ΓΕΝΙΚΑ:
Η Κυριακή των Αγίων Πάντων είναι η
τελευταία Κυριακή του «Πεντηκοσταρίου».
Με αυτήν τελειώνει ο κινητός κύκλος των
εορτών που άρχισε από την Α΄Κυριακή του
Τριωδίου (Τελώνου και Φαρισαίου). Η
Κυριακή των Αγίων Πάντων είναι η σφραγίδα
της εορταστικής αυτής περιόδου, που μας
παρουσιάζει τους καρπούς του Αγίου
Πνεύματος, τους Αγίους Πάντες. Είναι
απόδειξη του έργου της Εκκλησίας και
παρουσιάζει όσους αγαθά αγίασε το Πνεύμα
το Άγιο στον κόσμο.
ΤΟ
ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΕΟΡΤΗΣ:
Η
Εορτή των Αγίων Πάντων τους πρώτους
αιώνες ήταν εορτή μόνο των Μαρτύρων. Το
Τυπικό της Αγίας Σοφίας της Κωνσταντινουπόλεως
κατά τον Ι' αιώνα, προβλέπει σύναξη και
παννυχίδα στη Μεγάλη Εκκλησία, και στο
ναό των Αγίων Μαρτύρων. Η εορτή ονομάζεται
“των Αγίων Πάντων” και το συναξάρι
επισημαίνει ότι κατ' αυτήν επιτελείται
η μνήμη «των
αγίων και καλλινίκων μαρτύρων των εν
πάση τη οικουμένη κατά διαφόρους καιρούς
μαρτυρησάντων υπέρ του ονόματος του
Μεγάλου Θεού και Σωτήρος Ημών Ιησού
Χριστού».
Η Εορτή των Αγίων Πάντων θεσπίσθηκε επί
Λέοντος του Σοφού. Μετά το θάνατο της
ευλαβούς συζύγου του Θεοφανούς, έκτισε
ναό με σκοπό να τον τιμήσει στο όνομά
της. Όταν ανακοίνωσε στην Εκκλησία το
σκοπό του, του υποδείχθηκε ότι πρέπει
να περάσει χρόνος για να αποκτήσει αυτή
το «τίμιον και σεβάσμιον». Ο Βασιλεύς
υποτάχθηκε και αφιέρωσε το ναό στη μνήμη
και τιμή πάντων των Αγίων των απανταχού
της γης.
ΓΙΑΤΙ
ΚΑΘΙΕΡΩΘΗΚΕ Η ΕΟΡΤΗ:
Έστω κι αν η εορτή ξεκίνησε για τους
Αγίους Μάρτυρες και επεκτάθηκε στη
συνέχεια για Πάντες τους Αγίους, οι
Άγιοι Πατέρες θέσπισαν τη συλλογική
αυτή εορτή για να μας δείξουν ότι
κατεβαίνει το Άγιο Πνεύμα στον κόσμο
και ανεβαίνει στον ουρανό ο χοϊκός
άνθρωπος. Οι πριν αποξενωμένοι από το
Θεό γίνονται “ένα” με αυτόν, έχοντας
τη δυνατότητα να γίνουν Άγιοι. Και έτσι
η ανθρωπότητα διά των Αγίων Πάντων
αναπλήρωνει το πεπτωκός εκείνο τάγμα
των Αγγέλων. Ακόμη, επειδή υπάρχουν
πολλοί άγνωστοι και αφανείς άγιοι,
γνωστοί στο Θεό, «νέφος μαρτύρων», αυτούς
τους αγνώστους τιμά η Εκκλησία. Είναι,
θα λέγαμε, το μνημείο του Αγνώστου
Στρατιώτη της Ορθοδοξίας η παρούσα
εορτή. Η εορτή καθιερώθηκε ακόμη διότι
κρίθηκε επιβεβλημένο να συναθροισθούν
όλοι οι γνωστοί και άγνωστοι Άγιοι σε
μια κοινή εορτή για να υπογραμμισθεί
μ' αυτόν τον τρόπο ότι όλοι μαζί αγωνίσθηκαν
για ένα Χριστό, σε ένα κοινό στάδιο της
αρετής και υπό ενός Τριαδικού Θεού
στεφανώθηκαν και συνέστησαν την «μίαν
Εκκλησίαν», προτρέποντας και εμάς να
αγωνιστούμε με όλες μας τις δυνάμεις
«τον ίσον αγώνα» με αυτούς, ώστε και
εμείς να μπορέσουμε να συναριθμηθούμε
μετά των Αγίων του. Τέλος η εορτή συνεστήθη
ακόμη για τους “επιγενησομένους αγίους”,
αυτούς δηλαδή που θα γίνουν στη συνέχεια
άγιοι. Θα λέγαμε ότι η εορτή έχει και
προληπτικό χαρακτήρα εφόσον υπάρχει η
δυνατότητα να περιλαμβάνει κάθε πιστό
του σήμερα και του αύριο.
ΕΠΙΛΟΓΙΚΑ:
Μάρτυρες του Χριστού και Άγιοι δεν είναι
μόνο εκείνοι που έχυσαν το αίμα τους
για την πίστη του Χριστού. Μάρτυρες
είναι όλοι όσοι αγωνίσθηκαν και
αγωνίζονται τον αγώνα της Χριστιανικής
ζωής με ακρίβεια και συνέπεια. Είναι
αυτοί που αναδεικνύουν το μαρτύριο του
πνεύματος, αυτοί που καθημερινά βιώνουν
τη χαρμολύπη του λόγου του Σταυρού,
αυτοί που σταυρώνουν τα πάθη τους και
την κακία τους.
ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟ:
Των
εν όλω τω κόσμω Μαρτύρων σου, ως πορφύραν
και βύσσον τα αίματα, η Εκκλησία σου
στολισαμένη, δι' αυτών βοά σοι, Χριστέ
ο Θεός. Tω λαώ σου τους οικτιρμούς σου
κατάπεμψον, ειρήνην τη πολιτεία σου
δώρησαι, και ταις ψυχαίς ημών το μέγα
έλεος.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ:
Στην εικόνα της σύναξης των Αγίων Πάντων,
το άνω τμήμα το καταλαμβάνει σε κυκλική
διάταξη η δόξα του Χριστού στο κέντρο,
και γύρω οι χοροί των δικαίων. Η Ετοιμασία
του θρόνου βρίσκεται πάνω από τη δόξα
και οι δύο προφήτες Δαβίδ και Σολομών
παρουσιάζονται γονατιστοί με ανοιχτά
ειλητάρια. Κάτω εικονίζεται ο παράδεισος
και οι προπάτορες Αβραάμ, Ισαάκ και
Ιακώβ καθισμένοι σε θρόνους. Μεταξύ
τους παρεμβάλλεται ο ληστής, ντυμένος
μόνο με περίζωμα και κρατώντας το σταυρό.
Δηλαδή, γυμνός από αρετές, αλλά πρώτος
στο παράδεισο.
Ο
Άγιος Απόστολος Βαρθολομαίος ή Ναθαναήλ
(11 Ιουνίου)
του
Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου
ΓΕΝΙΚΑ:
Ο Απόστολος Βαρθολομαίος ή Ναθαναήλ
ήταν ένας από τους δώδεκα μαθητές και
Αποστόλους του Κυρίου. Αναφέρεται ως
μαθητής από τους τέσσερις ευαγγελιστές
(Ματθαίος ι΄ 3, Μάρκος γ΄18, Λουκάς στ΄14,
Ιω. α΄ 45-51) και από τις Πράξεις. Οι
πληροφορίες για το βίο του Αποστόλου
είναι λιγοστές, ενώ κατά την παράδοση
ήταν αυτός που μετέφερε το χριστιανισμό
στις Ινδίες. Το πρόβλημα σχετικά με την
ταυτότητα του Αποστόλου ανάγεται στα
πρώτα χριστιανικά χρόνια. Κι αυτό γιατί
ενώ από τους συνοπτικούς Ευαγγελιστές
ο Απόστολος αναφέρεται ως Βαρθολομαίος,
στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη αναφέρεται ως
Ναθαναήλ. Ακόμη, μερικοί αρχαίοι
συγγραφείς, όπως ο Ιερός Αυγουστίνος,
αναφέρουν πως ο Ναθαναήλ δεν ήταν καν
μαθητής του Ιησού. Αυτές οι απόψεις
οδήγησαν ορισμένους ερευνητές στο να
διαχωρίσουν ως δύο διαφορετικά πρόσωπα
τους Βαρθολομαίο και Ναθαναήλ. Κάτι
τέτοιο όμως δε συμβαίνει. Αφενός είναι
χαρακτηριστική η περιγραφή των τεσσάρων
ευαγγελιστών, αφού οι τρεις συνοπτικοί
και ο Ιωάννης τον αναφέρουν στην έκτη
θέση του αποστολικού κύκλου. Μάλιστα,
η διήγηση για την κλήση του Ναθαναήλ
από τον Ιωάννη, δηλώνει πως όντως αποτελεί
το τρίτο ζευγάρι μαθητών με το Φίλιππο,
αφού ο Βαρθολομαίος ήταν στενός φίλος
του. Άρα ο Αυγουστίνος λανθάνει σαφώς,
αφού αναφέρεται ξεκάθαρα στα ευαγγέλια
πως ο Ναθαναήλ ήταν μαθητής του Ιησού
(Ιωάν. κα΄ 2). Τέλος, παρά τον περίεργο
διαχωρισμό των προσώπων στους κανόνες
των Αγίων Αποστόλων, θα πρέπει να τονιστεί
πως η εκκλησιαστική παράδοση, αλλά και
η σύγχρονη επιστημονική έρευνα δέχεται
Βαρθολομαίο και Ναθαναήλ, ως ένα και το
αυτό πρόσωπο.
Η
ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ: Οι
πληροφορίες για τον Απόστολο από την
Καινή Διαθήκη είναι λιγοστές. Σύμφωνα
με τον Ευαγγελιστή Ιωάννη, ο Ναθαναήλ
καταγόταν από την Κανά της Γαλιλαίας.
