Ουδέν λάθος αναγνωρίζεται Γράφει ο Γιάννης Φρύδας ΣΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ 37

 Ουδέν λάθος αναγνωρίζεται

                                                                                            

Γίνε αετός δικέφαλος να διπλοδιαφεντέψεις,

εσύ ο μικρός κι ασήμαντος φρουρός του τόπου γίνε!

(καφετζής)

                                                                                  

Γράφει ο Γιάννης Φρύδας 

ΣΤΟ  ΚΑΦΕΝΕΙΟ  ΤΟΥ  ΓΙΑΝΝΗ  37

                                                               

Από την ιστορία μας

  Στον Μυστρά και στο δάπεδο του Αγίου Δημητρίου, του παλιότερου ναού που ήταν και η Μητρόπολη, υπάρχει αυτή η μαρμάρινη πλάκα με τον ανάγλυφο δικέφαλο αετό. Στο σημείο αυτό κατά την παράδοση στέφθηκε ο τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου, ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. Από εκεί αναχώρησε για τη Βασιλεύουσα, όπου και  έπεσε ηρωικά μαχόμενος στις 29 Μαΐου 1453. Η πόλις εάλω… Αποφράδα ημέρα για τον ελληνισμό…

  19 Μαΐου: Ημέρα μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Πώς να ξεχάσουμε αυτό το θλιβερό γεγονός, που μαζί με τη μικρασιατική καταστροφή αποτελούν τις δυστυχέστερες στιγμές του ελληνισμού; 

  Ας πορευόμαστε ως λαός με την ιστορική μας μνήμη. Ας αναζητούμε τα λάθη μας τα οποία συνέβαλαν στις εθνικές καταστροφές, για να μην τα ξανακάνουμε. Ας δούμε ποια στοιχεία μας οδήγησαν σε επιτυχίες, για να τα ακολουθούμε παντοτινά. Δε χρειαζόμαστε άλλες αποφράδες ημέρες. Δε θα γλυτώσουμε απ’ αυτές, όταν ξεχνάμε...

Ο Μάιος μας έφτασε (τι μας έφτασε, κοντεύει να βγει!)

  Ο Μάης δεν είναι μόνο ο μήνας των λουλουδιών… Φέτος είναι και μήνας των εκλογών. Είναι και μήνας των πανηγυρισμών, των προβληματισμών και των λυγμών.

Ο Μάιος μας έφτασε, εμπρός βήμα ταχύ,
να πάμε να ψηφίσουμε, μα θέλει προσοχή.

Καθένας την πραμάτεια του ας τη διαλαλεί,

να μην ξαναψηφίσουμε «γουρούνι στο σακί».

Γιατί τα προγράμματα δεν είναι προγράμματα

  Προφορικά ή γραπτά τα προγράμματα των παρατάξεων δεν είναι προγράμματα. Είναι εκθέσεις ιδεών ονοματικών προτάσεων και ρημάτων σε κατάλληλους χρόνους, ώστε να συνθέσουν τον πολιτικό λόγο – αφήγημα, όπως επικράτησε να λέγεται.

  Κατά τη γνώμη μου δεν είναι προγράμματα, γιατί δεν έχουν τρία βασικά πράγματα. Αν δε με πιστεύετε, κάντε έναν έλεγχο για να το διαπιστώσετε…  

  1. Ένα σοβαρό πολιτικό πρόγραμμα (μη γελάτε, μπορεί να υπάρξει…) πρέπει να:

α). Συλλαμβάνει και περιγράφει ένα πρόβλημα και να εκφράζεται η βούληση και ο τρόπος λύσης του.

β). Να είναι κοστολογημένο, για να γνωρίζουμε το ποσό χρημάτων που απαιτούνται για την υλοποίησή του.

γ). Να αναφέρεται  πού και πώς θα εξευρεθούν αυτά τα απαραίτητα χρήματα.

  Αν δεν υπάρχουν αυτά είμαστε στην περίπτωση: 

Αν είχαμαν γάλα, θα να ’φκιαναμαν νια τριψάνα, αλλά δεν έχουμι ψουμί… ή στην παροιμία που διαπιστώνει ότι: «Ο Μανόλης με τα λόγια χτίζει ανώγια και κατώγια»...

  Για να βοηθήσω λίγο την κατάσταση και να τη σπάσω στον καχύποπτο καφετζή, προτείνω να βρούμε τα χρήματα με τους εξής τρόπους:

  Με δάνειο δανεικών κι αγύριστων… (ακολούθησαν παρατεταμένα χειροκροτήματα, αλλά υπήρξαν και ελάχιστες μούντζες από αντιδραστικούς).

  Να ψάξουμε να βρούμε τον θησαυρό του Αλή… (εμείς δε σκάβουμε, το ξέκοψαν απ’ την αρχή οι τεμπέληδες, αλλά και οι θεωρητικοί του εθελοντισμού όταν άκουσαν τσαπί, αναμέρ’σαν διακριτικά).

  Να φκιάσουμε νομισματοκοπείο. Έχω ήδη συζητήσει με τη Ραχήλ Μακρή που έχει τέτοια εμπειρία (θυμάστε που πρότεινε να κόψουμε εκατό δισεκατομμύρια ευρώ;) και υποσχέθηκε να βοηθήσει. Το νομισματοκοπείο θα γίνει στον μύλο του Παληαντώνη, που είναι μέρος οχυρό και δεν πατιέται από Λαφαζάνηδες. Διευθυντή θα ορίσουμε τον δάσκαλο Βασίλη Παληαντώνη κι ανάλογα με το νόμισμα που θέλουμε, θ’ αλλάζει το σφούγγι στην κάναλη. Δίπλα το μαντάνι θα τυπώνει πεντακοσάευρα στα πλατανόφυλλα. 

  Με τα αντισταθμιστικά των κατακτητών… (ξέρετε ποια λέω κι εδώ σας αφήνω όσον χρόνο χρειάζεστε για να ξεκαρδιστείτε στα γέλια, άλλο που δεν είναι για γέλια). 

  Να βρει ου δήμαρχους! Τι του λέει κι δεν του κάνει; Να μην του λέει, αν δε του κάνει, γιατί κουντά θα τ’ κριμάσουμι τσιουκάνι…

  2. Ένα σοβαρό πολιτικό πρόγραμμα πρέπει να:

Έχει έναν κεντρικό στόχο τετραετίας, ακόμη και ασήμαντο, τον οποίο θα υπηρετήσει με απόλυτη συνέπεια.  

  3. Ένα σοβαρό πολιτικό πρόγραμμα πρέπει και κάπου να:

Είναι δυσάρεστο στους πολίτες, για να αντιληφθούν όλοι ότι δεν πρόκειται για ευχολόγιο που χαϊδεύει αυτιά. Όσοι εμποδίζουν δρόμους, όσοι αυθαιρετούν, όσοι ρυπαίνουν, όσοι δεν…  πρέπει να καταλάβουν ότι τέτοιες  συμπεριφορές δεν μπορεί να γίνονται ανεκτές. 

