Ο πατήρ Ευμένιος Σαρειδάκης + ΒΙΝΤΕΟ Ο Άγιος των λεπρών 23.5. από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο

 

Ο πατήρ Ευμένιος Σαρειδάκης + ΒΙΝΤΕΟ

Ο Άγιος των λεπρών 23.5.

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο

  ΓΕΝΙΚΑ - ΚΑΤΑΓΩΓΗ: Ο π. Ευμένιος γεννήθηκε το 1931 στην Εθιά Μονοφατσίου του νομού Ηρακλείου. Η Εθιά, είναι ένα ορεινό χωριό σε υψόμετρο 740μ. Είναι άγονος τόπος, γι΄ αυτό κι οι κάτοικοί του μετοίκησαν σ΄ένα χαμηλότερο μέρος, στο χωριό Ροτάσι. Στην Εθιά υπάρχουν δύο εκκλησίες: Η κεντρική είναι αφιερωμένη στην Παναγιά και φυλάσσει θαυματουργό εικόνα της. Εκεί η Παναγία είχε εμφανισθεί σαν γυναίκα ντυμένη στα μαύρα κάποια μέρα, που ο πατήρ Ευμένιος, μικρό παιδί τότε, άναβε τα κανδήλια του ναού, και του είπε: “Έσύ μια μέρα θα γίνεις ιερέας”. Στόν αύλιο χώρο του ναού αυτού, έμελλε να είναι κι ο τάφος, όπου αναπαύεται το σκήνωμα του Οσίου Γέροντα. Ο πατήρ Ευμένιος ήταν γόνος πολυμελούς και πάμπτωχης οικογένειας. Γεννήθηκε την Πρωτοχρονιά του 1931. Οι γονείς του, Γεώργιος και Σοφία Σαρειδάκη, ήταν άνθρωποι ευσεβείς και ενάρετοι. Είχαν οκτώ παιδιά, από τα οποία το τελευταίο ήταν ο πατήρ Ευμένιος, που στη βάπτισή του πήρε το όνομα Κωνσταντίνος. Ο μικρός Κωνσταντίνος ορφάνεψε από πατέρα σε ηλικία μόλις δύο ετών! Η χήρα μάνα του με τι δυνατότητες να θρέψει τόσα στόματα! Ξενοδούλευε για να τα φέρει βόλτα. Έπειτα, με τη γερμανική κατοχή, χειροτέρευσαν τα πράγματα. Σε τέτοιο περιβάλλον, με πολλές στερήσεις μεγάλωσε ο Κωνσταντίνος. Παπούτσια πρωτοφόρεσε στα δώδεκά του χρόνια. Παρ΄ όλες όμως τις στερήσεις, την πείνα και την ανέχεια, το ήθος και η πίστη του μικρού αυτού παιδιού δεν αλλοιώθηκαν. Μάλιστα, ο ιερέας του χωριού τους ήθελε να του δίνει μια μικρή βοήθεια, επειδή πήγαινε και βοηθούσε στό ναό. Ο μικρός Κωνσταντίνος, όμως, του έλεγε: “Όχι, Παπα-Γιάννη, δεν παίρνουμε ποτέ χρήματα από την Εκκλησία¹”. Όταν του έδιναν ψωμί για κάποια δουλειά που έκανε, ποτέ δεν το έτρωγε μόνος του, αλλά το πήγαινε στο σπίτι του και το έτρωγε με τ΄ αδέλφια του! Έγινε μοναχός σε ηλικία μόλις 17 χρονών, αγωνιζόμενος με αγάπη και προσευχή, ενώ δοκιμάστηκε από την ασθένεια της λέπρας και, ενώ ήταν ήδη ιερέας, δοκιμάστηκε ακόμη χειρότερα από δαιμονική επιρροή, με την οποία βασανίστηκε ψυχικά και σωματικά πριν ελευθερωθεί μετά από πολλές προσευχές, αγρυπνίες και εξορκισμούς σε μοναστήρια της Κρήτης.

ΛΕΠΡΑ: Η λέπρα τον έφερε στο Νοσοκομείο Λοιμωδών στην Αγία Βαρβάρα Αθηνών. Εκεί θεραπεύτηκε αλλά αποφάσισε να παραμείνει στο Νοσοκομείο ως ιερέας, για να βοηθήσει ανακουφίζοντας τους συνανθρώπους του, λειτουργώντας παράλληλα στο νοσοκομειακό ναό των αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού. Εκεί θα αρχίσει το υποδειγματικό ποιμαντικό του έργο. Η ανυπόκριτη αγάπη του και ο ασκητικός του αγώνας έφεραν σ' αυτόν τη χάρη του Θεού και ο ταπεινός λευίτης έφτασε σε τέτοιο ύψος αγιότητας, που διατηρούσε όσο μπορούσε κρυφό, ώστε αξιώθηκε να λάβει προορατικό χάρισμα, να ζήσει υψηλά πνευματικά βιώματα και να βοηθήσει πολλούς ανθρώπους, όχι μόνο με τις συμβουλές και την προσευχή του αλλά και με την αγιασμένη παρουσία του. Ο Γέροντας αγαπούσε όλο τον κόσμο, ενώ ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ήταν το τρανταχτό γέλιο του, αλλά και τα δάκρυα! Συχνά, έβγαινε από το Ιερό, κατά τη λειτουργία, με τα γένια του βρεγμένα από δάκρυα, αφού προσευχόταν για όλους τους πονεμένους και δυστυχισμένους συνανθρώπους μας! Πολλά πνευματικά του τέκνα διηγούνται ότι ο π. Ευμένιος γελούσε με τους αγίους, με την Θεοτόκο, με τους αγγέλους, και μετέδιδε τη χαρά των αγίων και των αγγέλων, γι’ αυτό, όταν τον επισκέπτονταν, μπορεί να ήταν στενοχωρημένοι ή κουρασμένοι ψυχικά, αλλά φεύγαν… “πετώντας”. Ο π. Ευμένιος χαμογελούσε συχνά και κατά τη διάρκεια των ακολουθιών, μπορεί την ώρα που διάβαζε το ιερό ευαγγέλιο ή όταν θυμίαζε κατά τον Όρθρο την Θεοτόκο στην “Τιμιωτέρα”, ή την ώρα των παρακλήσεων.