Χαρακτηριστικές είναι οι περιγραφές
του Ιωάννη (α΄ 45-51) για την κλήση του
μαθητή αυτού. Την επόμενη ημέρα από την
κλήση των τεσσάρων πρώτων μαθητών, ο
Ιησούς είχε αποφασίσει να μεταβεί στη
Γαλιλαία. Πριν ξεκινήσει βρήκε το Φίλιππο
ο οποίος και τον ακολούθησε. Ο Φίλιππος
συζήτησε για τον Κύριο στον Ναθαναήλ,
ο οποίος κατά το Φίλιππο ήταν αυτός που
είχε προαναγγείλει οι προφήτες. Ο
Ναθαναήλ ακούγοντας προσεκτικά τον
Φίλιππο αναρωτήθηκε αν γίνεται από τη
Ναζαρέτ, πόλη καταγωγής του Ιησού, να
προέλθει κάτι καλό. Ο Φίλιππος τότε
κάλεσε το Ναθαναήλ να πλησιάσει τον
Κύριο. Ο Ιησούς, μόλις είδε τον Ναθαναήλ,
είπε: "ίδε
αληθώς ᾿Ισραηλίτης, εν ω δόλος ουκ
έστι".
Τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του αγίου
Βαρθολομαίου, σύμφωνα
με το λόγο του Κυρίου,
είναι αθωότητα, αγνότητα και καθαρότητα.
Ο Απόστολος, δηλάδή, ήταν ανυπόκριτος,
ευθύς, τίμιος. Τα λόγια, πού είπε, δεν
σημαίνουν απιστία, δείχνουν άνθρωπο
πού εξετάζει και έρευνα καλόπιστα μέχρις
ότου βεβαιωθεί. Δεν χλευάζει, δεν
περιφρονεί. Ενδιαφέρεται με ζήλο για
την αλήθεια. Δεν έχει πονηρία και
κακότητα. Εν συνεχεία ακολούθησε σύντομος
διάλογος μεταξύ Ιησού και Ναθαναήλ, που
οδήγησε τον δεύτερο να ενταχθεί στον
κύκλο μαθητών του Κυρίου. Το όνομα
Βαρθολομαίος σημαίνει γιος του Θολεμά
ή Θολομί (Βαρ Τολμαΐ). Όπως διακρίνουμε
από τα ευαγγέλια, προφανώς στην περίπτωσή
του είχε επικρατήσει το πατρωνυμικό
του. Αλλά ο Ιωάννης προτίμησε το Ναθαναήλ
το οποίο στα ελληνικά μεταφράζεται ως
ο "Θεός δίνει”. Άρα, πιθανότατα, το
όνομα του Αποστόλου ήταν Ναθαναήλ ο
γιος του Θολομί.
Η
ΙΕΡΑ ΠΑΡΑΔΟΣΗ:
Σύμφωνα
με τον Επιφάνιο Κύπρου, ο Ναθαναήλ ήταν
το άλλο πρόσωπο δίπλα στον Κλέοπα, όταν
εμφανίστηκε ο Ιησούς καθ΄ οδόν προς
τους Εμμαούς (Λουκάς κβ΄13εξ). Όλα τα άλλα
κείμενα που αναφέρουν τον Απόστολο
Βαρθολομαίο και είναι μεταγενέστερης
εποχής, είναι ψευδεπίγραφα. Έτσι έχουμε
πληροφορία για κάποιο ευαγγέλιο του
Βαρθολομαίου από το οποίο δε διασώθηκε
τίποτα. Το έργο αυτό ανήκε πιθανώς στο
κύκλο των γνωστικών και δεν σχετίζεται
με το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον που άφησε
στους Ινδούς ο Βαρθολομαίος. Το κείμενο
επίσης που αποκαλείται "Ερωτήσεις
Βαρθολομαίου"
σωσμένο σε διάφορες διαλέκτους, όπως
και το "Περί Αναστάσεως του Ιησού
Χριστού", που διασώζονται μόνο μικρά
τμήματα είναι νόθα. Κατά τον Πάνταινο,
ο Βαρθολομαίος κήρυξε το Ευαγγέλιο στις
Ινδίες, ενώ κατά συριακές παραδόσεις
κήρυξε και στη Συρία και την Αρμενία,
όπου και μαρτύρησε στην πόλη Arevbanus περί
το 68.
Κοντάκιον:
Ώφθης
μέγας ήλιος,τη οικουμένη, διδαγμάτων
λάμψεσι, και θαυμασίων φοβερών, φωταγωγών
τους τιμώντας σε, Βαρθολομαίε, Κυρίου
Απόστολε.
ΚΑΤΑΓΩΓΗ:
Ο Άγιος Ιωάννης καταγόταν από την
Τραπεζούντα και ήταν ένας πολύ μορφωμένος
πρόκριτος αυτής της πόλης. Ο ίδιος ήταν
ιδιαίτερα ευσεβής. Η εργασία του ήταν
το εμπόριο.
Ο
ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΜΕ ΤΟΝ ΟΘΩΜΑΝΟ ΠΛΟΙΑΡΧΟ:
Κάποτε, επιβιβάσθηκε σ' ένα τούρκικο
πλοίο για να συνοδεύσει τα εμπορεύματα
του. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, η
προσευχή, η νηστεία και η ελεημοσύνη
που εκδήλωσε ο Ιωάννης, κίνησε τον φθόνο
του Τούρκου πλοιάρχου, ο οποίος θέλησε
να τον προσηλυτίσει στο Ισλάμ. Έτσι με
μακρές συζητήσεις προσπαθούσε να τον
πάρει με το μέρος της θρησκείας του. Ο
Ιωάννης μορφωμένος καθώς ήταν και,
κυρίως, έμπειρος σχετικά με τις Γραφές,
νίκησε κατά κράτος με τα επιχειρήματά
του τον πλοίαρχο στις θρησκευτικές
αυτές συζητήσεις.
ΣΥΚΟΦΑΝΤΙΑ-
ΑΠΟΛΟΓΙΑ: Όταν αποβιβάστηκαν
στο Άκκερμαν1
(Ασπρόκαστρο) της Βεσσαραβίας στην
Ουκρανία, ο πλοίαρχος συκοφάντησε τον
Ιωάννη στον εκεί Τούρκο ηγεμόνα, ότι
δήθεν έδωσε λόγο να γίνει μωαμεθανός.
Μετά από λίγο οδηγούσαν με τιμές τον
Ιωάννη, μπροστά στον Οθωμανό ηγεμόνα,
ο οποίος με κολακείες και υποσχέσεις
προσπαθούσε να επιτύχει τον σκοπό του.
Αλλά ο Ιωάννης περίτρανα και θαρραλέα
ομολόγησε πώς ήταν, είναι και θα παραμείνει
χριστιανός, όσα πλούτη και αξιώματα και
αν του προσφέρουν.
Το
Ασπρόκαστρο σήμερα
ΠΡΟΣ
ΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΟ: Θυμωμένος ο
ηγεμόνας, διέταξε και τον βασάνισαν
τόσο σκληρά, ώστε το αίμα του έτρεχε
ποτάμι. Κατόπιν έτσι αιμόφυρτο τον
έριξαν στη φυλακή. Την επόμενη ήμερα,
όταν τον ξαναπαρουσίασαν στον ηγεμόνα,
ο Ιωάννης ομολόγησε με περισσότερο
θάρρος την πίστη του, λέγοντας πως αυτά
τα βασανιστήρια που του έκαναν δεν του
φάνηκαν τίποτα, προσθέτοντας μάλιστα
γενναία πως αν έχουν άλλα καινούργια
ας τα εφαρμόσουν. Εξοργισμένος ακόμα
περισσότερο από τα λόγια αυτά ο τύραννος,
διέταξε και τον μαστίγωσαν τόσο βάρβαρα,
ώστε άρχισαν να πέφτουν κομμάτια οι
σάρκες του, μέχρι που φάνηκαν τα εντόσθια
του, κατά τον Συναξαριστή του Αγίου. Στη
συνέχεια τον έδεσαν στην ουρά ενός
αγρίου αλόγου, που τον έσερνε μέσα στους
δρόμους της πόλης.
Ο
ΣΤΕΦΑΝΟΣ: Τη στιγμή που
περνούσε το άλογο με το ανθρώπινο
παρελκόμενό του από την εβραϊκή συνοικία,
οι Εβραίοι έβριζαν και κακοποιούσαν
τον Μάρτυρα. Ένας μάλιστα, πήρε ένα σπαθί
και του έκοψε το κεφάλι. Ήταν στις 12
Ιουνίου 14922. Από
τα θαύματα που έκανε το εγκαταλελειμμένο
λείψανο του Αγίου, ο ηγεμόνας φοβήθηκε
και έδωσε την άδεια στους χριστιανούς
να το παραλάβουν και να το κηδεύσουν με
τιμές σε κάποιο Ναό, όπου παρέμεινε 70
χρόνια θαυματουργώντας.
ΤΟ
ΙΕΡΟ ΛΕΙΨΑΝΟ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ:
Αργότερα, με βασιλικές τιμές, το λείψανο
του Μάρτυρα μετακομίστηκε στη Σουτζάβα
της Μολδαβίας από το βοεβόδα της Μολδαβίας
Αλέξανδρο τον Αγαθό. Το 1686 μ.Χ., κατά την
εκστρατεία του Πολωνού βασιλιά Ιωάννου
Σομπιέσκι κατά των Τούρκων, μεταφέρθηκε
στην πόλη Ζιολκίεβ της Πολωνίας. Το
1783 μ.Χ., επανήλθε και πάλι στη Σουτσεάβα
με διαταγή του αυτοκράτορα Ιωσήφ Β'.
Ακολουθία του Νεομάρτυρα Ιωάννη εξέδωσε
στη Βενετία, το 1752 μ.Χ., ο Ιουστίνος ο
Δεκαδύος, ενώ μια άλλη, που συνετέθη από
του Πατριάρχου Αλεξανδρείας Νικηφόρο
τον Κρη, εκδόθηκε στο Ιάσιο το 1819.
ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ:
ΚΑΙ ΣΤΟ YOUTUBE:https://www.youtube.com/watch?v=pThZWal0FiM
1.
Η
πόλη έγινε μέρος του Πριγκηπάτου της
Μολδαβίας το 1359. Το φρούριο της διευρύνθηκε
και ξαναχτίστηκε το 1407 από τον Αλέξανδρο
τον Παίδα και το 1440 ανήκε στον Στέφεν
τον Β΄ της Μολδαβίας.Το 1484 η πόλη
κατελήφθη από τους Οθωμανούς. Σήμερα
η πόλη ονομάζεται Μπέλγκοροντ-Δνείστερου
.
2.
Κατά τον Άγιο Νικόδημο τον
Αγιορείτη το έτος μαρτυρίου του Ιωάννη
ήταν το 1642 ή κατά άλλες πηγές το 1330.
από
τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο,
συγγραφέα
[Αφιερωμένο
στις άπονα χαρακτηριζόμενες “παράπλευρες
απώλειες”!]
“Γρήγορα
Λενιώ, πάμε να φύγουμε, δεν έχουμε
χρόνο!”, της έκανε ανυπόμονα ο Παναγής
και πήρε το γυλιό του κραδαίνοντας με
τ΄ αριστερό το όπλο του. Κι εκείνη
αναμαλλιασμένη, με κείνη την άσπρη τούφα
πάνω απ΄ το μέτωπο, που κληρονόμησε ένα
χρόνο πριν, όταν νόμισε ότι έχασε τον
αγαπημένο της Παναγή σε ενέδρα πάνω σε
ένα κορφοβούνι της Μακεδονίας, έσιαξε
τη μπαλωμένη φόρμα της και άρπαξε μόνο
ένα μικρό φασκιωμένο μπόγο, λέγοντας
υπάκουα μα ξέπνοα: “Τώρα, να πάρω και
το μικρό μου!”.
Δυο
ώρες μετά το βασίλεμα του ήλιου, την ώρα
που συναντούσαν την ομάδα των άλλων
ανταρτών και άρχισαν το κατηφόρισμα
μέσα στην αφέγγαρη νύχτα, ένας κρύος
ιδρώτας πήρε να παγώνει τη ραχοκοκαλιά
της κι αρχίνησε να θυμάται....
Είχε
ήδη δυο χρόνια στο βουνό. Από τότε που
δεκαεπτάχρονη γνώρισε τον τρία χρόνια
μεγαλύτερό της Παναγή, για να την ποτίσει
με τις ιδέες του για δικαιοσύνη, λαοκρατία,
ισότητα κι ελευθερία, έγινε ψυχικά δική
του. Όταν αργότερα, εκεί στο κεφαλοχώρι
του, το Πετρωτό, της είπε ότι ήθελε να
τη στεφανωθεί, εκείνη κατεβάζοντας τα
μάτια δέχθηκε. Μα ήρθε τ΄ αντάρτικο. Απ΄
τους πρώτους ο αγαπημένος της στο κλαρί,
κοντά του κι εκείνη στην ομάδα με τις
άλλες αντάρτισσες. “Ο γάμος ας πρόσμενε
τη λευτεριά”. Έτσι της έλεγε πάντα
εκείνος κι εκείνη υπάκουη, έχοντας
εμπιστοσύνη τέτοια που έχουν όλοι οι
σαϊτεμένοι του έρωτα, το αποδεχόταν
σιωπηλά.
Μέσα
στο πυκνό σκοτεινό δάσος προχωρούσαν
προσπαθώντας να κάνουν τον ελάχιστο
δυνατό θόρυβο. Κι εκείνης της βραδιάς
το σκοτάδι θα ήταν το πιο πηχτό, το πιο
φοβερό της ζωής της. Μα η Λενιώ δεν το
'ξερε. Πού και πού κάνα κλαράκι τσακιζόταν
κάτω απ΄ τ΄ άρβυλά τους, σπάζοντας την
απόλυτα θανατερή ησυχία, κόβοντας και
τις σκέψεις της Λενιώς, που κατηφόριζε
αγκαλιά με το ¨μπόγο” της, σαν αγριοκάτσικο
μες στο σύθαμπο της νυχτιάς.
Όταν
κάποτε έγινε δική του, θυμόταν κι
αναρριγούσε η Λενιώ, δεν περίμενε ότι
θα ΄πιανε αμέσως παιδί. Είν΄ αλήθεια
πως εκεί στο βουνό, οι εννιά μήνες πέρασαν
πολύ δύσκολα, σχεδόν βασανιστικά. Όμως
δεν άκουσε καμιά από εκείνες τις “ξύπνιες”
τις συντρόφισσες που τη συμβούλευαν να
πάρει το βοτάνι.... Εκείνη το κράτησε το
παιδί της και το γέννησε πριν τριάντα
δύο μέρες. Θυμόταν ακριβώς τις μέρες
της μικρής του ζωής. Και τώρα, έχοντάς
το αγκαλιά, μαζί με τους άλλους κατέβαιναν
προς τη στενή κοιλάδα του ποταμού για
να περάσουν απέναντι, μιας κι ο στρατός
ήδη απ΄ το μεσημέρι φάνηκε στο βουνό
τους κι άρχιζε να ζώνει τις πλαγιές του,
σφίγγοντάς τους σαν να ήταν άγρια θεριά.
Άμα περνούσαν με την περαταριά απέναντι,
θα σταματούσε λίγο τα χαράματα στο δικό
της χωριό, το Παλιοχώρι, να δει λίγο τη
χήρα μάνα της, να πάρουν καμιά προμήθεια
και να συνεχίσουν για βόρεια. Άλλωστε,
οι μπερδεμένες ειδήσεις που άκουγε
έδειχναν σα να μην πάνε καλά τα πράγματα
για το Δημοκρατικό Στρατό.
Όμως,
η σκέψη της κόπηκε απότομα. Πάνω που το
μονοπάτι γινόταν βατό και φτάσαν στα
ισιάδια, σχεδόν δίπλα στο ποτάμι, η φωνή
του επικεφαλής τους την πάγωσε.
“Προδοθήκαμε! Στα τριακόσια μέτρα
στρατιώτες!” Χωρίς να καταλάβει βρέθηκε
τσαλαβουτώντας, σπρωγμένη απ΄ τον
Παναγή, στα βούρλα της ακροποταμιάς.
Εκείνος της έτεινε το δάκτυλό του μπρος
το στόμα για να την ησυχάσει. Όμως το
μικρό της δεν καταλάβαινε από τα νοήματα
των μεγάλων κι, ενώ όλη την ώρα κοιμόταν,
τώρα ξύπνησε και πήρε να γκρινιάζει.
Αγρίεψε ο Παναγής κι έκανε να της το
αρπάξει. Μα εκείνη για να τον μερέψει,
βλέποντας την αγριάδα του, τού έπιασε
απαλά το χέρι και σύγχρονα έβαλε το
μωράκι στο δεξί της στήθος κι άρχισε να
το θηλάζει. Εκείνο ησύχασε και πρόθυμα
άρχισε να βυζαίνει.
Μέσα
της άρχισε η αγωνία να σφίγγει την καρδιά
της. Τους είχαν δει άραγε; Είναι σίγουρο
ότι το σκοτάδι ήταν βοηθός και παραστάτης
τους, μα η αυγή δε θ΄αργούσε. Κι αυτός,
ο σύντροφός της σε αγώνα και ζωή, γιατί
πήγε να της αρπάξει το καϋμένο; Σε τέτοιες
σκέψεις βυθισμένη ούτε κατάλαβε πως,
καθώς προχωρούσαν, το νερό άρχισε να
βαθαίνει, έφτασε στα γόνατα, στα μεριά,
την κοιλιά. Κινδύνευε να μουσκευτεί και
το μικρούλι της, ο καρπός του άγουρου
έρωτά της, κι όμως, όλο προχωρούσαν
σχεδόν στα τυφλά.
Τότε
ακούστηκε ψιθυριστή και σφυριχτή η φωνή
του ομαδάρχη: “Βουτάμε μέσα και πάρτε
από ένα καλάμι για τον αέρα σας. Θα
περάσουμε κάτω απ΄το νερό για να βγούμε
απέναντι!” “Και το μωράκι μου, τι
θ΄απογίνει το δύστυχο;”, έκανε σιγανά
η μικρομάνα κι έπιασε απ΄το μπράτσο τον
Παναγή. Εκείνος τότε της απάντησε ...
πυροβολώντας την κατάστηθα με τα λόγια
του: “Ξέχνα το. Δε γλιτώνουμε αλλιώς!”
Ώσπου να συνέλθει απ΄την ταραχή της,
τα χέρια της λύθηκαν και εκείνος το
άρπαξε και πήγε λίγα βήματα πίσω. Η Λενιώ
κόλλησε εκεί, βουβή, αποσβολωμένη, σαν
πρωταγωνίστρια κάποιας φρικτής τραγωδίας,
όχι σαν αυτές των αρχαίων τραγικών, μα
σαν αυτές που παίζει η ζωή η ανθρώπινη
τόσο συχνά. Άκουσε ένα μικρό παφλασμό
κι αυτό ήταν....
Όταν
γύρισε ο Παναγής, μ΄ άδεια χέρια τώρα,
την έσπρωξε απαλά και συνέχισαν το δρόμο
τους. Βούτηξαν όλοι τους, με ένα καλάμι
ο καθένας στο στόμα τους, και αφέθηκαν
στο ρεύμα του ποταμού. Έπειτα πενήντα
μέτρα πιο κάτω σε μια λόχμη της απέναντι
όχθης βγήκαν. Τώρα ο δρόμος ήταν πιο
εύκολος. Άδεια τα χέρια, άδεια κι η ψυχή
της Λενιώς. Όμως η άδεια της ψυχή, ποτέ
δεν πήρε να γεμίζει ελπίδα ....