  Θα μπορούσαμε ένα πρόγραμμα να το κρίνουμε και σε άλλα στοιχεία του. Όμως, αν δεν έχει τα παραπάνω, δεν ξέρω τι μπορεί να είναι, πρόγραμμα πάντως δεν είναι…  

Επαναφορά του τρανύτερου ερωτήματος

  Στην Αργιθέα τα επόμενα χρόνια, εκτός των υποδομών, το σοβαρότερο θέμα θα είναι η διαχείριση του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων της. Πρέπει ή δεν πρέπει να τοποθετηθούν καθαρά από τώρα οι υποψήφιοι και οι παρατάξεις; Ποιες είναι οι θέσεις τους; Αυτά θέλουμε να ξέρουμε. Χορτάσαμε από οράματα και προοπτικές...

Θα απαντήσει κανείς; Ευθέως, όχι με ήξεις αφήξεις!...

Αντιπρόσωποι λαού ή τοποτηρητές πονηρού κατακτητού; 

«Εξελού με, Κύριε, εξ ανθρώπου πονηρού, από ανδρός αδίκου ρύσαι με…»

                                    Γλύτωσέ με, Κύριε, από πονηρόν άνθρωπο, από άδικον άνθρωπον σώσε με…

                                                                                                                                                                                          Ψαλμός 139,2

  Όταν ψηφίσετε, την επόμενη κιόλας μέρα, κάποιοι απ’ αυτούς που θα εκλεγούν θα ερμηνεύουν καταπώς τους βολεύει το αποτέλεσμα. Θα θεωρούν ότι πήραν έγκριση τετραετίας για «…παν αμάρτημα το παρ’ αυτών πραχθέν εν λόγω ή έργω ή διανοία…» (Θεός, συγχώρησον! και κούνια που τους κούναγε!...). Ουδεμία λευκή επιταγή μοιράζει η δημοκρατία. Η λογοδοσία είναι διαρκής. Η κοινή γνώμη, μέσα κι από προβλεπόμενες διαδικασίες, μπορεί να κατευθύνει την πορεία. Και την κοινή γνώμη στην Αργιθέα δεν είναι δύσκολο να την έχεις. Αρκεί να την επιδιώκεις…  

  Σκέψου, λοιπόν, και ψήφισε αυτόν που νιώθεις ότι θα παραμείνει εντολοδόχος του λαού της Αργιθέας στην τετραετία και όχι  εντολοδόχος άλλων…

Ξεκάρφωτα για…κάρφωμα

  Άπλωσαν όλοι τις πραμάτειες τους… Απλώνω κι εγώ τη δική μου, σαν τον Καραμήτρο στα πανηγύρια, που πούλαγε σιουρίστρες, λαλίτσες και  δαχτυλίδια  (είκοσι τέσσερα καράτια πάφ’λας, καθώς έλεγε). Διαλέχτε και διαλεχτείτε με τον εαυτό σας! Αυτοσερβιριστείτε! Αγοράστε και χαρίστε ένα συμβολικό δωράκι στον αγαπημένο σας υποψήφιο ή ακόμη και στον αντίπαλο!… Μην παραξενεύεστε! Ο αντίπαλος είναι πάντα πολύ χρήσιμος…

  Πολλοί ξεκινούν και σήμερα να μπουν στην πολιτική με τον ίδιο λαθεμένο τρόπο. Για να σταθούν δημιουργούν αντιπάλους, αντί να προσπαθούν να κάνουν συμμάχους. Καμιά πιθανότητα επιτυχίας για τον τόπο δεν υπάρχει έτσι. (Παραβλέψτε το, δεν έχει και μεγάλη σημασία). Παραβλέψτε και τον Μήτσιο που λέει: «Όλοι εν δυνάμει σύμμαχοι».

  Διαλέχτε!... Σας τα ’χου χρουματ’στά να φαίνουντι τ’ αλάργα… Πάρε, κόσμε! 

«Ως καρχαρίεν εστ’ άνθρωπος, όταν άνθρωπος ουκ ή».

Δε θέλω του κισσού το πλάνο ψήλωμα σε ξένα αναστυλώματα δεμένο.

Δε θέλω να ’μαι κομματόσκυλο, μα όσο ανεβαίνω, μόνος ν’ ανεβαίνω…

Παχείς δήμαρχοι, παχείς αγελάδες, παχέα λόγια του παχέος εντέρου…

Απρίλης, Μάης, κουκιά μεστωμένα (ή μετρημένα). Κουκιά = ψήφοι

Έχω καλά προγράμματα, έχω και προσανάμματα…

Καλά τους ανεβάσαμε, ξέρουμε κι αν θα μας ψηφίσουν;

Της Κυριακής χαρά και της Δευτέρας λύπη…

Εις αλλήλους τα βάρη φορτώνετε! 

Διαμερίσαντο τα ιμάτια της Αργιθέας  και επί των βουνοκορφών της έβαλον κλήρον…

Όσων πέφτουν τα λιγότερα στην κάλπη, πέφτουν τα περισσότερα στο παραβάν…

 «Είναι να κλαις το νικητή, όπως τον ηττημένο».

Κομματικές πολιτικές διαφημίσεις 

  Έφτασαν στο καφενείο πολιτικές διαφημίσεις των κομμάτων. Σας παρουσιάζω μερικές. (Πωλούνται 50 λεπτά το ματσάκι)…

  Σύριζα: Είμαι η κάθε λέξη του συντάγματος… (Κι ιγώ είμι αστρουναύτ’ς).

Μην κοιτάς τι λέμε, κοίτα τι κάνουμε!

Πωλείται ηθικόν πλεονέκτημα ελαφρώς μεταχειρισμένο, ατρακάριστο, περασμένο ΚΤΕΟ και περασμένα ξεχασμένα…                                                                                                                                                                                                                                                                                                                

  Νέα Δημοκρατία: Ψήφισέ μας! Ποιος θα σε παρεξηγήσει πια;

Από λαό που ψήφισε Σύριζα, όλα να τα περιμένεις! 

  Κινάλ: Να πάω πίσω ντρέπομαι, να πάω μπροστά φοβάμαι!

Τι Τζουμάκας, τι Ραγκούσης!

  Ποτάμι: Είστε για το ποτάμι, αν ακόμη ψηφίζετε ποτάμι…

Καλύτερα να ψαρεύετε, παρά να ψηφίζετε!

  Ένωση Κεντρώων: Λεβέντη έχουμε αρχηγό, λεβέντες μας ψηφίζουν…

Ένας Λεβέντης χόρευε… (τσιάμ’κου λιβέντ’κου).

  Συμπλήρωσα την πεντακομματικήν των δημοσκοπήσεων, οπότε τα άλλα κόμματα που δεν περιγράφονται, διαγράφονται. Σιγά την απώλεια!