 

 Από το βιογράφο του² διαβάζουμε: “Όποιος τον πλησίαζε, έβλεπε έναν ιερέα, έναν καλόγερο, με έντονη χαρά στο πρόσωπό του. Αυτή η χαρά, συχνά, εκφραζόταν με πολλά γέλια, που αναμιγνύονταν με τα λόγια του ή ξεχύνονταν από τις άκρες των κλειστών χειλιών του, όταν έμενε σιωπηλός. Το καταλάβαινες ότι ήταν γέλια ενός χαριτωμένου ανθρώπου, μιας καρδιάς ξέχειλης από αληθινή, θεία γαλήνη και χαρά, που χυνόταν έξω και δρόσιζε, ξενίζοντας τους άλλους. Ήταν εμφανές ότι ο γέροντας προσπαθούσε να συγκρατηθεί από ταπείνωση, να μη φανεί αυτή η αγία ιδιαιτερότητα, μα δεν το κατάφερνε πάντοτε. Όποτε τον επισκεπτόμουν έπαιρνα αυτό το δώρο, τη χαρά δηλαδή και τα «αλλιώτικα» γέλια του, που κυλούσαν ως την δική μου καρδιά. Όταν φορούσε την ιερατική του στολή και έβγαινε στην Ωραία Πύλη για το «Ειρήνη πάσι» ή θυμίαζε την Παναγία μας στο τέμπλο, το πρόσωπό του, συγκρινόμενα με τα απαστράπτοντα άμφια, έλαμπε περισσότερο. Ιδιαίτερα μπροστά στην Θεοτόκο, στην Τιμιωτέρα ή στους Χαιρετισμούς, την χαιρετούσε πραγματικά πλημμυρισμένος χαρά και γελούσε μόνος αυτός, σαν να του είπε η Θεοτόκος μια ευχάριστη είδηση.” Ο Άγιος Πορφύριος έλεγε για τον Γέροντα Ευμένιο: “Να πηγαίνετε να παίρνετε την ευχή του Γέροντα Ευμένιου, γιατί είναι ο κρυμμένος Άγιος των ημερών μας. Σαν τον Γέροντα Ευμένιο βρίσκει κανείς κάθε διακόσια χρόνια”. Στο Λοιμωδών γνώρισε τον λεπρό άγιο μοναχό Νικηφόρο που, τυφλός ων από την ασθένειά του, έγινε πνευματικός πατέρας πολλών χριστιανών και δάσκαλος του Γέροντα Ευμένιου.

H ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΑ: Η μυστική, ασκητική ζωή του αγίου Γέροντα δεν είναι ευρύτερα γνωστή. Όμως στο εξαιρετικό βιβλίο του Σίμωνος Μοναχού π. Ευμένιος - Ο κρυφός άγιος της εποχής μας, Διαβάζουμε τι διηγείται ο μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος: “Ένα πολύ σημαντικό περιστατικό, που θυμούμαι από τον γέροντα Ευμένιο, είναι μία προσευχή του έκανε:"Κύριε Ιησού Χριστέ, θέλω να σώσεις όλους τους ανθρώπους". "Κι εχάρη ο Θεός", μου έλεγε. "Και μετά είπα: "Κύριε Ιησού Χριστέ, θέλω να σώσεις όλους τους καθολικούς. Και όλους τους προτεστάντες, Χριστέ μου, θέλω να σώσεις". Κι εχάρη ο Θεός. "Θέλω να σώσεις και όσους ανήκουν σε όλες τις θρησκείες, και τους αθέους ακόμα θέλω να σώσεις". Κι εχάρη πολύ ο Θεός. Και του είπα: "Χριστέ μου, θέλω να σώσεις όλους τους απ' αιώνες κεκοιμημένους από Αδάμ μέχρι τώρα". Κι εχάρη ο Θεός πολύ. Και είπα: "Θεέ μου, θέλω να σώσεις και τον Ιούδα". Και στο τέλος είπα: "Θέλω να σώσεις και τον διάβολο". Κι ελυπήθη ο Θεός". Του λέω: "Γιατί λυπήθηκε ο Θεός;". "Διότι θέλει ο Θεός και δεν θέλουν αυτοί" μου απάντησε, "δεν υπάρχει ίχνος καλής θελήσεως σωτηρίας στον διάβολο". "Καλά" του είπα, "πώς κατάλαβες εσύ πότε ο Θεός χαιρόταν και πότε ελυπήθη;". Και μου λέει: "Άμα η καρδιά σου γίνει ένα με την καρδία του Χριστού, αισθάνεσαι αυτά που αισθάνεται"! Καταλαβαίνουμε μ΄ αυτά σε τι ύψος θείας Χάριτος είχε φτάσει.

    Η ΜΑΧΗ ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΟΑΙΩΝΙΟ ΕΧΘΡΟ: Το χτύπημα του διαβόλου ήρθε όταν, μετά από σειρά δαιμονικών οραμάτων με άγρια θηρία, ο Γέροντας, ενόσο ήταν ακόμη, αν και πιστός γεμάτος αγάπη, άπειρος, όμως, νέος ιερέας, έπαψε να έχει πειρασμούς και ένιωσε ότι "νίκησε το διάβολο" και τον γελοιοποίησε. Η στιγμή εκείνη ήταν μια πτώση σε παγίδα του εχθρού. Ο εχθρός τον χτύπησε καθώς κατέβαινε τη σκάλα του Λοιμωδών, αρχικά στο πρόσωπο και στη συνέχεια στην ψυχή. Για την περίοδο εκείνη ο Γέροντας είχε πει: "Ήταν ο καιρός που τα δάκρυά μου έκαιγαν το πρόσωπό μου. Ζεματιστά δάκρυα". Η ταλαιπωρία του έπαψε μετά από νηστείες, αγρυπνίες και πολλές επισκέψεις, με τη συντροφιά πιστών φίλων, στα μοναστήρια της Κρήτης. Στην Παναγία του Κουδουμά, κατά τον άγιο Γέροντα, δόθηκε η τελική νίκη κατά του εχθρού, μια νίκη της Παναγίας για χάρη του.

ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ: Α΄: Κάποια ημέρα, που λειτουργούσε ο πατήρ Ευμένιος στους Α. Αναργύρους, είχε πολύ κόσμο και πολλά παιδιά. Την ώρα του Χερουβικού, βγήκε στην Ωραία Πύλη να συγχωρεθεί από το εκκλησίασμα. Εκείνη τη στιγμή, είδε να κάθονται μπροστά στην εικόνα της Θεοτόκου, στό τέμπλο, μερικά παιδάκια. “Σας έχω πεί ότι δε θέλω, την ώρα της Θείας Λειτουργίας, παιδιά να κάθονται εδώ μπροστά”, τους λέει. Έπειτα κατέβηκε, πήρε τα παιδιά από τό χέρι και τα οδήγησε στο πίσω μέρος του ναού. Έπειτα, μπήκε στο Ιερό και πήρε τα Άγια, για τή Μεγάλη Είσοδο. Ωστόσο, ένα από τά παιδάκια αυτά πήγε πάλι μπροστά, στη βορεινή όμως τώρα Πύλη, και, την ώρα που έβγαινε ο πατήρ Ευμένιος με τα Άγια, φωνάζει τό παιδάκι στη μητέρα του: «Μαμά, μαμά, ο Παππούλης πετάει, ο Παππούλης πετάει!»
   

  Β΄ Ο πατήρ Ευμένιος θεράπευε κρυφά ή κάνοντας μικροσαλότητες! Η κυρία Ευαγγελία Προδρόμου, που υπέφερε από φρικτούς πόνους σε στομάχι και έντερο, ιδίως μόλις έτρωγε, έλεγε ότι πήγε κάποτε στον πατέρα Ευμένιο. Εκείνος την καλωσώρισε και, για να την κεράσει, της έδωσε μια πορτοκαλάδα. Του λέει τότε εκείνη: “Γέροντα, αδύνατον να πιώ τέτοιο πράγμα. Έχω το έντερό μου και το στομάχι μου και θα με διαλύσει”. “Πιές, πιές”, επέμενε εκείνος και της το έδωσε, μάλιστα, στο στόμα. Εκείνη τό ήπιε και της έδωσε και δεύτερο ποτήρι. Κι επειδή τελείωσε η πορτοκαλάδα, της γέμισε το τρίτο ποτήρι με ένα αεριούχο άλλο αναψυκτικό. Αφού εκείνη τα ήπιε όλα, λέει στον πατέρα Ευμένιο: “Γέροντα, σε δύο λεπτά κλάψε με!”. “Πήγαινε, πήγαινε, δεν έχεις τίποτε”, της απάντησε εκείνος. Από τότε εκείνη έγινε τελείως καλά!

Γ΄ Κάποιο απόγευμα, ο πατήρ Ευμένιος αισθάνθηκε αφόρητο πόνο στό στομάχι του. Το πώς θεραπεύτηκε, το διηγήθηκε ο ίδιος στο βιογράφο του: “Δεν ήξερα τι να κάνω. Το στομάχι μου δε με είχε πονέσει ποτέ. Πήγα κι εγώ μέσα στο Ναό, μπροστά στην εικόνα των Αγίων Αναργύρων και άρχισα να σταυρώνω το στομάχι μου και να παρακαλώ τους Αγίους Αναργύρους να με κάνουν καλά. Σταυρωνόμουν για πάνω από τέσσερες ώρες. Μετά κάθισα λίγο να ξεκουραστώ, και με πήρε ο ύπνος. Βλέπω τότε τους Αγίους Αναργύρους με λευκές μπλούζες, σα γιατρούς, να μού κάνουν εγχείρηση. Μού έβγαλαν έξω το στομάχι και μου το έδειχναν. Αμέσως μετά ξύπνησα και ήμουν μια χαρά. Από τότε δε με ξαναπόνεσε καθόλου”.

Δ΄ : Η Γερόντισσα της Ιεράς Μονής Αγίου Γεωργίου Βρανά, Θεοτίμη, διηγήθηκε ότι, όταν πήγαινε ο πατήρ Ευμένιος και τους λειτουργούσε, όλο γελούσε μέσα στο Ιερό. Η ίδια διηγείται: “Κάποια φορά, που θα είχαμε Λειτουργία, με ρώτησαν ποιος παπάς θα έλθει να λειτουργήσει και λέω: “Αυτός ο Παππούλης, που όλο γελάει μέσα στο Ιερό και γελάω κι εγώ”. Από εκείνη την φορά και μετά, όσες φορές ήλθε να μας λειτουργήσει ο πατήρ Ευμένιος, δεν ξαναγέλασε ποτέ. Κάποια φορά ήλθε και μας λειτούργησε πάλι. Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας καθήσαμε στο μικρό μας Αρχονταρίκι. Κάποια στιγμή τον ρωτάω: “Γέροντα, κατά την διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, μέσα στον ναό, ένας Άγγελος μόνο υπάρχει;”. Δεν μου απάντησε, αλλά μόνον χαμογέλασε. Εγώ τον ρωτάω και δεύτερη και τρίτη φορά. Τίποτε. Μόνο χαμόγελο. Όποτε, την τέταρτη φορά, μου λέει: “Φρού-φρού oι Άγγελοι, φρού-φρού οι Άγγελοι. Πολλοί Άγγελοι, πολλοί Άγγελοι”. Και γελούσε.”

Ε΄ : Ο μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος ιστορεί: “Όταν επισκεφθήκαμε το Λεπροκομείο Αθηνών, σ΄ όλη την διάρκεια της Ακολουθίας ο ιερέας ήταν εντός του Ιερού. Έτσι, δεν είχα την ευκαιρία να τον δώ. [....] Εμείς ψέλναμε έναν μακρύ Κανόνα. Σιγά-σιγά ο ναός των Α. Αναργύρων εγέμισε. Ήταν υπερπλήρης. Οπότε στην ενάτη ωδή “Ασπόρου συλλήψεως ο τοκος ανερμήνευτος, Μητρός ανάνδρου άσπορος η κύησις, Θεού γάρ η γέννησις, καινοποιεί τάς φύσεις διό σε πάσαι αι γενεαί, ως Θεού υμών Μητέρα, ορθοδόξως μεγαλύνομεν”, που λέει ο Άγιος Ανδρέας Κρήτης, εμφανίζεται ένας παπάς, λουσμένος μέσα στην χαρά, στο γέλιο και στο φως. Εξεπλάγην. Λέω: “Αυτός είναι ο πατήρ Ευμένιος;”. Ο Γέρων, όμως, κατάλαβε ότι εγώ ηλεκτρίστηκα εκείνη την ώρα, ότι κάτι έπαθα, που είδα όλο εκείνο το φως, εκείνη την χαρά. Μπορώ να πω, ότι το πιο σημαντικό πράγμα για μένα ήταν η χαρά, η οποία ήταν αποστασιοποιημένη, όχι μόνο στο στόμα, σε όλο του το σώμα, σε όλη την κίνηση, σε όλο του το πρόσωπο. Όλος ο άνθρωπος απέπνεε χαρά. Η χαρά ήταν σωματική, δεν ήταν απλώς η έκφραση ενός χαμόγελου. Δηλαδή, το χέρι του που θυμιάτιζε, θυμιάτιζε χαρούμενα, το πρόσωπό του, τα μάτια του, όλα είχαν χαρά και φως. Αφού περατώθηκε η θυμίασις του ναού από αυτόν τον χαρούμενο και φωτοφόρο άνθρωπο καιι φθάσαμε στην Απόλυση, χαρούμενος βγήκε και είπε: “Εύχομαι τα άγια, γράμματα και τα άγια λόγια και οι ιεροί ψαλμοί του Μεγάλου Κανόνος του Αγίου Ανδρέου Κρήτης να σκέπουν, να οδηγούν και να φωτίζουν όλη την ζωή σας, καλά μου παιδιά. Σας ευχαριστώ.³”

ΣΤ΄ ΔΙΟΡΑΤΙΚΟ ΧΑΡΙΣΜΑ: Ο βιογράφος του ρώτησε κάποτε τον π. Ευμένιο για το πώς ενεργεί το διορατικό χάρισμα. Ο άγιος του απάντησε: “Α, αυτό το κατέχω καλά, μπορώ να στο πω. Βλέπεις τι υπάρχει εδώ άπ’ έξω στην αυλή;”, ρωτάει το μοναχό Σίμωνα ο παππούλης. “Δεν βλέπω”, του απαντά εκείνος. “Τώρα”, του λέει, “περνάει μια γάτα με μια μεγάλη μαύρη βούλα εδώ στον λαιμό. Εμένα, βλέπεις, με έχει αξιώσει ο Θεός να βλέπω και πίσω από τον τοίχο”. Λίγο αργότερα, αμέσως μετά το διάλογο αυτό, εμφανίσθηκε στην πόρτα μια γάτα με μαύρη βούλα στον λαιμό. Κι ο γέροντας άρχισε να γελά. Απ΄αυτό καταλαβαίνουμε ότι είχε το διορατικό χάρισμα, αλλά το έκρυβε, όσο μπορούσε, για να μην προκαλεί, και να μη θαυμάζεται.