Πάνω
στο Γράμμο, δυο βδομάδες αργότερα,
σκόνταψε σ΄ ένα σύρμα δεμένο σε νάρκη.
Έτσι χάθηκε η Λενιώ. Ατύχημα λέγαν οι
σύντροφοί της, όσοι επέζησαν και πέρασαν
στην Αλβανία. Όμως ο Παναγής ήξερε ότι
η αστεφάνωτή του η κυρά είδε την παγίδα
και πήγε ολόισια κατά ΄κει! Κατά ΄κει
βρήκε το “στεφάνι” και τη “λευτεριά”
της.
ΓΕΝΙΚΑ:
Το Γλυφείον [Λατ. Caelum, συντ. Cae] είναι ένας
αστερισμός που καταγράφηκε πρώτα από
τον Lacaille
[1763].
Μια άλλη του ονομασία είναι Scalptorium. Είναι
ένας μικρός νότιος αστερισμός, με έκταση
124,9 τετ. μοίρες [81ος σε έκταση μεταξύ των
88 αναγνωρισμένων αστερισμών]. Συνορεύει
με τους αστερισμούς: Ηριδανό, Ωρολόγιον,
Δορά, Οκρίβα, Περιστερά και Λαγωό. Είναι
ολόκληρος ορατός από την Ελλάδα, τα
χειμωνιάτικα βράδια και στις αρχές της
άνοιξης, παρότι βρίσκεται στο σύνολό
του στο νότιο ημισφαίριο της ουράνιας
σφαίρας [Πλήρως ορατός σε γεωγραφικά
πλάτη μεταξύ 41° Βόρεια και 90° Νότια]. Η
λέξη «γλυφείον» σημαίνει το εργαλείο
του γλύπτη, τη σμίλη δηλαδή. Ο La Caille
σχημάτισε το Γλυφείον με αστέρες που
πρωτύτερα συμπεριλαμβάνονταν στην
Περιστερά και τον Ηριδανό. Ο Αμερικανός
αστρονόμος Elijah Burritt στις πρώτες εκδόσεις
του βιβλίου του Geography
of the Heavens, με
τον σχετικό άτλαντά του [1883], άλλαξε
αυθαίρετα το όνομα του αστερισμού σε
Πραξιτέλης,
ίσως πιστεύοντας ότι με τον τρόπο αυτό
απέφευγε ακριβώς πιθανή σύγχυση με τον
αστερισμό Γλύπτη.
ΟΙ
ΦΩΤΕΙΝΟΤΕΡΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ:
Ο αστερισμός έχει 20 ορατούς [φ.μ. ≤ 6,5]
αστέρες. Κανένας αστέρας του αστερισμού
δεν είναι φωτεινότερος του τέταρτου
μεγέθους και γι' αυτό κανένας τους δεν
φέρει ιδιαίτερο όνομα. Ο
α
(άλφα) Γλυφείου, έχει φαινόμενο μέγεθος
4,45 και είναι ο φωτεινότερος όλων των
αστέρων του Γλυφείου. Ο β Γλυφείου έχει
φαινόμενο μέγεθος 5,05. Το ζεύγος αστέρων
γ1 και γ2 βρίσκεται σχεδόν στο σύνορο με
την Περιστερά, έχουν φαιν. μεγέθη 4,55 και
6,34, και υπολογίζεται ότι σε 400 περίπου
χρόνια θα περάσουν στον αστερισμό
Περιστερά εξαιτίας της ιδίας τους
κινήσεως, οπότε θα φέρουν πλέον «λάθος»
όνομα! Τέλος ο δέχει
φαιν. μέγεθος 5,07.
ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΑ
ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ:
Ο
αμυδρός γαλαξίας NGC
1679, με φαιν. μέγεθος 11,50, βρίσκεται στο
βόρειο μέρος του αστερισμού. Ακόμη, στον
αστερισμό, οι
επίσης αμυδροί γαλαξίες NGC 1658 και NGC 1660
σχηματίζουν
ένα ωραίο ζευγάρι, ορατό με μεγάλα
τηλεσκόπια.
ΓΕΝΝΗΣΗ –
ΑΝΑΤΡΟΦΗ: Ο στάρετς, Αλέξιος Μετσώφ,
γεννήθηκε στη Μόσχα στις 17 Μαρτίου 1859.
Όταν ήταν επτά ετών η εκκλησιαστική του
ζωή ήταν τόσο έκδηλη, που τον φώναζαν
«όσιο Αλιόσενκα», δηλ. όσιο Αλεξάκη!!! Η
μητέρα του ιδιαίτερα τον γαλούχησε,
κυρίως με το υπόδειγμά της, γι’ αυτό
της είχε εμπιστοσύνη. Μεγαλώνοντας
φοίτησε στο Θεολογικό Σεμινάριο της
Μόσχας, αλλά ήδη είχε εισχωρήσει στην
Ορθόδοξη Θεολογία από τις επαφές του
με τον άγιο Ιωάννη της Κρονστάνδης και
τον άγιο Θεοφάνη τον έγκλειστο.
ΕΓΓΑΜΟΣ,
ΠΟΛΥΤΕΚΝΟΣ ΚΑΙ ΧΗΡΟΣ ΙΕΡΕΑΣ: Το 1884
(25 ετών) νυμφεύτηκε την Άννα και έκαναν
μαζί πέντε παιδιά. Το 1892 (33 ετών) μετά
και από παρότρυνση και της μητέρας του
χειροτονήθηκε. Τοποθετήθηκε Ιερέας
στον Ι.Ν. του αγίου Νικολάου, στη Μόσχα.
Η ζωή της οικογένειας συνοδευόταν από
ανέχεια, αφού η κοινωνική προσφορά του
π. Αλέξιου όλο και αναπτυσσόταν. Σε λίγα
όμως χρόνια η πρεσβυτέρα Άννα με βαρύ
καρδιακό νόσημα, εξαιτίας των αντίξοων
συνθηκών διαβίωσης αρρώστησε βαριά. Οι
προσευχές του την κρατούσαν στη ζωή,
αλλά επειδή αυτή υπέφερε, τον παρακάλεσε
να σταματήσει να το ζητά! Έτσι τον
Αύγουστο του 1902 την κάλεσε κοντά του ο
Κύριος της ζωής και του θανάτου. Ήταν
τότε 43 ετών. Κλείστηκε θλιμμένος στο
δωμάτιό του για αρκετό καιρό, μα κάποτε
φωτίστηκε να επισκεφθεί τον άγιο Ιωάννη
της Κρονστάνδης. Βλέποντάς τον, του
είπε: «Ήλθα να μοιραστείτε τον πόνο
μου». Ο άγιος του απάντησε: «Δεν θα
μοιραστώ τον πόνο σου, πάτερ, αλλά τη
χαρά σου! Άφησε το κελί σου και βγες και
πάλι στους ανθρώπους. Τώρα αρχίζεις να
ζεις. Νομίζεις ότι σ’ όλο τον κόσμο δεν
υπάρχει μεγαλύτερος πόνος απ’ τον δικό
σου; Χμ! Στάσου, π. Αλέξιε, δίπλα στον
συνάνθρωπο. Μπες μέσα στον πόνο του.
Πάρε στους ώμους σου το βάρος του. Τότε
θα δεις ότι η δική σου δυστυχία, είναι
ελάχιστη απέναντι των άλλων. Έτσι θα
νοιώθεις πιο καλά». Του έδειξε το
δρόμο της καρτερίας και της θυσίας στο
συνάνθρωπο, ενώ συμπλήρωσε προφητικά:
«Η προσευχή σου, πάτερ, θα ελαφρώσει
το φορτίο της ζωής σου, δίνοντας μεγάλη
παρηγοριά στους συνανθρώπους σου…».
Γ. ΠΟΙΜΕΝΑΣ
ΣΕ ΠΡΟΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ: Στον
στάρετς κατέφευγαν πολλοί απόκληροι
της ζωής. Κι εκείνος, όταν δεν είχε κάτι
να πει, αγκάλιαζε τον άλλον με το σώμα
ή την καρδιά του. Στην πρώτη εργατική
επανάσταση του 1805 στη Μόσχα, την ώρα που
λειτουργούσε, μπήκαν με άγριες διαθέσεις
εναντίον του πολλοί φοιτητές κι αυτό
γιατί Εκείνη την εποχή ο κλήρος ήταν
συμβιβασμένος και επαγγελματοποιημένος.
Ο γέροντας, που δεν ήταν απ’ αυτούς,
φέρθηκε ανθρώπινα στους νέους και αυτοί
κάθισαν να λειτουργηθούν! Στην περίοδο
αυτή των εργατικών εξεγέρσεων, ο στάρετς
ήταν ο ποιμένας που ξεχώριζε, θυμίζοντας
τους παλαιούς γέροντες της ερήμου.
Ατέλειωτες ουρές σχηματίζονταν για
εξομολόγηση και συμβουλές. Κατά την
αστική επανάσταση της Πετρούπολης του
1917, καταμεσής της μεγάλης Τεσσαρακοστής,
οι άνθρωποι που ζούσαν στο λήθαργο της
καλοπέρασης, άρχισαν να αφυπνίζονται!
Τότε διακόπηκε η «κανονική ζωή» και η
πείνα και οι αρρώστιες έπεσαν σε όλα τα
κοινωνικά στρώματα και τάξεις. Η Μόσχα
δεν αποτέλεσε εξαίρεση. Ο
στάρετς Αλέξιος ήταν για τους πιστούς
ο «απεσταλμένος του Θεού» κι έκανε τα
χρόνια αυτά της θλίψης, χρόνια πνευματικής
χαράς. Στα χρόνια της εξέγερσης των
καταπιεσμένων και απελπισμένων εργατών
και αγροτών, απέναντι στην χλιδάτη
τσαρική Ρωσία και την “κρατικοποιημένη”
Εκκλησία, το μίσος το ζέσταινε σε αγάπη
και την αθεΐα, μετασχημάτιζε σε ζώσα
πίστη!
ΜΕΤΑ ΤΗΝ
ΟΚΤΩΒΡΙΑΝΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ: Ο στάρετς είχε
και πνευματικά παιδιά στην εργατικο-αγροτική
επανάσταση, αλλά και πολλούς κοινωνικούς
αγωνιστές και φιλοσόφους. Την νύκτα
πήγαιναν και τον εύρισκαν, για εξομολόγηση,
πολλοί στρατιώτες του «κόκκινου στρατού».
Ο ρόλος του όμως παρέμενε αυστηρά
πνευματικός και Χριστοκεντρικός. Σε
πολλούς έλεγε μδ νόημα: «Δεν πρέπει
να υπολογίζουμε σε καμιά στρατιωτική
επέμβαση για να ρίξουμε τον μπολσεβικισμό,
αλλά μόνο στην πνευματική μεταμόρφωση
του ίδιου του Ρώσικου λαού». Τον
χειμώνα του 1918 μαζί με την ιστορική
αλλαγή, είχαν οι Μοσχοβίτες να
αντιμετωπίσουν και την παγωνιά των -25
βαθμών, από το φθινόπωρο. Πολλοί ζητούσαν
από τον π. Αλέξιο την ευλογία να φύγουν
στο νότο ή στο εξωτερικό. Κι αυτός
ευλογώντας τους, έλεγε: «Μη προσπαθήσετε
να σώσετε από κει την Ρωσία. Εμείς εδώ
οι αμαρτωλοί έχουμε τεράστιες ευθύνες.
Εμείς φταίμε για τα δεινά, με τις
αμαρτίες μας και τις παραλείψεις μας.
Γι’ αυτό δεν έχουμε το δικαίωμα να μη
πιούμε το πικρό ποτήρι της δοκιμασίας,
πού επέτρεψε για το λαό μας ο Κύριος.
Είη το Όνομά Του ευλογημένο». Το 1919
ολόκληρα χωριά λόγω ξηρασίας αποδεκατίζονταν
από την πείνα. Οι στρατιώτες έπαιρναν
τα λιγοστά τρόφιμα. Οι ευλογημένοι όμως
από τον π. Αλέξιο είχαν άλλη μεταχείριση.
Γύρω του άρχισαν να συγκεντρώνονται
πολλοί, ιδίως νέοι, που έφταναν από
μακριά, περπατώντας. Μελετούσαν βίους
αγίων και έπαιρναν το μήνυμα της
εσωτερικής ζωής και της κοινωνικής
ανιδιοτελούς προσφοράς. Ένοιωθαν μαζί
του σαν μια αληθινή οικογένεια.
Η
ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥ ΣΤΑΣΗ: Πολλοί
κληρικοί σ’ αυτήν την φάση τον είχαν
πνευματικό. Όμως τα πρώτα χρόνια της
επανάστασης εμφανίστηκε η “ανανέωση”
της εκκλησίας ώστε οι επαγγελματίες
κληρικοί να τα έχουν καλά με το νέο
καθεστώς. Ο Πατριάρχης Τύχων συχνά
συμβουλευόταν τον π. Αλέξιο για το θέμα
αυτό, αφού και την προηγούμενη εποχή
ήταν της θεολογικής γραμμής: «τα Καίσαρος
Καίσαρι και τα Του Θεού τω Θεώ». Μάλιστα
του ανέθεσε και την ευθύνη σεμιναρίου
για την ομόνοια του κλήρου. Όταν το 1922
θέριζε πάλι η πείνα και η Κυβέρνηση με
νόμο ζήτησε όλα τα ιερά σκεύη των ναών,
ο ίδιος πρόθυμα του τα έδωσε, παρά την
θερμόαιμη αντίδραση του γιου
του Σέργιου. Αυτός συνέχιζε στην
στρατηγική, να εμψυχώνει τους πιστούς.
Κάποιος άπιστος, που άκουγε πολλά για
τον στάρετς, είπε μια στιγμή: «Θα πάω να
δω τον παπά σας”! Μπήκε στην εκκλησία,
την ώρα που τελείωνε η λειτουργία. Ο
γέροντας ευλογούσε τους πιστούς. Αυτός
συλλογιζόταν: «Ηλίθιοι, δεν ξέρουν τι
τους γίνεται και προσκυνούν…». Εκείνη
τη στιγμή ο διορατικός γέροντας σταμάτησε
την ευλογία και τον κοίταξε στα μάτια.
Στην συνέχεια, κατέβηκε από τον σολέα,
πήγε κοντά στον άπιστο, του χαμογέλασε
εγκάρδια και τον ευλόγησε. Εκείνος
αισθάνθηκε ρίγος στην καρδιά του.
Αργότερα, είπε στους δικούς του: «Ναι,
πράγματι, ο παπάς αυτός κάτι έχει μέσα
του, κάποια μεγάλη δύναμη. Δεν μπορώ να
το εξηγήσω επιστημονικά, αλλά είναι
γεγονός»!
Η ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ
ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΙΑ: Στην
ποιμαντική
του δράση διέφερε, ανάλογα με την κάθε
περίπτωση. Σε
άλλους ήταν αυστηρός και σε άλλους
επιεικής καιτρυφερός.Με άλλους συζητούσε
απλά και έδινε συνεχώς την συγχώρηση,
σε άλλους απαιτούσε μετάνοια και μάλιστα
δημόσια. Είχε
μεγάλη σοφία! Έλεγε: «Όλες οι σκέψεις,
τα αισθήματα και οι επιθυμίες μας πρέπει
να υπηρετούν τον Θεό, ν’ αποσκοπούν στο
να εφαρμόζουμε το Θέλημά του κάθε φορά.
Χαίρεται ο Κύριος όταν εμείς τηρούμε
τις εντολές Του. Πρέπει να ζούμε με
αυταπάρνηση, για τον άλλο που είναι
δίπλα μας. Αυτό που έχει σημασία είναι
η πνευματική κατάσταση όλων μας.».
Γι’
αυτό είχε προικισθεί με το χάρισμα της
διορατικότητας. Όταν μία γυναίκα του
είπε: « Πάτερ, ο άνδρας μου με χτυπάει»,
ο π. Αλέξιος συνοφρυώθηκε και της
απάντησε: «Εσένα δέρνει ο άνδρας σου; Έ
όχι! Δεν είσαι απ’ αυτές που μπορεί να
τις κτυπήσει ο άνδρας τους. Εσύ μπορείς
να κτυπήσεις οποιονδήποτε». Άλλοτε,
μια όμορφη κοπέλα, η Τατιάνα, του ζήτησε
: «Προσευχηθείτε για μένα πάτερ μου. Δεν
ξέρω που να πάω, που να σταθώ». Τότε τον
άκουσε να της λέει: «Δεν προσεύχεσαι,
δεν ζητάς το έλεος του Θεού, γι’ αυτό
έχεις αυτό τον εκνευρισμό. Έτσι πλέον,
αμαρτάνεις συνεχώς και δυσκολεύεις τη
σχέση σου με τον Θεό».
Πέφτει στα πόδια του η Τατιάνα και
δικαιολογείται: «Συγχωρήστε με πάτερ,
δεν το ξανακάνω. Φύγατε εσείς από την
περιοχή μας, κι έτσι αισθάνομαι ανίσχυρη».
Με ύφος αυστηρό της απάντησε ο στάρετς:
«Μα δεν είμαι εγώ η κουβερνάντα σου,
Τατιάνα!!! Δεν μπορώ να είμαι συνεχώς
δίπλα σου». Μια από τις πνευματικές του
θυγατέρες αφηγείται: «Ήταν χειμώνας
του 1918-19. Σε τρεις φυλακές της Μόσχας
ήταν φυλακισμένοι δεκαπέντε αρχιερείς.
Εμείς τους βοηθούσαμε, πηγαίνοντας την
αλληλογραφία τους κρυφά. Κάποια μέρα
πήγα στον άγιο Νικόλαο της οδού Μιροσέϊκα
να γνωρίσω τον στάρετς. Εκεί ήταν πολλοί
συγκεντρωμένοι, χωρίς να είναι κάποια
γιορτή. Ο στάρετς όμως πάντα λειτουργούσε
και υπήρχε πάντα αδιαχώρητο. Όταν έφυγε
ο κόσμος και τον πλησίασα, μου είπε, πως
έχεις μεγάλη ευλογία να υπηρετείς τους
κληρικούς. Να μην πικραίνεσαι για τίποτα.
Σε ζηλεύω. Όμως τα αδύναμα πόδια μου δεν
μου επιτρέπουν να πηγαίνω στις φυλακές
και να βοηθώ».
ΤΟ ΤΕΛΟΣ
ΤΟΥ: Το 1922, οι μυστικές υπηρεσίες
κάλεσαν τον γέροντα (63 ετών) στην ασφάλεια
και του απαγόρευσαν να λειτουργεί και
να δέχεται κόσμο. Οι άνθρωποι όμως
πήγαιναν κρυφά. Για λόγους ασφαλείας
έκαψε τα ημερολόγια και τις σημειώσεις
του. Την Μ. Σαρακοστή, διαβάζοντας τον
κανόνα του αγίου Ανδρέα Κρήτης έλεγε:
«εγώ θα φύγω, εσείς να συνεχίσετε. Ξέρετε
τον δρόμο…». Την άνοιξη του 1923, επιδεινώθηκε
η κατάσταση της υγείας του και δεχόταν
επισκέψεις μόνο στο κρεβάτι. Στις 9
Ιουνίου το βράδυ βρισκόταν σ’ αυτό,
ανήμπορος. Η αδελφή του Νίνα περιγράφει
τις τελευταίες στιγμές του: «Ο στάρετς
προσευχόταν έντονα, με κλειστά τα μάτια.
Ξάφνου μου φάνηκε σαν κάτι να έσπασε.
Γύρισα και κοίταξα. Είχε κοιμηθεί!».
Στην
εξόδιο ακολουθία τον συνόδευσε ο
Πατριάρχης Τύχων, που είχε αποφυλακισθεί
πριν λίγο καιρό. Μαζί του συμπροσευχήθηκαν
80 κληρικοί. Η κηδεία του άρχισε το πρωί
και τέλειωσε το βράδυ. Χιλιάδες λαού
τον συνόδευσαν και σήμερα περισσότεροι
δεν τον ξεχνούν…
Ο
Άγιος Θεοφάνης ο Νεομάρτυρας [8.6.1588] + ΒΙΝΤΕΟ
του
Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου
Ο
ΜΙΚΡΟΣ ΡΑΦΤΗΣ ΠΟΥ ΑΛΛΑΞΟΠΙΣΤΕΙ:
Ο Άγιος Θεοφάνης [κατά κόσμον Θεόδωρος]
γεννήθηκε στο χωριό Ζαπάντι, [Καλόβρυση],
Καλαμάτας, από ευσεβείς γονείς, τον
Νικόλαο και την Κύρω. Νέος καθώς βρισκόταν
στην Κωνσταντινούπολη και μάθαινε τη
ραπτική τέχνη από σκληρό αφέντη, ο κατά
κόσμον Θεόδωρος, που διακρινόταν για
τη σωματική του ωραιότητα παρασύρθηκε,
αρνήθηκε τη χριστιανική του πίστη και
ασπάσθηκε τον μουσουλμανισμό. Οι
μουσουλμάνοι χάρηκαν για την αλλαξοπιστία
του και τον περιποιούνταν με πολλές
κολακείες και τιμές, διδάσκοντάς τον
επί μία εξαετία τα τουρκικά και αραβικά
στα βασιλικά ανάκτορα. Όμως, η πολλή
μελέτη τον οδήγησε στον Χριστό. Θυμήθηκε
την πίστη που αρνήθηκε και με τύψεις
και δάκρυα αποφάσισε την επιστροφή του.
Προσευχόμενος στην Αγία Τριάδα
ενδυναμώθηκε στην απόφαση του.
ΜΕΤΑΝΟΙΑ
ΚΑΙ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΣΕΙΣ: Ο νέος
Θεόδωρος περιπλανήθηκε αρκετά σε
διάφορους τόπους, για να βρει κατάλληλο
άνθρωπο, που θα τον βοηθούσε στη συγχώρεση
και τη σωτηρία του. Επισκέφθηκε την
Βενετία, όπου αρχιεράτευε ο άγιος
μητροπολίτης Φιλαδελφείας Γαβριήλ
Σεβήρος (1577 - 1616). Σημειώνεται επί λέξει
στον βίο του: «Τετυχηκώς
εγεγόνει θείων τε και θαυμασίων ανδρών.
Τούτων δ΄ ην ο τα πρωτεία φέρων και των
αρχιερέων τω όντι ακρότης κύριος Γαβριήλ,
ο της αγιωτάτης μητροπόλεως Φιλαδελφείας
προϊστάμενος, ον δια την ενούσαν αυτώ
αρετήν και σοφίαν, των καθ’ ημάς και
των θύραθεν, η των Ενετών αριστοκρατία,
ως του ελληνικού γένους Κυβερνήτην
άριστον δια τιμής άγουσα, ηγούμενον
τούτου και οικονόμον απεκατέστησε
μάλιστα». Ο άγιος αυτός
ιεράρχης τον δίδαξε, τον νουθέτησε, τον
στήριξε και τον έκειρε μοναχό, ονομάζοντας
τον Θεοφάνη. Τον παρότρυνε προς το
μαρτύριο, λέγοντας του πως η ολοκλήρωση
της μετανοίας του θα είναι να χύσει το
αίμα του για τον Χριστό, τον όποιο είχε
αρνηθή. Ο Θεοφάνης έπειτα απ΄αυτά,
στερεωμένος με θερμή πίστη, επέστρεψε
στην πατρίδα του με σκοπό το Μαρτύριο.
Περιπλανήθηκε πάλι πολύ, μέχρι να φθάσει
τελικά στο ποθούμενο μαρτύριο. Από την
Κωνσταντινούπολη, όπου δεν κατάφερε να
μαρτυρήσει, πηγαίνει στην Αθήνα, όπου
μετά τριήμερη προσευχή, παρουσιάζεται
στον εκεί δικαστή με θάρρος, ομολογώντας
δημόσια τη χριστιανική του πίστη και
τη λανθασμένη του πρότερη άρνησή της.
Δεν καταφέρνει τίποτε και ο δικαστής
τον διώχνει. Στη συνέχεια μεταβαίνει
στην Εύβοια και από εκεί στην Λάρισα
προκαλώντας τους δικαστές να τον
οδηγήσουν στο μαρτύριο. Στην Λάρισα ο
σκληρός και άγριος δικαστής διατάζει
να τον μαστιγώσουν εξακόσιες φορές.
Μέσα από τις πληγές του ο άγιος ευχαριστεί
τον Θεό που πάσχει και χαίρεται πραγματικά
θεωρώντας ότι πάσχει άλλος και όχι ο
ίδιος. Προσευχόμενος θεραπεύεται και
αναχωρεί για το Άγιον Όρος. ΣΤΟ
ΠΕΡΙΒΟΛΙ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ: Στο
Άγιον Όρος συνάντησε ενάρετους μοναχούς
και πνευματικούς, τους οποίους
συμβουλεύθηκε και οι όποιοι τον στερέωσαν
και τον όπλισαν με τις ευχές και ευλογίες
τους. Παρέμεινε στη μονή Βατοπαιδίου
και εκεί συναντήθηκε με τον μελλοντικό
βιογράφο-υμνογράφο του, τον λόγιο
ιεροδιάκονο Συνέσιο τον Βατοπαιδινό,
του οποίου η βιογραφία σώζεται στη μονή.
ΠΡΟΣ
ΤΗΝ ΟΜΟΛΟΓΙΑ: Ενισχυμένος
από το Άγιον Όρος μεταβαίνει πάλι στην
Κωνσταντινούπολη για την εκπλήρωση του
σκοπού του. Σημαντική ήταν εκεί η γνωριμία
του με τον νέο του πνευματικό Ευθύμιο.
Αυτός τον προετοίμασε κατάλληλα για το
μαρτύριό του, ώστε να μη δειλιάσει και
αποκάμει. Μετέλαβε των αχράντων μυστηρίων
και μετά από ολονύκτια, θερμή και μετά
δακρύων προσευχή οδηγήθηκε με θάρρος
και τόλμη στο δικαστήριο, για να ομολογήσει
απτόητα τον σταυρωθέντα και αναστηθέντα
Χριστό ως μόνο αληθινό Θεό. Με όλη τη
δύναμη της ψυχής του ομολόγησε τον
Χριστό θεό αληθινό ενώπιον του δικαστηρίου
και δήλωσε τη μετάνοια του για την
εκτροπή του στη μουσουλμανική θρησκεία.
Θυμωμένος ο δικαστής ζήτησε την άμεση
φυλάκισή του, για να σκεφθεί καλύτερα
την καλύτερη τιμωρία του. Οι δεσμώτες
του ειρωνευόμενοι τον οδηγούσαν στη
φυλακή κλωτσώντας και ραπίζοντάς τον
σκληρά. Πάλι ο δικαστής τον κάλεσε να
απολογηθεί για να δει μήπως ήταν
μεθυσμένος η σαλεμένος. Ο άγιος όμως με
περισσή λογική, ευφράδεια και αποδείξεις
επέμενε ότι αμάρτησε παρασυρόμενος
στην ασέβεια, ότι χαίρεται που επέστρεψε
στον Χριστό και δεν πτοείται από καμιά
τιμωρία. Ο δικαστής διέταξε να τον
μαστιγώσουν επτακόσιες φορές, να τον
οδηγήσουν δέσμιο στη φυλακή και να τον
φυλάγουν.
ΒΑΣΑΝΙΣΜΟΙ:
Κατά τη δεύτερη αυτή φυλάκισή του οι
δεσμώτες του τον βασάνιζαν συνέχεια με
διάφορα και βαριά βασανιστήρια. Μάλιστα
τον ειρωνεύονταν και τον προκαλούσαν
να δουν κάποιο θαύμα από αυτόν. Ο άγιος
προσευχόταν ατάραχα στο Χριστό και την
Υπεραγία Θεοτόκο επί τρεις ώρες. Όταν
είπε το «αμήν» της προσευχής του, έγινε
μεγάλος σεισμός. Συνταράχθηκαν τα
θεμέλια της φυλακής, και ενώ ήταν νύχτα
έλαμψε όλος ο τόπος από υπερουράνιο
φως. Ο άγιος σε στάση προσευχής, λυμένος
από τα δεσμά του, φωτεινός και χαρούμενος,
δόξαζε τον θεό. Οι διώκτες βασανιστές
του είχαν μεταβληθεί από άγρια θηρία
σε ήμερα πρόβατα, που ζητούσαν συγχώρεση
παρακλητικά, του προσκυνούσαν τα πόδια
και τον ικέτευαν να τους ελεήσει για
όσα κακά του έκαναν πριν. Μερικοί μάλιστα,
ακούοντας την ωραία διδασκαλία του
οσιομάρτυρος πίστεψαν στον Χριστό. Όταν
οι άρχοντες πληροφορήθηκαν τα γενόμενα,
τον κάλεσαν πάλι στο δικαστήριο για
απολογία. Ο άγιος προσήλθε άφοβος και
παρά τις απειλές για τη ζωή του και τις
υποσχέσεις, για μια ζωή πολυτελή και
άνετη αν αρνηθεί τον Χριστό, επέμενε
υποστηρίζοντας τη χριστιανική πίστη
ως μόνη αληθή, διαλύοντας τ΄άσοφα
επιχειρήματα των δικαστών και στηλιτεύοντας
την πολλή άγνοιά τους. Απογοητεύθηκαν
οι δικαστές από την υπομονή και την
επιμονή του, όπως και οι βασανιστές του,
που τον παρακολουθούσαν παράδοξα να
χαίρεται στις τιμωρίες που τον υπέβαλαν.