Έκτακτη επικαιρότητα

  Οι Πρέσπες παράγουν φασόλια και υπουργούς. Για την ακρίβεια, φασόλια γίγαντες και νάνους υπουργούς… Τελευταίος νάνος ο Θεοχαρόπουλος. Εποχικός υπουργός τουρισμού! Με τη λήξη της τουριστικής περιόδου θα πάει στο περίπτερό του, τη Δημάρ, για να προετοιμάσει τις νέες του πτύσεις. Μην το διορθώνεις Τσιάκαλε, μην του πρά’εις Καραγιώργου! Απ’ το πτύω παράγεται, αλλά απαγορεύεται το πτύειν. 

  Ευτυχώς, που δεν έμαθαν οι ξένοι ότι παραιτήθηκε η Κουντουρά και δεν ακύρωσαν τις προγραμματισμένες κρατήσεις τους. Καλά είναι να την τοποθετήσουμε στη θέση μιας Καρυάτιδας, αλλά πώς να την εμπιστευτείς; Μπορεί να σου φύγει και να πέσει το Ερέχθειον και το Ερέχθειον δεν είναι Καμμένος να μη μας νοιάζει όταν πέφτει…  

  Ποια η διαφορά μεταξύ δεξιού και αριστερού πρωθυπουργού; Ο δεξιός πρωθυπουργός κάθεται στη δεξιά πλευρά της θαλαμηγού και ο αριστερός πρωθυπουργός στην αριστερή πλευρά. Ο λαός είναι για τα κουπιά… Στις γαλέρες γρήγορα και σκασμός! Να λέτε ευχαριστώ που δε σας έχουμε και αλυσίδες στα πόδια! 

  Κότερον είναι το κοτέτσι που βάζουν οι πλούσιοι τις κότες τους. Κανονικά λέγεται κοτερόν, αλλά επειδή οι πλούσιοι αγνοούν τους κανόνες τονισμού (κι άλλους πολλούς κανόνες αγνοούν) τα γράφουν όλα κεφαλαία, τα οποία δε θέλουν τόνο. Το στραβοδιάβασαν, λοιπόν, κότερον και επειδή λόγω εγωισμού δεν παραδέχονται τα λάθη τους, επικράτησε να λέγεται έτσι των πλουσίων το κοτέτσι… 

  Στην Αργιθέα λέγεται κουτέτσι ή κουτέτσος. Κότερα λέγονται και κάτι πολυτελή ιδιόκτητα πλοία, όμως, στην  περιοχή μας δεν έχουμε τέτοια, γιατί τσιουγκράν’ τα κατάρτια τους στις γέφυρες και δεν μπορούν να ρασέψουν στα ποτάμια μας… Μόνο καράβια ακατάρτιστα (χωρίς κατάρτια, δηλαδή) ρασεύουν…

  Πεντακόσια ευρώ μέσο όρο έλεγαν θα δώσει ο Τσίπρας στους συνταξιούχους ως δώρο εξαπάτησης κι όποιον ’μορφογελάσει… Σάμπως λίγοι ήταν τότε οι πανηγυρίζοντες, μόλις το άκουσαν; Καλποεπίδομα είναι παιδιά (ε, όχι και παιδιά οι συνταξιούχοι), μην ακούτε για 13η σύνταξη! 

─ Έλα, βρε Χαραλάμπη, να σε κεράσουμε,

με λίγα ευρουλάκια να σε γελάσουμε

και λίγα ψηφαλάκια να αγοράσουμε…

─ Δεν τα θέλω, θα τα πάρεις, άλλα λόγια λέτε, βρε παιδιά!

  Θα τα πάρου κι θα τα στείλου στουν Κυριάκου να τουν βουηθήσου στα έξουτα π’ θα κάνει, για να μι απαλλάξει απ’ τουν Αλέξη. Έχει ου Θιός κουντά, πού θα ματαβρού άλλα τόσα να τα ματαστείλου σ’ ικιόν π’ θα μι γλυτώσει απ’ τουν Κυριάκου…

  Κύριε πρωθυπουργέ, δεν τα θέλω! Απέδειξα ότι μπόρεσα να ζήσω ως τώρα και χωρίς αυτά. Με τα 280 ευρώ που μου αντιστοιχούν, θέλεις καμιά δεκαριά χρόνια να συμπληρώσεις αυτά που μου πήρες κόβοντας το επίδομα των 1500 ευρώ, το οποίο έπαιρνα ως τρίτεκνος. Δε χρειάζεται να πω και για τα άλλα, μόνο αυτό φτάνει για να αντιληφθείς ότι μπορείς να μου κόβεις χρήματα, αλλά δεν μπορείς να με δουλεύεις…

  Κύριε πρωθυπουργέ, κακώς τα δίνεις σε όλους… Κανονικά, δεν πρέπει  να τα πάρουν οι μενουμευρωπαίοι, για ευνόητους λόγους. Κακώς τα έδωσες νωρίτερα απ’ τις 20  Μάη που ακούγονταν αρχικά. Μπορεί και να το ξεχάσουν οι ψηφοφόροι ως τις εκλογές. Δεν ξέρεις τι αγνώμονες και αχάριστοι είναι! Το καλύτερο ήταν να τους τα δίνει ο δικαστικός αντιπρόσωπος μαζί με τα ψηφοδέλτια. Και μην ξεχάσετε να δώστε στον Μπαλαούρα! Πλεονέκτημα να ’χουμε κι ας μην είναι και τόσο ηθικόν…

  Κύριε πρωθυπουργέ, η τελευταία προσπάθεια εξαπάτησης του λαού μάλλον θα είναι και η τελευταία σας αυταπάτη…

Μετά την απομάκρυνση εκ της κάλπης, ουδέν λάθος αναγνωρίζεται…

  Την Κυριακή θα βρεθείς μπροστά στην κάλπη. Με τέσσερις επιλογές σου θα δώσεις

τη δική σου πρόταση για τη χώρα, την περιφέρεια, τον δήμο και το χωριό σου. Για άλλη μια φορά θα νομίζεις ότι ψήφισες το καλύτερο. Μπορεί να είναι έτσι, μπορεί και να κάνεις λάθος. Να κρατάς και την αμφιβολία σου ότι μπορεί να ψήφισες και το χειρότερο. Να είσαι σχεδόν σίγουρος ότι ψήφισες το «περίπου»… 

  Ιδιαίτερα να σταθείς στου τόπου σου τις επιλογές! 

  Να ψηφίσεις με τη σκέψη σου στις περασμένες γενιές, στις αγωνίες και τους αγώνες των παππούδων σου και των γονέων σου! Μην επιτρέπεις τις προσβολές των ασεβών!... 

  Να ψηφίσεις με τη σκέψη σου στις επερχόμενες γενιές! Να μείνει η Αργιθέα τόπος διαμονής και τόπος καταφυγής για τους ανθρώπους της! 

  «Τη γη της δανειστήκαμε απ’ τα παιδιά μας». Κι αυτή τη γη σ’ αυτά καλύτερη να παραδώσουμε… 

24/5/2019

 Όσα βγάλουμε ΑΡΚΑ, θα σου δώσω τα μισά…

Ο Ερμής από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

 

Ο Ερμής

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

   

   ΓΕΝΙΚΑ: Ο Ερμής, ένας από τους βασικούς θεούς του δωδεκαθέου είναι ο αγγελιαφόρος των θεών, ο ψυχοπομπός, αυτός δηλαδή που οδηγεί τις ψυχές των νεκρών στον Άδη, αλλά είναι και προστάτης των κλεφτών[!], των τυχερών παιχνιδιών και του εμπορίου. Σύμφωνα με τον επικρατέστερο μύθο, πατέρας του Ερμή ήταν ο Δίας και μητέρα του η Μαία, μία από τις Πλειάδες, τις θυγατέρες του Άτλαντα.

ΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΒΡΕΦΙΚΗ “ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ”: Στην Αρκαδία, σε μια σπηλιά του όρους Κυλλήνη, γεννήθηκε ο Ερμής. Από τα πρώτα του βήματα έδειξε αρκετά από τα χαρίσματα με τα οποία ήταν προικισμένος. Βρέφος ακόμη, κατάφερε να πηδήξει έξω από την κούνια του και να βγει από την σπηλιά χωρίς να γίνει αντιληπτός. Βγαίνοντας σκόνταψε σε μία χελώνα η οποία του έκανε μεγάλη εντύπωση. Αφού την περιεργάστηκε, εμπνεύστηκε να της αδειάσει το καύκαλο και να το μεταμορφώσει, προσθέτοντας για χορδές κομμάτια από προβατίσια έντερα, σε ένα έγχορδο μουσικό όργανο. Έπειτα, εξαντλημένος και πεινασμένος, αποφάσισε να ταξιδέψει στο βορρά αναζητώντας τροφή. Κατά το ηλιοβασίλεμα έφτασε στην Πιερία[!] και βλέποντας το κοπάδι βοδιών του αδελφού του Απόλλωνα, αποφάσισε να το κλέψει. Σκεπτόμενος όμως ο ευφυής και παμπόνηρος μικρός θεός ότι μπορεί να γίνει αντιληπτός, σκαρφίστηκε ένα τέχνασμα για να μπερδέψει τον αδελφό του. Ξεχωρίζοντας από το κοπάδι τα 50 καλύτερα ζώα τα έκανε να περπατούν ανάποδα ώστε τα ίχνη τους να οδηγούν στο σημείο από όπου αυτά ξεκίνησαν. Τα οδήγησε έτσι στην Πύλο όπου τα έκρυψε σε έναν στάβλο. Δύο απ' αυτά όμως τα έσφαξε για να χορτάσει την πείνα του. Έπειτα, αθόρυβα, ξάπλωσε στην κούνια του! 

   

Ερμής και Άργος

   Την επόμενη μέρα ο Απόλλων, ως μάντης που ήταν, κατάλαβε το τέχνασμα του αδελφού του και αφού τον ανακάλυψε στο σπήλαιο, τον κατηγόρησε στην μητέρα του. Ακολούθησε έντονη αντιπαράθεση με τον Ερμή, ο οποίος αρνήθηκε τα πάντα και, μάλιστα, του πρότεινε με θράσος να πάνε στον Όλυμπο να λύση ο Δίας την διαφορά τους! Ο Δίας βλέποντας την ευστροφία και ικανότητα του μικρού του γιου, αλλά και την πονηριά και το θράσος του, ακούγοντας και τα παράπονα του Απόλλωνα κατάφερε να συμφιλιώσει τα δύο αδέλφια και διέταξε το μικρό Ερμή να επιστρέψει τα υπόλοιπα βόδια στον αδελφό του. Επιπλέον για να τον εξευμενίσει πλήρως ο Ερμής τού έπαιξε με την αυτοσχέδια λύρα μουσική. Βλέποντας ο Απόλλων το καταπληκτικό όργανο που κατασκεύασε ο μικρός του αδελφός μαγεύτηκε τόσο, που του το ζήτησε ως δώρο. Ο Ερμής του το έδωσε αφού ο Απόλλων του επέτρεψε να κρατήσει τα βόδια που του είχε κλέψει αρχικά.

Μία από τις Ερμές της αρχαίας Αγοράς

  ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ: Οι ικανότητες του Ερμή αποδείχθηκαν χρήσιμες για όλους σχεδόν τους θεούς οι οποίοι τον θαύμαζαν για την ευστροφία και την πονηριά του και του εμπιστευόντουσαν διάφορες αποστολές. Πρώτος ο Δίας, ο οποίος τον έχρισε κήρυκα και αγγελιοφόρο του, χαρίζοντας του φτερωτά σανδάλια και το κηρύκειον. Με αυτά ο θεός πετούσε πάνω από στεριά και θάλασσα και μετέφερε στον υπόλοιπο κόσμο την θέληση του Δία, ενώ στον Δία επέστρεφε με ειδήσεις από τα μέρη που επισκέπτονταν. Μπορώντας να μεταφέρεται σε ουρανό και γη ο Ερμής ταχύτατα, κατάφερε να αποκτήσει την ικανότητα να ταξιδεύει και στον Κάτω Κόσμο. Ο βασιλιά του Κάτω Κόσμου Άδης εκτιμώντας τις ικανότητες του Ερμή τον ονόμασε συνοδό των νεκρών στον άλλο κόσμο και έκτοτε απέκτησε και την ιδιότητα του ψυχοπομπού.

Η ΧΙΟΝΗ ΚΑΙ Η ΚΑΥΧΗΣΙΑ ΤΗΣ: Με τον Απόλλωνα ο Ερμής μοιράστηκε κάποτε και την ίδια γυναίκα. Ήταν η Χιόνη, κόρη του Δαιδαλίωνα, που το ίδιο βράδυ κοιμήθηκε και με τους δύο θεούς. Δύο δίδυμα αδέλφια γεννηθήκανε από τη Χιόνη τα οποία είχαν διαφορετικό θεό πατέρα. Ο Φιλήμωνας, μετέπειτα βασιλιάς και μουσικός της Φωκίδας, ήταν ο γιος του Απόλλωνα και ο Αυτόλυκος, που είχε την ικανότητα τα μεταμορφώνει ότι άρπαζε, ήταν ο κλέφτης γιος του Ερμή. Έχοντας κάνει δύο θεούς να την ερωτευτούν μέσα σε μία μέρα η Χιόνη, μην μπορώντας να κρύψει την υπερηφάνεια της, άρχισε να καυχιέται για την ομορφιά και τα προσόντα της τολμώντας να πει ότι είναι ομορφότερη από την θεά Άρτεμη. Ακούγοντάς το αυτό η θεά δεν δίστασε να στείλει τα τρομερά της βέλη να της πάρουν την ζωή.

  ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ: Ο Ερμής είναι ίσως η συμπαθέστερη φιγούρα του ελληνικού δωδεκάθεου, καθώς συνδυάζει τα ανθρώπινα με τα θεϊκά στοιχεία, αλλά και γιατί θεωρείται ουσιαστικά ο πρώτος δάσκαλος του ανθρώπινου γένους. Εκείνος είναι που εισήγαγε τα γράμματα και τις επιστήμες στην ανθρωπότητα, δίδαξε τη χρήση της σκέψης ενώ υπάρχουν μύθοι πoυ αποδίδουν σε αυτόν τη μετάδοση της γνώσης της φωτιάς. Ταυτόχρονα είναι προστάτης του εμπορίου, των θυσιών και της μαγείας. Διαθέτει, επιπλέον, μια περισσότερο ανθρώπινη [σκοτεινή] όψη, καθώς είναι πρώτος στην απατεωνιά, το ψέμα και την κλεψιά. Βασικότερα γνωρίσματά του, ωστόσο, είναι ότι είναι αγγελιαφόρος των θεών, δηλαδή μεσάζων μεταξύ αυτών και των ανθρώπων, ενώ επιτελεί και το λειτούργημα του ψυχοπομπού. Επίσης, είναι από τις θεότητες που για τις δραστηριότητες τους χρησιμοποιούν τη σκοτεινή νύχτα και για αυτό θεωρείται πως έχει σχέση με τη Σελήνη. Μάλιστα αναφέρεται ότι το βράδυ που έκλεψε τα βόδια του Απόλλωνα, η Σελήνη βγήκε δυο φορές, για να τον διευκολύνει στη μετακίνησή του από την Πιερία μέχρι την Πύλο. Σύμβολά του είναι το κηρύκειο, έμβλημα των γοργόφτερων αγγελιοφόρων, και τα φτερωτά σανδάλια.

Ερμής και Ορφέας

  ΚΑΤΑΓΩΓΗ-ΕΞΕΛΙΞΗ: Η καταγωγή του Ερμή είναι μακρινή και συνδέεται με την προϊστορική Ελλάδα, καθώς υπάρχουν στοιχεία που υποδεικνύουν ότι οι Ερμές ή Ερμεία, (οι ορθωμένοι λίθοι που χρησιμοποιούνταν για την οριοθέτηση περιοχών και ως οδοδείκτες) ήταν διαδεδομένες στην προϊστορική Κρήτη και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, ενώ θεωρείται πως έχουν στενή σχέση με τα πιο αρχέγονα μυστήρια της ελληνικής επικράτειας στην αρχαιότητα, τα Καβείρια. Κατά την πτολεμαϊκή περίοδο η Αλεξάνδρεια κατέστη ξακουστό πνευματικό κέντρο της εποχής, στην οποία συναντώνται και αναμιγνύονται όλα τα φιλοσοφικά ρεύματα. Από τότε κυρίως που οι Έλληνες ήρθαν σ' επαφή με τον αιγυπτιακό πολιτισμό και θρησκεία, επήλθε μια ταύτιση τού ελληνικού Ερμή και του αιγυπτιακού Θωθ, καθώς διαπίστωσαν ότι υπήρχαν κοινά χαρακτηριστικά ανάμεσα στις δυο θεότητες. Ωστόσο, κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, κυρίως, και τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες διαμορφώθηκε μια νέα αρχετυπική μορφή, η οποία δεν ήταν ακριβώς ούτε ο Ερμής ούτε ο Θωθ, αλλά ένας συνδυασμός των χαρακτηριστικών και των δύο, διανθισμένων με επιδράσεις από την ιουδαϊκή παράδοση. Θεωρείται ότι ο Ερμής της ελληνιστικής περιόδου ήταν μια προσεκτικά κατασκευασμένη κοσμοπολίτικη θεότητα, η οποία μπορούσε να ταυτιστεί με θνητά πρόσωπα. Για παράδειγμα, οι Λυκάονες δεν είχαν καμιά δυσκολία να αναγνωρίσουν στο πρόσωπο του Απόστολου Παύλου τον ενσαρκωμένο Ερμή, γιατί ήταν ο πιο ικανός ομιλητής. Και τούτο γιατί ο Ερμής-Θωθ, ως αγγελιοφόρων των θεών, καθιερώθηκε ως το πρόσωπο εκείνου που ερμηνεύει στους ανθρώπους τη θεϊκή θέληση. 

 

  Η Στωική φιλοσοφία απέδωσε στον Ερμή έναν κεντρικότερο ρόλο στη θεολογία, θεωρώντας τον ως Λόγο-Δημιουργό, επηρεασμένοι προφανώς από την αιγυπτιακή αποδοχή του Θωθ ως δημιουργού. Παρ' όλο που στην αρχή οι Ρωμαίοι, σαφώς επηρεασμένοι από το αρχαιοελληνικό πάνθεο, εκρωμάισαν τις ελληνικές θεότητες, στη συνέχεια, η αιγυπτιακή επίδραση είχε ως πρώτο αποτέλεσμα να ταυτίσουν τον Ερμή [Mercurius] με τον Θωθ, αλλά δε στάθηκαν εκεί. Μπήκαν στον πειρασμό να δώσουν μια μυθολογική ερμηνεία της παρουσίας του Ερμή στην Aίγυπτο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο Κικέρων ονόμασε τουλάχιστον πέντε πρόσωπα που διεκδικούσαν το όνομα Ερμής. Από αυτά το τρίτο ήταν ο γνωστός Ερμής, καρπός της ένωσης του Δία με τη Μαία, ενώ το πέμπτο, που λατρεύτηκε στο Φενεό, λέγεται ότι σκότωσε το φύλακα των κοπαδιών του Απόλλωνα, τον Άργο, και για να αποφύγει τις συνέπειες κατέφυγε στην Aίγυπτο. Αυτός, σύμφωνα με τον Κικέρωνα, είναι που δίδαξε στους Aιγύπτιους τους νόμους και το αλφάβητό τους και είναι εκείνος που οι Αιγύπτιοι αποκαλούσαν Θωθ.

Ερμής και Πάρις

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Walter Burkert, Greek Religion, 1985 section III.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

Ο αστερισμός Μέγας Κύων +ΒΙΝΤΕΟ του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα

 

Ο αστερισμός Μέγας Κύων +ΒΙΝΤΕΟ

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα

   

   ΓΕΝΙΚΑ: Ο Μέγας Κύων [Canis Major, συντ. CMa] σημειώθηκε πρώτη φορά από τον Πτολεμαίο. Βρίσκεται στο Νότιο ουράνιο ημισφαίριο, αλλά είναι γενικά ορατός σε γεωγραφικά πλάτη μεταξύ 56° Βόρεια έως 90° Νότια. Στην Ελλάδα είναι αμφιφανής. Η έκτασή του είναι 380,1 τετ. μοίρες [43ος σε έκταση μεταξύ των 88 αναγνωρισμένων αστερισμών]. Λέγεται ότι αναπαριστά έναν από τους σκύλους που ακολουθούν τον κυνηγό Ωρίωνα. Ο Μέγας Κύων περιλαμβάνει 147 ορατά [φ.μ. ≤ 6,5] ουράνια σώματα. Σπουδαιότερο μέλος της ομάδας αυτών των αστέρων είναι ο Σείριος, ο λαμπρότερος αστέρα του νυχτερινού ουρανού, ο οποίος αποτελεί μέρος του Χειμερινού Τριγώνου.

  ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΑ: Ο αστερισμός αυτός ήταν γνωστός στους ανατολικούς λαούς από τα πανάρχαια χρόνια. Στην ελληνική κλασική Αρχαιότητα, ο αστερισμός αναπαριστούσε τον Λαέλαπο, το λαγωνικό του Ακταίωνα, ενώ κάποτε το λαγωνικό της Πρόκριδος, νύμφης της Άρτεμης, ή το λαγωνικό που έδωσε η Ηώς στον Κέφαλο, που ήταν τόσο ξακουστό για την ταχύτητα του, ώστε ο Δίας το ανύψωνε στον ουρανό. Αργότερα, ο Μέγας Κύων “έγινε” το κυνηγόσκυλο του Ωρίωνα, το οποίο καταδιώκει το Λαγό ή βοηθά τον Ωρίωνα στην μάχη του κατά του Ταύρου, όπως αναφέρει ο Όμηρος και ο Ησίοδος. Οι μύθοι των Ρωμαίων αναφέρονται στον Μέγα Κύνα ως Custos Europae, ο σκύλος, δηλαδή, που φρουρεί την Ευρώπη, αλλά που δεν καταφέρνει να αποτρέψει τη βίαιη απαγωγή της από τον Δία υπό τη μορφή ταύρου. Τον αναφέρουν και ως Janitor Lethaeus, ο κέρβερος της Κόλασης.

Το νεφέλωμα γύρω από τον VY

ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΑ: Ο Άλφα Μεγάλου Κυνός, γνωστός και σαν Σείριος, είναι ο λαμπρότερος αστέρας, εξαιρουμένου του Ηλίου, για τον παρατηρητή στη Γη. Είναι επίσης ένας από τους πλησιέστερους αστέρες. Το όνομα του αστέρα σημαίνει καυτός, εφόσον ο καλοκαιρινός καύσωνας σημειωνόταν αμέσως μετά την ανατολή του Σείριου σε σύνοδο με τον Ήλιο. Οι αρχαίοι Έλληνες αποκαλούσαν τέτοιες καλοκαιρινές μέρες κυνικά καύματα, καθώς μόνο οι κύνες, τα σκυλιά, τολμούσαν να βγουν έξω στον καύσωνα, μ' αποτέλεσμα ο Σείριος να ταυτιστεί με κύνες. Ο αστερισμός έτσι έλαβε την ονομασία Μέγας Κύων. Ο β αστέρας του αστερισμού αυτού είναι γνωστός και ως Μουρζίμ [Κήρυξ]. Εξαιτίας της λαμπρής παρουσίας του στο νυχτερινό ουρανό, ο Σείριος έκανε από νωρίς εντύπωση στους πρώτους αστρονόμους και αποτέλεσε κομμάτι της μυθολοφίας αρκετών λαών, ιδιαίτερα των Αρχαίων Αιγυπτίων. Τα άλλα κύρια αστέρια του αστερισμού είναι [σε παρένθεση δίνεται το φαινόμενο μέγεθος: ο ε Μεγάλου Κυνός (1,51) ή Αντχάρα [Παρθένοι], ο δ (1,84) ή Ουέζεν [Βάρος], ο η (2,45) ή Αλάντρα, ο ζ (3,00) ή Φουρούντ και ο γ (4,11) ή Μουλιφέν. Ανάμεσα στα διάφορα άλλα αστέρια που ανήκουν στον αστερισμό, ξεχωρίζει ο VY Μεγάλου Κυνός, που αποτέλει το πιο μεγάλο γνωστό μας αστέρι του Σύμπαντος (2600 ηλιακές ακτίνες!!). Γενικά, σ' αυτή την περιοχή του ουρανού δεν υπάρχουν πολλά λαμπρά αντικείμενα. Το μόνο αντικείμενο του καταλόγου του Messier στον αστερισμό του Μεγάλου Κυνός είναι το ανοικτό σμήνος Μ41, με φ.μ. 4,6, που απέχει σχεδόν 2350 έτη φωτός από τη Γη, περιλαμβάνει περίπου 8000 αστέρες, κι έχει διάμετρο περίπου 24 έτη φωτός. Ακόμη, ο αστερισμός περιλαμβάνει το Νάνο του Μεγάλου Κυνός, έναν πρόσφατα ανακαλυφθέντα νάνο γαλαξία, ο οποίος περιστρέφεται γύρω από το Γαλαξία μας.

  ΣΕΙΡΙΟΣ: Ο Σείριος είναι το λαμπρότερο άστρο στον νυχτερινό ουρανό με φαινόμενο μέγεθος −1,46. Το όνομά του προέρχεται από το ελληνικό "σείριος" που σημαίνει “καυτός” και "φωτεινός". Βρίσκεται 8,57 έ.φ. από τη Γη και είναι ένα από τα κοντινότερα αστέρια. Ο Σείριος είναι ορατός από σχεδόν όλο το Βόρειο ημισφαίριο τους χειμερινούς μήνες. Μαζί με τον Πρόκυνα και τον Μπετελγκέζ σχηματίζουν ένα φωτεινό τρίγωνο που έχει την ανεπίσημη ονομασία «Χειμερινό τρίγωνο». Το 1844, ο Γερμανός αστρονόμος Friedrich Wilhelm Bessel πρότεινε πως ο Σείριος αποτελεί στην πραγματικότητα ένα «διπλό αστέρα». Η άποψη αυτή επιβεβαιώθηκε το 1862, όταν ο αστρονόμος Alvan Graham Clark ανακάλυψε ένα δεύτερο αστέρα, ο οποίος αναφέρεται ως Σείριος B. Ο αστέρας που είναι ορατός από τη Γη αποκαλείται συχνά και Σείριος A. Τα δύο αστέρια βρίσκονται σε τροχιά μεταξύ τους, με περίοδο περίπου 50 έτη και σε μέση απόσταση 20 αστρονομικές μονάδες [AU]. Ο Σείριος Β ήταν ο πρώτος λευκός νάνος που ανακαλύφθηκε [1915]. Η διάμετρος του Σείριου μετρήθηκε πρώτη φορά από τον Robert Hanbury Brown [3,36 ηλιακές ακτίνες].

