Ο γκιώσος* μου, του Χρήστου Χρηστοβασίλη Κείμενο - AUDIOBOOK Διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

 

Ο γκιώσος* μου, του Χρήστου Χρηστοβασίλη

Κείμενο - AUDIOBOOK

Διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

 

  Ένα σαββατόβραδο του χειμώνα με πήρε ο πατέρας μου και πήγαμε στα χειμαδιά, γιατί είχε αρχίσει ο γέννος κι ήταν ανάγκη να δώση ό, τι οδηγίες χρειάζονταν στον αρχιπιστικό, καινούργιον ακόμα, ως ρογιασμένον εκείνον τον Άι-Δημήτρη και δεν ήξερε την ιδιαίτερη τάξη του κοπαδιού μας.

   Εγώ ήμουν δεν ήμουν οχτώ χρονών τότε, αλλά ήξερα όχι λίγα πράματα τότε για την ηλικία μου ως προς και τα γίδια και τα πρόβατα. Ήξερα, παραδείγματος χάριν, τα ονόματα όλων των γιδιών και των προβατιών... Ήξερα δηλαδή ποιό πρόβατο λεγόταν λάγιο και ποιό μπέλο ποιό καλέσιο, ποιό κότσινο, ποιό μπάλιο και ποιό γίδι λέγοται νιάγκρο, ποιό φλώρα, ποιό κανούτο, ποιό μπούτσικο, ποιό μπράζο, ποιό καπνομπάρτζο, ποιό μετσένιο, ποιό σιούτο, ποιό σκουλαρικάτο, ποιό γκιώσο και τα λοιπά' ήξερα ακόμα από τα κέρατα των κριαριών και των γιδιών από πόσα αρνιά ή πόσα κατσίκια ήταν, καθώς και ποια πρόβατα είναι βδελλιασμένα και τα λοιπά' και τα ήξερα όλα αυτά, όχι βέβαια από καμιά μου εξαιρετική ευφυΐα, αλλά από μεγάλη εξοικείωση και συνήθεια, γιατί, αφόντας είχα γεννηθή, ανακατωνόμουν πάντα με καμμιά εικοσαριά γίδια και άλλα τόσα πρόβατα, που είχαμε χειμώνα καλόκαιρο στο σπίτι, κι είχα τα ευνοούμενα μου κατσίκια και τα ευνοούμενα μου αρνιά κι έπαιζα μ' αυτά και κοιμόμουν το βράδυ ποτέ μ' ένα κατσίκι και ποτέ μ' ένα αρνί στην αγκαλιά. πού μου τα 'παιρναν ύστερα, άμα κλειούσα τα μάτια μου.

Ο πατέρας μου καμάρωνε μ' αυτή μου την αγάπη προς τα γιδοπρόβατα και μου' λεγε ότι θα μου αγόραζε χίλια γίδια και χίλια πρόβατα, όταν θα γενόμουν μεγάλος και θα τέλειωνα τα γράμματα. Άλλες φορές πάλι έλεγε:

____Τι κρίμα! να μην έχω άλλο ένα παιδί, για το σπίτι, κι αυτό να το κάνω τσέλιγκα! Θα γιόμιζαν τα βουνά κι οι κάμποι από τα γιδοπρόβατα μου!...

Εκείνη την ημέρα, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, όπως είπα, με πήρε ο πατέρας μου και πήγαμε στο χειμάδι. Ήταν απάνω κάτω η ώρα, που μαζεύονταν τα γίδια, από τη μια μεριά από τον πουρναρόλογγο, και τα πρόβατα από την άλλη, από το λιβάδι. Ηύραμε εκείνη τη στιγμή έναν από τους τρεις πιστικούς μας, που έρχονταν με δυο αρνιά στα χέρια και με τις προβατίνες, τις μανάδες τους από πίσω βελάζοντας' 'μπααααα! μπααααα... ' '.

Ύστερα από λίγο ήρθε ο αχιπιστικός κι άρχισε να μιλάη με τον πατέρα μου για τις ανάγκες των μαντριών και των γιδιών και των προβάτων' πούθε να κόψουν παλιούρια και πουρναρόκλαδα, τι διόρθωμα ήθελαν τα μαντριά, πόσες βέργες και πόσο σαλιμά χρειαζόταν, ότι ήταν ανάγκη να γένη κι ένας τσάρκος ακόμα για τα κατσίκια, γιατί δε θα τα χωρούσε ο ένας, που είχαμε, και κάτι αλλά, που δεν έδινα εγώ καμμιά προσοχή και δεν έδειχνα κανένα ενδιαφέρον πως θα γενόνταν, αλλά πάνω στις ομιλίες άκουσα τον αρχιπιστικό να λέγη:

___Έχομε ανάγκη, αφεντικό, κι ένα συρτάρι για τα γίδια...

____Κι ο Γκιώσος? τον ρώτησε ο πατέρας μου.

___Γέρασε ο καημένος!... απολογήθηκε ο αρχιπιστικός και δεν έχει δύναμη να τρέχη μπροστά. Τον παίρνουν σβάρνα τώρα άλλα τραγιά μικρότερά του.

____Μπρε, τον καημένο τον Γιώσο! φώναξε ο πατέρας μου με περισσή λύπη.

Γιώσος λεγόταν το πρώτο γίδι του κοπαδιού μας. Χρωστούσε τ' όνομά του στο χρωματισμό του σ' άλλο τίποτε, κι ήταν πρώτο. γιατί ήταν το μεγαλύτερο στ΄ανάστημα, γι αυτό φορούσε τον μεγαλύτερο κύπρο του κοπαδιού, κύπρον με δυο παράκυπρους μέσα του κι ένα χοντρό γλωσσίδι στον κεντρικό κύπρο.

Θέλετε να μάθετε τι λογής είναι τα γκιωσόγιδα? Γκιώσα λέγονται γενικώς όλα τα γίδια, που έχουν μαύρη ράχη και μαύρα πλευρά κι άσπρη κοιλιά και κάτι άσπρες αράδες στο πρόσωπο τους, από πάνω προς τα κάτω.

___Άρχισε και να κατιχαίνη ο καημένος! ξαναείπε ο αρχιπιστικός, γιατί του σωθήκαν τα δόντια και δε μπορεί να τρώη κλαρί τώρα το χειμώνα και τον βαραίνει πολύ ο κύπρος.

___ Ε! τότε, είπε ο πατέρας μου, σωθήκαν τα ψωμιά του! κρίμα στο τραγί! αλλά πόσο θα βαστούσε το καημένο! είναι δέκα χρονών τραγί! και πολύ που βάσταξε!

__Σωστά! πρόστεσε κι ο αρχιπιστικάς, τα γεράματα δεν παίζουν!...

____Λοιπόν! εξακολούθησε ο πατέρας μου, βγάλ' του τον κύπρο και βάλτον στον Φλώρο. Πώς σου φαίνεται ο Φλώρος? κορμερός είναι...

___Εγώ νομίζω, αφεντικό, απάντησε ο αρχιπιστικός, ότι θα 'ναι καλύτερος ο Μπάρτζος' είναι ο πιο πεταχτός.

__Ας είναι κι ο Μπάρτζος, είπε πάλι ο πατέρας μου συνβιβαστικά' βγάλε λοιπόν τον κύπρο από τον Γιώσο και βάλ' τον στον Μπάρτζο και του Μπάρτζου τον βάνεις σε κανένα άλλο τραγί άκυπρο...

Ο μεγάλος ο κύπρος είναι ένα είδος στέμμα του αρχηγού του κοπαδιού, ένα σύμβολο ηγεμονίας.

__Και στον γκιώσο τι θα βάλουμε? ξαναρώτησε ο αρχιπιστικός.

__Στον Γιώσο? αχ τον καημένο τον απόμαχο! Στείλ' τον αύριο πρωί στο σπίτι, να τον ματώσουμε, που είναι και γιορτή.

Μ άγγιξαν στην καρδιά αυτά τα λόγια του πατέρα μου κι άρχισαν να τρέχουν τα δάκρυα από τα μάτια μου βροχή!

___Γιατί κλαις? με ρώτησε ο πατέρας μου.

___Για τον καημένο τον Γκιώσο που θα τον σφάξης! του είπα κλαίγοντας.

____Κλαις 'που θα τον σφάξουμε? με ρώτησε πάλι. Τι να τον κάνουμε το λοιπόν? Αν δεν τον σφάξουμε, θα ψοφήση, αφού του σωθήκαν τα δόντια και δε μπορεί να φάη κλαρί το χειμώνα! Όποιος γεράζει, παιδί μου, καταντάει άχρηστος κι ο μόνος του προορισμός είναι ο θάνατος. Τα γιδοπρόβατα έχουν αυτό το άκλο, που τα σφάζουμε και δεν παν χαμένα' τα τρώμε εμείς και δεν τα τρων τα όρνια.

Σ' αυτό απάνω άρχισαν νά' ρχωνται και τα γίδια σα μακριά ζωντανή αλυσίδα... Ο καημένος ο Γιώσος βρίσκονταν στη μέση της αλυσίδας, αντί να βρίσκεται στην κορυφή, και δεν μπορούσε να σύρη τον κύπρο στο λαιμό του' αλλά ήταν κι ένας θεόκυπρος! τι κύπρος? τριπλόκυπρος. Δυο τρεις οκάδες βαρύς.

Όταν άρχισαν να μπαίνουν στο χειμάδι τα γίδια, άρπαξε ο αρχιπιστικός τον Γκιώσο κι άρχισε να του ζουπάη το κουλούρι, για να το ξεθηλυκώση και να του βγάλη τον κύπρο, ενώ τ' άλλα γίδια στέκονταν και κοίταζαν την καθαίρεση του αρχηγού τους από την αρχηγία του κοπαδιού κι άλλα περνούσαν μ αδιαφορία.

____Μην το ξεκυπρώνης το τραγί! του φώναξα του αρχιπιστικού άγρια και διαταχτικά, κι αυτός σεβόμενος με έπαψε να ζουπάη το κουλούρι και με ρώτησε με κάποια απορία΄΄

____Γιατί;

____Γιατί και ξεγιατί δεν ξέρω! του είπα. Να κάνης έτσ' που σου λέω!

Κι ο πατέρας, συγκινημένος κι αυτός από τη δική μου τη συγκίνηση, του είπε κι αυτός΄΄

__Καλό σου λέει το παιδί. Μην το ξεκυπρώνης το τραγί. Δεν πρέπει να το ντροπιάσωμε στα μάτια του κοπαδιού, που τό 'σερνε περήφανα τόσα χρόνια από πίσω του!

Ο γιδάρης ο πιστικός, που τον είχαμε κάμποσα χρόνια με τα γίδια μας, ακούοντας τα λόγια του πάτερα μου, έμπηξε τα κλάματα σα μωρό παιδί και ρίχτηκε απάνω στον αρχιπιστικό με την κλίτσα, λέγοντάς του με θυμό και πόνο΄΄΄

___Αφ' σ' το τραΐ και μην το ντροπιάζης έτσ' αντίχριστε, γιατί θα σε τσακίσω!

Βλέποντας κι ο Κοράκης, το γιδόσκυλο μας, τον γιδάρη να ρίχνεται απάνω στον αρχιπιστικό, του ρίχτηκε κι αυτός και τον άρπαξε από την κάπα!

___'Οξω, Κοράκη, όξω... Φώναξε ο πατέρας μου και μπήκε στη μέση να υπερασπιστή τον αρχιπιστικό κι από το γιδάρη κι από το σκυλί. Είδαν όλη εκείνη τη σκηνή τα γίδια κι έδειχναν σα να καταλάβαιναν και να αισθάνονταν τη θέση του αρχηγού τους.

Δεν είπε τίποτε του γιδάρη ο αρχιπιστικός, καταλαβαίνοντας την εσωτερική του ώθηση, που τον είχε σπρώξει εναντίον του, κι όχι έχτρα ή μίσος. Τότε ο πατέρας μου είπι του γιδάρη, για να τον ικανοποιήση΄΄

___Να φέρ' ς αύριο το πρωί τον Γκιώσο στο σπίτι με τον κύπρο του, τιμημένον... ακούς? Να φέρης κι ένα στειροπούλι για σφάξιμο... όποιο διαλέξει ο τσέλιγκάς σου...

Εκείνη τη στιγμή έρχονταν και τα πρόβατα στο μαντρί...

Ο ήλιος ήταν βασιλεμένος κι ο κατάλαμπρος αποσπερίτης άρχισε να λάμπη στον ουρανό, σα χρυσόφωτη καντήλα.

___Πάμε! μου είπε ο πατέρας μου, λέγοντας στους πιστικούς΄΄

___Καληνύχτα, παιδιά, κι όμορφα τα κοπάδια..

Και γυρίσαμε στο σπίτι.

Όλη νύχτα ονειρευόμουν τον καημένο τον Γκιώσο πώς ήθελε να τον ξεκυπρώση ο αρχιπιστικός, πώς του ρίχτηκε ο γιδάρης με την κλίτσα και πώς κόντεψε να τον ξεσκίση ο Κοράκης. Όλος ο ύπνος μου ήταν μιαν αδιάκοπη ονειροφαντασιά, που δεν κυριαρχούσε άλλος κανείς, παρά ο καθαιρεμένος τράγος από το μέγα αξίωμά του.

Το πρωί, προτού ετοιμαστούμε ακόμα για την εκκλησιά, ακούστηκε ο μεγάλος κύπρος του Γκιώσου, που ερχόταν αργά αργά, ακούοντας τον κύπρο ο πατέρας μου βγήκε στην κρεβάτα, για να ιδή τον πιστικό που έρχοταν με τον Γκιώσο και με το στειροπούλι και του είπε:

__Σφάξ΄τα και τα δυο γρήγορα και κατεβαίνω να τα γδάρω.

Η μάνα μου ακοίοντας το σφάξ τα και τα δυο... πετάχτηκε κι αυτή στην κρεβάτα κι είπε του πατέρα μου με θυμό, όπως συνήθιζε όταν έκανε εκείνος κάτι παράνομο στο σπίτι:

___ Τί ειν' αυτό, που διέταξες πάλε? Ένα σφαχτό μας φτάνει αρραβωνισιά θα κάνουμε σήμερα και διέταξες να σφαχτούν δυο τραγιά?

___ Αι στη δουλειά σου! της είπε ο πατερας μου΄΄ξέρω εγώ τι κάνω! για μεθυσμένον με πήρες πρω'ι πρωί; Το ενα ειναι για μας και τ' άλλο ειναι για το χωριο...Τον Γκιωσο,που γερασε,και του σώθηκαν τα δόντια και δε μπορεί πια το χειμωνα να φαη κλαρι και θα ψοφήση απο την πεινα, θα τον κανουμε πεντε΄΄εξι κομματια και θα τον μοιρσουμε στα φτωχοσπιτα, για να αρτυθουν κι αυτα, χρονιάρα μερα σήμερα. Νομιζεις οτι ειναι ολος ο κοσμος σαν εμας, που σφαζουμε καθε βδομαδα?

Ακούοντας η μανα μου οτι η θυσια του Γκιώσου ειχε φιλανθρωπικο σκοπο,αφοπλιστηκε και γυρισε πισω,αλλα μολις ακουσα εγω την υποχώρηση της μανας μου, πεταχτηκα στην αυλή και άρπαξα τον Γκιωσο απο το λαιμο.

__Δεν αφήνω, είπα, κανεναν να μου σφαξη τον Γκιωσο!

Εκεινη τη στιγμη μου φάνηκε ,οτι αν σφαζοταν ο Γκιωσος, θα σφαζονταν στο προσωπο του ολη η γιδοκοπη μας. Δεν μπορουσα να φανταστω τα γιδια μας χωρις τον Γκιωσο, τον περηφανο μας τον Γκιωσο, το ζηλεμενο μας τον Γκιωσο,που τον ζηλευαν ολοι οι τσελιγκαδες για το μεγαλο του ανάστημα, για τα χοντρα και μακρια του κερατα, που ηταν ως μιση οργια το καθενα και δεν του εβγαινε κανενα αλλο τραγι στο παλεμα. Θυμομουν ποσες φορες ,οταν πηγαινα στα γιδια,μεσα στο λογγο,για να διασκεδασω, τον καβαλικευα σα να ηταν φορτηγο κι εφερνα γυρα τη λογγα καβαλα και μου φαινονταν, ότι δε θα σφαζόνταν εκεινη τη στιγμη ενας τραγος, αλλά ενας ανθρωπος του σπιτιου μας, ένας συντροφος μου και με κανεναν τροπο δεν εννοούσα να μου τον σφαξουν!

Σ' αυτο απανω ειχε σφαξει το στειροπούλι ο γιδαρης, ενα τετραπαχο τραγάκι, και στεκονταν ετοιμος με το ματωμενο μαχαιρι στο χερι του να σφαξη και τον Γκιωσο, αν και δεν το επιθυμουσε να το κανη.

___Φυγε απ΄΄αυτου,παλιοπαιδο,τραβηξου! μου φωναξε ο πατερας μου ψηλα απο την κρεβατα,  αλ' εγω ειχα αγκαλιασμενο το λαιμο του Γκιωσου και φωναζα κλαμενα

__Δεν αφηνω κανενα να σφαξη τον Γιωσο μουουουου!

Αφορμή ηθελε η μανα μου να μη σφαχτή ο Γκιωσος κι αφορμή βρηκε΄΄ξαναβγηκε στην κρεβατα κι είπε του πατέρα μου σοβαρα΄΄

__ Το 'βαλες σημερα ,χρονιαρα μερα,να μου σκανιάσης το παιδι με το σφαξιμο του Γκιωσου;

Κάμφθηκε ο πατερας μου απο τα λογια της μανας μου, ίσως μαλιστα και πριν του μιληση εκεινη να'χε αποφασισει να μη σφαχτη ο Γκιωσος και του'δωκε τη χαρη λεγοντας΄΄

___Αφ'σ τον Γκιωσο ! μην τον σφαζης!...

Κι ετσι σώθηκε απο το λεπιδι ο Γκιωσος κι ολη την ημέρα έπαιζα μαζι του και τον καμάρωνα ,που χρωστουσε τη ζωη του σ'εμενα, κι αιστάνθηκα τετοια χαρα και τετοια ευχαριστηση,ωστε απο τοτε καθε φορα, που μου δινεται αφορμή στο βιο μου να χαρω για καποιο καλο που εχω κανει σ'ανθρωπους αναγκασμενους ,πεταει ο νους στο γλιτωμό του Γκιώσου μου!._

Συνήθως η λέξη συναντάται στο θηλυκό γένος:  Γκιώσα ή γκιόσα1. (λαϊκότρ.) κατσίκα με μαύρη ράχη και μαύρα πλευρά, άσπρη κοιλιά και άσπρες γραμμές στο πρόσωπο. 2. (μτφ., υβρ.) για άσχημη γυναίκα μεγάλης ηλικίας ή για γυναίκα δύστροπη. [προέρχεται από το βλάχ. ghes(ŭ) `μαύρη γίδα με καστανές ρίγες΄ -α]

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ-AUDIOBOOK: 

ΚΑΙ ΣΤΟ YOUTUBE: 

https://www.youtube.com/watch?v=SH7pnQBgAys&feature=youtu.be

Κυριακή ΙΕ΄Λουκά [Λουκ. Ιθ΄1-10][Ο Ζακχαίος] + ΒΙΝΤΕΟ Κωνσταντίνος Αθ. Οικονόμου

 

Κυριακή ΙΕ΄Λουκά [Λουκ. Ιθ΄1-10][Ο Ζακχαίος]

+ ΒΙΝΤΕΟ Κωνσταντίνος Αθ. Οικονόμου

  ΜΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ: Ο Κύριος πορεύεται προς την Ιερουσαλήμ και το επακόλουθο Πάθος και περνάει μέσα από την Ιεριχώ. Ένα ετερόκλητο πλήθος αποτελούμενο από μαθητές, προσκυνητές, περίεργους, εχθρούς και φίλους τον περιβάλλει. Η προσδοκία αυτού του λαού είναι η αναμονή γι΄ Αυτόν που θα ανέβει στο θρόνο της μεσσιανικής δόξας, για να αποκαταστήσει μία ... κοσμική βασιλεία και να τους δικαιώσει ως έθνος. Άλλοι, όπως οι Φαρισαίοι, περιμένουν την αφορμή να τον πειράξουν και να Τον μειώσουν, ενώ πολλοί από περιέργεια βρίσκονται δίπλα Του για να δουν τέρατα και σημεία. Άνθρωποι θρησκευόμενοι και μη, οπωσδήποτε όμως Ισραηλίτες, που αυτο-θεωρούνται θρησκευτικώς καθαροί και άψογοι. Μέσα στους καθαρούς ξεπροβάλει η μορφή ενός «ακαθάρτου». Είναι ο Ζακχαίος που ζει με συκοφαντίες, κλοπές, καταπίεση των άλλων. Αυτός ο δακτυλοδεικτούμενος, ανεβαίνει σε μια συκομουριά να δει τον Κύριο, γιατί ήταν κοντός. Αδιαφορεί για την κοινωνική του θέση, τους ψιθύρους, την αποδοκιμασία των λεγομένων ''δικαίων είναι'' και επιζητεί την προσοχή και το έλεος του Σωτήρα. Σηκώνει τα μάτια ο Κύριος σε αυτή την εικόνα σιωπηλής του κραυγής για σωτηρία και τον ανταμείβει λέγοντάς του: “Ζακχαίε, σπεύσε και κατέβα, γιατί σήμερα πρέπει να μείνω στον οίκο σου». Και ο Ζακχαίος, αδιαφορώντας ταπεινά για τους γογγυσμούς των γύρω φωνάζει: ''Ιδού, τα μισά των υπαρχόντων μου, Κύριε, τα δίνω στους φτωχούς, και αν κάποιον φορολόγησα κάτι παράνομα, το αποδίδω τετραπλάσια”. Και ο Κύριος ανταπαντά: “Σήμερα έγινε σωτηρία στον οίκο τούτο, καθότι και αυτός είναι γιος του Αβραάμ, γιατί ο Υιός του ανθρώπου ήρθε να ζητήσει και να σώσει το χαμένο”.

    Ο ΖΑΚΧΑΙΟΣ: Ποιος είναι αυτός ο Ζακχαίος; Ένας άνθρωπος της αγοράς, των οικονομικών υποθέσεων, ένας άνθρωπος που ζει στην διαφθορά και ίσως στην πολυτέλεια. Περιφρονεί νόμους του Θεού και ανθρώπων. Φορολογεί τους συμπατριώτες του και αδικεί. Ζει ενδεχομένως με σπατάλες απολαμβάνοντας ''ξένους ιδρώτες''. Παράλληλα, δείχνει ξένος, προσώρας, θρησκευτικών και μεταφυσικές ανησυχίες. Τα κρίνει όλα με το ζύγι και τα σταθμά. Ζει μια πώρωση εξωτερική, όμως φαινομενική όπως αποδεικνύεται. Ποια πάλη άραγε ανάμεσα στο πνεύμα του Θεού και το πνεύμα του μαμμωνά βίωνε η ψυχή του; Θα μπορούσαμε να πούμε πως η παρουσία του Χριστού στη ζωή του ήταν καταλυτικά θαυματουργική. Μια ματιά έφτανε να τα ανατρέψει όλα. Ο Ζακχαίος χωμένος, μέχρι τότε, στις υποθέσεις του, κορεσμένος από την αμαρτία, παραδομένος στις απολαύσεις που καμιά ευχαρίστηση δεν του έδιναν, κανένα κενό δεν συμπλήρωναν, είχε μέσα του όπως κάθε άνθρωπος μια ανάμνηση Θεού. Ένα ψήγμα παλιάς πίστης που δεν τον άφηνε ήσυχο. Μία δίψα που έπρεπε να κορεστεί: Η επιστροφή στην αγιότητα, στη γνησιότητα του τέκνου του Θεού, στη χαρά του Πατέρα. Ενώ ήταν «απολωλός» δεν παραδόθηκε χειροπόδαρα στην απώλεια. Έτσι, όταν άκουσε πως ο Χριστός περνούσε από κει τα έπαιξε όλα για όλα. Όλα τα έθεσε στα πόδια του Χριστού και κέρδισε αυτόν τον πολύτιμο μαργαρίτη που μνημονεύουν τα ευαγγέλια.

ΕΜΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ: Συχνά αρεσκόμαστε να βάζουμε «ταμπέλες» στον καθένα αδιαφορώντας για τις δικές μας αδυναμίες και πτώσεις. Πολλές φορές και εμείς χαρακτηρίσουμε κάποιον «πόρνο», «τοκογλύφο», «ανάλγητο», και ό,τι άλλο ''κοσμητικό'' μας έρχεται στο νου, χωρίς δικαίωμα Κριτή και χωρίς διάκριση να δούμε τις δικές μας αδυναμίες. Πόσες φορές αφορίζουμε τον αμαρτωλό από το κοινωνικό και το εκκλησιαστικό σώμα, παραθεωρώντας τη δική μας κατάσταση που μπορεί να είναι βαρύτερη. Και όμως υπάρχουν γύρω μας «άνθρωποι της αμαρτίας», δακτυλοδεικτούμενοι, περιθωριοποιημένοι, διψασμένοι παραδείσου, με τη φλόγα της μετάνοιας να τους ματώνει τη συνείδηση, ενώ κάποτε ο στιγματισμός μπορεί να τους αποκλείει τον δρόμο επιστροφής. Γιατί ίσως και εμείς, σαν το πλήθος της περικοπής, έχουμε σχηματίσει έναν ''Χριστό'' κομμένο και ραμμένο στις δικές μας προσδοκίες και άρα εχθρικά διακείμενο σε αυτούς που αποκαλούμε εχθρούς και μισητούς, ξεχνώντας ότι ο Κύριος μας προειδοποίησε πως ''τελώναι και πόρναι προάγουσιν υμάς εν τη Βασιλεία του Θεού''!.

  ΕΡΓΑ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ: Μακάριοι, λέγει ο Ψαλμός, «ων αφέθησαν αι ανομίαι, και ων επεκαλύφθησαν αι αμαρτίαι». Όποιος λοιπόν μπορεί να αισθανθεί σαν την πόρνη και τον τελώνη, μπορεί να τρέξει στο σωτήρα Χριστό. Αδύνατον, χωρίς μετάνοια να λάβει κανείς την λύση των κακών, ούτε να πετύχει τον Ψαλμός που αναφέραμε, έστω και αν είναι Προφήτης, Απόστολος ή Ευαγγελιστής. Μεταξύ των Προφητών ο ίδιος ο Δαυίδ, ο οποίος και μετά την μοιχεία παραμένει Προφήτης, με την Χάρη Εκείνου που τον συγχώρησε. Από τους Αποστόλους, ο Πέτρος και ο Παύλος, από τους οποίους ο ένας έχει «τας κλεις της βασιλείας» μετά την άρνηση, ο άλλος κατέστη Απόστολος εθνών μετά την δίωξη, μετατρέποντας τον ιουδαϊκό ζήλο σε ευαγγελικό τρόπο. Μέσα στα Ευαγγέλια γνωρίσαμε σωζόμενους τελώνες. Ο ένας, προσευχόμενος και κτυπώντας το στήθος του, μη τολμώντας να σταθεί στον ναό με τα χέρια και το βλέμμα υψωμένα, όχι μόνον δικαιώθηκε, αλλά και στεφανώθηκε, εν αντιθέσει με τον Φαρισαίο. Και ο σημερινός Ζακχαίος, τώρα πρόσεχε μη του διαφύγει απαρατήρητος, όχι κάποιος πραγματευτής αφορολόγητος, αλλά ο Μέγας έμπορος ουρανού και γης, ο οποίος είχε τον ασύλητο και ασύλληπτο θησαυρό της Βασιλείας των Ουρανών.

Ο Ζακχαίος, νόμιζε ότι θα διαφύγει της προσοχής του Παντογνώστη, όπως και η αιμορροούσα, πιστεύοντας ότι θα ''κλέψει'' τον Ιησού, ο οποίος αρέσκεται σε παρόμοιες περιπτώσεις να κλέπτεται. Ανεβαίνει λοιπόν σε δένδρο, θεραπεύοντας τα κακά που προήλθαν από τον Αδάμ. Ο ένας πλανάται από το δένδρο και απομακρύνεται από τον Θεόν κι ο άλλος σώζεται από το δένδρο, επιθυμώντας να δει τον Θεόν. Έχοντας ακούσει ότι κάνει πολλά και παράδοξα θαύματα, και ότι εκτός από τα σώματα θεραπεύει και τις ψυχές, πεθύμησε να τον δει, αυτόν ο οποίος συγχωρεί τα πάντα στους πάντες, κάνοντας τις σκέψεις: “Ποίος να είναι άραγε αυτός ο Ιησούς που καθαρίζει λεπρούς, θεραπεύει τυφλούς και συγχωρεί τις αμαρτίες; Πώς να είναι η μορφή του; Άραγε τα γνωρίζει όλα; Άραγε ανιχνεύει ως Θεός τα νοήματα της καρδίας καθενός; Πώς λοιπόν θα τα μάθω όλα αυτά; Ποίος θα μου τα διδάξει; Ποίος άλλος; Η προσωπική πείρα. Γι΄αυτό θα ανέβω στο δένδρο και ίσως μάθω αν μπορώ να σωθώ. Εάν με προσέξει μέσα σ’ αυτόν τον συνωστισμό, και ανακαλύψει και τους πόθους της ψυχής μου. Εάν προσκαλεί και τελώνες, έχω κι εγώ ελπίδα!''. Καθώς συλλογίζονταν αυτά, «ήλθεν επί τον τόπον ο Ιησούς, και αναβλέψας είδεν αυτόν και είπε προς αυτόν: Ζακχαίε, σπεύσας κατάβηθι». Έχεις ανεβεί στο δένδρον ως τελώνης, κατέβα από το δένδρον σαν φίλος Θεού. Κατέβα από το ξύλον αυτό στην γη, για να ανεβείς δια του σταυρού προς τον ουρανόν. «Σπεύσας», του λέει, «κατάβηθι’ σήμερον γαρ εν οίκω σου δει με μείναι». Τι απερίγραπτη φιλανθρωπία! Δεν θα είναι πλέον ακάθαρτος ο οίκος του τελώνη. Κάθε κακό θα φύγει από αυτόν, διότι όπου φιλοξενείται ο Ιησούς, τα πάντα αλλάζουν. Παράδεισος έγινε η οικία του τελώνη. Ό,τι στην περίπτωση του ληστή στο Σταυρό, το ίδιο και τώρα στον Ζακχαίον. «Σήμερον εν τω οίκω σου δει με μείναι», του είπε και συγχρόνως τον κατέβασε από το δέντρο και εισήλθε, κάνοντας τον οίκο του Παράδεισο πριν από τον Παράδεισο...

   ΟΙ ΑΝΤΙΡΡΗΣΙΕΣ: Καθώς όμως παρακολουθούσαν τα γενόμενα οι ντόπιοι οι άγευστοι της θείας δυνάμεως και αγαθότητος, σαν να λυπούνταν για την σωτηρία του αρχιτελώνου, εγόγγυζαν μέσα τους λέγοντες ότι «παρά αμαρτωλώ ανδρί εισήλθεν καταλύσαι». Εκείνοι οι νομίζοντες εαυτούς δίκαίους! Αυτοί που άλλοτε λένε τον Χριστόν αμαρτωλόν, και άλλοτε δίκαιον. Όταν εθεράπευσε τον εκ γενετής τυφλό, τον απεκαλέσαν αμαρτωλό, λέγοντας «δος δόξαν τω Θεώ. Ημείς γαρ οίδαμεν ότι αμαρτωλός εστίν», επειδη λύει το Σάββατο. Τώρα που ήλθε κάτω από την στέγη του τελώνου, τον νομίζουν άδικο, διότι συντρώγει με αμαρτωλούς! Μεγάλη υποκρισία! Λησμονούν πού έπρεπε να έλθη ο ιατρός; Να μη προστρέξει σ’ αυτούς που υποφέρουν; «Ου χρείαν έχουσιν οι ισχύοντες ιατρού, αλλά οι κακώς έχοντες». Πού έπρεπε να παρουσιασθή ο αμνός του Θεού; Όχι προς τους τελώνες και αμαρτωλούς, ώστε να λάβη το φορτίο τους επάνω του, να τους ελαφρύνη, και έτσι να τους καταστήση ικανούς για τα υψηλότερα;

ΛΥΤΡΩΣΗ: «Σταθείς δε Ζακχαίος είπε προς τον Κυριον. Ιδού τα ημίση των υπαρχόντων μου, Κύριε, δίδωμι τοις πτωχοίς” και ει τινος εσυκοφάντησα αποδίδωμι τετραπλούν». Τώρα που έχω δεχθή στον οίκο μου εσέ τον προστάτη των πτωχών, δεν ανέχομαι πλέον να αδικώ τους πτωχούς, δεν με κατέχει πλέον ο φόβος μήπως δεν συλλέξω χρήματα, αφού εφιλοξένησα αυτόν που χαρίζει τον πλούτον τον ακένωτον. Αφού συνάντησα στον δρόμο της ζωής μου τον Ύψιστο Θεό, που κατέβη στην γη με μορφήν ανθρώπου, για να χαρίση αμνηστεία και να σχίση το χειρόγραφον των αμαρτιών μας...

  Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΑΛΑΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΚΟΠΗ: Ας κλείσουμε όμως το σημείωμά μας αυτό με τα λόγια του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά: ''Ἐπειδὴ ὁ Ζακχαῖος κατὰ τὴ διήγησι προηγουμένως ἦταν φιλάργυρος, ὕστερα ὅμως παρουσιάσθηκε φιλόπτωχος, μᾶλλον δὲ πτωχὸς καὶ ἀκτήμων ἑκουσίως, ἀφοῦ ἄλλα τὰ ἔδωσε καὶ ἄλλα τὰ ἀνταπέδωσε, τώρα ἐμεῖς θὰ ἐπαινέσωμε τὴν ἀρετὴ ἢ θὰ γίνωμε κατήγοροι τῆς κακίας; Ἡ φιλαργυρία εἶναι αἰτία ὅλων τῶν κακῶν αἰσχροκέρδειας, σφικτοχεριᾶς, γλισχρότητος, ἀστοργίας, ἀπιστίας, μισανθρωπίας, ἁρπαγῆς, ἀδικίας, πλεονεξίας, τόκου, δόλου, ψεύδους, καὶ ὅλων τῶν ὁμοίων μὲ αὐτά. Ἐξ αἰτίας τῆς φιλαργυρίας γίνονται ἱεροσυλίες, λωποδυσίες καὶ κάθε εἶδος κλοπῆς• ἐξ αἰτίας τῆς φιλαργυρίας δὲν ὑπάρχουν μόνο στοὺς δρόμους καὶ στὴν ξηρὰ καὶ στὰ πελάγη ἅρπαγες καὶ λησταὶ καὶ πειραταί, ἀλλὰ καὶ μέσα στὴν πόλι ἄδικα σταθμὰ καὶ ζύγια καὶ διπλὰ μέτρα καὶ περίεργη κουρὰ καὶ παραχάραξις νομισμάτων, ὑπέρβασις ὁρίων, πονηροὶ ἀνταγωνισμοὶ γειτόνων. Αὐτὴ φέρει ἔθνη ἐναντίον ἐθνῶν καὶ διαλύει δυνατὲς φιλίες καὶ μερικὲς φορὲς διασπᾶ τὴ συγγένεια• ἐξ αἰτίας αὐτῆς προδίδει κανεὶς καὶ τὴν πατρίδα, ἄλλος στρατόπεδο ὁμόφυλο, ἄδικος δικαστὴς τὸ νόμο καὶ μάρτυς τὴν ἀλήθεια, καὶ πρὶν ἀπὸ ὅλα ὁ καθένας τὴν ψυχή του. Ἔτσι κατὰ τὸν θεῖο ἀπόστολο, «ἡ φιλαργυρία εἶναι μητέρα καὶ ρίζα ὅλων τῶν κακῶν» ... Ἀλλὰ προσέξετε μὲ σύνεσι τὴ φωνὴ τοῦ ἀποστόλου• διότι δὲν εἶπε ὅσοι πλουτοῦν ἀποπλανήθηκαν ἀπὸ τὴν πίστι, ἀλλὰ ὅσοι ὀρέγονται τὸν πλοῦτο, ὅπως καὶ ἀλλοῦ λέγει ὅτι «ὅσοι ἐπιθυμοῦν νὰ πλουτήσουν πέφτουν σὲ πειρασμοὺς καὶ παγίδες τοῦ Διαβόλου». Νὰ μὴ εἰπῆτε λοιπόν, πτωχοὶ εἴμαστε οἱ περισσότεροι ἐδῶ• τί ὁμιλεῖς κατὰ τῆς φιλαργυρίας πρὸς ἀνθρώπους πού δὲν ἔχομε σχεδὸν χρήματα; Τὸ πράττω διότι ἔχομε τὴ νόσο διὰ τῆς ἐπιθυμίας στὴν ψυχὴ καὶ χρειαζόμαστε γι’ αὐτὴν θεραπεία.... Ἂν δὲ εἶναι κανεὶς πλούσιος, ἂς ἀκούη μὲν ὅτι δύσκολα θὰ εἰσέλθη πλούσιος στὴ βασιλεία τῶν οὐρανῶν, ἀλλὰ ἂς γνωρίζη ἐπίσης ὅτι καὶ ὁ Ἀβραὰμ ἦταν πλούσιος, καὶ ὅμως ἐσώθηκε (διότι ἦταν φιλόξενος καὶ φιλόπτωχος, ἀλλ’ ὄχι φιλάργυρος) καὶ ὁ Ἰὼβ πού ἐδοκιμάσθηκε διὰ πλούτου καὶ πτωχείας, ὅταν ἦταν πλούσιος λέγει γιὰ τὸν ἑαυτό του, «δὲν ἐθεώρησα τὸ χρυσάφι δύναμί μου καὶ δὲν εὐφράνθηκα γιὰ τὸν πολὺ πλοῦτο πού ἀπέκτησα».... Ἑπομένως ὁ ἔρως πρὸς τὸν πλοῦτο εἶναι κακό, πού ἂν δὲν προσέχη, καὶ ὁ πτωχὸς καὶ ὁ πλούσιος τὸν παθαίνει ματαίως.

  ... Ἀλλὰ ἐμεῖς, ἀδελφοί, ἂς πλουτήσωμε σὲ ἀγαθὰ ἔργα• ἂς γεμίσωμε μὲ ὅσα ἔχομε τὰ στομάχια τῶν πτωχῶν, ὥστε ν’ ἀξιωθοῦμε τὴν ἐπηγγελμένη φωνὴ καὶ εὐλογία καὶ νὰ κληρονομήσουμε τὴν οὐράνια βασιλεία. Καὶ εἴθε ὅλοι μας νὰ τὴν ἀποκτήσωμε μὲ τὴν χάρι καὶ φιλανθρωπία τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ ... Γένοιτο''.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: 1. Γρηγορίου Παλαμά έργα, τόμος 11, Πατερικαί εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς», Θεσ/νίκη 1986) [10-13] 2. Αγίου Αμφιλοχίου, Ικονίου, εις τον Ζακχαίον ΒΕΠΕΣ τόμ. 71

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

ΚΑΙ ΣΤΟ YOUTUBE: 

https://www.youtube.com/watch?v=gmc0UYlIa9g&list=PLH04F-N8L60ERWRW6EYt8_mxWcSWmEjl8

Ο Όσιος Διονύσιος ο εν Ολύμπω (23/1) +ΒΙΝΤΕΟ του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου

 

Ο Όσιος Διονύσιος ο εν Ολύμπω (23/1) +ΒΙΝΤΕΟ 

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου

   Ο Όσιος γεννήθηκε πριν το 1500 στο χωριό Σκλάταινα (Δρακότρυπα) της Καρδίτσας. Οι φτωχοί, ευσεβείς γονείς του, Νικόλαος και Θεοδώρα, του έδωσαν το όνομα Δημήτριος. Μετά το θάνατο των γονέων του, σε ηλικία 18 ετών, εκάρη μοναχός στην Ι. Μ. Μεγάλου Μετεώρου με το όνομα Δανιήλ. Αναζητώντας περισσότερη ησυχία μετέβη στην Ι. Μ. Καρακάλλου, όπου ως μεγαλόσχημος ιερομόναχος, πήρε το όνομα Διονύσιος, εγκαταβιώνοντας για μια δεκαετία εκεί. Ζώντας με αυστηρή άσκηση και νηστεία που θύμιζε άγγελο, επιβλήθηκε με τα χαρίσματά του σε όλους τους πατέρες του Αγίου Όρους και εξελέγη ηγούμενος της βουλγαρικής τότε Μονής Φιλοθέου. Όμως εξαιτίας των πλειοψηφούντων στη Μονή Βουλγάρων, που αντιδρούσαν στην παρουσία του, εγκατέλειψε την αγιορείτικη πολιτεία και λίγο μετά το 1520 εγκαταστάθηκε στην περιοχή της Βέροιας όπου ανακαίνισε εκ βάθρων την Ι. Μ. Τιμίου Προδρόμου, καθιστώντας την πνευματικό φάρο για όλη την κεντρική και δυτική Μακεδονία. Η παράδοση θέλει τους Βελβεντινούς να επισκέπτονται με τα ζώα το Μοναστήρι του Προδρόμου Βέροιας, να λειτουργούνται και να κοινωνούν σ’ αυτό. Αλλά και αργότερα, όταν ο Άγιος θα πάει στον Όλυμπο, οι Βελβεντινοί θα τον ακολουθήσουν και θα επισκέπτονται με τα πόδια και με τα ζώα τους, το Μοναστήρι στον Όλυμπο, για να ζητήσουν τη βοήθεια του Αγίου. Στη Μακεδονία ο Άγιος γνωρίστηκε με έναν άλλο μεγάλο ασκητή, τον Άγιο Νικάνορα, στο Μοναστήρι της Ζάβορδας. Καθώς τα χρόνια περνούσαν, ο κόσμος, θαυμάζοντας την ισάγγελη πολιτεία του Οσίου, συνέρρεε όλο και πιο πολύς, ενώ η τοπική εκκλησία ζήτησε απ΄ το Διονύσιο να αναλάβει τη θέση του επισκόπου που τότε είχε χηρέψει. Ο Διονύσιος, επειδή ήθελε να αποφύγει την εκλογή του από ταπείνωση, αναχώρησε και πάλι. Εγκαταστάθηκε σε ένα σπήλαιο του Ολύμπου, που σώζεται ως τις μέρες μας, ζώντας το γνωστό του ασκητικό βίο. Από εκεί, διωγμένος από κάποιους ντόπιους, μετέβη προσωρινά στην περιοχή του Β. Πηλίου, όπου έκτισε την Ι. Μ. Αγίας Τριάδος Σουρβιάς, μετά από θαυματουργή υπόδειξη του Θεού, το 1542. Το 1545 επέστρεψε στον Όλυμπο, διότι λόγω της παντελούς ανυδρίας που έπληξε τον τόπο των διωκτών του, δέχτηκε την πρόσκληση του διώκτη του Αγά Σάκου. Τη φορά αυτή έκτισε μια Μονή στο όνομα της Αγίας Τριάδος και πάλι. Εκεί συγκεντρώθηκαν σε λίγους μήνες λόγω της φήμης του Οσίου πολλοί μοναχοί. Ωστόσο ο ίδιος χρησιμοποιούσε ακόμα για προσευχή και ησυχία τα σπήλαια που υπήρχαν γύρω από το Μοναστήρι και που τα είχε μετατρέψει σε ναΐσκους. Εκεί έμεινε τον περισσότερο χρόνο, ζώντας μέσα στο γνόφο της νοεράς προσευχής. 

Το σπήλαιο-ασκηταριό του Αγίου

Πολλές φορές καθώς ερχόταν από αυτές τις σπηλιές στο Μοναστήρι τον έβλεπαν να λάμπει ολόκληρος, λουσμένος στο αναστάσιμο θείο φως. Ο Διονύσιος περιόδευε συχνά στα χωριά κηρύττοντας και στηρίζοντας τους υπόδουλους συμπατριώτες του. Πολλά θαύματα έκανε ο Άγιος στο Πήλιο, τη Βέροια, τη Ραψάνη, κ. α. Εκοιμήθη εν Κυρίω την 23η Ιανουαρίου, λίγο μετά το 1550. Η γενέτειρα του Διονυσίου Δρακότρυπα, πανηγυρίζει τη μνήμη του οσίου της τέκνου την τελευταία Κυριακή του Ιουλίου. Η κάρα του Οσίου βρίσκεται αποθησαυρισμένη στην Ι. Μ. Αγίου Διονυσίου του Ολύμπου (νέα Μονή) στο Λιτόχωρο.

Ο Άγιος Διονύσιος ήταν μια χαρισματούχα και πολυτάλαντη προσωπικότητα. Συνδύαζε την ασκητικότητα που θύμιζε τον Ιωάννη Πρόδρομο με τον αποστολικό ζήλο που θύμιζε Απόστολο Παύλο και την κοινωνική δράση. Ακόμη στο πρόσωπό του συνυπήρχαν ο αναχωρητισμός του ησυχαστή και το διοικητικό χάρισμα του ηγέτη, οι μυστικές αναβάσεις του νοός του με τους αιματηρούς αγώνες της πράξης. Ο οσιακός βίος του καθώς και τα αναρίθμητα θαύματά του συνετέλεσαν ώστε να καταξιωθεί σαν άγιος στη συνείδηση του πληρώματος της Εκκλησίας και να καταστεί μορφή της Ορθοδοξίας στη Μακεδονία, καύχημα και προστάτης της Πιερίας και του Βελβεντού Κοζάνης και δάσκαλος μοναζόντων και λαού.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΜΕ ΤΟ ΒΙΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ: 

Απολυτίκιο: “Του Ολύμπου οικήτωρ Πιερίας αγλάισμα, και της επωνύμου Μονής σου ιερὸν περιτείχισμα, εδείχθης Διονύσιε σοφέ, βιώσας ώσπερ Άγγελος εν γη, και παρέχεις την ταχεῖαν σου αρωγήν, τοις ευλαβώς κραυγάζουσιν δόξα τω δεδωκότι σοι ισχύν, δόξα τω σε θαυμαστώσαντι, δόξα τω ενεργούντι διὰ σου πάσιν ιάματα.”

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΩΝΥΜΗ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΕΔΩ: 

https://www.youtube.com/watch?v=TNRa9glCzR4

Ο Χάρων, από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο

 

Ο Χάρων

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, 

Gustave Doré σχέδιο στο έργο: Dante Alighierι: Inferno Plate_9 (Canto III Charon)

ΓΕΝΙΚΑ-ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ: Σύμφωνα με την Ελληνική Μυθολογία, ο Χάρων ή Χάρος [στη Νεοελληνική], ήταν ο πορθμέας [περαματάρης] του Άδη στον Κάτω Κόσμο. Αντιστοίχως στην Ετρουσκική Μυθολογία¹ το πρόσωπο αυτό ονομαζόταν Charun. Ήταν γιος του Ερέβους και της Νυκτός. Παριστανόταν σαν ένας ιδιότροπος, σκελετωμένος γέροντας ή ως φτερωτός δαίμονας με ένα διπλό σφυρί. Αντιθέτως ο πάντα ειρωνικός Λουκιανός τον παρουσιάζει, επηρεαζόμενος και από τον κωμικό Μένανδρο, σαν κωμική φιγούρα. Το όνομα Χάρων πιθανότατα προέρχεται από το επίθετο "χάρων", που αποτελεί ποιητικό τύπο του αρχαίου χαροπός/-ωπός προερχόμενο από το ρήμα χαίρω. Εφόσον ο Χάρων ήταν μια χθόνια θεότητα, η συσχέτιση του ονόματός του με το ρήμα χαίρω οφείλεται σε ευφημισμό².

ΤΟ ΔΥΣΑΡΕΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ: Ο Χάρων μετέφερε με τη βάρκα του τους πρόσφατα αποθανόντες είτε από τη μια όχθη του ποταμού Αχέροντα στην άλλη, είτε διαπερνώντας την Αχερουσία λίμνη, όπου σύμφωνα με τη μυθολογία βρισκόταν το σκοτεινό σπήλαιο της εισόδου του Άδη. Οι νεκροί έπρεπε οπωσδήποτε να πληρώσουν στον Χάροντα έναν οβολό για τα ναύλα. Γι' αυτό στην αρχαία Ελλάδα τοποθετούσαν πάντα έναν οβολό κάτω από τη γλώσσα των νεκρών σωμάτων πριν τα ενταφιάσουν, για να έχει να πληρώσει ο νεκρός το αντίτιμο του “ταξιδιού” του στον Χάροντα. Όσοι δεν είχαν να πληρώσουν ήταν καταδικασμένοι να περιπλανιούνται στις όχθες του Αχέροντα για εκατό χρόνια.

Ο ΧΑΡΩΝ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ: Σε πολλά έργα αρχαίων συγγραφέων αναφερόταν ότι μετέφερε τις ψυχές αντίπερα στον ποταμό της Στυγός και όχι στον Αχέροντα. Αυτό ισχυρίζεται και ο Βιργίλιος στην Αινειάδα του³. Ωστόσο, στις περισσότερες πηγές, συμπεριλαμβανομένου και του νεότερου Παυσανία⁴ έως ακόμη κι του Δάντη [Θεία κωμωδία: Κόλαση], ποταμός παραμένει ο Αχέροντας. Στο έργο του ελληνιστή, συριακής καταγωγής, Λουκιανού, Νεκρικοί Διάλογοι, ένας κυνικός φιλόσοφος, ο Μένιππος, αναφέρεται ως ο μόνος που, δήθεν, διέσχισε ποτέ τον Αχέροντα χωρίς να πληρώσει τον οβολό στο Χάρο, αφού δεν είχε⁵. Στο διάλογο αυτόν εμφανίζεται για πρώτη φορά και η ρήση "ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος⁶", δηλαδή δε μπορείς να πάρεις από αυτόν που δεν έχει, η οποία έμεινε παροιμιώδης.

   ΣΤΗΝ ΑΙΝΕΙΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΙΑ ΚΩΜΩΔΙΑ: Σύμφωνα με το 6ο βιβλίο της Αινειάδας του Βιργιλίου, η Σίβυλλα από την Κύμη, οδηγεί τον Αινεία στον λεγόμενο χρυσό κλώνο που είναι απαραίτητος για να διασχίσει το ποτάμι ενόσω είναι ακόμη ζωντανός και να επιστρέψει στον κόσμο, αποφεύγοντας τον μυθικό μας “περαματάρη”. Ο Δάντης εμφανίζει τον Χάροντα σύμφωνα με τα κλασικά ελληνικά μυθικά πρότυπα. Είναι ο πρώτος χαρακτήρας που κατονομάζεται από όσους συναντά ο Δάντης στην Κόλαση, στο τρίτο Άσμα της "Κόλασης". Εκεί και πάλι ο Χαροντας πληρώνεται έναν οβολό για να κάνει το μακάβριο έργο του.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Λουκιανός, Σάτιρα θανάτου και Κάτω Κόσμου, μτφρ. Δ. Χρηστίδης, εκδ. Ζήτρος.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Άλλωστε οι πρόγονοι των Ετρούσκων περιλαμβάνονται ανάμεσα στα φύλα των Προελλήνων που κατοικούσαν, πριν την μετοίκησή τους στη γειτονική Κεντρική Ιταλία σε διάφορα ελληνικά νησιά [Λήμνος, κ.α.].

2. Αναλόγως, ο μεγάλος εξερευνητής και θαλασσοπόρος Μαγγελάνος, ονόμασε τον ταραγμένο ωκεανό που πρωτοαντίκρυσε “Ειρηνικό”!

3. Βιργίλιος, Αινειάδα, 6, 369.

4. Παυσανίας 10. 28.

5Ανάλογο περιστατικό έχουμε και με τον Σίσυφο, που εξαπάτησε έτσι τον Χάροντα

6. Λουκιανός, Νεκρικοί Διάλογοι, [2] 22 [Χάρωνος και Μενίππου].

Ο αστερισμός Περσεύς + ΒΙΝΤΕΟ του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα

 

Ο αστερισμός Περσεύς + ΒΙΝΤΕΟ

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα

   

ΓΕΝΙΚΑ: Ο Περσεύς [Perseus, συντ.: Per] είναι ένας από τους 88 επίσημους αστερισμούς που θέσπισε η Δ. Αστρονομική Ένωση. Συνορεύει με τους αστερισμούς Καμηλοπάρδαλη, Κασσιόπη, Ανδρομέδα, Τρίγωνον, Κριό, Ταύρο και Ηνίοχο. Βρίσκεται ολόκληρος στο βόρειο ημισφαίριο της ουράνιας σφαίρας. Είναι ορατός σε γεωγραφικά πλάτη μεταξύ 90° Βόρεια έως 31° Νότια. Κι ενώ είναι αμφιφανής στην Ελλάδα, είναι εντούτοις ορατός ολόκληρος, τις χειμωνιάτικες νύχτες. Η έκτασή του είναι 615,0 τετ. μοίρες [24ος σε έκταση αστερισμός].

