κακοί, γιατί ο Θεός είναι αγαθός”. Στον Άγιο Νικόλαο Καβάσιλα δεν τονίζεται τόσο η αντιδικία με τη σάρκα, ενώ κρίνονται οι εξωτερικές συνθήκες και μορφές της ζωής (αναχωρητισμός, ένδυμα κλπ.) όχι απαραίτητες. Η ευσέβεια είναι αποκλειστικά έργο της δικής μας εσωτερικής διαθέσεως, της δικής μας θέλησης. Άρα, σημαντικό στη διδασκαλία του Πατέρα Νικολάου, είναι ότι δεν θεωρειται απαραίτητο επακόλουθο του μυστικισμού ο αναχωρητισμός. Μένοντας μέσα στην καθημερινή, κοινωνική του ζωή ο άνθρωπος, μπορεί και πρέπει να την μετουσιώνει με τη μελέτη υψηλών πνευματικών θεμάτων, κατά μόνας, που θα διευκολύνουν τη μεταστροφή της βουλήσεώς του προς το πνευματικότερο. Σκοπός του είναι να περιγράψει τη θεία χάρη, όσο γίνεται απλούστερα, και πώς αυτή θα φτάσει στον κοινό χριστιανό. Και αυτό το κάνει με εξαιρετικά δυνατή θεολογική πνοή. Η εν Χριστώ ζωή είναι η ζωή του Χριστού, που μπαίνει μέσα στον καθένα μας με ένα μυστήριο οικειότητας. “Είναι φυσικό”, γράφει, “κάθε πράγμα να είναι δεμένο με τον εαυτόν του περισσότερο παρά με κάθε άλλο. Και όμως η ένωσή μας με το Χριστό είναι ακόμα πιο δυνατή. Οι μακάριοι άνδρες νοιώθουν τον εαυτό τους δεμένο περισσότερο με το Σωτήρα παρά με τον εαυτό τους. Ο Χριστός είναι την ίδια ώρα ξένος μας και ενδιαίτημά μας. Αναπνέουμε το Χριστό. Σε τούτο ακριβώς διαφέρει η Καινή από την Παλαιά Διαθήκη, στην παρουσία, εντός μας, του Κυρίου, που διαθέτει την ψυχή του ανθρώπου και την μεταπλάθει”. Χρέος μας ιερό, κατά τον άγιο Πατέρα, είναι να μη σβήσουμε τη μέσα μας αναμένη λαμπάδα, αλλά να ψάξουμε μέσα μας και να ανακαλύψωμε την καθαρή ουσία της αρετής, την αξία της ανθρώπινης φύσης και την φιλανθρωπία του Θεού. Γράφει σχετικά ο Άγιος: “Ούτε οι ναοί, ούτε οτιδήποτε άλλο ιερό, είναι τόσο άγιο όσο ο άνθρωπος με τη φύση του οποίου κοινωνεί ο ίδιος ο Θεός. Εκείνος που θα έλθει καθήμενος επί των νεφών είναι άνθρωπος, όπως είναι ασφαλώς Θεός. Καθένας μας μπορεί να λάμψει περισσότερο από τον ήλιο, να ανέβει στα σύννεφα, να πετάξει προς το Θεό, να τον πλησιάσει, να κάμει ώστε ο Θεός να τον κυττάξει με γλυκύτητα”. Ακόμη, μεγάλη σημασία για τον πιστό έχει η αυτογνωσία, γιατί μ' αυτή: “αν αναλογισθεί ο άνθρωπος την φτώχεια μέσα στην οποία ζει, ενώ έχει τόσο πλούσια φύση, επειδή άφησε την οκνηρία και τον ύπνο να τον περιτυλίξουν, μεγάλη λύπη και δάκρυα πολλά θα τον συνοδεύουν σε όλη του τη ζωή. Αλλά την ημέρα όμως που θα κάμει τη ζωή του όπως έπρεπε να είναι, από πηγή θλίψεως και δακρύων που ήτανε, θα γίνει τότε η ζωή του πηγή ευδαιμονίας και πνευματικής χαράς”. Με τα επιχειρήματά του ο Καβάσιλας κατορθώνει να ανακαλύψει τον πνευματικό άνθρωπο όχι μόνο στον αναχωρητή, αλλά και στην ίδια την ανθρώπινη φύση, με την οποίαν επικοινωνεί ο Θεός, ενώ καλεί κάθε Χριστιανό να κάνει την ίδια ανακάλυψη. Έτσι, από τον ασκητισμό του σώματος, τον πόλεμο κατά της σάρκας των ερημιτών της Νιτρίας στην Αίγυπτο, ανεβαίνουμε στην κορυφή της καθαρής πνευματικής χώρας τoυ ανθρώπου. Αυτή είναι η μεγαλύτερη πνευματική νίκη του Βυζαντίου.