  ΣΤΙΣ ΣΚΗΝΕΣ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΝ: Τα δύο τελευταία χρόνια της ζωής του τα πέρασε στο Νοσοκομείο «Ευαγγελισμός» και την 23η Μαϊου 1999 παρέδωσε το πνεύμα του στον Κύριο και τάφηκε, σύμφωνα με την επιθυμία του, στον τόπο που γεννήθηκε, στην Εθιά της Κρήτης. Ας έχουμε την ευχή του!

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Σίμωνος Μοναχού, Πατήρ Ευμένιος: Ο κρυφός άγιος της εποχής μας, 2009. http://www.pemptousia.gr/2012/05/

1. Μαρτυρία Αριστέας Σαρειδάκη.

2. Σίμωνος μοναχού, π. Ευμένιος - Ο κρυφός άγιος της εποχής μας, Αθήνα 2010, 2η έκδ., σελ. 137-146.

3. Μοναχού Σίμωνος, Πατήρ Ευμένιος – Ο κρυφό άγιος της εποχής μας, Επιμέλεια Μαίρη Αποστολάρα, Δεκέμβριος 2009.

konstantinosa.oikonomou@gmail.com

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

ΚΑΙ ΣΤΟ YOUTUBE: https://www.youtube.com/watch?v=po49b5oruMc&list=PLH04F-N8L60EZSEbg0nnFqi-q0X_eYDpI&index=4

Η προς Εβραίους Επιστολή του Αποστ. Παύλου AUDIOBOOK [ΒΙΝΤΕΟ] κείμενο-ερμηνευτικά διαβ. ο Κων/νος Οικονόμου

 Η προς Εβραίους Επιστολή του Αποστ. Παύλου AUDIOBOOK [ΒΙΝΤΕΟ]

κείμενο-ερμηνευτικά

διαβ. ο Κων/νος Οικονόμου

Papyrus 13 - British Library Papyrus 1532: Τμήμα της Επιστολής

Η Προς Εβραίους επιστολή είναι ένα από τα 27 βιβλία της Καινής Διαθήκης και μία από τις 13 επιστολές που φαίνονται να γράφτηκαν από τον Απόστ. Παύλο.

   Στην επιστολή ο συγγραφέας της προτάσσει πολλά χωρία της Παλαιάς Διαθήκης, που εμφανίζονται ως τύπος, προτύπωση, των πραγμάτων που φαίνονται διαυγώς στην Καινή Διαθήκη, με σκοπό να τονίσει την ανωτερότητα του Υιού του Θεού έναντι του Μωυσή και των αγγέλων. Οι Χριστιανοί παραλήπτες της επιστολής αν και υφίστανται δυσχέρειες μπορούν να στηρίζονται σε αυτόν, αλλά να είναι και προσεκτικοί προκειμένου να μην αμαρτήσουν, διότι αν επαναλάβουν ό,τι κι ο ισραηλιτικός λαός στην πορεία του στην έρημο-μετά την έξοδό του από την Αίγυπτο-θα τιμωρηθούν. Ακόμη τονίζεται ότι ο Κύριος Ιησούς Χριστός είναι ανώτερος και του Ιουδαίου αρχιερέα, συγκρινόμενος μόνον με τον αγενεαλόγητο Μελχισεδέκ, και το ουράνιο θυσιαστήριό του είναι ανώτερο του επίγειου ιουδαϊκού ναού. Ακόμη ότι η εφάπαξ θυσία [Σταυρική] του Κυρίου είναι ανώτερη των ιουδαϊκών θυσιών οι οποίες επαναλαμβάνονται συνεχώς στο Ναό.

  Η Επιστολή αρχικά παρουσιάζεται ως ανεπίγραφη, αλλά κώδικες όπως ο Σιναϊτικός (4ος αι.) και ο Αλεξανδρινός (5ος αι) έχουν υιοθετήσει τον τίτλο Προς Εβραίους. Το ίδιο ισχύσει και για την αρχαία Συριακή μετάφραση του 5ου αιώνα μ.Χ., Πεσιτά. 

  

Η μαρτυρία των αρχαίων εκκλησιαστικών συγγραφέων: 

Τι λένε οι αρχαίοι εκκλησιαστικοί συγγραφείς για την Επιστολή: Οι Κλήμης [Αλ.] και Πάνταινος  υιοθετούν την Παύλειο προέλευσή της. Το ίδιο και ο Ευσέβιος Καισαρείας που τονίζει ότι η ανώνυμη παράδοσή της από τον Παύλο δικαιολογείται και από το ότι αυτή είχε εξ αρχής γραφτεί από τον Απόστολο στα εβραϊκά. Με την άποψη της άμεσης συγγραφής της Επιστολής από τον Παύλο ταυτίζονται και οι Χρυσόστομος, Μ. Βασίλειος, Γρηγόριος Ναζιανζ., Γρηγόριος Νύσσης, Αμφιλόχιος Ικ. και Θεόδωρος Μοψ..Στη Δύση, μέχρι το τέλος το 2ου αιώνα ο Κανόνας του Μουρατόρι δεν την συμπεριλάμβανε, αλλά την μνημόνευε με άλλες ονομασίες: προς Αλεξανδρινούς, προς Λαοδικείς. Στο δυτικό χριστιανικό κόσμο, ο Ιερός Αυγουστίνος αποδεχόταν την Παύλειο προέλευση της. Κατ' επίδρασην του Αυγουστίνου, και οι σύνοδοι της δυτικής Εκκλησίας Ιππώνος (393 μ.Χ.) και Καρθαγένης (397 μ.Χ.) δέχθηκαν την επιστολή ως Παύλεια.  Αντιθέτως, ο Ωριγένης μας διασώζει πως  κάποιοι αποδέχονταν ως συγγραφέα τον Ευαγγ. Λουκά ενώ άλλοι τον Κλήμη Ρώμης. Όμως η παρανόηση οφείλεται στο ότι οι Λουκάς και Κλήμης μετέφεραν την αρχικώς στα εβραϊκά συγγραφείσα επιστολή, στα ελληνικά. Ο Τερτυλλιανός, από την πλευρά του αποδίδει την επιστολή στον Απ. Βαρνάβα κι αυτή η απόδοση γίνεται λόγω ετυμολόγησης, μάλλον ακραίας, του ονόματος του Βαρνάβα, υιός παρακλήσεως και της πρόσκλησης των παραληπτών της, στο κεφ.13, 22 , να ανέχονται τον λόγο της παρακλήσεως. Ο νεότερος A. Welch (1898) την αποδίδει στο Απόστολο Πέτρο, λόγω εντοπισμού πολλών παράλληλων χωρίων μεταξύ της Προς Εβραίους Επιστ. και των δύο δικών του επιστολών.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ-AUDIOBOOK ΣΤΟ YOUTUBE ΕΔΩ:  https://www.youtube.com/watch?v=5B-alujOTvk

