Ἡ κάλτσα τῆς Νώενας (1907) του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη Κείμενο - AUDIOBOOK διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

 Σατιρίζοντας τα [κακώς] εκκλησιαστικά κείμενα της εποχής! 

Ἡ κάλτσα τῆς Νώενας (1907)

του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη Κείμενο - AUDIOBOOK

διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

  ― Καὶ τὰ κουνούπια πῶς νὰ ηὗραν τρόπον κ᾿ ἐσώθησαν εἰς τὴν Κιβωτόν; Κ᾿ ἡ μυῖγα; καὶ τὰ μυιγαράκια; κ᾿ οἱ μουσίτσες*;

― Καὶ τὰ μικρόβια;

Αἱ δύο κυρίαι εἶχαν τὸν λόγον. Ἡ πρώτη, εὐτραφής, μεγαλόσωμος, καὶ καλοκαμωμένη, ὅσον ἐφαίνετο ὑπὸ τὰς ἀκτῖνας τῆς σελήνης, μέσῳ τοῦ δένδρου, καὶ ὑπὸ τὸ φῶς ἑνὸς φανοῦ ἐπὶ χαμηλοῦ στύλου, ἔξωθεν τοῦ ἐξοχικοῦ καφενείου, ἦτο σύζυγος τοῦ παρακαθημένου αὐτῇ ὑπερμεσήλικος κυρίου μὲ τὴν γενειάδα, ὅστις ἦτο ἐπαρχιώτης πολιτευόμενος. Ἡ ἄλλη, νεαρὰ ἀκόμη, ἄγαμος, ἦτο ἐν ἐνεργείᾳ δασκάλα. Εἷς γνώριμός των, νεαρὸς κύριος, συνεπλήρου τὴν τετράδα. Εἶχαν πίει τὸν καφέν των, τὴν θερινὴν ἐκείνην νύκτα, καὶ ἀνεψύχοντο.

― Κι ὁ ψύλλος τάχα ποῦ νὰ ἐτρύπωσε, καὶ κατώρθωσε νὰ γλυτώσῃ; εἶπεν ἡ δασκάλα.

― Δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι στὴν κάλτσα τῆς Νώενας θὰ ἐχώθη, ἀπήντησεν ἡ μεγαλόσωμος.

Ὅλοι ἐκάγχασαν.

― Μὰ ἡ ψείρα;

―Ὤ, ἡ ψείρα; Χωρὶς ἄλλο θὰ ἐκόλλησε στὴν γενειάδα τοῦ Νῶε.

Ὁ γηραιὸς κύριος ἀκουσίως ἔψαυσε τὴν γενειάδα του.

* * *

Εἰς ἕνα ὅμιλον ἀντικρινὸν ἐκάθηντο τρεῖς λιμοκοντόροι. Οἱ δύο μόνον ἐφοροῦσαν στενά. Ὁ τρίτος, ἀμύστακος ἀκόμη, ἐφοροῦσε κομψὰ ρασάκια, καὶ εἶχε τὴν κοτσίδα του ὀπίσω δεμένην εἰς τὴν μέσην μὲ κορδέλαν. Ἴσως ἦτο Ριζαρείτης.

Κατὰ σύμπτωσιν, κ᾿ ἐκεῖ ἡ ὁμιλία ἦτο σχετικὴ μὲ τὴν Παλαιὰν Διαθήκην. Οἱ τρεῖς νέοι ὡμιλοῦσαν ἐν ἐξάψει, κ᾿ ἐφαίνοντο ὅτι εἶχαν δειπνήσει ἐν ἀφθονίᾳ.

― Καὶ τίνος τὰ πουλᾷς αὐτά, βρέ;… Πῶς μίλησεν ἡ γαϊδάρα τοῦ Βαρλαάμ; (sic) Τίνος τὰ πουλᾷς αὐτά, βρέ;

Τὸ βρὲ ὁ Ριζαρείτης τὸ ἀπηύθυνε βεβαίως εἰς τὸν ἀόρατον καὶ ἀπρόσωπον [τὸν] διευθυντὴν συντάκτην τῆς Ἱερᾶς Γραφῆς, πρὸς τὸν ