Ο αστερισμός Καμηλοπάρδαλις + ΒΙΝΤΕΟ του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα

 

Ο αστερισμός Καμηλοπάρδαλις + ΒΙΝΤΕΟ

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα

 

   ΓΕΝΙΚΑ: Η Καμηλοπάρδαλις, [συντ.: Cam] είναι αστερισμός του Βόρειου ημισφαιρίου που καταγράφηκε πρώτη φορά το 1624 και είναι ενταγμένος στους 88 επίσημους αστερισμούς. Έχει έκταση 756,8 τετ. μοίρες [18ος μεγαλύτερος αστερισμός] και είναι πλήρως ορατός σε γεωγραφικά πλάτη μεταξύ 90° Βόρεια έως 3° Νότια.

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Αυτή η μεγάλη περιοχή που εκτείνεται μεταξύ του Πολικού Αστέρα και του αστερισμού του Ηνιόχου, δεν έχει κάποιο σημαντικό αστέρα, γεγονός που εξηγεί το λόγο για τον οποίο, αν και είναι ορατή όλο το χρόνο, σημειώθηκε για πρώτη φορά μόλις το 1624 από τον Γερμανό μαθηματικό Jakob Bartsch, συγγενή του Γιοχάνες Κέπλερ. Το όνομα του αστερισμού είναι άμεσα συνυφασμένο με το σχήμα του: μακρύ και λεπτό σαν το λαιμό μιας καμηλοπάρδαλης.

  ΚΥΡΙΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ: Ο αστερισμός συμπερλαμβάνει 152 ορατά ουράνια σώματα [≤ 6,5]. Κανένας αστέρας εδώ δεν φέρει κύριο όνομα και μόνο τρεις διαθέτουν ονομασία με ελληνικό γράμμα. Ο πιο λαμπρός αστέρας, ο β Καμηλοπάρδαλης, έχει φαινόμενο μέγεθος 4,03 αλλά είναι ελάχιστα φωτεινός επειδή απέχει πολύ από τη Γη [1000 έ.φ.]. Ο αστέρας αυτός είναι ένας γαλάζιος υπεργίγαντας, 32 φορές πιο ογκώδης από τον Ήλιο, ενώ έχει μάζα 7 φορές μεγαλύτερη από την ηλιακή. Αποτελεί τριπλό αστέρα γιατί σε απόσταση 25.000 αστρονομικών μονάδων [Αu] από το κύριο μέλος περιφέρεται - κάθε ένα εκατομμύριο έτη - ένα ζεύγος δυο άλλων αστέρων. Ο α Καμηλοπάρδαλης, παρά το όνομα του, δεν είναι ο λαμπρότερος αστέρας του αστερισμού, ούτε καν. Με φαινόμενο μέγεθος 4,26, είναι ο τρίτος πιο λαμπρός του αστερισμού. Αυτός ο αστέρας φαίνεται σε μας τόσο ελάχιστα φωτεινός, επειδή απέχει πολύ από το ηλιακό μας σύστημα. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του δορυφόρου Hipparcos [Ίππαρχος], απέχει 6.940 έτη φωτός, αλλά σε αυτή την απόσταση, οι υπολογισμοί έχουν μεγάλο περιθώριο λάθου. Ο α Καμηλοπάρδαλης είναι ένας γαλάζιος-λευκός υπεργίγαντας, με μάζα τουλάχιστον 25 φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου και που, αν ήταν στο δικό μας Σύστημα, θα εκτεινόταν πέρα από την τροχιά της Γής! Χάνει, όμως, συνεχώς μάζα, γεγονός που εκδηλώνεται με σημαντικό αστρικό άνεμο, και στο τέλος της ζωής του θα μετατραπεί σε υπερνόβα¹ (hypernova).

ΟΥΡΑΝΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: Η Καμηλοπάρδαλις περιλαμβάνει το ανοιχτό σμήνος NGC1502 και τον σπειροειδή γαλαξία NGC 1502. Στον αστερισμό, ο αστέρας U Καμηλοπάρδαλης είναι αστέρας άνθρακα [φ.μ. 7,35]. Ο αστέρας βρίσκεται στα τελευταία στάδια της ζωής του και αποβάλλει κελύφη αερίων, τα οποία σχηματίσαν ένα τέλεια σφαιρικό νεφέλωμα. Αξίζει, τέλος, να αναφέρουμε πως το διαστημικό όχημα Βόγιατζερ 1 κατευθύνεται προς τον αστερισμό της Καμηλοπάρδαλης.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Υπερνόβα είναι ένας θεωρητικός τύπος Σουπερνόβα που προκύπτει όταν ένας αστέρας εξαιρετικά μεγάλης μάζας καταρρέει στο τέλος της ζωής του. Σε ένα υπερνόβα, ο πυρήνας του αστέρα καταρρέει για να μετατραπεί απευθείας σε μαύρη τρύπα, ενώ δυο πίδακες πλάσματος εξαιρετικά ενεργειακοί εκπέμπονται κατά μήκος του άξονα περιστροφής του αστέρα με ταχύτητα που προσεγγίζει αυτήν του φωτός. Αυτοί οι πίδακες εκπέμπουν έντονες ακτίνες γ.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

Ο Άγιος Νεος Ιερομάρτυς Ζαχαρίας Μητροπολίτης Κορίνθου [30.3.1684] από τον Κων/νο Οικονόμου

 

Ο Άγιος Νεος Ιερομάρτυς Ζαχαρίας Μητροπολίτης Κορίνθου [30.3.1684]

από τον Κων/νο Οικονόμου

“Δέχου στεφάνους εκ Θεού Ζαχαρία,

Ως Iεράρχης και αθλητής Kυρίου”.

   ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΩΝ ΒΕΝΕΤΟΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ: Στο ξεκίνημα του λεγομένου 6ου Τουρκοβενετικού πολέμου (1684–1699), στη διάρκεια του οποίου η Πελοπόννησος, η Αίγινα, η Πρέβεζα κι η Λευκάδα άλλαξαν προσωρινά τύραννο, περνώντας από τη βαρβαρότητα των Οθωμανών, στη κυριαρχία της Παπόφιλης “Γαληνοτάτης Δημοκρατίας”, ένα περιστατικό συγκλόνισε το χριστιανικό κόσμο της Ορθοδόξου Κορίνθου.

Η Κόρινθος τον 17ο αιώνα

  Η ΣΥΚΟΦΑΝΤΙΑ: Εκείνη, λοιπόν την εποχή, ο Επίσκοπος της Ορθοδόξου Εκκλησίας Κορίνθου, ο Ζαχαρίας, συκοφαντήθηκε από τους Τούρκους ότι συνεργαζόταν με τους Ενετούς, κατά την εκστρατεία του Ενετικού στρατού και στόλου υπό τον Μοροζίνη στην Νότια παράκτια Ελλάδα, για την απελευθέρωση των Ελλήνων. Μάλιστα βρέθηκε και συκοφάντης που έλεγε ότι ο Επίσκοπος είχε κρυφή αλληλογραφία για το σκοπό αυτό με τους Λατίνους. Μ’ αυτή την πρόφαση όρμησε ο βάρβαρος μωαμεθανικός όχλος στη Μητρόπολη και σαν ανήμερα θηρία άρπαξαν τον αρχιερέα του Θεού και σιδηροδέσμιο, δέρνοντας και σπρώχνοντας, τον έφεραν στον δικαστή.

ΣΥΛΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΟ: Ο κριτής, τον προέτρεψε, ως μοναδική λύση για κείνον, να αρνηθεί τον Χριστό και να γίνει μωαμεθανός! Ο Ζαχαρίας, με αηδία άκουσε την πρόταση αυτή του Οθωμανού μουλά και γι' αυτό βασανίστηκε φρικτά. Σε μια δεύτερη προσπάθεια των Τούρκων να “συνετίσουν” τον αρχιερέα, ο Άγιος Μάρτυς απάντησε: “Να μη το δώσει ο Άγιος Θεός ν’ αρνηθώ τον Κύριό μου Ιησού Χριστό, τον αληθινό Θεό. Πιστεύω Αυτόν Θεό παντοδύναμο και ποιητή του σύμπαντος κόσμου και για το όνομά Του το Άγιο είμαι έτοιμος να χύσω και το αίμα μου”. Μόλις τ’ άκουσε ο δικαστής διέταξε και τον έδειραν ξανά σκληρά. Κατόπιν τον έβαλαν στη φυλακή και τον βασάνιζαν αλύπητα και απάνθρωπα αλλά δεν μπόρεσαν να μεταβάλουν τη γνώμη του. Έπειτα βγήκε και η “ετυμηγορία” των ιθυνόντων της πόλης. Καταδικάστηκε να καεί ζωντανός στη φωτιά περιστρεφόμενος σαν πασχάλιος αμνός!

ΜΙΑ ΔΩΡΟΔΟΚΙΑ ΛΙΓΟΣΤΕΥΕΙ ΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΟ: Οι χριστιανοί της Κορίνθου, σαν έμαθαν την απόφαση των βαρβάρων, προσέφεραν μεγάλο χρηματικό ποσό στον Τούρκο έπαρχο, για να μεταβληθεί ο φρικτός αυτός τρόπος της θανατικής καταδίκης. Έτσι ο νέος ιερομάρτυρας Ζαχαρίας αποκεφαλίστηκε στην Κόρινθο, στις 30 Μαρτίου του 1684 μ.Χ. Ήταν η Τρίτη Κυριακή των Νηστειών, η Κυριακή της Σταυροπροσκύνησης.

Ἡ Ἐπίσκεψις τοῦ ἁγίου Δεσπότη (1906) του Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη κείμενο-AUDIOBOOK διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

 

Ἡ Ἐπίσκεψις τοῦ ἁγίου Δεσπότη (1906)

του Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη 

κείμενο-AUDIOBOOK

διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

     

 «Μὴ οἱ ποιμένες βόσκουσιν ἑαυτούς; οὐχὶ τὰ πρόβατα βόσκουσιν οἱ ποιμένες;»

       (Ἰεζεκιήλ)

Ἀφοῦ τὸ βαποράκι ἐστάθη ὣς μισὴν ὥραν εἰς τὸν μικρὸν ὅρμον, κατέναντι τῆς ἀγορᾶς, ἥτις ἐφαίνετο σχεδὸν γεμάτη ἀπὸ κόσμον, ἔστρεψε τὴν πρῷραν πρὸς ἀνατολὰς καὶ ἀπέπλευσε. Συγχρόνως οἱ καμπάνες τῶν δύο ἐκκλησιῶν, αἵτινες διέπρεπον μὲ τοὺς ὑψηλοὺς πύργους καὶ τοὺς θόλους των, ἡ μία εἰς τὸ ὕψος τῆς παραθαλασσίας ὁδοῦ καὶ τῆς πλατείας, ἡ ἄλλη εἰς τὸ κέντρον τῆς ἐπάνω συνοικίας, ἐκινήθησαν γοργῶς, ἐκχέουσαι μεγάλην καὶ παρατεταμένην κωδωνοκρουσίαν.

   Διατί αὐτό; Οἱ παπάδες ἤξευραν, ὅτι ὁ Δεσπότης ὁ νεοχειροτόνητος τῆς ἐπαρχίας ἦτο μέσα στὸ βαπόρι, ἀλλ᾿ ὁ πρῶτος μεταξὺ αὐτῶν, ὁ ἐπισκοπικὸς ἐπίτροπος, εἶχε πληροφορηθῆ ὅτι ἡ Σεβασμιότης του δὲν ἐπροτίθετο πρὸς τὸ παρὸν νὰ ἐξέλθῃ εἰς τὴν πολίχνην, ἀλλὰ θὰ μετέβαινε πρῶτον, χάριν τῆς ἰδίας εὐκολίας του, εἰς τὴν ἄλλην νῆσον, τὴν ἀνατολικήν, τὴν ἀπωτέραν εἰς τὸν δρόμον του, καὶ εἶτα θὰ ἐπέστρεφε νὰ ἐπισκεφθῇ καὶ τὸ ἐδῶ ποίμνιόν του. Οὐχ ἧττον ἐπῆραν μίαν βάρκαν καὶ ἀνῆλθον ὅλοι ὁμοῦ, οἱ ἑπτὰ παπάδες, εἰς τὸ βαπόρι, διὰ νὰ χαιρετίσουν ἁπλῶς τὸν ἐπίσκοπον εἰς τὴν διέλευσίν του.

Μόλις ἡ μαύρη τῶν ρασοφόρων πλειὰς ἀνῆλθεν εἰς τὸ πρυμναῖον «κάσαρο»* τοῦ ἀτμοπλοίου, ὅπου ἵστατο ἀγναντεύων τὴν μικρὰν πόλιν ὁ περιοδεύων ἱεράρχης, καὶ ὁ διάκος, ἀποτεινόμενος πρὸς τὸν πρῶτον βαίνοντα ἐκ τῶν ἱερέων, τὸν ὁποῖον ἐκατάλαβεν ὡς ἐπίτροπον τοῦ Δεσπότη, ἂν καὶ πρώτην φορὰν τὸν ἔβλεπε, τοῦ λέγει μὲ τόνον δεσποτικόν:

― Γιατί δὲν ἐσημάνατε τὶς καμπάνες;

Ὁ παπα-Γιαννάκης, 83 ἐτῶν ἄνθρωπος, ἂν καὶ κωφὸς ἦτο, ἐκατάλαβε τί ἔλεγεν ὁ διάκος. Ἐπειδὴ ὁ Δεσπότης δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἐξέλθῃ, δὲν εἶχαν προβλέψει, ἢ τὸ ἐνόμισαν περιττόν, νὰ κρούσουν τὶς καμπάνες. Τώρα ὅμως, εἰς τὸ κέλευσμα τοῦ διάκου, ἐστράφη πρὸς τὴν λέμβον, ἐφώναξεν ἕνα νέον κρατοῦντα τὰς κώπας, καὶ τοῦ λέγει:

― Σταμάτη! τρέχα, γρήγορα, ἔξω! Τὶς καμπάνες! Βαρᾶτε τὶς καμπάνες!