   

Οι πλειάδες κι ο αστερισμός του Περσέως

   ΙΣΤΟΡΙΚΑ: Ο Περσέας ήταν ο μυθικός ήρωας που έσωσε την Ανδρομέδα.     Παριστάνεται ως νέος, φορώντας φτερωτά σανδάλια, να κρατά στο αριστερό του χέρι το Γοργόνειο, την κεφαλή δηλαδή της Μέδουσας και στο δεξί την άρπα, δώρο του Ερμή. Ο Άρατος περιγράφει τον Περσέα να «σηκώνει σκόνη στον ουρανό», από το γεγονός ότι τα πόδια του εμφανίζονται να ακουμπούν πάνω στον Γαλαξία, καθώς τρέχει να σώσει την Ανδρομέδα. Τον χαρακτηρίζει ακόμα περιμήκητο, πολύ ψηλό, κι αυτό γιατί έχει μήκος 28 μοίρες. Οι Ρωμαίοι ποιητές τον ονόμαζαν Pinnipes και Profugus (Ιπτάμενο), από τα σανδάλια που τον έκαναν να πετάει. Οι ονομασίες Bershawish, Fersaus, ακόμα και Siaush, προέρχονται από την απόδοση του ελληνικού ονόματος στην αραβική γλώσσα, αφού αυτοί δεν έχουν το γράμμα «Π». Συνήθως όμως ονόμαζαν τον Περσέα Hamil Ra's al Ghul, «ο Φέρων την Κεφαλή του Δαίμονος», φράση που έγινε το όνομα Almirazgual στους Άραβες της Ανδαλουσίας. Τα ονόματα Celeub, ή Chelub του Bayer προέρχονται πιθανώς από το αραβικό Kullab, το όπλο του ήρωα. Οι Ινδοί υιοθέτησαν την ελληνική ονομασία ως Parasiea. Οι αστρολόγοι της Αρχαιότητας ονόμαζαν τον αστερισμό Κακοδαίμονα, κυρίως δε τον αστέρα Αλγκόλ. Νεότεροι χριστιανοί διανοητές έλεγαν ότι ο Περσεύς αντιπροσώπευε τον Δαβίδ με την κεφαλή του Γολιάθ, ενώ άλλοι τον παρομοίασαν με τον Απόστολο Παύλο, το ξίφος που του αφαίρεσε τη ζωή και το βιβλίο του.

ΦΩΤΕΙΝΟΤΕΡΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ: Ο αστερισμός περιλαμβάνει 158 ορατούς αστέρες [≤ 6,5]. Ο α Περσέως είναι και ο φωτεινότερος με φαινόμενο μέγεθος 1,79, είναι δε γνωστός με το όνομα Mirfak. Ο β Περσέως, γνωστός, εδώ και αιώνες, μεταβλητός δι' εκλείψεων αστέρας, έχει το ιδιαίτερο όνομα Algol. Και ο γ είναι μεταβλητός [φ.μ. 2,93] διπλός αστέρας. Ο ζ [φ.μ. 2,85] είναι κυανός υπεργίγαντας. Ο ε είναι διπλός με φ.μ. 2,89. Οι αστέρες δ, η, θ, ι, κ, λ, μ, ν και ξ έχουν αντίστοιχα φαινόμενο μέγεθος: 3,01, 3,76, 4,12, 4,05, 3,80, 4,29, 4,14, 3,77 και 4,04. Ο ο Περσέως ονομάζεται Atik. Ο ρ είναι μεταβλητός, ενώ ο φ [φ.μ.4,07], είναι ένας ταχέως περιστρεφόμενος αστέρας μεγάλης μάζας, περιβαλλόμενος από δίσκο αερίου, με συνοδό αστέρα σε απόσταση 1,1 αστρονομικής μονάδας [AU]. Σήμερα ο συνοδός έχει μάζα 1 ηλιακή ή 9 φορές μικρότερη από τον κύριο αστέρα, αλλά πριν από 10 εκατομμύρια έτη είχε τη μεγαλύτερη μάζα.

Μικρός Αλτήρας, ή “Little Dumbbell Nebula"

  ΑΛΛΑ ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΑ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ: Επειδή τέμνεται (στο βορειοανατολικό τμήμα του) από τον γαλαξιακό ισημερινό, ο Περσεύς είναι πλούσιος σε σώματα που ανήκουν στο δικό μας Γαλαξία. Τέτοια σώματα είναι: Ο μεγάλου μεγέθους κυανόλευκος αστέρας BD+31°643, που περιβάλλεται από περιαστρικό δίσκο σκόνης διαμέτρου 2 τρισεκατομμυρίων χιλιομέτρων! Η απόστασή του από τη Γη υπολογίζεται σε 1.100 έτη φωτός. Ο αστέρας HD 29587, που αποτελεί διπλό σύστημα με φαιό νάνο. Ο φαιός νάνος έχει μάζα 40 φορές τη μάζα του Δία. Υπάρχει ακόμη το ανοικτό σμήνος αστέρων M34 [φ.μ. 5,2] που διαθέτει έως 80 αστέρες, ενώ απέχει από τη Γη 1.400 έτη φωτός. Τα ονομαζόμενα αρχικώς h και χ Περσέως σώματα, αποδείχθηκε ότι είναι δύο εφαπτόμενα ανοικτά σμήνη [NGC 869, NGC 884] γνωστά και ως Double Cluster, δηλαδή Διπλό Σμήνος. Δύο άλλα ανοικτά αστρικά σμήνη στον Περσέα τα NGC 1528 και NGC1545, απέχουν 2.600 ε.φ. από τη Γη. Στον Περσέα υπάρχει και το πλανητικό νεφέλωμα Μ76 [Μικρός Αλτήρας, ή “Little Dumbbell Nebula"]. Το νεφέλωμα NGC 1499 [γνωστό ως «Νεφέλωμα Καλιφόρνια» από την ομοιότητα του σχήματός του με την ομώνυμη αμερικανική πολιτεία], έχει διαστάσεις περίπου 100 επί 20 έτη φωτός και απέχει περίπου 2.000 ε.φ. από τη Γη). Από τα εξωγαλαξιακά σώματα του Περσέα ξεχωρίζει το πυκνό γαλαξιακό “Σμήνος Περσέως Ι» με περισσότερους από 2.000 γαλαξίες(!!) σε απόσταση 250 ως 320 εκατομμύρια έτη φωτός από εμάς.

  ΠΕΡΣΕΙΔΕΣ: Οι Περσείδες είναι βροχή διαττόντων ή πεφταστέρια όπως τα λέει ο λαός. Στην πραγματικότητα δεν είναι αστέρια που «πέφτουν». Πρόκειται για μικρά κομμάτια (μέχρι και σε μορφή σκόνης) τα οποία είναι απομεινάρια του κομήτη Σουίφτ-Τάτλ και όταν εισέρχονται στην ατμόσφαιρα της Γης με τεράστιες ταχύτητες καίγονται εξαιτίας της τριβής με την ατμόσφαιρα μέσα σε δευτερόλεπτα. Όποια από αυτά είναι αρκετά μεγάλα ώστε να φτάσουν στην επιφάνεια της Γης ονομάζονται μετεωρίτες, ενώ όσα είναι τόσο λαμπρά που φαίνονται να σχίζουν τον ουρανό ονομάζονται βολίδες. Συνήθως στο μέγιστο της βροχής πέφτει ένα μετέωρο το λεπτό. Ονομάζονται Περσείδες, επειδή το ακτινοβόλο σημείο τους προβάλλεται στον αστερισμό του Περσέα. Φαίνεται δηλαδή σαν να έρχονται από την κατεύθυνση αυτή. Το μεγαλύτερο μέρος του υλικού αυτού από τον κομήτη Σουίφτ-Τάτλ περιπλανάται στον διαπλανητικό χώρο εδώ και χίλια περίπου χρόνια αφότου εγκατέλειψε τον κομήτη. Αναφέρονται παρατηρήσεις των Περσείδων εδώ και πολλούς αιώνες, με αρχαιότερη αναφερόμενη από την Άπω Ανατολή. Μία λαϊκή ονομασία της βροχής αυτής σε Ρωμαιοκαθολικές χώρες είναι “Δάκρυα του Α. Λαυρεντίου”, καθώς στις 10 Αυγούστου τιμάται η μνήμη του μαρτυρίου του. Η αρχή της βροχής είναι ορατή από τα μέσα Ιουλίου κάθε χρόνο, με κορύφωση μεταξύ 9 και 14 Αυγούστου, όταν ο ρυθμός φθάνει τα 60 και πλέον μετέωρα ανά ώρα. Εξαιτίας της τροχιάς του κομήτη, οι Περσείδες παρατηρούνται κυρίως να διασχίζουν το Βόρειο Ημισφαίριο της ουράνιας σφαίρας. Καθώς συμβαίνει με όλους τους διάττοντες αστέρες, ο ρυθμός τους μεγιστοποιείται κατά το χρονικό διάστημα αμέσως πριν την αυγή.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

https://www.youtube.com/watch?v=8JWh9NjDW28&list=PLYzv9oZRBagZaXu5VjojyEMLNniRBXtrQ&index=16

Κυριακή ΙΒ΄Λουκά. Των δέκα λεπρών [Λουκ. Ιζ΄ 12 – 19] +ΒΙΝΤΕΟ από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο

 

Η ευγνωμοσύνη! Κυριακή ΙΒ΄Λουκά. Των δέκα λεπρών

[Λουκ. Ιζ΄ 12 – 19] +ΒΙΝΤΕΟ

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο 

    ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ: Κάθε μέρα, κάθε στιγμὴ, ο Χριστὸς μας εγγίζει περνώντας δίπλα μας μήπως δει και ακούσει αν κάποιος Τoν αναζητεί. Άλλωστε, ένα πράγμα Τον ξεκουράζει, να παίρνει πάνω του τα βάρη των ανθρώπων, μία χαρὰ έχει, να δίνει χαρά. Και εμείς, σαν παιδιὰ του Θεού, γνωρίζουμε πως όταν σπεύδει να μας ακούσει ή όταν μακροθυμώντας φαίνεται σαν να μην ακούει, με όλα τούτα κατεργάζεται τη σωτηρία μας. Στο σημερινό ευαγγελικό ανάγνωσμα ο Χριστός ευεργετεί θεραπεύοντας μια ομάδα δέκα ανθρώπων, που η κοινωνία είχε περιθωριοποιήσει λόγω της λέπρας. Το θαύμα της θεραπείας των δέκα λεπρών έγινε, γιατί οι άνθρωποι εκείνοι, αποκλεισμένοι από κάθε ανθρώπινη βοήθεια και συμπαράσταση, εναπόθεσαν όλες τις ελπίδες στον Κύριο. «Ιησού επιστάτα, ελέησον ημάς», φωνάζουν. Ο Κύριος, φιλεύσπλαχνος και ελεήμων, ανταποκρίνεται στις παρακλήσεις τους και τους θεραπεύει επανεντάσσοντάς τους στην κοινωνία, στέλνοντάς τους σε εκείνους που, κατά το Νόμο, επιβεβαίωναν την αποκατάσταση της συγκεκριμένης αρρώστιας, στους ιερείς.

ΤΟ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ ΠΟΥ ΕΝΩΝΕΙ: Ο ένας από τους λεπρούς, αυτός που τελικά έδειξε και την ευγνωμοσύνη του, ήταν Σαμαρείτης. Οι Σαμαρείτες θεωρούνταν από τους Ιουδαίους ακάθαρτοι και αιρετικοί. Κι’ όμως οι δέκα αυτοί άνθρωποι είναι μαζί όταν συναντάνε το Χριστό παρά τις διαφορές τους. Τους ενώνει η αρρώστια και η κοινωνική απόρριψη! Η λέπρα ήταν για τους Εβραίους σημάδι αμαρτίας και τιμωρίας και ο λεπρός απόβλητος, μέχρι να θεραπευθεί. Γι’ αυτό και όταν αντιλαμβάνονται το Χριστό, στέκονται «πόρρωθεν», εκεί που τους είχε θέσει η “καθαρή” κοινωνία. Κι ενώ η λέπρα συνέδεε αυτούς τους δέκα άνδρες, η πίστη τους φέρνει ακόμη πιο κοντά. Μια πίστη που ενισχύθηκε απ’ όσα είχαν ακούσει για το Χριστό και τροφοδότησε την ελπίδα να επιστρέψουν υγιείς στις οικογενειές τους.

ΝΟΜΟΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΗ: Τους θεραπεύει όμως μ’ ένα περίεργο τρόπο. Τους στέλνει στους ιερείς του Ισραήλ που ήταν αρμόδιοι για να βεβαιώσουν τον καθαρισμό τους. Με τη μικρή αυτή υπακοή, τους ζητάει να κάνουν πράξη την πίστη που φανέρωσαν. Συγχρόνως στέλνει κι’ ένα διττό μήνυμα στο ιερατείο: ότι ο Ίδιος σέβεται το μωσαϊκό νόμο και ότι ο νόμος δεν έχει μπορεί να σώσει! Κι αυτό γιατί ο νόμος έχει μέσα του τη δουλεία στην αμαρτία, ενώ η σώζουσα πίστη, ανοίγει δρόμο για την ελευθερία και τη μετάνοια. Αυτή η πίστη επιτρέπει τη δράση της θαυματουργικής ενέργειας του Θεού. Οι δέκα υπακούουν στην εντολή του Ιησού και η πίστη τους φέρνει την ανάλογη καρποφορία. Όπως πηγαίνουν προς τους ιερείς, καθαρίζονται! Εκείνο που μας εντυπωσιάζει είναι η ευκολία με την οποία οι εννέα, καθαροί πια από τη λέπρα, λησμόνησαν Εκείνον που τους ευεργέτησε, επικαλούμενοι ίσως διατάξεις περί καθαρμών και δεν επιστρέφουν να Τον ευχαριστήσουν. Αδημονώντας, ίσως, για την επίσημη αναγνώριση από το ιερατείο, απορρίπτουν Αυτόν που δεν τους απέκλεισε από την αγάπη του και τους θεράπευσε. Βέβαια θα συνειδητοποίησαν ακόμη ότι ο Χριστός δεν ήταν αγαπητός στο κατεστημένο της εποχής, το οποίο δεν ήθελαν να δυσαρεστήσουν. Ακόμη, οι ρόλοι τώρα αντιστράφηκαν. Οι εννέα, χθεσινά θύματα του νόμου, τώρα αναπαράγουν τη συμπεριφορά του θύτη. Αυτοί που υφίσταντο διωγμούς και αποκλεισμό, με τη σειρά τους αρνούνται να παραδεχθούν, ότι στο παρελθόν υπήρξαν οι ίδιοι περιφρονημένοι και ασθενείς. Έτσι εξηγείται γιατί τόσο γρήγορα ξεχνούν τι έκανε γι’ αυτούς ο Θεός, και πόσο φέρονται σκληρά σ΄ εκείνους που χαρακτηρίζονται περιθωριακοί. Ανήκουν τώρα κι’ αυτοί στους «καθώς πρέπει» και τους «καθαρούς»! Καὶ ξαναμπαίνουν στους ίδιους κύκλους ψευτιάς και αλαζονείας, λησμονώντας την πηγή της ζωής, τον Κύριο. Συνεπώς οι εννέα δείχνουν να μη διδάχθηκαν τίποτε. Αισθάνονται ταπεινωτικά να επιστρέψουν εκεί απ’ όπου ξεκίνησαν, μειωτικά να παραδεχθούν ότι ήταν άρρωστοι και ότι θεραπεύθηκαν με τη δύναμη του Θεού. Κι’ αντί να φανούν μεγαλόψυχα ευγνώμονες, κατάντησαν μικρόψυχα αχάριστοι. Αρνήθηκαν να γευθούν το μυστήριο της ανθρώπινης ευχαριστίας και τη χαρά της θαυματουργικής αποκατάστασης.

ΚΙ Ο ΣΑΜΑΡΕΙΤΗΣ: Ένας όμως απ’ αυτούς επιστρέφει για να τον ευχαριστήσει. Δεν πάει στους δικούς του ιερείς, ξανάρχεται στον Ιησού, ενώ τον χωρίζουν εθνικές και θρησκευτικές διαφορές. Επιστρέφει ευγνωμονών με πίστη ανιδιοτελή, έμπλεη αγάπης. Μπορεί η κοινωνία να του στέρησε πολλά αποκλείοντας τον από τη φυσιολογική ανθρώπινη ζωή, μα δεν έχασε την ανθρωπιά του, τη δυνατότητα να δημιουργεί δεσμούς, να ξεπερνάει φόβο και ανάγκη. Έτσι ξεπερνάει εγωισμούς και ντροπές, βάζει σε δεύτερη μοίρα την «αξιοπρέπεια του» και τη γνώμη των άλλων για το πρόσωπο του. Ήταν, δις αποκλεισμένος από τους συνανθρώπους του, και για την καταγωγή του και για το κατάντημα του. Γίνεται δύο φορές αποκαταστημένος: και ως προς την υγεία του και ως προς τη νέα σωτηριώδη σχέση του με τον Κύριο. Κι’ εδώ έγκειται η μέγιστη θεραπεία που προσφέρει ο Χριστός. Την αποκατάσταση των σχέσεων μας με το Θεό. Όμως, δεν φτάνει να αφαιρέσει ο Χριστός την ασθένεια ή τις αμαρτίες. Χρειάζεται κι εμείς να υγιαίνουμε εν αυτώ και να ζούμε σε κοινωνία μαζί Του. Δεν αρκεί να καλυπτόμαστε πίσω από μια ¨δήθεν” πίστη, πρέπει η πίστη να συνοδεύεται από αυθεντικό τρόπο ζωής εν Χριστώ. Παρά το γεγονός της θεραπείας και της κοινωνικής αποκατάστασης και των δέκα, μόνο ένας εξ αυτών εκφράζει την ευγνωμοσύνη του, προς τον ευεργέτη του, δίδοντας την ευκαιρία στο Χριστό να επαινέσει τη συμπεριφορά του ενός και να επικρίνει την αχαριστία των άλλων εννέα. «Ουχί οι δέκα εκαθαρίσθησαν; Οι δε εννέα πού; Ουχ ευρέθησαν υποστρέψαντες δούναι δόξαν τω Θεώ, ει μη ο αλλογενής ούτος;», ερωτά ο Κύριος. Δεν κάνει ο Ιησούς αυτή την επισήμανση διότι επιζητά ανταπόδοση ή διότι έχει ανάγκη από ανθρώπινες δοξολογίες. Τι θα μπορούσε άλλωστε να προσθέσει σε Εκείνον η απόδοση της ευγνωμοσύνης μας; Διδάσκει όμως αυτή τη συμπεριφορά, διότι η έκφραση της ευγνωμοσύνης συντελεί στην κοινωνία του ανθρώπου με τον Θεό.

Η ΕΥΓΝΩΜΟΣΥΝΗ: Ευγνωμοσύνη είναι η αναγνώριση της ευεργεσίας και η έκφραση της ευχαριστίας γι’ αυτήν. Μάλιστα, όσο περισσότερο ευχαριστούμε για τα καλά που δεχόμαστε, τόσο ανοίγει ο δρόμος για να δεχτούμε περισσότερα. Ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος έλεγε σχετικά: “η ευχαριστία του λαμβάνοντος ερεθίζει τον δίδοντα να δώσει δωρήματα μεγαλύτερα από τα προηγούμενα”. Ευγνωμοσύνη πρέπει να αποδίδουμε κάθε στιγμή, στον Παντοδύναμο Θεό, για όλα όσα έχουμε, για οποιαδήποτε κατάσταση έρχεται στη ζωή μας, για οτιδήποτε μας κάνει να νιώθουμε καλά, για τα μικρά και για τα μεγάλα! Ιδιαιτέρως σήμερα, με την κρίση, που μαστίζει τη ζωή μας, η ευγνωμοσύνη πρέπει να είναι στάση ζωής, μια ευλογία της ορθά βιουμένης αληθινής χριστιανικής πίστης, για να ανοίξει τις πόρτες του παραδείσου και σε εμάς, όπως άνοιξαν για τον ιαθέντα λεπρό της σημερινής ευαγγελικής περικοπής, ο οποίος δείχνοντας έμπρακτα την ευγνωμοσύνη του προς τον ευεργέτη Χριστό, έλαβε την Χάρη και την ευλογία από Εκείνον, καθώς του είπε: «αναστάς πορεύου, η πίστις σου σέσωκέ σε». Έτσι ο λεπρός της περικοπής δείχνοντας ευγνωμοσύνη για την ίαση του σώματος κερδίζει κάτι ασύγκριτα σπουδαιότερο: Τη σωτηρία της Ψυχής του!

 Η ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΜΑΣ: Ο Ιερός Χρυσόστομος, συνήθιζε να λέει σε κάθε περίσταση. «Δόξα τω Θεώ πάντων ένεκεν». Ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς προσθέτει: “Ας ευχαριστούμε για όλα, για ό,τι και αν συμβεί, αυτό είναι ευχαριστία. Διότι το να το κάνεις αυτό όταν όλα πηγαίνουν ομαλά, δεν είναι σπουδαίο, επειδή σε αυτό ωθεί η ιδία η φύσις των πραγμάτων. Εάν όμως ευχαριστούμε ενώ ευρισκόμεθα στο βάθος των κακών, αυτό είναι θαυμαστόν. Πράγματι, όταν εμείς ευχαριστούμε για εκείνα τα οποία άλλοι βλασφημούν και αποθαρρύνονται: Πρώτον, εύφρανες τον Θεόν. Δεύτερον, εντρόπιασες τον διάβολο. Τρίτον, αυτό που συνέβη το απέδειξες μηδαμινό. Τίποτε αγιώτερον δεν υπάρχει από την γλώσσα, που μέσα στα κακά ευχαριστεί τον Θεόν. Όντως δεν υστερεί σε τίποτε από την γλώσσα του μάρτυρος. Διότι και αυτή έναν δήμιον έχει ενώπιόν της, ο οποίος την αναγκάζει να αρνηθεί τον Θεόν δια της βλασφημίας. Τον διάβολον έχει, ο οποίος με δημίους λογισμούς τη σκοτίζει με τη λύπη. Αν λοιπόν κάποιος υπομείνει τα βάσανα και ευχαριστήσει, έλαβε στέφανον μαρτυρίου”. Κι ο Μ. Βασίλειος ελεγε σχετικά: “είναι αισχρόν όταν μεν τα πράγματα έρχονται ευνοϊκά να ευλογούμε τον Θεόν, στα δε στενόχωρα και επίπονα να σιωπούμε. Αλλά τότε πρέπει και περισσότερο να τον ευχαριστούμε, γνωρίζοντας ότι oν αγαπά Κύριος παιδεύει, μαστιγοί δε πάντα υιόν oν παραδέχεται”. Κατά τον άγιο Ισσάκ, αυτό που οδηγεί τα χαρίσματα του Θεού προς τον άνθρωπο “είναι η καρδία η κινουμένη προς ευχαριστίαν αδιάλειπτον». Ας γίνουμε λοιπόν, ευγνώμονες στο Θεό για το κάθε τι. Εάν υγιαίνουμε, δώρο του Θεού είναι η υγεία. Εάν ασθενούμε, η ασθένεια του σώματος είναι σωτηρία της ψυχής. Ας μη λείπει λοιπόν ποτέ από το στόμα μας η ευχαριστία-δοξολογία του Θεού.

Η ΑΛΛΗ ΛΕΠΡΑ: Σήμερα που η λέπρα αντιμετωπίζεται από την ιατρική, υπάρχει μία άλλη λέπρα που βασανίζει κάθε άνθρωπο, και μόνο ο Θεός μπορεί να τη θεραπεύσει. Είναι η λέπρα της αμαρτίας. Το πρώτο που χρειάζεται προκειμένου να καταπολεμήσουμε την αμαρτία είναι η συναίσθηση αμαρτωλότητας. Είναι σημαντικό ό ασθενής να αναγνωρίζει την ασθένεια του, προκειμένου να την καταπολεμήσει. Ο άρρωστος πού δεν καταλαβαίνει την αδυναμία του, δεν μπορεί να δεχθεί τα φάρμακα για τη θεραπεία του. Αντίθετα αυτός που συνειδητοποιεί την ασθένεια του, ζητά βοήθεια από το γιατρό και είναι πρόθυμος να ακολουθήσει τις οδηγίες του. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι δέκα λεπροί, επειδή ακριβώς γνώριζαν ότι είναι ακάθαρτοι, στάθηκαν μακριά, «πόρρωθεν», και ζήτησαν βοήθεια από τον Κύριο Ιησού χωρίς να τολμήσουν να Τον πλησιάσουν. Κι όμως, ό Χριστός ήταν τόσο κοντά τους! Διότι, όπως λέει ό Ψαλμωδός, «εγγύς Κύριος τοις συντετριμμένοις την καρδίαν και τούς ταπεινούς τω πνεύματι σώσει» (Ψαλμ. λγ' 19). Η συναίσθηση άμαρτωλότητας γεννά στην ψυχή ταπείνωση και μετάνοια. Ο ευαγγελιστής Ιωάννης γράφει ότι “εάν είπωμεν ότι άμαρτίαν ουκ έχομεν, εαυτούς πλανώμεν” (Α' Ίω. Α' 8)! Οι άλλοι βλέπουν τη λέπρα της ψυχής μας κι εμείς νιώθουμε υγιείς! Αν ακόμη αντιληφθούμε πόσο έχει μολύνει το εσωτερικό μας ή αμαρτία, τότε δεν θα πλησιάζουμε τα άγια Μυστήρια πριν καθαρίσουμε την ψυχή μας. Διότι αν ένας λεπρός φαίνεται αποκρουστικός ενώπιόν μας, πολύ περισσότερο δυσώδης και ακάθαρτος είναι ό αμαρτωλός άνθρωπος ενώπιον του Θεού, ο Οποίος είναι ό κατ' εξοχήν άγιος και αμόλυντος. Εφόσον συναισθανθούμε την ασθένεια της ψυχής μας, εκείνο που απομένει είναι να καταφύγουμε στον παντοδύναμο ιατρό, τον Κύριο. Οι δέκα λεπροί με κραυγή ισχυρή επικαλέστηκαν το έλεος του Κυρίου. «Ιησού επιστάτα, έλέησον ημάς», φώναζαν. Μια τέτοια ισχυρή κραυγή ποτέ δεν αφήνει αδιάφορο τον Κύριο. Θερμή και δυνατή να είναι και ή δική μας προσευχή όταν ζητάμε τη βοήθεια του Θεού: Κύριε, έλέησέ μας! Και ακόμα, ή προσευχή μας να γίνεται με ταπείνωση και διάθεση υποταγής στο θέλημα του Θεού, όπως συνέβη και με τους λεπρούς της περικοπής. Όταν ο Κύριος, πριν ακόμη τους θεραπεύσει, τούς υπέδειξε να πάνε στους ιερείς για να εξεταστούν, εκείνοι αμέσως Τον άκουσαν! Παρόμοια και κάθε χριστιανός δεν μπορεί να λάβει την υγεία της ψυχής του παρά μόνο αν βαδίζει σταθερά την οδό του θείου θελήματος. Έτσι, κάθε φορά πού καταφεύγουμε στο Μυστήριο της ιεράς Εξομολογήσεως για να λάβουμε την άφεση των αμαρτιών μας, ας παίρνουμε την απόφαση να ακολουθήσουμε με ακρίβεια τις οδηγίες του Πνευματικού. Ας συνειδητοποιήσουμε κι εμείς ότι έχουμε ανάγκη καθαρισμού από τα πάθη μας. Κι ας καταφεύγουμε στον φιλάνθρωπο Θεό με ταπείνωση, με θερμή προσευχή και απόλυτη εμπιστοσύνη στους λόγους του. Τότε ό Κύριος θα μάς καθαρίζει από την πνευματική λέπρα.

   ΕΠΙΜΥΘΙΟ. ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ: Είδα στον ύπνο μου πως επισκέφθηκα τον Παράδεισο και ένας άγγελος με ξεναγούσε. Περπατούσαμε δίπλα-δίπλα σε μια τεράστια αίθουσα γεμάτη με αγγέλους. Ο άγγελος οδηγός μου σταμάτησε μπροστά στον πρώτο σταθμό εργασίας και είπε: “Αυτό είναι το Τμήμα Παραλαβής. Εδώ παραλαμβάνουμε όλες τις αιτήσεις-προσευχές που φτάνουν στον Θεό. Ο χώρος έσφυζε από κίνηση, με πολλούς αγγέλους να βγάζουν και να ταξινομούν αιτήσεις γραμμένες σε ογκώδεις στοίβες από χαρτιά και σημειώματα, από ανθρώπους σε όλον τον κόσμο. Μετά προχωρήσαμε σε ένα μακρύ διάδρομο και φτάσαμε στο δεύτερο σταθμό. “Αυτό είναι το Τμήμα συσκευασίας και Παράδοσης”, είπε ο άγγελος. “Εδώ οι χάρες και οι ευχές, που έχουν ζητηθεί προωθούνται και παραδίδονται σε αυτούς που τις ζήτησαν”. Κι εδώ αμέτρητοι άγγελοι πηγαινοέρχονταν δουλεύοντας σκληρά, αφού τόσες πολλές επιθυμίες είχαν ζητηθεί και συσκευάζονταν για να παραδοθούν στη γη. Τέλος, στην άκρη ενός μικρού σταθμού, μόνο ένας άγγελος καθόταν εκεί, χωρίς να κάνει ουσιαστικά τίποτα. “Αυτό είναι το Τμήμα των Ευχαριστιών”, μου είπε σιγανά ο φίλος άγγελός μου. Έδειχνε ντροπιασμένος. “Πώς γίνεται αυτό; Δεν υπάρχει δουλειά εδώ”; ρώτησα. “Είναι λυπηρό”, αναστέναξε εκείνος. “Αφού παραλάβουν τις χάρες τους οι άνθρωποι, ελάχιστοι στέλνουν ευχαριστήρια”. “Πώς μπορεί κάποιος να ευχαριστήσει τον Θεό για τις ευλογίες που παρέλαβε”; ρώτησα πάλι. Κι εκείνος απάντησε: “Χρειάζεται μόνο να πεις: Ευχαριστώ, Θεέ μου!”. “Για τι ακριβώς πρέπει να ευχαριστήσουμε”; επέμεινα εγώ. “Αν έχεις τρόφιμα στο ψυγείο, ρούχα στην πλάτη σου, μια στέγη πάνω απ’ το κεφάλι σου και ένα μέρος να κοιμηθείς, είσαι πλουσιότερος από το 75% αυτού του κόσμου. Αν έχεις χρήματα στην τράπεζα, στο πορτοφόλι σου και λίγα κέρματα σ’ ένα πιατάκι είσαι στο 8% των ανθρώπων που ευημερούν. Αν ξύπνησες σήμερα το πρωί με περισσότερη υγεία από ότι αρρώστια, είσαι πιο ευλογημένος από όσους δεν θα επιζήσουν καν αυτή τη μέρα. Αν ποτέ δε βίωσες το φόβο του πολέμου, τη μοναξιάς της φυλακής, την αγωνίας του βασανισμού και τη σουβλιά της πείνας, είσαι μπροστά από 700 εκατομμύρια ανθρώπους της γης. Αν μπορείς να προσευχηθείς σε ένα ναό χωρίς φόβο επίθεσης, σύλληψης ή εκτέλεσης, θα σε ζηλεύουν σίγουρα 3 δισεκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο. Αν οι γονείς σου είναι ακόμα ζωντανοί και είναι ακόμα παντρεμένοι, είσαι σπάνιος. Αν μπορείς να κρατάς το κεφάλι σου ψηλά και να χαμογελάς, δεν είσαι ο κανόνας, είσαι η εξαίρεση για όλους όσους ζουν σε αμφιβολία και απόγνωση. Και αν διαβάζεις τώρα αυτές τις αράδες, μόλις έλαβες μια διπλή ευλογία, γιατί σου το έγραψε κάποιος που σ’ αγαπάει και γιατί είσαι πιο τυχερός από δύο δισεκατομμύρια ανθρώπους, που δεν ξέρουν καν να διαβάζουν. “Πώς μπορώ να αρχίσω”; ρώτησα πάλι. “Να πεις καλημέρα”, μου χαμογέλασε ο άγγελός μου, “να μετρήσεις τις ευλογίες σου και να περάσεις αυτό το μήνυμα και σε άλλους ανθρώπους, για να τους θυμίσεις πόσο ευλογημένοι είναι. Και μην ξεχάσεις να στείλεις το ευχαριστήριό σου¹”!

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: "Πατερικόν Κυριακοδρόμιον", σελίς 417 και εξής. Κυριακή ΙΒ Λουκα υπό του Αρχιμανδρίτου Νικηφόρου Πασσᾶ. ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΒ΄ΛΟΥΚΑ: Η ευγνωμοσύνη, ως εσωτερική δύναμη εγγύτητας των ανθρώπων! Πρωτ. Γεωργίου Σούλου. Ομιλία του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, περί Ευχαριστίας

konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Περιοδικό «Τόλμη», αρχιμ. Δανιήλ Σάπικα, ιατρού.