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ: Ο Καβάσιλας, ενώ εξαίρει το βάθος και τη σημασία του μυστηρίου για τη ζωή τoυ Χριστιανού δεν είναι εντούτοις εχθρός της επιστήμης. Με ιδιαίτερο ζήλο καλλιέργησε την αστρονομία, ενώ ασχολήθηκε και με άλλες επιστήμες. Η εκτίμησή του για την επιστήμη ήταν, τόση, ώστε φτάνει στο σημείο να ονομάσει τους αγίους ατελή όντα, “γιατί δε δέχτηκαν σε τούτο τον κόσμο ένα ανθρώπινο αγαθό, ενώ μπορούσαν να το αποκτήσουν. Και κάθε ον που δεν μπορεί να υψώσει σε ενέργεια ό,τι έχει μέσα του δυνάμει είναι ατελές”, προσθέτει ο Άγιος Νικόλαος. Συνεπώς, με τη διδασκαλία του συμφιλιώνει το θρησκευτικό μυστικισμό με τη σοφία του κόσμου τούτου.

Απολυτίκιο: “Ως θείος διδάσκαλος, και υποφήτης σοφός, δογμάτων της πίστεως, και αρετών ιερών, Νικόλαε Όσιε, έλαμψας εν τω κόσμω, διὰ βίου και λόγου. Όθεν Θεσσαλονίκη, τη ση δόξη καυχάται, και πόθω εορτάζει, την πάνσεπτον μνήμην σου”.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: 1.Ανδρόνικος Δημητρακόπουλος (1872). Ορθόδοξος Ελλάς: ήτοι περί των Ελλήνων των γραψάντων κατά Λατίνων και περί των συγγραμμάτων αυτών. Εν Λειψίαι: Μέτζγερ και Βίττιγ. 2.Νικόλαος Καβάσιλας, κείμενο, μετάφραση Παναγώτη Χρήστου, Φιλοκαλία ασκητικών και νηπτικών, τομ 22, Πατερικές εκδόσεις, Γρηγόριος Παλαμάς, Θεσ/κη, 1979. 3.B. N. Τατάκη, Ο Βυζαντινός Μυστικισμός.

Ένα καλά κρυμμένο, πριβέ, κομμάτι της Μικρής! ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΒΕ. -Ανάλυση Κων/νος Αθ. Οικονόμου

 

Ένα καλά κρυμμένο, πριβέ, κομμάτι της Μικρής! ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΒΕ. -Ανάλυση

Κων/νος Αθ. Οικονόμου

    ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η ΕΛΒΕ Α.Ε. (πρώην ΕΛΒΕ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ Α.Ε.) είναι μια ιστορική ελληνική βιομηχανική και εμπορική εταιρεία ενδυμάτων που ιδρύθηκε το 1971, με έδρα τον Άγιο Ανδρέα στη Νέα Πέραμο Καβάλας. Αποτελεί μία από τις πιο γνωστές επιχειρήσεις του κλάδου της κλωστοϋφαντουργίας στην Ελλάδα και είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών από το 1995.

Δραστηριότητα & Προϊόντα:

Στολές & Ρούχα Εργασίας: Σήμερα, η εταιρεία εξειδικεύεται κυρίως στη σχεδίαση και προμήθεια εταιρικών ενδυμάτων, στολών για τα σώματα ασφαλείας (Αστυνομία, Στρατός, Λιμενικό), αεροπορικές εταιρείες και μουσεία, καθώς και Μέσων Ατομικής Προστασίας (ΜAΠ). Ακόμη, διαθέτει Ηλεκτρονικό Κατάστημα, το εξειδικευμένο e-shop Uniforms eshop για τη λιανική πώληση επιχειρησιακού και outdoor εξοπλισμού.

Μόδα & Γυναικεία Ένδυση: Στο παρελθόν μεσουράνησε στη λιανική αγορά μόδας, έχοντας στο χαρτοφυλάκιό της επώνυμες ελληνικές και διεθνείς συλλογές (όπως Arte Maxima σε συνεργασία με τον Μάκη Τσέλιο, Oaks, My Way).

Εξαγορές & Επενδύσεις:

Βρεφικά Είδη «Λητώ»: Το 1999, η ΕΛΒΕ πραγματοποίησε μια από τις μεγαλύτερες κινήσεις της, εξαγοράζοντας την αλυσίδα βρεφικών πολυκαταστημάτων, την οποία, λόγω όχι κια πολύ θετικών αποτελεσμάτων, ρευστοποίησε το 2024, αποκτώντας ισχυρή ρευστότητα.

Πράσινη Ενέργεια: Από το 2008, ο όμιλος έχει διαφοροποιήσει τις δραστηριότητές του, επενδύοντας ενεργά στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (φωτοβολταϊκά πάρκα).

Περ'ί μερίσματος: Σύμφωνα με το επίσημο Οικονομικό Ημερολόγιο της ΕΛΒΕ Α.Ε., η εταιρεία ανακοίνωσε ότι δεν θα γίνει πρόταση διανομής μερίσματος κατά την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων, η οποία έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου.

Έτσι, Το τελευταίο μέρισμα που διένειμε η εταιρεία αφορούσε τα κέρδη της προηγούμενης χρήσης και εγκρίθηκε τον Σεπτέμβριο. Ανήλθε στα 0,40 ευρώ ανά μετοχή μικτό (0,38 ευρώ καθαρό μετά την παρακράτηση φόρου 5%). Η αποκοπή έγινε στις 23 Οκτωβρίου και η πληρωμή ολοκληρώθηκε στις 30 Οκτωβρίου.

Επόμενα Βήματα: Βεβαίως, προσοχή εδώ, η διοίκηση της εταιρείας διατηρεί το δικαίωμα να τροποποιήσει το ημερολόγιο ή να αλλάξει την απόφασή της για τη μη διανομή μερίσματος. Αν συμβεί αυτό, θα προχωρήσει σε νέα επίσημη ενημέρωση. Βεβαίως, η διοίκηση, που αρέσκεται σε , αναμενόμενες μάλλον, εκπλήξεις έχει τη συνήθεια να τροποποιεί το Οικονομικό της Ημερολόγιο πριν από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων.

Τι συνέβη στο παρελθόν, γαι παράδειγμα πέρυσι: Η διοίκηση είχε ανακοινώσει αρχικά στο Χρηματιστήριο Αθηνών ότι το Διοικητικό Συμβούλιο σκόπευε να εισηγηθεί τη μη διανομή μερίσματος. Όμως, σύντομα ήρθε Η ανατροπή: Λίγο αργότερα, η εταιρεία εξέδωσε επίσημη τροποποίηση του οικονομικού ημερολογίου. Το Διοικητικό Συμβούλιο άλλαξε την απόφασή του και πρότεινε τελικά τη διανομή 0,40 ευρώ ανά μετοχή, η οποία εγκρίθηκε πανηγυρικά από την Τακτική Γενική Συνέλευση στις 4 Σεπτεμβρίου.

Τι σημαίνει αυτό για φέτος: Η αρχική «αρνητική» εισήγηση δεν είναι οριστική. Η διοίκηση της εταιρείας χρησιμοποιεί αυτή την τακτική για να αξιολογήσει την ταμειακή της ρευστότητα μέχρι την τελευταία στιγμή.

Οι επενδυτές παραμένουν σε αναμονή για μια πιθανή ανάλογη τροποποίηση μέσα στο καλοκαίρι, καθώς τα κέρδη της εταιρείας εμφανίζονται ισχυρότατα ενισχυμένα. Αν η εταιρεία ακολουθήσει, που πιθνότατα θα ακολουθήσει, την ίδια ακριβώς πολιτική με πέρυσι και αποφασίσει τελικά να διανείμει μέρισμα, αυτό αναμένεται να είναιαισθητά υψηλότερο από τα 0,40 ευρώ, με μια εκτίμηση να το τοποθετεί μεταξύ0,50 και ο,85 ευρώ ανά μετοχή (μικτό). Και αυτή η αναλογική εκτίμηση βασίζεται αποκλειστικά στα επίσημα οικονομικά δεδομένα:

1. Εκρηκτική Άνοδος Κερδοφορίας

Σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα της χρήσης 2025 που ανακοινώθηκαν τον Μάιο του 2026, η ΕΛΒΕ Α.Β.Ε.Ε. κατέγραψε εξαιρετική πορεία:

Κέρδη προ φόρων: Εκτινάχθηκαν στα 3,94 εκατομμύρια ευρώ, παρουσιάζοντας εντυπωσιακή και σημαντική ενίσχυση σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Κύκλος εργασιών (Τζίρος): Αυξήθηκε κατά 10,34%, φτάνοντας τα 15,66 εκατομμύρια ευρώ (έναντι 14,20 εκατ. ευρώ).

Λόγος ανόδου: Η κερδοφορία οδηγήθηκε από τις αυξημένες πωλήσεις σε στολές εργασίας και την αποτελεσματική μείωση του κόστους παραγωγής.

2. Η Αναλογία με το Περσινό Μέρισμα

Πέρυσι: Το μέρισμα των 0,40 ευρώ προήλθε από συνολικά κέρδη προς διανομή ύψους 1,32 εκατομμυρίων ευρώ.

Φέτος: Με τα κέρδη προ φόρων να αγγίζουν πλέον τα 3,94 εκατ. Ευρώ [!!!], η εταιρεία έχει τη δυνατότητα (αν το αποφασίσει η Γενική Συνέλευση) να εγκρίνει ένα πολύ πιο γενναιόδωρο ποσό, διατηρώντας μάλιστα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα για επενδύσεις.

Να θυμίσουμε πως η  ΕΛΒΕ Α.Ε. έχει προχωρήσει σε πλήρη αποεπένδυση από τη ΛΗΤΩ Α.Ε., καθώς στις 20 Δεκεμβρίου 2024 υπέγραψε συμφωνητικό και πούλησε το σύνολο των 507.787 μετοχών που κατείχε στα βρεφικά πολυκαταστήματα. Τα έσοδα εγγράφησαν στο οικ. έτος που έληξε.

Αλήθεια, Πού οφείλεται τότε η άνοδος των κερδών;

Η εντυπωσιακή αύξηση των κερδών προ φόρων στα 3,94 εκατομμύρια ευρώ για τη χρήση 2025 προέρχεται αποκλειστικά από τις αυτόνομες δραστηριότητες της ΕΛΒΕ:

Συμβόλαια Ένδυσης: Μεγάλη αύξηση εσόδων από τις κρατικές και εταιρικές στολές εργασίας.

Ενέργεια: Σταθερά έσοδα από τη δραστηριότητα των φωτοβολταϊκών πάρκων της.

Μείωση Κόστους: Σημαντική βελτίωση στο κόστος παραγωγής και περιορισμός των λειτουργικών εξόδων. Πώληση του ΛΗΤΩ [βαρίδι].

Τι σημαίνει αυτό για το μέρισμα;

Η πώληση της ΛΗΤΩ απελευθέρωσε επιπλέον ρευστότητα για την εταιρεία. Επειδή η ΕΛΒΕ είναι πλέον ένας πιο «ευέλικτος» οργανισμός χωρίς τα βάρη της παλιάς θυγατρικής, η οικονομική της θέση είναι εξαιρετικά ισχυρή.

Η τιμή της μετοχής της ΕΛΒΕ στο Χρηματιστήριο Αθηνών κινείται αυτή τη στιγμή στα 5,80 ευρώ, παρουσιάζοντας σταθερότητα και δοκιμάζοντας τα υψηλά 52 εβδομάδων (τα οποία βρίσκονται στα 6,25 ευρώ). [1]

Μετά την οριστική αποεπένδυση από τη ΛΗΤΩ Α.Ε. στα τέλη του 2024, η οικονομική διάρθρωση της εταιρείας έχει αλλάξει ριζικά.

1. Ισχυρή Ρευστότητα & Ταμειακά Διαθέσιμα

Απελευθέρωση Κεφαλαίων: Η πώληση των 507.787 μετοχών της ΛΗΤΩ απάλλαξε την ΕΛΒΕ από τις κεφαλαιακές ανάγκες και τις ζημίες μιας λιανεμπορικής αλυσίδας, ενισχύοντας άμεσα τη ρευστότητά της.

Μηδενικός Δανεισμός: Ο δείκτης ξένων προς ίδια κεφάλαια (debt-to-equity) βρίσκεται στο εξαιρετικά χαμηλό 1,25%, πράγμα που σημαίνει ότι η εταιρεία λειτουργεί σχεδόν αποκλειστικά με δικά της κεφάλαια και δεν επιβαρύνεται από υψηλά τραπεζικά επιτόκια.

Υψηλά Περιθώρια: Το περιθώριο μικτού κέρδους βελτιώθηκε στο 32,45%, επιβεβαιώνοντας ότι η στροφή στις κρατικές στολές/εταιρικά ενδύματα και την πράσινη ενέργεια είναι πολύ πιο αποδοτική. [3, 4, 5]

2. Μερισματική Απόδοση (Dividend Yield)

Αν επαναληφθεί το περσινό σκηνικό και η διοίκηση αποφασίσει τελικά να μοιράσει μέρισμα, η απόδοση για τους μετόχους αναμένεται υψηλή:

ΜΕΤΟΧΟΙ: Η μετοχική σύνθεση της ΕΛΒΕ Α.Ε. χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά υψηλή συγκέντρωση, καθώς η οικογένεια Κιτσικόπουλου (ιδρυτές και διοίκηση) ελέγχει τη συντριπτική πλειοψηφία των μετοχών και των δικαιωμάτων ψήφου της εταιρείας.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Χρηματιστηρίου Αθηνών και των διεθνών επενδυτικών πλατφορμών, η κατανομή των βασικών μετόχων διαμορφώνεται ως εξής:

1. Οικογένεια Κιτσικόπουλου (Βασικοί Μέτοχοι)

Ποσοστό: 74,86%

Ανάλυση: Το μεγαλύτερο μέρος αυτού (71,64%) βρίσκεται σε Κοινή Επενδυτική Μερίδα (ΚΕΜ) του Τηλέμαχου Κιτσικόπουλου μαζί με μέλη της οικογένειάς του (Φωτεινή, Πασχάλη και Κορνηλία Κιτσικοπούλου), ενώ ο ίδιος ο Τηλέμαχος Κιτσικόπουλος κατέχει ξεχωριστά ένα επιπλέον 3,21%.

2. Alpha Trust (Θεσμικός Μέτοχος)

Ποσοστό: Πάνω από 5% (συνολική έκθεση ομίλου)

Ανάλυση: Η Alpha Trust είναι ο μοναδικός θεσμικός επενδυτής με επίσημα καταγεγραμμένο ποσοστό άνω του ορίου του 5% (κατά περιόδους αγγίζει το 6-7% μέσω της συνδυαστικής παρουσίας του Alpha Trust Hellenic Equity Fund και της Alpha Trust Ανδρομέδα), γεγονός που της δίνει θεσμικό βάρος στις Γενικές Συνελεύσεις της εταιρείας.

3. Λοιποί Μέτοχοι (Free Float)

Ποσοστό: Περίπου 20% [κάπου 600,000 μετοχές μόνο!]. Ανήκει στο ευρύ επενδυτικό κοινό και σε πολύ μικρούς ιδιώτες επενδυτές.

Εξαιτίας του ότι η οικογένεια και η Alpha Trust ελέγχουν μαζί σχεδόν το 80% των δικαιωμάτων ψήφου, η λήψη αποφάσεων για το αν θα δοθεί τελικά μέρισμα εξαρτάται αποκλειστικά από τη μεταξύ τους συνεννόηση στη Γενική Συνέλευση.

   Η οικογένεια Κιτσικόπουλου ελέγχει το 74,87% των μετοχών.

Η Alpha Trust ελέγχει ένα ποσοστό κοντά στο 5% με 6%.

Αυτό εξηγείται διότι το 80%+ των μετοχών είναι «κλειδωμένο» και δεν αλλάζει χέρια, αφήνοντας ελάχιστο περιθώριο εισόδου σε άλλα funds.

Ακόμη, λόγω της μικρής κεφαλαιοποίησης της εταιρείας (~19 εκατομμύρια ευρώ), ο ημερήσιος όγκος συναλλαγών είναι εξαιρετικά χαμηλός (συχνά γίνονται ελάχιστες ή και καθόλου πράξεις μέσα στην ημέρα). Τα μεγάλα επενδυτικά funds αποφεύγουν τέτοιες μετοχές («ρηχές»), καθώς είναι πολύ δύσκολο να αγοράσουν ή να πουλήσουν μεγάλο όγκο μετοχών χωρίς να επηρεάσουν βίαια την τιμή. Είναι όμως και ιδεατός στόχος για τους μικροεπενδυτές που δεν είναι ''μπες-βγες''

ΠΕΛΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ:

Οι βασικοί πελάτες της ΕΛΒΕ Α.Ε. χωρίζονται σε δύο μεγάλες περιόδους, καθώς η εταιρεία άλλαξε ριζικά το επιχειρηματικό της μοντέλο από το 1995 και μετά, περνώντας από τη λιανική μόδα στην εξειδικευμένη B2B και B2G (προς το δημόσιο) αγορά στολών.

Σήμερα, οι κυριότεροι πελάτες της είναι μεγάλοι δημόσιοι οργανισμοί (εγχώριοι και διεθνείς), σώματα ασφαλείας, καθώς και πολυεθνικοί ιδιωτικοί όμιλοι, όπως

Α΄Ασφαλείας και στρατού: Ελληνική Αστυνομία & Γερμανική Αστυνομία

Ελληνικός Στρατός & Γερμανικός Στρατός

Πυροσβεστικό Σώμα & Ειδικές Δυνάμεις [3, 4, 5]

Β΄Διεθνείς Οργανισμοί & Μεταφορές: Η ΕΛΒΕ έχει κερδίσει μεγάλους ευρωπαϊκούς διαγωνισμούς για την ένδυση προσωπικού πρώτης γραμμής:

Deutsche Bahn (Γερμανικοί Σιδηρόδρομοι): Ένας από τους μεγαλύτερους και πιο σταθερούς πελάτες της εταιρείας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Αεροπορικές Εταιρείες: Προμήθεια στολών για πληρώματα καμπίνας και προσωπικό εδάφους.

Μουσείο του Λούβρου (Louvre Museum): Έχει αναλάβει την ένδυση του προσωπικού φύλαξης και υποδοχής. [1, 2, 4]

Γ΄ ταιρείες Ενέργειας, Υποδομών & Πετρελαιοειδών

Προμηθεύει εξειδικευμένα, ανθεκτικά και αντιπυρικά ρούχα εργασίας για τεχνικούς μεγάλων εταιρειών ηλεκτρισμού, τηλεπικοινωνιών και πετρελαίου στην Ελλάδα και την Ευρώπη.

ΕΣΟΔΑ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ: Οι βασικοί πυλώνες από τους οποίους εισπράττει τώρα η ΕΛΒΕ Α.Ε. είναι οι εξής:

1. Κρατικές και Ευρωπαϊκές Στολές (B2G)

Η εταιρεία κερδίζει μεγάλους δημόσιους μειοδοτικούς διαγωνισμούς, γεγονός που της εξασφαλίζει σταθερές εισπράξεις:

Γερμανικοί Σιδηρόδρομοι (Deutsche Bahn): Παραμένει ο μεγαλύτερος και πιο κερδοφόρος πελάτης της στην Ευρώπη για την ένδυση του προσωπικού.

Σώματα Ασφαλείας & Στρατός: Προμήθεια επιχειρησιακών στολών για την Ελληνική και τη Γερμανική Αστυνομία, καθώς και για τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Διεθνή Μουσεία: Ένδυση του προσωπικού μεγάλων ευρωπαϊκών πολιτιστικών οργανισμών, όπως το Μουσείο του Λούβρου.

2. Ιδιωτικές Επιχειρήσεις & Βιομηχανίες (B2B)

Εταιρείες Ενέργειας & Υποδομών: Προμήθεια ειδικών ρούχων εργασίας (αντιπυρικά, ανθεκτικά, Μέσα Ατομικής Προστασίας) για τεχνικούς μεγάλων τηλεπικοινωνιακών και ενεργειακών ομίλων στην Ελλάδα.

3. Διαχειριστές Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ / ΑΔΜΗΕ)

Φωτοβολταϊκά Πάρκα: Ένας σταθερός πελάτης «εισπράξεων» είναι το ίδιο το ελληνικό ενεργειακό δίκτυο, το οποίο απορροφά και πληρώνει την πράσινη ενέργεια που παράγει η ΕΛΒΕ από τις ιδιόκτητες επενδύσεις της στα φωτοβολταϊκά.

4. Ιδιώτες Καταναλωτές (Λιανική e-Shop)

Uniforms eshop: Μέσα από το δικό της ηλεκτρονικό κατάστημα, η εταιρεία πουλάει πλέον απευθείας σε αστυνομικούς, στρατιωτικούς, πυροσβέστες και λάτρεις των outdoor δραστηριοτήτων, εξασφαλίζοντας άμεση ρευστότητα (ζεστό χρήμα) χωρίς μεσάζοντες.

Πώς επηρεάζουν αυτοί οι πελάτες τις εισπράξεις της;

Συγκέντρωση Κινδύνου: Επειδή ο τζίρος βασίζεται σε μεγάλα συμβόλαια, η απώλεια ενός και μόνο πελάτη (π.χ. των Γερμανικών Σιδηροδρόμων) μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τα έσοδα.

Ασφάλεια Πληρωμών: Οι κρατικοί φορείς και οι πολυεθνικές έχουν μηδενικό κίνδυνο χρεοκοπίας, γεγονός που εξηγεί γιατί η εταιρεία εμφανίζει τόσο υγιή ταμειακά διαθέσιμα και σχεδόν μηδενικό δανεισμό.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:Η ΕΛΒΕ Α.Ε. υποχρεούται εκ του νόμου να ενημερώσει αμέσως το επενδυτικό κοινό αν χάσει κάποιον βασικό της πελάτη. [1]

Σύμφωνα με τον επίσημο Κανονισμό του Χρηματιστηρίου Αθηνών (Ενότητα για την προστασία των επενδυτών), η «απώλεια σημαντικού πελάτη ή προμηθευτή» ορίζεται ρητά ως γεγονός που απαιτεί άμεση έκδοση εταιρικής ανακοίνωσης.

Η υποχρέωση αυτή πηγάζει από δύο αυστηρούς κανόνες:

1. Ο Κανόνας της Προνομιακής Πληροφορίας (MAR): Η απώλεια ενός πελάτη όπως οι Γερμανικοί Σιδηρόδρομοι (Deutsche Bahn) ή η Ελληνική Αστυνομία αποτελεί «προνομιακή πληροφορία» (inside information). Επειδή η πληροφορία αυτή, αν μαθευτεί, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την τιμή της μετοχής, η εταιρεία δεν επιτρέπεται να την κρατήσει κρυφή. Οφείλει να βγάλει ανακοίνωση στο Χρηματιστήριο Αθηνών «το συντομότερο δυνατόν».

2. 2. Το Κριτήριο του 10% (Υλικότητα / Materiality): Στη χρηματιστηριακή νομοθεσία, ένας πελάτης θεωρείται «βασικός» ή «σημαντικός» όταν συνεισφέρει πάνω από το 10% των συνολικών εσόδων της εταιρείας. Αν η ΕΛΒΕ χάσει ένα τέτοιο συμβόλαιο: [4]

Η ζημιά θεωρείται ουσιώδης για τα μελλοντικά της κέρδη.

Οι μέτοχοι πρέπει να προστατευτούν και να γνωρίζουν το ρίσκο πριν αγοράσουν ή πουλήσουν μετοχές.

Τι συμβαίνει αν η εταιρεία το κρύψει;

Αν η διοίκηση καθυστερήσει να ανακοινώσει την απώλεια μεγάλου πελάτη και η πληροφορία διαρρεύσει, το Χρηματιστήριο και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς επιβάλλουν βαριά διοικητικά πρόστιμα για παραπλάνηση του επενδυτικού κοινού, ενώ μπορεί να διαταχθεί ακόμα και προσωρινή αναστολή διαπραγμάτευσης της μετοχής.

Θέλετε να ελέγξουμε αν υπάρχει κάποια πρόσφατη εταιρική ανακοίνωση της ΕΛΒΕ για την ανανέωση ή τη λήξη κάποιου μεγάλου συμβολαίου της;

ΠΑΝΤΩΣ, Μέχρι στιγμής (Ιούνιος 2026), δεν υπάρχει καμία ανακοίνωση στο Χρηματιστήριο Αθηνών για απώλεια ή λήξη συμβολαίου της ΕΛΒΕ Α.Ε.. Αντιθέτως, οι τελευταίες επίσημες ενημερώσεις της εταιρείας δείχνουν ότι διατηρεί τη σταθερότητα και την ισχυρή της θέση στην αγορά: [1, 2]

1. Τελευταίες Επίσημες Ανακοινώσεις

Οικονομικό Ημερολόγιο: Η πιο πρόσφατη εταιρική κίνηση ήταν η δημοσίευση του Οικονομικού Ημερολογίου 2026 στα τέλη Απριλίου, η οποία οριστικοποίησε την ημερομηνία της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης για την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου 2026. [3]

Οικονομικά Αποτελέσματα: Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του 2025 επιβεβαίωσε την άνοδο του τζίρου κατά 10,34% (στα 15,66 εκατ. ευρώ), κάτι που αποδεικνύει ότι τα υφιστάμενα μεγάλα συμβόλαια (όπως αυτό με τους Γερμανικούς Σιδηροδρόμους) εκτελούνται κανονικά και φέρνουν κέρδη.

Η μετοχή αυτή τη στιγμή διαπραγματεύεται στα5,75 - 5,80 ευρώ, δείχνοντας ότι η αγορά δεν «φοβάται» ή δεν έχει πληροφορίες για κάποιο αρνητικό γεγονός, καθώς η τιμή παραμένει κοντά στα υψηλά της έτους.

Η εταιρεία δεν έχει αλλάξει τη δομή του σάιτ της, αλλά ανεβάζει υποχρεωτικά εκεί όλα τα κρίσιμα έγγραφα για να μην αντιμετωπίσει πρόστιμα από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.

Συγκεκριμένα, αν επισκεφθείτε την Ενημέρωση Επενδυτών της ΕΛΒΕ Α.Ε., θα βρείτε τα εξής πρόσφατα αρχεία:

Απρίλιος 2026: Το Οικονομικό Ημερολόγιο έτους 2026.

Μάιος 2026: Την πλήρη Ετήσια Οικονομική Έκθεση της χρήσης 2025 υπογεγραμμένη από το Διοικητικό Συμβούλιο, η οποία περιλαμβάνει και τον σχολιασμό των κερδών (3,94 εκατ. ευρώ).

Δεκέμβριος 2024: Την επίσημη ανακοίνωση για την πώληση των μετοχών της ΛΗΤΩ Α.Ε.. 

Πού οφείλεταιόμως η εικόνα «εγκατάλειψης» στο επίσημο σάιτ;

Οι μικρές εταιρείες του Χρηματιστηρίου (small caps) όπως η ΕΛΒΕ, από τη στιγμή που σταμάτησαν τη λιανική πώληση ρούχων μόδας προς το ευρύ κοινό και στράφηκαν αποκλειστικά σε B2B συμβόλαια (χονδρική), δεν επενδύουν πλέον χρήματα για να ανανεώσουν την εμπορική τους ιστοσελίδα. Τη χρησιμοποιούν καθαρά ως ένα τυπικό, νομικό «αρχειοφυλάκειο» για τους μετόχους. Για τον λόγο αυτό, η πιο ασφαλής και άμεση πηγή για να βλέπετε αν η εταιρεία έβγαλε κάποια έκτακτη ανακοίνωση (π.χ. σήμερα ή αύριο) δεν είναι το σάιτ της, αλλά η επίσημη ροή ειδήσεων στο Euronext / Χρηματιστήριο Αθηνών όπου οι δημοσιεύσεις γίνονται σε πραγματικό χρόνο.

Συναισθηματικά και πρακτικά, είναι απολύτως απαράδεκτο για τον μέσο επενδυτή και δείχνει πλήρη αδιαφορία για την εικόνα της εταιρείας. Ωστόσο, στην ελληνική χρηματιστηριακή πραγματικότητα, αυτή η εικόνα «εγκατάλειψης» είναι συχνό φαινόμενο.

Γιατί είναι απαράδεκτο (Η πλευρά του επενδυτή)

Έλλειψη Σεβασμού: Δυσκολεύει τους μικροεπενδυτές να βρουν εύκολα βασικές πληροφορίες και οικονομικά στοιχεία.

Κακή Εικόνα: Δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι η εταιρεία υπολειτουργεί ή έχει κλείσει, ενώ στην πραγματικότητα βγάζει εκατομμύρια ευρώ κέρδη.

Αποτροπή Νέων Αγοραστών: Κανένας νέος επενδυτής δεν θα εμπιστευτεί εύκολα μια μετοχή αν δει ένα site που μοιάζει παρατημένο εδώ και χρόνια.

Γιατί το επιτρέπει η διοίκηση (Η ψυχρή επιχειρηματική πλευρά)

Μηδενικό Εμπορικό Όφελος: Η ΕΛΒΕ δεν πουλάει πλέον ρούχα σε ιδιώτες. Οι πελάτες της (όπως ο Γερμανικός Στρατός ή οι Σιδηρόδρομοι) την επιλέγουν μέσω κλειστών δημόσιων διαγωνισμών και όχι από το Google. Συνεπώς, η διοίκηση θεωρεί «χαμένα χρήματα» το κόστος αναβάθμισης της ιστοσελίδας.

Καθεστώς Οικογενειακής Επιχείρησης: Επειδή η οικογένεια Κιτσικόπουλου ελέγχει σχεδόν το 75% των μετοχών, δεν «καίγεται» να προσελκύσει νέους μετόχους από το ταμπλό. Ενδιαφέρεται μόνο για την ουσία: να εκτελεί τα συμβόλαια και να εισπράττει τα κέρδη.

Τυπική Νομική Κάλυψη: Για τη διοίκηση, το site είναι απλώς μια νομική υποχρέωση προς την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Από τη στιγμή που ανεβάζουν τα PDF των ισολογισμών, είναι νομικά καλυμμένοι και δεν τους νοιάζει το design.

ΜΙΑ ΑΚΟΜΗ ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Διατηρώντας σταθερά ένα μεγάλο πλειοψηφικό ποσοστό ο Τηλ. Κιτσικόπουλος στο μετοχικό κεφάλαιο της ΕΛΒΕ θα είχε λόγους να το ενισχύσει περαιτέρω, μετά την τελευταία αγορά του 3 % [Απρίλιος 2026], σύμφωνα με τον ΧΡ. Κώνστα [https://banks.com.gr/giati-afksanei-pososto-tou-tilemachos-kitsikopoulos-sto-m-k-tis-elve/], και να περιμένει για τη συνέχεια. Τι θα μπορούσε να κάνει ο επιχειρηματίας αυξάνοντας το ποσοστό του, σταδιακά ακόμη και πάνω από το 80%; Ε! αυτό επαφίεται στην κρίση ημών.

Αυτά για μια από τις υγιέστερες μικρές εταιρείες του Χ.Α.Α., ή όπως αλλιώς το λέμε τώρα.