Ὁ Σταμάτης, ἔφηβος ὣς 16 ἐτῶν, κυρίως βαρκάρης δὲν ἦτο, ἀλλ᾿ ὀρφανὸς μάγκας, τρέχων παιδιόθεν κατόπιν εἰς τὰ ράσα τῶν παπάδων. Ὅπως ὑπάρχουν ἐκκλησιαστικὰ δαιμόνια, οὕτω ὑπάρχουν καὶ ἀγυιόπαιδα ἐκκλησιαστικά. Πάραυτα ἐσιάρισεν*, ἐκωπηλάτησε, καὶ μετὰ ἓν λεπτὸν ἔφθασεν εἰς τὴν προκυμαίαν. Θὰ ἠμποροῦσε νὰ φωνάξῃ ἀπὸ τὴν βάρκαν πρὸς τοὺς ἔξω, διὰ νὰ τρέξουν νὰ σημάνουν τὶς καμπάνες, ἀλλὰ δὲν τὸ ἔκαμεν. Ἐπήδησεν ἔξω, κ᾿ ἔτρεξε διὰ ν᾿ ἀπολαύσῃ αὐτὸς πρῶτος τὴν ὑπερτάτην ἡδονὴν τῆς κωδωνοκρουσίας.

Καθὼς ἔτρεχεν, ἔκραξε τὸν ἄλλον ἀδελφόν του, τὸν Φώτην, καὶ τὸν ἔστειλεν εἰς τὴν ἐπάνω ἐνορίαν, πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπόν. Εἶτα ἀνῆλθεν ὑψηλὰ εἰς τὸ καμπαναριό, ἐκόλλησεν ὡς τελώνιον εἰς τὴν μεγάλην καμπάναν, ἥρπασε τὸ γλωσσίδι της, μὲ τὴν ἄλλην χεῖρα τὴν λαβὴν τοῦ ἐπικράνου τῆς ἄλλης, κ᾿ ἔρριψε τὸ σχοινίον τῆς τρίτης εἰς ἓν ἄλλο παιδίον παρὰ τὴν βάσιν τοῦ κωδωνοστασίου, τὸ ὁποῖον εἶχε κλειδώσει πεισμόνως ἔξω ἀπὸ τὸ πορτέλο τοῦ καμπαναριοῦ.

Μετὰ μίαν στιγμὴν μανιώδης κωδωνοκρουσία ἤρχισε καὶ ἄλλοι ἐναέριοι ἦχοι ἀπήντησαν ἀπὸ τὴν ἄλλην ἐκκλησίαν. Καὶ ὑπὸ τοὺς ἤχους αὐτοὺς τὸ ἀτμόπλοιον ἀπέπλεε, καὶ οἱ παπάδες ἐπέστρεψαν εἰς τὴν ξηράν.

*

* *

Μετὰ δύο ἑβδομάδας, ὅταν ἐπέστρεψεν ἀπὸ τὴν γείτονα νῆσον, ὁ Σεβασμιώτατος, ἐν μεγάλῃ κλαγγῇ κωδώνων, ὡς πρώτην φορὰν ἐρχόμενος, ἐπῆγε κατ᾿ εὐθεῖαν εἰς τὸν ναόν. Ἐκεῖ, εἰς τὸ τέλος τῆς δοξολογίας ―καὶ αὐτὸ ὑπῆρξε μετὰ τὴν περὶ κωδωνοκρουσίας διαταγήν, τὴν διὰ τοῦ διάκου δοθεῖσαν, ἡ πρώτη χαρακτηριστικὴ πρᾶξις τῆς ποιμαντικῆς του― ἐπετίμησεν ἕνα τῶν ἱερέων, διότι ὡς ἐπαρχιώτης καὶ ἀσυνήθιστος ἀπὸ ἀρχιερατικὰς ἱεροπραξίας, εἶπε τὸ σύνηθες «Δι᾿ εὐχῶν τῶν Ἁγίων Πατέρων ἡμῶν», καὶ δὲν εἶπε: «Δι᾿ εὐχῶν τοῦ ἁγίου Δεσπότου ἡμῶν».

Ὁ δυστυχὴς ἱερεὺς πῶς νὰ τὸ ξεύρῃ, ἀφοῦ πουθενὰ δὲν τὸ εἶχεν εὕρει γραμμένον.

Τὴν Κυριακήν, ὅταν ἐλειτούργησεν ὁ Ἐπίσκοπος, εἰς τὸ τέλος τῆς λειτουργίας, ἔδωκε νέον δεῖγμα τῆς ποιμαντικῆς του. Εἰς τὸ «Πάντοτε, νῦν καὶ ἀεί», τὸν γεροντότερον, τὸν πλέον πεπειραμένον ἀλλὰ καὶ ἐγγράμματον ἱερέα, τὸν ἔπιασεν ἀποτόμως ἀπὸ τὸν βραχίονα, βαστάζοντα τὸ Ἅγιον Ποτήριον, καὶ τὸν ἐβίασε νὰ σταθῇ ἐπὶ ἓν λεπτὸν εἰς τὰ βημόθυρα, διὰ νὰ εἴπῃ τὸ «Πάντοτε» ― ὡς νὰ ἐπρόκειτο, κατόπιν τοῦ «Μετὰ φόβου Θεοῦ», νὰ γίνῃ καὶ δευτέρα Μετάληψις. Καὶ ὅμως τὸ Εὐχολόγιον γράφει μόνον ὅτι «βλέπει ὁ ἱερεὺς πρὸς τὸν λαὸν» καὶ ὄχι, ἵσταται εἰς τὴν Ἁγίαν Πύλην. Ὅ,τι δὲ περιττὸν γίνεται, μαρτυρεῖ μόνον τάσιν πρὸς τὸ πομπῶδες καὶ θεατρικὸν ― ὅπως συνηθίζουν μάλιστα οἱ Ρῶσοι.

*

* *

Μέγα εὐτύχημα ὑπῆρξε διὰ τὸν ἄλλον γέροντα, τὸν ἐπίτροπόν του, εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ὁποίου κατέλυσεν ὁ ἱεράρχης, τὸ ὅτι ἦτο πολὺ κωφός. Ὁ δεσπότης ἠδύνατο νὰ τὸν ἐπιτιμᾷ καὶ νὰ τὸν ὀνειδίζῃ μάλιστα, χωρὶς αὐτὸς ν᾿ ἀντιλαμβάνεται μηδὲ νὰ πικραίνεται τίποτε. Ὅταν δὲν ἦτο παρὼν ὁ διάκος διὰ νὰ τοῦ ἐξηγήσῃ, αὐτὸς δὲν ἠδύνατο νὰ ἐννοῇ τίποτε ἀπὸ τοὺς θυμοὺς καὶ τὰς ἐξάψεις τοῦ Σεβασμιωτάτου.

Τέλος κατώρθωσε νὰ δώσῃ λογαριασμὸν ὁ γέρων ἐπίτροπος, εἰς μετρητά, δι᾿ ὅλας τὰς ἀδείας γάμου καὶ τὰ λοιπὰ «δικαιώματα» τῆς Ἐπισκοπῆς. Ἀλλὰ διὰ τὰ γαλόπουλα, τοὺς ἀστακοὺς καὶ τ᾿ αὐγοτάραχα, κανεὶς δὲν τοῦ ἐζήτησε λογαριασμὸν πόσα εἶχεν ἐξοδεύσει. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ Δεσπότης ἦτο ἐγκρατέστατος. Ἔπασχεν ἀπὸ στομαχικὰ καὶ καρδιακὰ συμπτώματα ― ἴσως ἀπὸ ψαμμίασιν ἢ καὶ διαβήτην. Ἀλλ᾿ ὁ διάκος εἶχε τὰ νιᾶτά του, τὴν ξανθὴν γενειάδα καὶ τὴν κόμην του. Θὰ ἦτο ὑπερβολὴ βεβαίως ἂν ἐλέγαμεν, ὅτι ὡμοίαζε μὲ τὸν Ἀρχιποιητὴν ἐκεῖνον τῆς Παπικῆς αὐλῆς, τοῦ Λέοντος τοῦ Ι´, ὅστις εἶχε παραπονεθῆ ποτε, ὅτι ἔκαμνε στίχους διὰ χιλίους ποιητάς, καὶ εἰς τὸν ὁποῖον ὁ περιώνυμος Ποντίφιξ ἔδωκε τὴν ἀπάντησιν: Et pro mille aliis archipoëta bibit*.

Ὅπως καὶ ἂν ἔχῃ, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἠγάπα πολὺ τὸ ἐντόπιον μοσχᾶτον, εἰς δαμιτζάνες προσφερόμενον.

Τέλος ὁ Σεβασμιώτατος, ἀφοῦ ἔδωκε τὸ τελευταῖον καὶ κυριώτερον μάθημα ποιμαντορικῆς εἰς τοὺς ἱερεῖς του ―τοὺς ἐνουθέτησε νὰ εἶναι καθάριοι, νὰ μὴ καπνίζουν ναργιλὲ δημοσίᾳ καὶ νὰ μὴ κρατοῦν ποτὲ ράβδον― ἐν ἤχῳ κωδώνων καὶ πάλιν, προεπέμφθη, ἐπεβιβάσθη στὸ βαποράκι, κ᾿ ἐπῆγε νὰ ποιμάνῃ καὶ ἄλλα πρόβατα.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ-AUDIOBOOK ΕΔΩ:

ΚΑΙ ΣΤΟ YOUTUBE ΕΔΩ: 

https://www.youtube.com/watch?v=FN9BxIXpkT8

Γραικός, Γενίτσαρος και Βενετσιάνος του Δημητρίου Γ. Καμπούρογλου [κείμενο-audiobook] διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

 

Γραικός, Γενίτσαρος και Βενετσιάνος 

του Δημητρίου Γ. Καμπούρογλου [κείμενο-audiobook]

διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

   

   Ήταν περασμένα τα μεσάνυχτα. Φωνή καμιά! Κανένα ζωντανό δεν έβγαζε φωνή στα ρημαγμένα μέρη. Και αν κάπου – κάπου κανένα τριζόνι έκανε πως θα αρχίση τον παραπονιάρικο σκοπό του, ως κι αυτό σώπαινε από το φόβο του.

Μακριά ακούστηκε και ένα πετεινάρι να λαλή πίσω από κάτι χαλάσματα, μα και αυτού η φωνή τρομαγμένη πνίγηκε στο λαρύγγι του.

Οι Τούρκοι κλεισμένοι στο Κάστρο. Οι Βενετσιάνοι τριγυρίζουν σαν τ’ αγρίμια στη χώρα. Οι Αθηναίοι είναι τρυπωμένοι στα σπίτια τους. Βρισκόμαστε στα 1687.

Σβηστό ήταν το καντήλι της Αγίας Γλυκερίας στο Γαλάτσι, κοντά στην Αθήνα. Κανείς δεν πηγαίνει να προσκυνήση. Και μόνο το κυπαρίσσι της εκκλησίας, που το φυσούσε ο άνεμος, πήγαινε και ερχότανε, και ο ίσκιος του στον τοίχο έμοιαζε σαν καλόγηρος τυλιγμένος στο ράσο του.

Το αγιασμένο νερό κατρακυλούσε μουρμουρίζοντας τον κατήφορο και πότιζε ό,τι έβρισκε στο δρόμο του.

Να, να, και από κάτω από της όμορφης εκκλησιάς το δρόμο κάποιος προβάλλει.

Φτάνει σε κάτι χαλάσματα, βγάζει βαθύ αναστεναγμό, και ακούει πέρα από το βράχο τον αντίλαλό του μόνο.

Έρχεται γύρω – γύρω από τα χαλάσματα, κουνώντας λυπημένα το κεφάλι του.

Ποιός άλλος από σένα, άμοιρε Αθηναίε, θα μπορούσε να γνωρίση το σπίτι του;

Χαϊδεύει το αγιόκλημα, που είχε φυτεμένο με την δύστυχη την αδερφή του, σκύβει, παραμερίζει τις πέτρες σαν κάτι να γυρεύη. Ύστερα φεύγει μακριά από κει. Πάει κατά την εκκλησιά, στέκεται, γονατίζει σε έναν τάφο εμπρός και φιλεί το μάρμαρό του.

Χορτάριασε του γονιού σου ο τάφος!

-Μα γιατί κλαις σαν μικρό παιδί; Τάχα θα ζης και συ αύριο;

Τα αγριολούλουδα χύνουν γύρω την μυρωδιά τους. Ξαπλώνεται στη γη, ακουμπά το κεφάλι του στον τάφο και, κοιτάζοντας τον ουρανό, ρωτά τι έφταιξε και έμεινε έρημος και μονάχος στον κόσμο!

Αίφνης από τα Τουρκοβούνια κάποιος άλλος προβάλλει. Οι νυχτερίδες τρελά φτερουγίζουν και τρίζουν γύρω του. Κατεβαίνει μονοπάτι – μονοπάτι, πηδά έναν – έναν τους βράχους και κοιτάζει παντού σαν κάτι να ζητή.

Η αγριεμένη όψη του φαίνεται πιο άγρια μέσα στο σκοτάδι. Αλίμονο σ’ εκείνον που θα τον βρη στο δρόμο του! Μα όσο πλησιάζει στην εκκλησιά κοντά, τόσο ημερώνει.

-Γιατί κιτρίνισες και τρέμεις σαν κορίτσι, άγριε Γενίτσαρε;

Σε λίγο βλέπει ένα μαύρο πράμα να έρχεται από το κάτω μέρος. Βαθύ σκοτάδι και δεν διακρίνει τι να είναι. Μα σε μια ξαφνική αστραπή βλέπει πως ήταν άνθρωπος. Ήταν Βενετσιάνος!

Ο Γενίτσαρος έγινε πάλι Γενίτσαρος, βγάζει το χαντζάρι του και χύνεται καταπάνω του. Μα να, ο Βενετσιάνος δεν χωρατεύει. Πιάνει ο Γενίτσαρος με το αριστερό το χέρι το δεξί του Βενετσιάνου, μα την ίδια στιγμή πιάνει και ο Βενετσιάνος με το αριστερό του χέρι το δεξί του Γενίτσαρου. Σκουντιούνται σαν τ’ αγρίμια και με τα πολλά έρχονται κοντά στον τάφο.

Πετιέται ο Αθηναίος με το σπαθί στο χέρι και βρίσκεται μπροστά τους.

-Εμένα βοήθα, πατριώτη, φωνάζει ελληνικά ο Βενετσιάνος, να σκοτώσωμε τον Τούρκο τον άπιστο!

-Κανένα δεν βοηθώ! Τους Τούρκους και τους Βενετσιάνους ας τους αγαπούν οι άμυαλοι λαϊκοί. Εγώ και τους δυο τους ξέρω για εχθρούς της πατρίδας μου. Όποιος είναι πιο γερός, ας φάη τον άλλο, και τους δυο ας τους φάνε τα σκυλιά και τα κοράκια. Μα τραβηχτήτε από δω! Δεν θα αφήσω να χυθή αίμα ανθρώπινο στου πατέρα μου, του γέρο –Χωραφά, τον τάφο!

Γιατί μια φωνή από δυο στόματα ακούγεται: «Αδερφέ μου!»; Γιατί μεμιάς πέφτουν τ’ άρματα κάτω; Γιατί ανοίγονται τρεις αγκαλιές;

Ποιός το ‘λπιζε, ο πρώτος, που μικρό τον πήραν οι Γενίτσαροι, ο δεύτερος, που παιδάκι τον ξαγόρασαν οι Βενετσιάνοι, και ο μικρός, που τάχα στάθηκε πιο τυχερός, για πρώτη φορά να σμίξουν, και σαν εχθροί, στου πατέρα τους τον τάφο;

Κοντεύει να ξημερώση. Τα πουλάκια μέσα στα χαμόκλαδα τινάζουν τα φτερά τους, βγάζοντας χαρωπή λαλιά.

Το νυχτοπούλι κρύφτηκε στα χαλάσματα, να μην το βρη η μέρα. Τα άστρα τρεμοσβήνουν. Η νυχτερίδα έγινε άφαντη.

Πόσο θα σάστισε ο διαβάτης, αν περνώντας έβλεπε ένα Γραικό, ένα Γενίτσαρο και ένα Βενετσιάνο, γονατισμένους σιμά – σιμά, να χύνουν μαύρο δάκρυ σ’ ένα τάφου λιθάρι!

Δημ. Γ. Καμπούρογλου.

Σημ. 1. Αυτό το διαμάντι της νεοελλ. λογοτεχνίας υπήρχε στα παλιά σχολικά βιβλία της Γλώσσας. Κρίθηκε ... άχρηστο στην εποχή των άλλων νεοταξίτικων κειμένων της έκφρασης της λεγόμενης .. πολιτικής ορθότητας. Χωρίς άλλα σχόλια!

2. Κρατήσαμε την ορθογραφία του πρωτοτύπου.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ-AUDIOBOOK : 

ΚΑΙ ΣΤΟ YOUTUBE ΕΔΩ: https://www.youtube.com/watch?v=7pxVTSl_huU&list=PL9eBIJBQAv6XEog9IC0svfsrTAsGmNIVX&index=4

Εικόνες από την Κρήτη [Ηράκλειο] του 1929! + ΒΙΝΤΕΟ επιμ. Κωνσταντίνος Οικονόμου

 

Εικόνες από την Κρήτη [Ηράκλειο] του 1929! ΒΙΝΤΕΟ

επιμ. Κωνσταντίνος Οικονόμου

 

Κάποιες εικόνες στο αρχείο μου από παλιά περιοδικά κρύβουν τελικά ιστορικούς ''θησαυρούς''.  Έτσι, σε παμπάλαια τεύχη του Νational Geographic, βρήκα εικόνες από μια Ελλάδα που χάθηκε. Συγκεκριμένα βρήκα κάποιες φωτογραφίες από το λιμάνι του Ηρακλείου στα 1929! Παρουσιάζουν την κίνηση στο λιμάνι με την φόρτωση ενός εξαγώγιμου κρητικού προϊόντος της Κρήτης την εποχή εκείνη: του κίτρου. 

 

 Η άλλη εικόνα εμφανίζει μικρούς ''γαβριάδες'' από τη συνοικία του λιμανιού, φτωχικά ντυμένους, μα έχοντες όρεξη για παιχνίδι, χαρά και ... φωτογράφιση. Μοναδική παραφωνία στην ομαδική αυτή παιδική χαρά, είναι η γκρίνια ενός απ΄ αυτούς, του Βενιαμίν της συντροφιάς. Τέτοιες εικόνες εύκολα ''ζωντανεύουν με a.i. και δημιουργούν μια τέλεια αναπαράσταση της εποχής, ταξιδεύοντάς μας στην προπολεμική Κρήτη.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

Μαϊδανός Γράφει ο Γιάννης Φρύδας

 Μαϊδανός

Μήνας μπαίνει, μήνας βγαίνει

κι η ακρίβεια ανεβαίνει,

όμως, μόνος σταθερός 

μένει πάντα ο μαϊδανός

Γράφει ο Γιάννης Φρύδας

─ Σήμερα θα ασχοληθούμε με τον μαϊδανό. 

─ Θα φκιάσουμι κιφτέδις;

─ Όχι, καημένε! Πού να βρεθεί κιμάς για τέτοια μεγαλεία! Ξέρεις πόσο πήγε ο κιμάς; Μόνο διαπλεκόμενοι του ΟΠΕΚΕΠΕ και εισοδηματίες του ΟΠΕΚΑ μπορούν πια να μπαίνουν στα κρεοπωλεία.  

─ Έχ’ς κανιά συνταγή μι σκέτου μαϊδανό;

─ Ο νους σου στο φαΐ, εσένα… Καμιά συνταγή δεν έχω. Απλώς, αποφάσισα να τιμήσω τη σταθερότητα της τιμής του, σε αντίθεση με την ατιμία της αγοράς και της γενικευμένης άτιμης ακρίβειας. Σταμάτα, λοιπόν, τις άστοχες ερωτήσεις και άκου!