Ο Απόλλων από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

 

Ο Απόλλων

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

   

  ΓΕΝΙΚΑ: Ο Απόλλωνας είναι ένας από τους μεγαλύτερους θεούς του αρχαίου Ελληνικού πανθέου [Απλών στη θεσσαλική-αιολική διάλεκτο], θεραπευτής και μάντης. Γεννήθηκε από το θεό Δία και τη Λητώ. Από τη δοξασία ότι αιτία όλων είναι ο Ήλιος, του οποίου το φως εισχωρεί στις κρυμμένες αιτίες, ο θεός Φοίβος Απόλλων σχετίζεται με τις λειτουργίες της λεγόμενης Ειμαρμένης και των Μοιρών, ως Θεός μαντευτής. Ο Απόλλων σχετιζόταν με τη Νεότητα και το Κάλλος, επειδή ως Ήλιος ξεπροβάλλει αενάως νέος κάθε αυγή και με το φως του καταδεικνύει όλα τα επί γης ωραία και θαυμαστά. Ιερά φυτά του ήταν η δάφνη¹, ο ηλίανθος, η άρκευθος και ο υάκινθος. Σύμβολά του ήταν ο Τρίπους, η Κιθάρα και το τόξο ή βέλος. Ιερά ζώα ο λύκος, το γεράκι, ο κύκνος, το κοράκι, ο πετεινός, ο τζίτζικας, το δελφίνι και το κριάρι. Στην Κρήτη ο Απόλλων ονομάζονταν Ταρραίος Απόλλων μετά την επικράτηση των Δωριέων από το όνομα της πόλης Τάρρα, η οποία είχε καταστεί το μεγαλύτερο κέντρο λατρείας του στο νησί. Κατά τους δωρικούς μύθους, στην Κρήτη ο Απόλλωνας ζήτησε καθαρμό για το φόνο του δράκοντα Πύθωνα στους Δελφούς, τον οποίο και έτυχε στην πόλη Τάρρα, στην οικία του ιερέα Καρμάνορα.

ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΑ: Το όνομα του Απόλλωνα απουσιάζει από τα κείμενα τη Γραμμικής Β [Μυκηναϊκή]. Η ετυμολογία του ονόματος είναι αβέβαιη. Η ορθογραφία Ἀπόλλων αντικατέστησε όλες τις άλλες μορφές από την έναρξη της κοινής εποχής, αλλά η δωρική μορφή “Ἀπέλλων”, είναι πιο παλαιά προερχόμενη από την προηγούμενη Ἀπέλjων. Οι λέξεις προέρχονται από το δωρική λέξη ἀπέλλα, η οποία αρχικά σήμαινε τοίχο, φράχτη για τα ζώα και στη συνέχεια την αγορά της πόλης. Αργότερα η λέξη Απέλλα στη Σπάρτη σήμαινε αυτό που στην Αθήνα καλείτο εκκλησία [του δήμου]. Πάντως οι Έλληνες συχνά συνέδεαν το όνομα του Απόλλωνα με το ελληνικό ρήμα ἀπόλλυμι [καταστρέφω].

Απόλλων - Δάφνη

ΠΡΟΣΩΝΥΜΙΑ: Ένα από τα κυριότερα ονόματα του Απόλλωνα ήτν Φοίβος [="λαμπρός"], η οποία ήταν πολύ συχνά χρησιμοποείτο τόσο από τους Έλληνες και τους Ρωμαίους. Ως θεός του φωτός συχνά απεκαλείτο Αἰγλήτης, από τη λέξη Αἴγλη [="φως του ήλιου"], Φαναῖος και Λύκειος, από την πρωτοελληνική λέξη λύκη [=φως], ή Λυκηγενής. Από διαφόρους τόπους λατρείας του ονομαζόταν: Κύνθιος, Κυνθογενής, Δήλιος, Διδυμαίος, Ακτιακός, Δελφίνιος, Πύθιος, Σμινθεύς, Παρνόπιος. Ακόμη, από το ρόλο του ως θεραπευτής, ονομαζόταν: Ἀκέσιος [<ἄκεσις, θεραπεία»), Ἀκέστωρ, [=θεραπευτής], Παιάν, από το ρήμα παίω=αγγίζω, Ἰατρός, Ἀλεξίκακος, Ἀποτρόπαιος, Ἐπικούριος [<επικουρώ =βοηθώ] και Γενέτωρ. Άλλες ονομασίες του ήταν οι: Νόμιος [=ποιμαντικός], Νυμφηγέτης, Λεσχηνόριος [=συνομιλητής], Λοξίας, Ἰατρομάντις, Μουσαγέτας, Μουσηγέτης, Ἀργυρότοξος, Ἑκάεργος, Ἑκηβόλος, Ἰσμηνιός [από τον Ισμηνία, το γιο της Νιόβης που φόνευσε ο Απόλλων], κ.ά.

ΛΑΤΡΕΙΑ: Τα κυριότερα κέντρα λατρείας του Απόλλωνα στην Ελλάδα, ήταν από τον 8ο αιώνα π.Χ. στους Δελφούς και τη Δήλο. Στους Δελφούς, ο Απόλλωνας λατρευόταν ως φονέας του Πύθωνα [σχετική ήταν και η εορτή των Πυθίων]. Στην Αρχαϊκή Ελλάδα ο Απολλων ήταν ο μαντικός θεός, ενώ στην Κλασική ήταν ο θεός του φωτός και της μουσικής. Στη λατρεία του Απόλλωνα οφείλονται και οι παρατηρήσεις των λεγομένων ημερησίων οιωνών. Ο Απόλλων έγινε θεός της νεότητας, προστάτης της μουσικής, της πνευματικής ζωή, της μετριοπάθειας και της αισθητή τάξης. Η λειτουργία του Απόλλωνα ως θεραπευτής ήταν συνδεδεμένη με τον Παιήωνα, ιατρό των Θεών στην Ιλιάδα και προερχόμενο από μια πιο πρωτόγονη θρησκεία. Αργότερα οι Έλληνες σχημάτισαν και την αρχική έννοια των σχετικών ασμάτων, των παιάνων, που στην εξέλιξή τους χρησιμοποιούνταν και ως πολεμικά εμβατήρια. Οι ιερείς του Απόλλωνα, που ονομάζονταν ιατρομάντεις, χρησιμοποίησαν μια εκστατική προφητική τέχνη που χρησιμοποιείτο ακριβώς από το θεό Απόλλωνα στους χρησμούς. Τέτοια άσματα αρχικά απευθύνονταν στον Απόλλωνα, και στη συνέχεια σε άλλους θεούς [Διόνυσο, Ήλιο, Ασκληπιό, κ.ά.]. Από τον 4ο αιώνα π.Χ., ο παιάνας είχε αντικείμενό του είτε το αίτημα για προστασία ενάντια στις ασθένειες και τη δυστυχία, ή τις ευχαριστίες μετά από μια τέτοια προστασία. Παράλληλα, με αυτόν τον τρόπο ότι ο Απόλλωνας είχε αναγνωριστεί ως ο θεός της μουσικής.