Konstantinosa.oikonomougmail.com

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

ΚΑΙ ΣΤΟ YOUTUBE:

 https://www.youtube.com/watch?v=Y5DjkqCWaw8

Η Αφροδίτη από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

 

Η Αφροδίτη, 

θεά του έρωτα και της ομορφιάς

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

Αφροδίτη και Άδωνις

  Η ΓΕΝΝΗΣΗ: Σύμφωνα με τον ομηρικό μύθο γεννήθηκε σε μια ακτή της Πάφου στην Κύπρο [Πέτρα του Ρωμιού]. Η θεά καλλωπίστηκε από τις θεραπαινίδες της, τις Ώρες, και μεταφέρθηκε στον Όλυμπο παρουσιαζόμενη στους Ολυμπίους θεούς. Σύμφωνα με την εκδοχή του Ησίοδου, η Αφροδίτη γεννήθηκε στα ανοιχτά των Κυθήρων από τον αφρό που δημιούργησαν τα ακρωτηριασμένα γεννητικά όργανα του Ουρανού που είχαν πέσει στη θάλασσα μετά την πράξη του Κρόνου. Με τη βοήθεια του Ζέφυρου ταξίδεψε μέχρι την Πάφο. Πέρασε πρώτα από τα Κύθηρα κι από εκεί στην Κύπρο. Τα Κύθηρα θεωρήθηκαν το νησί της Αφροδίτης, όπου και κτίστηκε το πρώτο ιερό της στον Ελλαδικό χώρο. Ήταν γνωστή ως Αφροδίτη η "Πάφια", ενώ ο Όμηρος στην Ιλιάδα την αναφέρει ως "Κυθέρεια, θεά του έρωτα τροφός"

ΕΡΩΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ: Ήταν σύζυγος του Ηφαίστου, αλλά περιγράφεται κυρίως ως ερωμένη του Άρη, με τον οποίο απέκτησε τον Έρωτα, το Δείμο και το Φόβο. Με τον Ποσειδώνα έφερε στη ζωή τον Έρυκα και τη Ρόδο, ενώ με το Διόνυσο η “πολυερασθείσα” θεά γέννησε τον τερατώδη Πρίαπο. Γιος της θεωρείται επίσης ο Ερμαφρόδιτος τον οποίο απέκτησε η θεά από τον Ερμή. Με έναν θνητό, τον Αγχίση απέκτησε τον Αινεία, αδελφό του Πριάμου.

Η Αφροδίτη της Μήλου

  ΣΤΟΝ ΤΡΩΙΚΟ ΠΟΛΕΜΟ: Η Αφροδίτη συμμετείχε και στον Τρωικό πόλεμο. Μάλιστα ήταν η αφορμή για να ξεκινήσει ο πόλεμος αυτός καθώς αυτή ενέπνευσε έρωτα στην Ωραία Ελένη, την γυναίκα του βασιλιά Μενέλαου, για τον Πάρη, τον γιο του βασιλιά της Τροίας Πριάμου. Ο Πάρης είχε ορισθεί ως κριτής από τον Δία για το ποια θεά, η Αφροδίτη, η Αθηνά ή η Ήρα ήταν η ομορφότερη όταν οι τρεις τους διεκδίκησαν το μήλο που η Έριδα έριξε κάτω από την πόρτα στην γιορτή που γινόταν και η ίδια δεν ήταν καλεσμένη. Η Αφροδίτη του υποσχέθηκε ως αντάλλαγμα, αν την επέλεγε, ότι θα του έδινε την ομορφότερη γυναίκα του κόσμου. Ο Πάρης έδωσε το μήλο στην Αφροδίτη και όταν αυτό αργότερα ταξίδεψε στη Σπάρτη, η Αφροδίτη έκανε την Ωραία Ελένη να τον ερωτευθεί και να κλεφτεί μαζί του στην Τροία (Ίλιον). Η αρπαγή της Ωραίας Ελένης ήταν, ως γνωστόν, για τους Αχαιούς ο λόγος της εκστρατείας τους στην Τροία προκειμένου να τιμωρήσουν τον Πάρη και να πάρουν πίσω την σύζυγο του βασιλιά Μενέλαου.

ΑΡΧΕΤΥΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Η Αφροδίτη είναι ένα θηλυκό μυθικό αρχέτυπο. Στον αρχαίο μύθο συχνά συναντάμε το αρχέτυπο της μητέρας θεάς, κατάλοιπο προφανώς μιας πρώιμης μητριαρχικής κοινωνίας. Συνδεδεμένη καθώς ήταν μια τέτοια θεότητα με μια ατελείωτη σειρά φαινομένων, όπως αγάπη, γέννηση, θάνατο, γονιμότητα, πόλεμο, μαγεία, συγγένεια, γάμο, παρθενία, πένθος, κ. ά, σ΄ αυτήν απευθυνόταν η κύρια τελετουργική δράση που χαρακτηρίζει ένα σημαντικό κομμάτι της ανθρώπινης ιστορίας. Οι τίτλοι της, που αποδίδουν τομείς επιρροής της είναι ποικίλοι: Βασίλισσα ουρανού, Πολεμίστρια, Κόρη, Πόρνη, Μητέρα-γη, Βασίλισσα του κάτω κόσμου, κ.λπ. Ο Robert Graves έγραφε για τη μητέρα θεά ότι είναι βαθιά στερεωμένη στη φυλετική μνήμη των Ευρωπαίων και είναι αδύνατον να την εξορίσει κανείς¹. Οι Έλληνες ήταν εκείνοι που περισσότερο από τους άλλους λαούς διατήρησαν τα πολύμορφα χαρακτηριστικά της μητέρας-θεάς στη λατρεία τους. Μια απλή αναφορά των ονομάτων Αφροδίτη, Εκάτη, Δίκτυννα, Μήδεια, Αθηνά, είναι αρκετή για να θυμίσει σημαντικές αρχετυπικές εικόνες. Κάθε μία από αυτές τις μορφές αντιπροσωπεύει πρόσωπα της μητέρας θεάς. Στην περίπτωση της Αφροδίτης, η ταύτισή της με τον πλανήτη Αφροδίτη, που είναι επιβεβαιωμένη στους πολυάριθμους πολιτισμούς της εγγύς Ανατολής ακόμη και στους ιθαγενείς του νέου κόσμου, είναι εκείνη που προσφέρει τον κοινό παρονομαστή για την κατανόηση των μυθικών ιδιοτήτων της θεάς. Ακόμα και σήμερα, το όνομα Αφροδίτη προκαλεί εικόνες ομορφιάς, αισθησιασμού και πάθους. Η θεά είναι γνωστή και ως “θεία προξενήτρια” ή ως παράγων διέγερσης της ερωτικής επιθυμίας. Έτσι στην Ιλιάδα ακόμη και η ζώνη της Αφροδίτης παρουσιάζεται ως ικανή για να ξυπνήσει την άμεση επιθυμία στα μάτια του κατόχου της, της Ήρας, επί τω προκειμένω². Ακόμη, η Αφροδίτη είναι διάσημη για τις σχέσεις της με διάφορους ήρωες και θεούς. Η ερωτοτροπία της Αφροδίτης με τον Άρη ήταν πηγή διασκέδασης(!) για τους θεούς του Ολύμπου³!. Άλλοτε η αγάπη της για έναν θνητό, τον Άδωνη, τελείωσε τραγικά. Σύμφωνα με μια εκδοχή, η θεά βούτηξε από τον βράχο της Λευκάδας, θλιμμένη για τον όμορφο νέο. Το ειδύλλιό της με τον Τρώα Αγχίση, έναν ακόμη θνητό, είναι μια από τις αρχαιότερες παραδόσεις που περιβάλλουν τη θεά⁴. Ο Gantz γράφει σχετικά: “ο ρόλος της Αφροδίτης στο μύθο, πλην Ομήρου, περιορίζεται στη βοήθεια των εραστών ή την τιμωρία εκείνων που απορρίπτουν την αγάπη!⁵”. 