  Μαϊδανός είναι ο μαϊντανός, αν κι εμείς οι Θεσσαλοί τον λέμε ακόμη μακεδονήσι, όσοι τουλάχιστον δε φοβόμαστε μη μας κατηγορήσουν για χωριάτες οι ομιλούντες την αθηναϊκήν. Η πληροφορία είναι εντελώς δωρεάν και προχωρώ. Επειδή ο μαϊντανός μπαίνει σε πολλά φαγητά ως απαραίτητο συστατικό, μαϊντανούς λέμε μεταφορικά κι αυτούς που εμφανίζονται παντού, που δε χάνουν ευκαιρία προβολής, που τρέχουν σε τηλεοπτικές εκπομπές και προσπαθούν με αγωνία να πούνε τη γνώμη τους (και τη σαχλαμάρα τους) για κάθε θέμα, είναι δεν είναι γνώστες ή αρμόδιοι. Κι αυτή η πληροφορία είναι τζάμπα και μην παρασύρεστε από μια βουλευτή ή βουλεύτρια (διαλέξτε ποιο σας αρέσει) που υποστηρίζει ότι ο τζάμπας πέθανε. Έτσι και είσαι βολεμένος, βουλευτής ή όχι, πώς να καταλάβεις τους αβόλευτους; 

  Όμως, παρασύρθηκα κι εγώ όπως βλέπετε και πρέπει να επανέλθω στον κανονικό μαϊδανό ή πετροσέλινον, για να του αποδώσω τις προσήκουσες τιμές:

  Πριν μπούμε στο ευρώ, αγοράζαμε τον μαϊδανό εκατό δραχμές το ματσάκι. Το 2002 ήρθε το ευρώ και στη λαϊκή πρώτη μαϊδανοτιμή ήταν τα πενήντα λεπτά, δηλαδή, εκατόν εβδομήντα δραχμές. Συν εβδομήντα στο κεφάλι!... Κανένας δεν αντέδρασε. Άλλωστε, μας είχε πείσει ο Σημίτης περί της ισχυρής Ελλάδας, εμείς ζούσαμε την εποχή που δέναμε τα σκυλιά με τα λουκάνικα, που πληρώναμε και δεν παίρναμε ρέστα, που τρέχαμε στα χρυσοχοεία ν’ αγοράσουμε χρυσά κουτάλια... (α, ρε καημένο Πασόκ!...).  

  Μετά ήρθε ο Κωστάκης, ο ευτραφής, της θωρακισμένης οικονομίας, της ολυμπιάδας του Καλατράβα, οι τιμές άρχισαν να καλοτραβούν την ανηφόρα… Ο μαϊδανός πενήντα λεπτά.

  Ακολούθησε ο ΓΑΠ, ο λεφτά υπάρχουν. Λεφτά δεν υπήρχαν, αλλά σταθερός ο μαϊδανός. Πενήντα λεπτά το ματσάκι λέμε… Άλλο που το ματσάκι της οικονομίας χάθηκε οριστικά, αφού τρώγαμε γκολ από παντού και κόκκινες κάρτες από εταίρους, δουνουτούδες και τρόικες.

  Παρακάμπτω τον Παπαδήμο, ως μεταβατικό, για να πάω στον επόμενο εκλεγμένο, τον Αντώνιο. Τι να σας λέω τώρα περί Αντωνίου και δευτέρου μνημονίου; Τα χρυσά κουτάλια της ευρωπαϊκής ευημερίας πέρασαν διακριτικά στα χρηματοκιβώτια των ενεχυροδανειστηρίων… Και τι μ’ αυτό; Σημασία έχει η σταθερότητα. Πενήντα λεπτά, καταλάβατε, δεν είναι ανάγκη να το αναφέρουμε άλλη μια φορά…

  Ύστερα ήρθε ο Αλέξης, ο αψύς, που έσκιζε μνημόνια και κατάπινε σπαθιά. Πάντως, 

πρέπει να επισημάνουμε ότι και στο τρίτο μνημόνιο ουδόλως επηρεάσθη η τιμή στο μακεδονήσι, παρότι επηρεάσθη πολύ… η Μακεδονία. Πενήντα λεπτά το μακεδονήσι, για τη Μακεδονία δεν ξέρω…

  Στη συνέχεια μάς ήρθε ο Κυριάκος (πώς φεύγει είναι το ζήτημα…). Τα ξέρετε, τα βλέπετε. Από γκαντεμιά σε γκαντεμιά… Μας έκλεισε δυο χρόνια σε καραντίνα με τον κορονοϊό, τώρα έχει κλεισμένα τα πρόβατα λόγω ευλογιάς, θα ακολουθήσουν τα γίδια υποθέτω, τα γ’ρούνια, τα κ’νέλια και τα φτερωτά που δεν μπορούν να πετάξουν. Και ακρίβεια. Ακρίβεια ακαταμάχητη… (και απολέμηγη κατά τη γνώμη μου).

  Βγαίνει ο πρωθυπουργός και ανακοινώνει αυξήσεις σε μισθούς, κάνουν αυξήσεις τα σούπερ μάρκετ (χωρίς να τις ανακοινώνουν) και βαδίζομεν προς το χάος. Υπό τοιαύτας συνθήκας, αύξηση στην τσέπη του μισθωτού δεν πρόκειται να μπει. Ευτυχώς, έχουμε τον μαϊδανό. Πενήντα λεπτά το ματσάκι!... (το ματσάκι δεν ξέρω αν έχει την ίδια ποσότητα, άρχισα να μπαίνω σε αμφιβολίες).

  Καλά, τόσοι μαϊντανοί είναι γύρω από τον Μητσοτάκη, δε βρέθηκε ένας να τον ενημερώσει, ώστε να χρησιμοποιήσει τον μαϊδανό, για να αποδείξει τη σταθερότητα των τιμών; Αναγκάστηκε να αναφέρει τα μανταλάκια και τις καβουροδαγκάνες, αφού δεν μπορεί ή δε θέλει να στριμώξει τις… καρτελοδαγκάνες. 

  Βέβαια, στα χρόνια των μνημονίων έχουμε κι άλλη μία σταθερά: τις συντάξεις. Ουδεμία αύξηση! Η φτήνια τρώει τον παρά και την αύξηση η προσωπική διαφορά. Θα πρόσθετα τη ρεμούλα και τη διαφθορά, αλλά δε θέλω να με πούνε καβγατζή κι ότι διακινώ ανυπόστατες φήμες. 

  Ωστόσο, η οικονομία πάει καλά. Ο Γιάννης δεν πάει και τόσο καλά οικονομικά, αλλά άμα είναι καλά η οικονομία, ποιος τον λογαριάζει τον Γιάννη… 

  Γι’ αυτό, αγαπητοί μου, αν δε σας φτάνουν τα λεφτά, να αγοράζεται μαϊδανό…  Και όταν βαρεθείτε και θέλετε να σπάσετε τη μονοτονία αγοράστε μακεδονήσι…

  Ας διαλαλήσουμε, λοιπόν, τιμής ένεκεν και με στεντόρεια φωνή το εξαίρετο αυτό προϊόν: 

  Πάρτε, κύριε, μαϊδανό

δυο ματσάκια στο ευρώ!

Πάρε το μακεδονήσι, 

κάπου θα το κάνεις χρήση!

και ας κλείσουμε με στίχους γνωστού δημοτικού τραγουδιού, έστω παραλλαγμένους: 

Ο δυόσμος κι ο βασιλικός και το μακεδονήσι,

αυτά μ’ αποκοιμίσανε και ποιος θα με ξυπνήσει;

                                                                                                                                                                                22/3/2026

Ο αστερισμός Ύδρα + ΒΙΝΤΕΟ του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα

 

Ο αστερισμός Ύδρα + ΒΙΝΤΕΟ

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου – συγγραφέα

  ΓΕΝΙΚΑ: Ο αστερισμός Υδρα [Λατινικά: Hydra, συντομ.: Hya), ένας από τους 88 επίσημους αστερισμούς, είναι ο μεγαλύτερος σε έκταση στον ουράνιο θόλο. Η έκτασή του είναι 1302,8 τετ. μοίρες. Είναι πλήρως ορατός σε γεωγραφικά πλάτη μεταξύ 54° Βόρεια έως 83° Νότια. Έχει συνολικά 238 ορατά άστρα [φ.μ.≤ 6,5]. Παρά το μέγεθός του περιλαμβάνει μόνον έναν αστέρα αρκετά φωτεινό, τον α Ύδρας ή Αλφάρντ.

 

Οι αστερισμοί του Βορείου ημισφαιρίου την άνοιξη

  ΑΝΤΙΚΕΙ-ΜΕΝΑ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙ-ΣΜΟ: Ο α της Ύδρας, ο Αλφάρντ, είναι πορτοκαλί γίγαντας και απέχει 175 έτη φωτός.Το όνομα Αλφάρντ σημαίνει στα αραβικά o μοναχικός του όφεως. Ο ε της Ύδρας είναι διπλός αστέρας. Τα δυο μέλη του [φ.μ. 3,4 και 6,5], απέχουν περίπου 135 έτη φωτός από τον Ήλιο. Ο R Ύδρας είναι μεταβλητός ερυθρός γίγαντας. Ο U της Ύδρας είναι μεταβλητός ερυθρός γίγαντας του οποίου η φωτεινότητα μεταβάλλεται μεταξύ των μεγεθών 3 και 6. Απέχει από μας 530 έτη φωτός. Ο Μ48 είναι ένα ανοικτό σμήνος, μετά βίας ορατό με γυμνό μάτι σε συνθήκες πολύ καθαρού ουρανού. Φαίνεται να καταλαμβάνει στον ουρανό μεγαλύτερη έκταση απ’ό,τι η πανσέληνος και βρίσκεται σε απόσταση 200 ετών φωτός από τον Ήλιο. 

   

Ο σπειροειδής γαλαξίας Μ83

Ο Μ83 είναι σπειροειδής γαλαξίας που φαίνεται κατά μέτωπο, με αποτέλεσμα οι βραχίονες να είναι εύκολα ορατοί με τηλεσκόπιο ή στις φωτογραφίες. Αν παρατηρηθεί με μικρό τηλεσκόπιο φαίνεται σαν στρόγγυλη κηλίδα.

Το ... Φάντασμα του Δία

 Το NGC3242 (που ονομάζεται Φάντασμα του Δία) είναι πλανητικό νεφέλωμα, ορατό με μικρό τηλεσκόπιο υπό τη μορφή γαλαζωπού δίσκου όμοιου με πλανήτη, εξ ου και το όνομα.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

ΚΑΙ ΣΤΟ YOUTUBE: https://www.youtube.com/watch?v=3U-R-n-sYpY

Ο Ποσειδών, από χθόνιος θεός, θεός των υδάτων! από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

 

Ο Ποσειδών, από χθόνιος θεός, θεός των υδάτων!

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

   ΓΕΝΙΚΑ: Στην Ελληνική Μυθολογία, ο Ποσειδώνας ήταν αρχικά θεότητα της γης [χθόνιος θεός] και αργότερα θεός της θάλασσας [Πελαγαίος], των ποταμών, των πηγών και γενικά των υδάτων. Σύμφωνα με αρχαιότατες σωζόμενες επιγραφές, ο Ποσειδών λατρευόταν αρχικά στην Πύλο και τη Θήβα και αργότερα ενσωματώθηκε στους ολυμπίους θεούς [Δωδεκάθεο] ως αδελφός του Δία και του Άδη

 

Αθηνά και Ποσειδών

  ΚΑΤΑΓΩΓΗ – ΤΕΚΝΑ: Ο Ποσειδών ήταν γιος του Κρόνου και της Ρέας και αδελφός του Δία. Κατοικούσε πότε στον Όλυμπο και πότε στο παλάτι του στα βάθη της θάλασσας, όπου ζούσε και η γυναίκα του, η Νηρηίδα Αμφιτρίτη. Κατά την κύρια μυθική εκδοχή μεγάλωσε στη Ρόδο, όπου, μετά την ένωσή του με την Αλία, αδελφή των Τελχινών, μυθικών ηρώων του νησιού, γεννήθηκαν έξι γιοι και μια κόρη, η Ρόδη, που έδωσε το όνομά της στο νησί. Ήταν πατέρας ακόμα, μεταξύ άλλων, του Θησέα, αλλά και πολλών τερατωδών μορφών της Μυθολογίας, όπως του Προκρούστη και του Σκίρωνα, των γιγάντων: των δίδυμων Ώτου και Εφιάλτη [από την ένωσή του με την Ιφιμέδεια, κόρη του βασιλιά της Θεσσαλίας Τρίοπα], του Τιτυού [από την Ελαρά, κόρη του Ορχομενού], αλλά και του Ωρίωνα [από την Ευρυάλη, κόρη του Μίνωα]. Θεωρούνταν ακόμα εξημερωτής του πρώτου αλόγου και γεννήτορας του μυθικού φτερωτού αλόγου του Πήγασου. Η τελευταία του ιδιότητα προέρχεται από την πρώτη του υπόσταση, πριν τα Αρχαϊκά Χρόνια, αυτή του χθόνιου θεού [Πετραίος Ποσειδών¹]. Σαν θαλάσσιος θεός, ο Ποσειδών ταξίδευε με το χρυσό του άρμα πάνω στα κύματα, που άνοιγαν χαρούμενα στο πέρασμά του, χωρίς να βρέχεται καθόλου το άρμα του, ενώ γύρω του έπαιζαν δελφίνια. Με την τρίαινά του μπορούσε τόσο να δημιουργεί τρικυμίες όσο και να ηρεμεί τα νερά. Θεωρούνταν προστάτης των ναυτικών και των ψαράδων. Ακόμη, επειδή ο Ποσειδών ήταν “υπεύθυνος” για γεωλογικά φαινόμενα όπως οι σεισμοί², οι άνθρωποι του πρόσφεραν θυσίες και τον επικαλούνταν για τη σταθερότητα του εδάφους και την ασφάλεια των κτιρίων, ενώ τον τιμούσαν και με ιπποδρομίες. Σύμβολά του ήταν η τρίαινα, το ψάρι [συνήθως το δελφίνι] και πιο σπάνια το άλογο ή ο ταύρος.

   ΣΤΗ ΡΩΜΑΊΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ: Στην ιταλική χερσόνησο ο θεός λατρευόταν με το ετρούσκικο όνομα Neptuns, το οποίο πέρασε και στη Λατινίκή ως Neptunus. Σε και τις δύο περιπτώσεις ο λατρευόμενος θεός ήταν θεός της θάλασσας ανάλογος με τον Ποσειδώνα.