Απόλλων και Άρτεμις

ΔΩΡΙΚΗ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ: Η σύνδεση με τους Δωριείς ενισχύεται από τη ονομασία του μήνα Απελλαίου, αλλά αυτή η συσχέτιση μπορεί να εξηγήσει μόνο τον δωρικό τύπο του ονόματος, το οποίο είναι συνδεδεμένο και με την αρχαία μακεδονική λέξη Πέλλα [=πέτρα]. Άλλωστε μια πέτρα ήταν και το κέντρο λατρείας του θεού στους Δελφούς [Ομφαλός]. Στον "ομηρικό ύμνο" ο Απόλλων αποκαλείται Βόρειος εισβολέας, Έτσι, η άφιξή του πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια των «σκοτεινών αιώνων» μετά την καταστροφή του Μυκηναϊκού Πολιτισμού. Ως νέα θεότητα είναι φυσικό να πολεμάται από τους χθόνιους θεούς [Γαία, Τυφών] για την κυριαρχία πάνω στο δελφικό Μαντείο. Μια γυναικεία πρωτο-θεότητα, η Δελφύς [“μήτρα”], ένας αρσενικός θεός-φίδι, ο Τυφών, που συγχέεται με τον Πυθωνα, αντιστάθηκαν ματαίως στον Απόλλωνα. Ο Απόλλων και η αδελφή του Άρτεμις μπορούν να φέρουν το θάνατο με τα βέλη τους. Η αντίληψη ότι οι ασθένειες και ο θάνατος προέρχεται από αόρατες βολές που αποστέλλονται από υπερφυσικά όντα, ή μάγους είναι κοινή με τη γερμανική Μυθολογία. Γι αυτό και προληπτικά ο Απόλλωνας λατρεύεται και σ΄αυτόν στέλνουν τις προσευχές και ικεσίες οι άνθρωποι. Ωστόσο, η δωρική συνιστώσα, θα λέγαμε, ή αλλιώς το ινδοευρωπαϊκό στερεότυπο του Απόλλωνα, δεν εξηγεί τη σχέση του με οιωνούς, εξορκισμούς, και με την μαντική λατρεία.

Ο ναός του θεού στους Δελφούς

ΜΙΝΩΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ: Στους ιστορικούς χρόνους, οι ιερείς των Δελφών κλήθηκαν και λαβρυάδες, δηλαδή "οι άντρες διπλός πέλεκυς”, γεγονός που δείχνει και μινωική προέλευση. Ο διπλός πέλεκυς [λάβρυς], ήταν το ιερό σύμβολο της μινωικής Κρήτης. Ο Ομηρικός ύμνος αναφέρει ότι ο Απόλλωνας εμφανίστηκε ως δελφίνι και έφερε Κρήτες ιερείς στους Δελφούς, οι οποίοι έφεραν θρησκευτικές πρακτικές τους. Άλλωστε ο Δελφίνιος Απόλλων ήταν μια θαλάσσια θεότητα της Κρήτης και των νησιών, όνομα που υποδηλώνει τη σχέση του με τους Δελφούς. Η αδελφή του Απόλλωνα, η Άρτεμις, ταυτίζεται με τη Βριτόμαρτι, την μινωική “κυρά των ζώων”. Στις πρώτες απεικονίσεις της, αυτή συνοδεύεται από τον “Κύριο των ζώων", έναν θεό που είχε το τόξο ως χαρακτηριστικό του. Δε γνωρίζουμε το αρχικό όνομα του, αλλά φαίνεται ότι ταυτίστηκε από το πιο ισχυρό Απόλλωνα. Αξίζει, τέλος, να αναφέρουμε ότι πολλοί ειδικοί διακρίνουν και μια ανατολικής προέλευσης συνιστώσα του Απόλλωνα κι αυτό γιατί το όνομα της μητέρας του, Λητώ, έχει λυδική προέλευση. Άλλωστε η προέλευση των Σιβύλλων, που ενεργούσαν όπως η εκάστοτε Πυθία των Δελφών, είναι από την Ανατολία. Άλλωστε, οι οιωνοί, τα σύμβολα, οι καθαρμοί και οι εξορκισμοί είχαν πρωτύτερα εξαπλωθεί στην αυτοκρατορία των Χετταίων. Ακόμη, κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού [1700-1200], ο χεττικός θεός Aplu ήταν ο θεός της πανούκλας, που οι ντόπιοι τον επικαλούντο όταν η περιοχή μαστίζονταν από την επιδημία. Άλλωτε ο μικρασιατικό Απόλλων Σμινθεύς είναι ο θεός των ποντικιών, φορέων της πανούκλας, που στα κλασικά χρόνια τον επικαλούντο οι Έλληνες της περιοχής για προστασία των αγρών από τους αρουραίους.

ΜΑΝΤΙΚΑ ΙΕΡΑ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ: Το κυριότερο μαντικό κέντρο του Απόλλωνα ήταν αναμφισβήτητα αυτό των Δελφών. Άλλα μαντικά ιερά του ήταν αυτό στη Φωκίδα [Απόλλων Αβαίος] το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί και από τον Κροίσο, στην Κλάρο της Μ. Ασίας, στις Βάσσες της Πελοποννήσου, στην Κόρινθο, στην Τρωάδα [Σμινθεύς Απόλλων], στη Δήλο, στα Δίδυμα της Λυδίας, όπου υπήρχε και μία θεωρούμενη ιαματική πηγή, στην Ιεράπολη της Συρίας, στα Πάταρα της Λυκίας, στη Σέγεστα της Σικελίας, στο Αμφιαράειο του Ωρωπού και τέλος στη Λειβαδιά, παράλληλα με αυτό του Τροφωνίου.

ΝΑΟΙ: Πολλοί ναοί αφιερωμένοι στον Απόλλωνα χτίστηκαν στην Ελλάδα και τις ελληνικές αποικίες.Ο παλαιότερο ναός του Απόλλωνα χτίστηκε στις αρχές του 7ου αιώνα π.Χ. στη Θήβα, ενώ σπουδαίοι ακόμη ναοί του υπήρχαν στο Θέρμο της Αιτωλίας, στην Κυρήνη της Λιβύης [600 π.Χ.], στη Ναύκρατι της Αιγύπτου [6ος αι.], Στις Συρακούσες, στην Ερέτρια [Δαφνηφόρος Απόλλων], στη Σελινούντα [550 π.Χ.], στην Κόρινθο [μέσα 6ου αι.], στους Δλφούς [513 π.Χ.], στη Χίο [Απόλλων Φαναίος], στη Φωκίδα, στη Δήλο [475 π.Χ], στις Βάσσες της Πελοποννήσου [Επικούρειος Απόλλων, 430 π.Χ.], σα Δίδυμα της Μιλήτου [Διδθμαίος Απόλλων 330 π.Χ.] και αλλού.

  Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ: Όταν η Ήρα ανακάλυψε ότι η Λητώ ήταν η έγγυος από το Δία απαγόρευσε τον τοκετό της οπουδήποτε στη γη! Στην περιπλάνησή της, η Λητώ βρήκε το πλωτό, τότε, νησί της Δήλου. Γέννησε εκεί και έγινε αποδεκτή από τους ανθρώπους, προσφέροντάς τους την υπόσχεσή της ότι ο γιος της θα είναι πάντα ευνοϊκός προς το νησί. Στη συνέχεια, ο Δίας στερέωσε τη Δήλο στον πυθμένα της θάλασσας. Αυτό το νησί έγινε αργότερα το ιερό του Απόλλωνα. Οι αρχαίοι συγγραφείς συμφωνούν ότι η Άρτεμις γεννήθηκε πρώτη και βοήθησε μάλιστα τη γέννηση του Απόλλωνα. Ο Απόλλων γεννήθηκε την έβδομη μέρα του Θαργηλίωνα μήνα και έκτοτε η ημέρα αυτή θεωρείτο ιερή.

ΝΕΟΤΗΤΑ: Τέσσερις ημέρες μετά τη γέννησή του, ο Απόλλωνας σκότωσε τον χθόνιο Πύθωνα που ζούσε στους Δελφούς, δίπλα στην πηγή Κασταλία. Η Ήρα είχε στείλει τον Πύθωνα νωρίτερα για να κυνηγήσει τη Λητώ σε όλο τον κόσμο. Για να προστατεύσει τη μητέρα του, ο Απόλλων παρακάλεσε τον Ήφαιστο για τόξο και βέλη. Μετά την παραλαβή τους, ο Απόλλωνας σκότωσε το δράκοντα στο ιερό σπήλαιο στους Δελφούς. Ο Απόλλων όμως έπρεπε να τιμωρηθεί γι 'αυτό, διότι ο Πύθων ήταν παιδί της Γαίας. Η Ήρα στη συνέχεια έστειλε το γίγαντα Τιτυό για να σκοτώσει Λητώ. Αυτή τη φορά ο Απόλλωνας βοηθήθηκε από την αδελφή του Άρτεμη για την προστασία της μητέρας τους. Στη διάρκεια της μάχης ο Δίας τελικά εκσφενδόνισε τον Τιτυό στα Τάρταρα.

ΣΤΟΝ ΤΡΩΙΚΟ ΠΟΛΕΜΟ: Ο Απόλλων, στη διάρκεια του Τρωικού Πολέμου έριξε βέλη μολυσμένα με την πανούκλα στο ελληνικό στρατόπεδο, σε αντίποινα για την προσβολή του Αγαμέμνωνα στον ιερέα του Απόλλωνα Χρύση, του οποίου την κόρη Χρυσηίδα είχε αρπάξει. Ζήτησε την επιστροφή της, για να επακολουθήσει το γνωστό περιστατικό με τον Αχιλλέα, που ήρθε σε ρήξη με τον Αγαμέμνονα για την Βρισηίδα, η οργή του Θεσσαλού ήρωα και η απόσυρσή του από το πεδίο των συγκρούσεων. Ακόμη, όταν ο Διομήδης τραυμάτισε τον Αινεία, ο Απόλλων τον έσωσε. Ο Απολλων βοήθησε και τον Πάρι στο φόνο του Αχιλλέα καθοδηγώντας το βέλος του προς την τρωτή φτέρνα του Αχιλλέα.

ΑΛΛΑ ΣΥΜΒΑΝΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΠΟΛΛΩΝΑ [ΑΔΜΗΤΟΣ-ΝΙΟΒΗ]: Όταν ο Δίας χτύπησε τον Ασκληπιό με τον κεραυνό επειδή ο τελευταίος ανέστησε τον Ιππόλυτο, ο Απόλλων για εκδίκηση σκότωσε τους Κύκλωπες. Μετά από αυτό ο Δίας σκέφτηκε να στείλει τον Απόλλωνα στα Τάρταρα, αλλά αντ' αυτού καταδικάστηκε σε ένα χρόνο καταναγκαστικής εργασίας, λόγω της μεσολάβησης της μητέρας του, Λητούς. Στη διάρκεια αυτής της περιόδου υπηρέτησε ως ποιμένας στον Άδμητο, βασιλιά των Φερών. Ο Άδμητος αντιμετώπισε τον Απόλλωνα καλά, και, σε αντάλλαγμα, ο θεός αργότερα, όταν χρειάστηκε έσωσε εκείνον από το θάνατο². Άλλοτε, όταν η Νιόβη καυχήθηκε για τα παιδιά της συγκρίνοντάς τα με τα παιδιά της Λητούς, ο Απόλλωνας σκότωσε τους γιους της, και η Άρτεμις κόρες της.

   