Αποφάσισαν λοιπόν να τον βασανίσουν
ακόμη πιο φρικτά και να τον θανατώσουν.
Έτσι τον ανασκολοπίζουν, γδέρνουν
λωρίδες από το στήθος και την πλάτη του,
τον ανεβάζουν σε μουλάρι και τον γυρίζουν
στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης
προς θεατρινισμό και εξευτελισμό του.
Κατόπιν τον ρίχνουν σε τσιγγέλια, που
διαπερνούν το σώμα του, τον καταξεσκίζουν
και τον καταματώνουν.
ΘΑΥΜΑΣΤΑ:
Μέσα σε όλα αυτά τα φρικτά βασανιστήρια
και τους μεγάλους πόνους ο άγιος, παρέμενε
ατάραχος και θερμά προσευχόμενος.
Ευχαριστούσε εγκάρδια την Αγία Τριάδα
που τον αξίωσε του ποθούμενου και
παρακαλούσε να φανεί σημείο στους
άπιστους. Μετά την προσευχή του αγίου
κατέβηκε ένα πρωτοφανέρωτο από τον
ουρανό ολόλευκο πτηνό σαν περιστέρι.
Στη θέα του ο άγιος γέμισε χαρά και
ευχαρίστηση, ενώ όλοι οι παρόντες έμειναν
απορημένοι και έκπληκτοι. Οι Τούρκοι
θαυμάζοντας έλεγαν μεταξύ τους: «Αλήθεια,
αληθινός θεός είναι ο Χριστός, που
κηρύττεται και δοξάζεται από τον
μάρτυρα». Το πτηνό έμεινε εκεί τρεις
ώρες και έφυγε. Άρχισε να σκοτεινιάζει.
Ο άγιος φώναξε, όπως ο Χριστός στον
σταυρό: «διψώ». Οι δήμιοί του άρπαξαν
την ευκαιρία και άρχισαν να τον πειράζουν
λέγοντάς του· «γίνε σαν και εμάς και θα
σου δώσουμε νερό». Ο άγιος δεν ταράζεται
και τους άπαντα πως τον δροσίζει ο
Χριστός και διψά μόνο τη σωτηρία του.
Μέσα στη νύχτα που ακολούθησε ήλθαν
δυνατές βροντές και αστραπές, ενώ ουράνιο
φως τύλιξε το καταταλαιπωρημένο σώμα
του ένδοξου νεομάρτυρα. Οι παριστάμενοι
Τούρκοι με θαυμασμό, ύστερα από όλα τα
θαυμάσια που έβλεπαν, διεκήρυτταν πως
μία και μόνη των Χριστιανών η ευσέβεια
είναι καθαρά αληθινή.
ΣΤΕΦΑΝΟΣ
ΜΑΡΤΥΡΙΟΥ: Τότε οι δήμιοι
φοβήθηκαν ότι θα προσηλυτισθεί ο λαός
και παίρνοντας με αγριότητα στα χέρια
τους ότι αιχμηρό αντικείμενο έβρισκαν
μπροστά τους άρχισαν βάρβαρα να γδέρνουν
το πρόσωπό του και του έβγαλαν τα μάτια.
Ο άγιος εξέπνευσε και παρέδωσε το πνεύμα
στον Πλάστη του, που τόσο αγάπησε και
για τον Οποίο τόσο πρόθυμα θυσιάσθηκε.
Τότε οι χριστιανοί, δίνοντας δώρα και
χρήματα στους δήμιους, πήραν τα τίμια
λείψανα του μάρτυρα και μάζεψαν με
ευλάβεια το αίμα του. Αυτά έγιναν πηγή
θαυμάτων σε χωλούς, λεπρούς, δαιμονισμένους,
ανίατα και πολυχρόνια ασθενείς, που με
πίστη τα προσκυνούσαν και επικαλούνταν
τον άγιο. Όσοι όμως από τους δημίους
πρωτοστάτησαν στην κατακρεούργηση του
μάρτυρος, είχαν κακό τέλος. Άλλοι
τυφλώθηκαν, άλλοι τρελάθηκαν και
μανιασμένοι πνίγηκαν στη θάλασσα, άλλων
τα χέρια ξεράθηκαν και ο καθένας απέλαβε
τη δίκαιη τιμωρία. Ορισμένοι πάλι
μετανόησαν, επικαλέστηκαν τη βοήθεια
του αγίου και έγιναν μάρτυρες και κήρυκες
των θαυμάτων του και της χριστιανικής
πίστης, που αναδεικνύει τέτοιες μορφές,
όπως τον ένδοξο μεγαλομάρτυρα, νεομάρτυρα
Θεοφάνη. Η μνήμη του τιμάται στις 8
Ιουνίου.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ:
Το μαρτύριο του αγίου τοποθετείται στις
8 Ιουνίου 1559 μ.Χ. Όλοι βασίζονται στο Νέο
Μαρτυρολόγιο του αγίου Νικοδήμου του
Αγιορείτου. Κατά ορθή όμως παρατήρηση
του αγιολόγου καθηγητή κ. Π. Β. Πάσχου
το μαρτύριο του αγίου τοποθετείται το
1588 μ.Χ. βάσει του Κώδικος 339 του Μετοχίου
του Παναγίου Τάφου στην Κωνσταντινούπολη
και του Κώδικος 797 της Ιεράς Μεγίστης
Μονής Βατοπαιδίου, όπου τα χρονολογικά
στοιχεία με τον αναφερόμενο μητροπολίτη
Φιλαδελφείας Γαβριήλ Σεβήρο (1577 - 1616
μ.Χ.), από τον οποίο εκάρη ο οσιομάρτυς
Θεοφάνης στη Βενετία, δεν συμφωνούν με
τη μαρτυρική του τελείωση το 1559 μ.Χ.
του
Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου -
συγγραφέα
ΓΕΝΙΚΑ:
Αστρολογίαονομάζεται
το σύνολο των συστημάτων, που
ισχυρίζονται αυθαίρετα πως η φαινόμενη
θέση ουρανίων σωμάτων σχετίζεται με τη
ζωή των ανθρώπων . Η Αστρολογία, “τέχνη”
μακραίωνης παράδοσης, σήμερα αναγνωρίζεται
ως ψευδοεπιστήμη, ή προκατάληψη,
διότι
απέτυχε να αποδείξει την αξία της σε
ελεγχόμενες μελέτες. Επιπλέον, δεν
υπάρχει βιολογικός
ή φυσικός μηχανισμός
διά του οποίου οι κινήσεις ουρανίων
σωμάτων θα επηρέαζαν ανθρώπους και
γεγονότα στη Γη.H
αστρολογία,
με μορφή
μαντείας ξεκίνησε από τη Μεσοποταμία,
επειδή εκεί, σε αντίθεση με την αρχαία
Ελλάδα, επικρατούσε το ιερατείο και όχι
η Φιλοσοφία. H
σύνδεση αστρολογίας - θρησκείας, και η
άγνοια της θέσης που έχει η Γη στο Σύμπαν,
οδήγησε στην αντίληψη ότι οι πλανήτες
επηρεάζουν τη ζωή μας
“ΘΕΩΡΙΑ”:
Για
τους αστρολόγους “μελετητές” τα ζώδια
είναι 12 "ενεργειακά τμήματα" που
χωρίζεται ο Ζωδιακός Κύκλος. Το Ζώδιουποτίθεται
πως δείχνει την σωματική κατάσταση, την
αύρα(!) και την υγεία. Ο Ωροσκόπος
“δείχνει”
χαρακτηριστικά της προσωπικότητας. Η
Σελήνη
“αντιστοιχεί”
σε συναίσθημα, ευαισθησία, διαίσθηση
και αντιστοιχεί στην “θηλυκή” πλευρά
της ψυχής, ενώ ο Ήλιος στην “αρσενική
πλευρά της ψυχής(;) (συνείδηση,
προσωπικότητα). Ωροσκόπος είναι η μοίρα
του αστερισμού που ανατέλλει την στιγμή
της γέννησης κάθε ανθρώπου. Οι πλανήτες
περιφερόμενοι γύρω από τον ήλιο,
αυξομειώνουν τη μεταξύ τους απόσταση.
Οι αστρολόγοι μετρούν την απόσταση αυτή
σε μοίρες του ζωδιακού κύκλου (!), όχι σε
χιλιόμετρα, ισχυριζόμενοι
ότι κάποιες αποστάσεις έχουν ιδιαίτερα
αποτελέσματα (θετικά ή αρνητικά).
Εκλειπτική ονομάζεται ο νοητός κύκλος
που ορίζει η τροχιά της Γης γύρω από τον
Ήλιο, ενώ ονομάζεται και ζωδιακός κύκλος
γιατί εκεί προβάλλονται οι ζωδιακοί
αστερισμοί.Κατά
την
αστρολογία, κάθε πλανήτης “κυβερνά”
κάποιο ζώδιο (π.χ. Ήλιος-Λέων, Σελήνη-Καρκίνος,
Πλούτων–Σκορπιός).
Μετά
την ανακάλυψη των εξωκρόνιων πλανητών,
Ουρανού, Ποσειδώνα, Πλούτωνα, οι αστρολόγοι
συνέδεσαν τους “νέους” πλανήτες με
συγκεκριμένα ζώδια. Δηλαδή πριν από δύο
αιώνες ο Σκορπιός ήταν ... ορφανός από
κυβέρνηση πλανήτη! Πέρα από την θέση
του κυβερνήτη, υπάρχουν και άλλες ...
σημαντικές θέσεις των ουρανίων σωμάτων
(αντιδιαμετρική, αδυναμίας, έξαρσης,
αντιδιαμετρική έξαρσης, πτώσης)!!. Οι
αστερισμοί που βρίσκονται στην εκλειπτική
ονομάζονται ζωδιακοί (ζώδια), η έκταση
των οποίων διαφέρει. Τα ζώδια είναι
δώδεκα και η ημερολογιακή σειρά την
οποία χρησιμοποιεί η tropical σχολή(;)
Αστρολογίας ορίζεται ξεκινώντας από
τον Κριό 21/3 – 20/4, κ.τ.λ. Στην
πραγματικότητα κάποια ζώδια είναι
μεγαλύτερα από άλλα. Οι λόγοι που στην
αστρολογία χωρίζεται ο ουράνιος θόλος
σε 12 ισόποσα τμήματα-ζώδια είναι
αυθαίρετοι, διότι δεν υπάρχουν όρια
μεταξύ των αστερισμών, ώστε να μπορούμε
να υπολογίσουμε ακριβώς πότε Ήλιος,
Σελήνη ή πλανήτες εισέρχονται και
εξέρχονται από αυτούς.
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ
ΚΡΙΤΙΚΗ:
Ο ισχυρισμός ότι οι θέσεις των ουρανίων
σωμάτων καθορίζουν τα συμβάντα στον
πλανήτη μας, θεωρείται αβάσιμος και
αποτυγχάνει στη δοκιμασία της επιστημονικής
μεθόδου (ψευδοεπιστήμη).
Οι βασικές αντιρρήσεις είναι: Η
αστρολογία αναπτύχθηκε στο γεωκεντρικό
σύστημα, κατά
το οποίο η Γη είναι κέντρο του σύμπαντος
και οι κάτοικοί της έχουν κοσμική
σημασία. Όμως, με την επιστημονική
επανάσταση (Κοπέρνικος, Γαλιλαίος), το
γεωκεντρικό μοντέλο αντικαταστάθηκε
από το ηλιοκεντρικό
και στη συνέχεια από σύγχρονα κοσμολογικά
μοντέλα, όπου η Γη είναι κοινός πλανήτης,
περιφερόμενος γύρω από ένα άστρο ενός
γαλαξία. Έτσι η κινούμενη Γη δεν κατέχει
ιδιαίτερη θέση. Αναλόγως, οι διατάξεις
που σχηματίζουν οι αστερισμοί, είναι
προβολές φωτεινών σημείων που αντιστοιχούν
σε άστρα διαφορετικού επιπέδου, που
μπορεί να απέχουν μεταξύ τους έτη φωτός.
Επειδή το φως κινείται με πεπερασμένη
ταχύτητα, βλέπουμε τα άστρα των αστερισμών
στη θέση που κατείχαν σε διαφορετικές
στιγμές του παρελθόντος.Ακόμη, η εικόνα
τους, με την ταχύτητα του φωτός, μπορεί
να κάνει αιώνες να φτάσει στους επίγειους
παρατηρητές. [Ένα άστρο μπορεί να έχει
καταστραφεί και εμείς να το βλέπουμε
ακόμη όπως ήταν αιώνες πριν!] Αυτά
σημαίνουν ότι "αστερισμός" είναι
αυθαίρετη εικόνα που υπάρχει μόνο για
μας που παρατηρούμε τον ουρανό από
συγκεκριμένο σημείο. Η φράση ο Ήλιος
"μπαίνει" σε έναν αστερισμό, είναι
σαν να πούμε ότι ένα σύννεφο "βγαίνει"
από μια καμινάδα που τυχαίνει να
προβάλλεται μπροστά του στον ουρανό.
Η αστρολογική αντίληψη, ότι "στους
ουρανούς" υπάρχει "αρμονία και
τάξη", χάνει τη βάση της, και δε μπορούν
να διατυπωθούν κανόνες πρόβλεψης σε
τέτοια "ρευστή" αστρονομική εικόνα.
Ακόμη,
ο γήινος άξονας εκτελεί μια μεταπτωτική
κίνηση με περίοδο μερικών χιλιάδων
ετών. Η κίνηση αυτή φέρνει μετάπτωση
εποχών, και μετακίνηση των προβαλλόμενων
αστερισμών. Παρά τη μετάπτωση των
ισημεριών, οι σύγχρονοι αστρολόγοι
εξακολουθούν να αντιστοιχούν τα ζώδια
στις ίδιες ημερομηνίες όπως και στην
αρχαιότητα! Έτσι, για παράδειγμα, σήμερα
στο χρονικό διάστημα 21 Μαρτίου ως 20
Απριλίου ο Ήλιος βρίσκεται στους Ιχθύες
και όχι στον Κριό, όπως αναφέρεται στα
ωροσκόπια! Πρόβλημα
ανακύπτει από το γεγονός ότι οι αστρολόγοι
συντάσσουν ωροσκόπια με βάση τη θέση
των πλανητών στον ουρανό, χωρίς να
ενδιαφέρονται για την απόστασή τους
από τη Γη. Η επιστήμη προσθέτει στα
επιχειρήματά της την κατηγορία ότι η
Αστρολογία χρησιμοποιεί τον όρο
"επίδραση" με την μεσαιωνική έννοια
της "συμπαθητικής μαγείας" και όχι
με την αυστηρή έννοια που έχει ο όρος
στη φυσική.
ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ:
Για την “επίδραση” των ουρανίων σωμάτων
στους ανθρώπους έχουν γίνει σειρά
πειραμάτων που αποδεικνύουν το αβάσιμο
της αστρολογίας. Ο έλεγχος αφορά μόνο
την εσωτερική συνέπεια, δηλαδή αν οι
αστρολόγοι συμφωνούν μεταξύ τους, έστω
και σε κάτι εσφαλμένο. Άλλωστε, ούτε τα
ωροσκόπια συμφωνούν μεταξύ τους, παρ'
ότι υπολογίζονται ίδια δεδομένα. Η
καλύτερη μελέτη οργανώθηκε στο
Πανεπιστήμιο Καλιφόρνιας, με την ένωση
αμερικανών αστρολόγων και δημοσιεύθηκε
στο περιοδικό «Nature» (1985). Σε αναγνωρισμένους
αστρολόγους, δόθηκαν απαραίτητα στοιχεία,
για να υπολογίσουν ο καθένας το ωροσκόπιο
τεσσάρων ατόμων. Έπειτα τα ωροσκόπια
που είχε συντάξει ο καθένας μοιράστηκαν
στους υπόλοιπους τυχαία. Μαζί με κάθε
ωροσκόπιο δόθηκαν και τα προφίλ τριών
ατόμων, εκ των οποίων το ένα ανήκε στο
πρόσωπο του ωροσκοπίου και τα άλλα δύο
ήταν τυχαία. Οι αστρολόγοι έπρεπε να
βρουν ποιο προφίλ ταίριαζε στο κάθε
ωροσκόπιο που τους είχε δοθεί. Το τελικό
αποτέλεσμα ήταν 34%, ποσοστό όσο και το
ένα στα τρία. Μελέτες έχουν εστιάσει
επίσης στις διαφορετικές προσωπικότητες
διδύμων αδελφών: Οι δίδυμοι, χαρακτηρίζονται
από το ίδιο ζώδιο και τον ίδιο ωροσκόπο.
Όμως, μελέτες δείχνουν ότι συχνά οι
δίδυμοι έχουν διαφορετικές ή αντίθετες
προσωπικότητες.
ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΣ
ΠΑΡΑΓΩΝ:
Όμως, οι άνθρωποι έχουν ανάγκη ελπίδας,
έστω κατά τρόπο καθαρά δεισιδαιμονίας,
στις δύσκολες στιγμές και οι αστρολόγοι
πάντα θα την προσφέρουν, με το αζημίωτο.
Ακόμη και δύσπιστοι αρχίζουν να
αντιμετωπίζουν θετικά την Αστρολογία
λέγοντας: «αφού ασχολούνται τόσοι μαζί
της, θα έχει κάποια δόση αλήθειας». Όμως
η σκοταδιστική αντίληψη αυτή ωθεί τους
ανθρώπους στη μοιρολατρία, θεωρώντας
ότι οι πράξεις τους δεν οφείλονται στην
ελεύθερη βούληση.
Η
ΕΚΚΛΗΣΙΑ:
Και για την Εκκλησία η Αστρολογία είναι
“ψευδεπιστήμη”. Ο Χριστιανισμός
καταδίκαζε την Αστρολογία, ενώ υπάρχουν
κανόνες που αφορίζουν τους ασχολούμενους
μ' αυτή. Αγώνα κατά των αστρολόγων
διεξήγαν Πατέρες της Εκκλησίας και
σοφοί του Βυζαντίου. Λόγους κατά των
αστρολόγων έγραψαν οι: Κύριλλος Ιεροσ.,
Συνέσιος, Ιωάννης Χρυσόστομος, Ευσέβειος
Αλεξ, Γρηγόριος Θεολόγος και Μ. Βασίλειος.
Ο τελευταίος, ενώ ασχολήθηκε με
επιστημονικά θέματα, αποκαλούσε την
Αστρολογία “πολυάσχολο ματαιότητα”,
τονίζοντας ότι δεν αντιτίθεται στην
επιστημονική έρευνα: “Αναγκαίαι
προς τον ανθρώπινον βίον αι υπό των
φωστήρων σημειώσεις, εαν γαρ μη τις
πέραν του μέτρου τα υπ' αυτών σημεία
περιεργάζηται.”
Ο Γρηγόριος Νύσσης, ενώ θεωρούσε σημαντική
την επιστήμη που ασχολείτο με κινήσεις
και μεγέθη των ουρανίων σωμάτων,
καυτηρίαζε πεποιθήσεις ότι η τύχη των
ανθρώπων εξαρτάται από αυτά. Για τους
Πατέρες η
Αστρολογία είναι υποκατάστατο θρησκείας,
που καταφεύγει εκείνος που δεν συνδέεται
βαθύτερα με το Θεό.
Εκκλησιαστικοί κανόνες κατατάσσουν
τους αστρολόγους στην κατηγορία των
μάντεων θεωρούμενοι “ως
συνεργεία δαιμόνων μαντευόμενοι δι'
αστέρων”.