   

Η Ανάδυση της Αφροδίτης.  Σάντρο Μποτιτσέλλι

Όμως είναι δύσκολο να διαβλέψουμε τη σχέση ενός πλανήτη πίσω από τέτοιες αφηγήσεις. Πιθανότατα η λατρεία της Αφροδίτης να είναι πολύ νεότερη από αυτή άλλων θεών κι αυτό γιατί στον Όμηρο εμφανίζεται ως εξειδικευμένη θεά, που σχετίζεται με ένα ανθρώπινο πάθος. Οι αρχαιότερες μορφές αυτών των θεοτήτων συνδύαζαν, όμως, πολλές λειτουργίες. Έτσι: “Όταν η μίξη των φυλών και η επιρροή της λογοτεχνίας συγκεντρώνει διάφορες τοπικές θεότητες, κατ' ανάγκην, για να διατηρηθεί η συνοχή, πρέπει να μοιραστούν οι λειτουργίες και οι ιδιότητες⁶”. Όμως, ενώ η θεά ήδη επιβεβαιώνεται στην πρώιμη επική λογοτεχνία, το όνομά της είναι απόν από τη μυκηναϊκή θρησκεία, όπως τουλάχιστον μας γίνεται γνωστή από πινακίδες της Γραμμικής Β'. Πιθανότατα η λατρεία της θεάς να ήρθε στην Ελλάδα, μεταξύ των ετών 1200 και 800 π.Χ.. Για τον Όμηρο, τον Ησίοδο και άλλους πρώιμους συγγραφείς, η θεά συνδέεται με την Κύπρο. Η Οδύσσεια αναφέρει την Πάφο πατρίδα της θεάς, ενώ η Ιλιάδα αναφέρει το Κύπρις ως το πιο κοινό επίθετό της και ο Ησίοδος τα Κυπρογενής και Κυθηρεία. Όμως, σχεδόν όλοι οι κορυφαίοι μελετητές, αρχαίοι και σύγχρονοι, συμφωνούν ότι η λατρεία της Αφροδίτης έφθασε στην Ελλάδα από την Εγγύς Ανατολή. Ίσως, πίσω από τη μορφή της Αφροδίτης να βρίσκεται η σημιτική θεά της αγάπης, η Ιστάρ [Αστάρτη]. Αυτή η άποψη υποστηρίζεται από τους ίδιους τους Έλληνες. Ο Παυσανίας, για παράδειγμα, γράφει: "Οι Ασσύριοι ήταν οι πρώτοι από την ανθρώπινη φυλή που λάτρεψαν την ουράνια [Αφροδίτη Ουρανία], κατόπιν ο λαός της Πάφου στην Κύπρο και των Φοινίκων και ο λαός των Κυθήρων, που έμαθε τη λατρεία της από τους Φοίνικες⁷.”

ΠΡΟΣΩΝΥΜΙΑ

Αφροδίτη και Έρως, Πελεγκρίνι

ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ: Η Αφροδίτη χαρακτηριζόταν με διάφορα επίθετα σε επικλήσεις. Έτσι, σχετικά με τη γέννησή της καλείτο: Κυθηρία ή Κυθηρεία, Παφία, Κύπρις, Κυπρογενής, Αναδυομένη (χαρακτηρισμός που συνδέεται με τον τρόπο γέννησής της), Αλιγενής (που γεννήθηκε στη θάλασσα), κ.ά. Σχετικά με τη θέση των ναών της ή τόπων δράσης της: Ερικυνή (από ναό της, σε ομώνυμο όρος στη Σικελία), Κνιδία (Κνίδος, Μ. Ασίας), Κτήσυλλα (από τον ναό της στην Κω), Ακιδαλία (από την ομώνυμη πηγή του Ορχομενού), Ιδαλίη (από το Ιδάλιο Κύπρου). Σχετικά με τον πόλεμο: Αρεία (του Άρη, του πολέμου), Νικηφόρος. Σχετικά με τη θάλασσα: Εύπλοια, Ποντία, Πελαγία, Εινάλια (της ακτής), Επιλιμένια. Σχετικά με τις σχέσεις: Εταίρα(!), Πάνδημος (από τον Πάνδημο έρωτα, το χυδαίο, σε αντίθεση με τον πνευματικό έρωτα), Ουρανία, Καλλίπυγος, Αμβολογήρα (αγέραστη), Νυμφία, Ανδροφόνος(!). Τέλος καλείτο ακόμη: Σκωτία (του Σκότους), Πειθώ και Ξένη.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Briffault R., The Mothers, New York, 1963. Burkert W., Greek Religion, Cambridge, 1985. Farnell L., The Cults of the Greek States, Vol. II, New Rochelle, 1977. Foster B., Before the Muses: An Anthology of Akkadian Literature, Vol. 1, Bethesda, 1993. Gantz T., Early Greek Myth, Baltimore, 1993. Harrison J., Προλεγόμενα στη μελέτη της ελληνικής θρησκείας, Ιάμβλιχος, Αθήνα, 1995-97. Neumann E., The Great Mother, Princeton, 1974. Penglase C., Greek Myths and Mesopotamia, London, 1994. Ομηρικός Ύμνος εις Αφροδίτην, 53.

konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Graves R., The White Goddess, New York, 1948, σ. 482.

2. Όμηρος, Ιλιάδα Ξ, 216.

3. Όμηρος, Οδύσεια, θ, 266-364.

4. Ομηρικός Ύμνος εις την Αφροδίτην, 53ff.

5. Gantz T., Early Greek Myth, Baltimore, 1993,σ. 104.

6. Harrison J., Προλεγόμενα στη μελέτη της ελληνικής θρησκείας, Ιάμβλιχος, Αθήνα, 1995-97.

7. Παυσανίας, Ελλάδος Περιήγησις, 1.14,7.