Η Νιόβη με τον νεογέννητο Απόλλωνα και την Άρτεμη

   ΕΡΩΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ: Η Δάφνη, Νύμφη, κόρη του Πηνειού, αγαπήθηκε από τον Απόλλωνα, αλλά εκείνη δεν ενέδιδε στον έρωτά του. Μετά από μακροχρόνιο κυνηγητό από τον Απόλλωνα, η Δάφνη προσευχήθηκε στον πατέρα της, τον Πηνειό, για βοήθεια, και αυτός τότε τη μεταμόρφωσε στο ομώνυμο δέντρο. Έκτοτε η δάφνη θεωρείτο ιερό έμβλημα του Απόλλωνα [Υψοί Λακωνίας, Δαφνηφόρος Απόλλων στην Ερέτρεια, κ.α.]. Η ιστορία της Ωκεανίδας Κλυτίας³ είναι μια ιστορία έρωτα, στην οποία ενεπλάκησαν η ίδια και η αντίζηλός της Λευκοθόη, χωρίς να ευθύνονται. Ερωτευμένη με τον Απόλλωνα-Ήλιο η Κλυτία κι εκείνος μαζί της, κάποια στιγμή την άφησε για τον έρωτα της Λευκοθόης, κόρης του βασιλιά της Περσίας Όρχαμου και της Ευρυνόμης. Τη φλόγα του πόθου του την ενέβαλε η Αφροδίτη. Από τον μυστικό έρωτα του Απόλλωνα και της Λευκοθόης γεννήθηκε ο Θερσάνορας, ο Αργοναύτης από την Άνδρο. Η Κλυτία, από ζήλεια, φανέρωσε την ιστορία στον πατέρα της Λευκοθόης, που τη φυλάκισε σε μια βαθιά και σκοτεινή τάφρο, για να μην βλέπει καθόλου το φως του αγαπημένου της Ήλιου, μέχρι που πέθανε. Εκείνος τη λυπήθηκε και μη μπορώντας να τη φέρει πίσω στη ζωή πότισε με αρώματα τον τάφο της και έκανε το σώμα της να αποκτήσει ρίζες, απ' όπου ξεπετάχτηκε ο θάμνος απ' όπου βγαίνει το λιβάνι. Αλλά και η Κλυτία τιμωρήθηκε, γιατί στερήθηκε τον έρωτα του αγαπημένου της. Από τη θλίψη της μαράζωσε αλλά, καθώς μεταμορφώθηκε σε ηλιοτρόπιο, στρέφει συνέχεια το πρόσωπο προς τον χαμένο εραστή, τον Ήλιο [Απόλλωνα]⁴. Η Μάρπησσα απήχθη κάποτε από τον ήρωα Ίδα, αλλά αγαπήθηκε από τον Απόλλωνα. Τότε ο Δίας διέταξε την κόρη να επιλέξει μεταξύ τους, και εκείνη επέλεξε τον Ίδα με την αιτιολογία ότι ο Απόλλωνας είναι αθάνατος, και συνεπώς δεν θα τη θέλει όταν εκείνη γεράσει. Η Κασταλία ήταν μια νύμφη που επίσης αγάπησε ο Απόλλων. Εκείνη όμως έφυγε από εκείνον και μεταμορφώθηκε σε πηγή στους Δελφούς. Το νερό της θεωρείτο ιερό και χρησιμοποιείτο για καθαρισμό των ναών και των ιερέων. Ο Απόλλων απέκτησε και διάφορα τέκνα πολύ γνωστά πό τη Μυθολογία. Με την Κυρήνη απέκτησε τον Αρισταίο που δίδαξε στους ανθρώπους πολλές αγροτικές καλλιέργειες, τη μελισσοκομί, κ.ά. Από την Εκάβη, σύζυγο του Πριάμου, απέκτησε έναν γιο τον Τρωίλο που τον σκότωσε ο Αχιλλέας. Ο απόλλων αγάπησε ακόμη τη μάντισσα της Τροίας Κασσάνδρα, που επειδή εκείνη τιν αρνήθηκε καταδικάστηκε από το θεό να μην την πιστεύει κανείς ότν εκείνη θα προφήτευε. Γνωστή είναι ακόμη η ιστορία με τον κόρακα που μετέφερε στον Απόλλωνα την είδηση ότι η αγαπημένη του Κορωνίδα, κόρη του Θεσσαλού Φλεγύα, είχε ερωτευτεί έναν θνητό, τον Ισχύ, γιο του Ελάτου. Όταν έμαθε την είδηση αυτή ο θεός καταδίκασε το κοράκι να είναι πάντα μαύρο [ενώ ήταν προηγουμένως λευκό], επειδή δεν το πίστεψε. Όταν όμως ανακάλυψε την αλήθεια έστειλε την Άρτεμη να σκοτώσει την Κορωνίδα και ο ίδιος έκανε το κοράκι ιερό δίνοντάς του το έργο της δημοσιοποίησης σημαντικών θανάτων [άγγελος θανάτου]. Ο Απόλλων ήταν ακόμη πατέρας του Ιώνα από την Κρέουσα. Μετά το θάνατό της, ο Απόλλων μεταμόρφωσε τη μητέρα του Ίωνα τσε αγάπης βότανο. Σύμφωνα με την Βιβλιοθήκη του Απολλόδωρου και άλλους συγγραφείς η λίστα “συζύγων” και τέκνων του Απόλλωνα ήταν η εξής: Νάξος, Αγανίππη, Χίος, Άκανθα, Αλκιόπη, Άμφισσα, Αγχιάλη, Αρεια, Μίλητος, Αστυκόμη [Νύμφη], Εύμολπος, Αρσινόη, Ασκληπιός, Καλλιόπη [Μούσα], Λίνος, Ορφέας, Κασσάνδρα, Κασταλία, Κελαινώ, Χιόνη, Λευκονόη, Φιλάμμων, Χρυσόθεμις, Παρθένος, Κορωνίδα, Κορύκεια, Λυκορέας, Κρέουσα, Κυρήνη, Αρισταίος, Ίδμων, Δανάη [από την οποία απέκτησε τους Κουρήτες, τη Δάφνη] Δία, Δρυόπη, Άμφισσος, Εύβοια, Ίαμος, Εκάτη, Ευάδνη, Σκύλλα, Εκάβη [από την οποία απέκτησε τον Τρωίλο και τον Έκτορα], Υπερμνήστρα, Αμφιάραος, Υψιπύλη, Κύκνος, Λυκία, Μαντώ, Μόψος, Μάρπησσα, Μελία, Ισμανός, Οθρηίς, Παρθενόπη, Λυκομήδης, Φθία, Δώρος, Λαόδοκος, Πολυποίτης, Προθόη, Πρόκλεια, Ψαμάθη, Ροδόεσσα [Νύμφη], Κείος [,νήσος Κέα], Ροδόπη, Κίκων, Σινώπη, Σύρος, Στίλβη, Λαπίθες, Αινείας, Ζεύξιππος, Θάλεια [Μούσα], Θεμιστώ, Ουρανία [Μούσα], Ουρία, Οιλέας, Τροφώνιος. Ακόμη ο Απόλλων θεωρείται γεννήτωρ από άγνωστες γυναίκες και των εξής : Ακραίφνιος, Χαρικλώ, Ερύμανθος, Μαραθών, Μέγαρος, Μελανέας, Οκνιος, Πίσος, Κηφισώ, Απολλωνίς.

ΕΟΡΤΕΣ – ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΔΙΟΝΥΣΟ: Γιορτές προς τμήν του Απόλλωνα διοργανόνονταν σε πολλές πόλεις της Ελλάδας. Οι κυριότερες ήταν: τα Δαφνηφόρια, τα Βοηδρόμια, τα Κάρνεια [Σπάρτη], τα Δήλια, ταα Υακίνθεια, τα Μεταγείτνια, ταα Πυανέψια, τα Πύθια και τα Θαργήλια. Ως θεός-προστάτης του εποικισμού, ο Απόλλωνας έδινε μαντευτική καθοδήγηση για τις αποικίες, ειδικά κατά τη διάρκεια του Β΄Αποικισμού [750-550 π.Χ.]. Ο Απόλλων γενικά αντιπροσωπεύει την αρμονία, την τάξη, και το λόγο, χαρακτηριστικά αντίθετα από εκείνα του Διονύσου, θεού του κρασιού, ο οποίος εκπροσωπεί την έκσταση, τη μέθη και την διαταραχή. Η αντίθεση μεταξύ των ρόλων αυτών των θεών αντικατοπτρίζεται στα επίθετα απολλώνια – διονυσιακά. Ωστόσο, οι Έλληνες πίστευαν ότι οι ιδιότητες των δυο θεών ήταν συμπληρωματικές. Έτσι, όταν ο Απόλλων το χειμών αποχωρούσε για τη χώρα των Υπερβορείων, ο Διόνυσος αναλάμβανε το Μαντείο των Δελφών.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Υπάρχουν και οι σχετικοί μύθοι που ταυτοποιούν τη σχέση του θεού με πρόσωπα ομώνυμα, όπως ο Υάκινθος και η Νύμφη Δάφνη.

2. Δες σχετικά το μύθο Άδμητος και Άλκηστις.

3. Ησίοδος, Θεογονία, 352.

4. Οβίδιος, Μεταμορφώσεις, 4.206-207.