 

Ο ναός του Ποσειδώνα στο Σούνιο

ΛΑΤΡΕΙΑ: Παρ΄ότι ο Ποσειδών έχασε τη “μάχη” για την προστασία της Αθήνας από την Αθηνά, ο ίδιος λατρευόταν ως δεύτερος τη τάξει θεός της πόλης. Στην Κόρινθο και σε πολλές ελληνικές αποικίες της Μεγάλης Ελλάδας ήταν ο προϊστάμενος θεός της πόλης [πολιούχος]. Στην καλοκάγαθη πτυχή του, ο Ποσειδών παρουσιαζόταν δημιουργώντας νέα νησιά και προσφέροντας ήρεμες θάλασσες. Όταν όμως οργιζόταν, χτυπούσε είτε το έδαφος με την τρίαινά του και προκαλούσε χάος και σεισμούς, είτε τη θάλασσα, οπότε έφερνε ναυάγια και πνιγμούς. Στην Οδύσσεια, η μνησίκακη οργή του Ποσειδώνα εναντίον του Οδυσσέα, δυσκόλεψε ιδιαίτερα τον πολυμήχανο ήρωα από την άφιξή του στην πατρίδα του, την Ιθάκη. Οι ναυτικοί προσεύχονταν πάντα στον Ποσειδώνα για ένα ασφαλές ταξίδι, πνίγοντας μερικές φορές άλογα ως θυσία! Ο Παυσανίας γράφει³ ότι ο Ποσειδών ήταν ένας από τους επιστάτες των χρησμών στους Δελφούς προτού να αναλάβει ο Απόλλων. Απόλλωνας και Ποσειδών πάντως λειτουργούσαν παράλληλα και στενά σε πολλά θέματα, όπως στην αποίκιση νέων πόλεων. Ο Δελφικός Απόλλωνας παρείχε την έγκριση την εγκατάσταση ανθρώπων σε αποικίες, ενώ ο Ποσειδών βοηθούσε δίνοντάς τους το εξαγνιστικό ύδωρ για τη θυσία που αφορούσε στην ίδρυση της αποικίας. Στο έργο του Ξενοφώντα “Κύρου Ανάβασις”, μια ομάδα στρατιωτών στο 400-399 π.Χ. τραγουδούσε στον Ποσειδώνα παιάνα, ένα είδος ύμνου, που τραγουδιέται, όμως, κανονικά για τον Απόλλωνα. Συχνά η χθόνια μορφή του Ποσειδώνα προκαλούσε ορισμένες μορφές διανοητικής διαταραχής. Άλλωστε ο Ποσειδών θεωρείτο πατέρας πολλών τερατωδών, και εγκληματικών ακόμη, μορφών της Μυθολογίας. Σε ένα ιπποκράτειο κείμενο που αναφέρεται στις ιερές νόσους αναφέρεται ότι ο Ποσειδών κατηγορήθηκε για ορισμένους τύπους επιληψιών. Τέλος αξίζει να αναφέρουμε ότι προς τιμήν του Ποσειδώνα γράφηκε ένας ομηρικός Ύμνος, που παρατίθεται πιο κάτω.

  ΑΛΛΑ ΤΕΚΝΑ ΤΟΥ ΠΟΣΕΙΔΩΝΑ: Ο πιο γνωστός γιγαντόμορφος γιος του θεού ήταν ο Κύκλωπας Πολύφημος, από το σμίξιμό του με τη Νύμφη Θόοσσα. Αυτός δεν είχε συγγενική σχέση με τους ομώνυμους γιους της Γαίας. Προσωποποιούσε την τυφλή και κτηνώδη δύναμη που στερείται οποιουδήποτε ίχνους λογικής. Ο Όμηρος μας αφηγείται το πάθημά του από τον Οδυσσέα. Ένας από τους πιο σημαντικούς ήρωες της αρχαιότητας, ο Θησέας, θεωρούνταν γιος του Ποσειδώνα και της Αίθρας που τη συνάντησε στο νησί Θήρα. Από τη Μελανίππη ο Ποσειδών απέκτησε δυο δίδυμους γιους, τον Βοιωτό και τον Αίολο, που αργότερα έγιναν επώνυμοι ήρωες της Βοιωτίας και της Αιολίας. 

 

Σημαντική είναι και η σχέση του με την Τυρώ. Αυτή ήταν ερωτευμένη με τον ομορφότερο ποταμό, τον Ενιπέα και ο Ποσειδώνας, που την αγάπησε, εμφανίστηκε μπροστά της με τη μορφή του ποταμού και έσμιξε μαζί της. Απέκτησαν δυο γιους, τον Πελία και τον Νηλέα. Ο Πελίας βασίλεψε στη Θεσσαλία και ο Νηλέας εγκαταστάθηκε στη Μεσσηνία και ίδρυσε την Πύλο. Με τη γυναίκα του Νηλέα, τη Χλωρίδα, ζευγάρωσε ο Ποσειδώνας και απέκτησε ένα γιο, τον Περικλύμενο, που του έδωσε τη δυνατότητα να μεταμορφώνεται σ' όποιο ζώο ήθελε. Επίσης από την Κλειτώ απέκτησε τον Άτλαντα, από τη Μελανθώ τον Δελφό, που έδωσε το όνομά του στους Δελφούς, από την Κέρκυρα τον Φαίακα και από τη Ρόδη τον Ιαλυσσό, τον Κάμειρο και τον Λίνδο, που έδωσαν τα ονόματά τους στις τρεις πιο σημαντικές πόλεις της Ρόδου.

Ποσειδών και Νύμφη Αμυμώνη

Ο ΟΜΗΡΙΚΟς ΥΜΝΟΣ ΣΤΟΝ ΠΟΣΕΙΔΩΝΑ⁴: “Κλῦθι, Ποσείδαον γαιήοχε, κυανοχαῖτα, ἵππιε, χαλκοτόρευτον ἔχων χείρεσσι τρίαιναν, ὃς ναίεις πόντοιο βαθυστέρνοιο θέμεθλα, ποντομέδων, ἁλίδουπε, βαρύκτυπε, ἐννοσίγαιε, κυμοθαλής, χαριδῶτα, τετράορον ἅρμα διώκων, εἰναλίοις ῥοίζοισι τινάσσων ἁλμυρὸν ὕδωρ, ὃς τριτάτης ἔλαχες μοίρης βαθὺ χεῦμα θαλάσσης, κύμασι τερπόμενος θηρσίν θ᾽ ἅμα, πόντιε δαῖμον· ἕδρανα γῆς σώζοις καὶ νηῶν εὔδρομον ὁρμήν, εἰρήνην, ὑγίειαν ἄγων ἠδ᾽ ὄλβον ἀμεμφῆ.”

konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Με αυτό το όνομα λατευόταν κυρίως στη Θεσσαλία.

2. Ο Ποσειδών θεωρείτο “υπέυθυνος” για τη μετατροπή της λιμναίας Θεσσαλίας σε εύφορη πεδιάδα. Οι αρχαίοι Θεσσαλοί πίστευαν ότι το γεωλογικό άνοιγμα προς τη θάλασσα, στα Τέμπη, έγινε με την τρίαινα του Ποσειδώνα.

3. Παυσανίας, Ελλάδος Περιήγησις, Βιβλίο Ι', κεφ. 5,5.

4. Ομηρικός Υμνος, ΧΧΙΙ, 6-7.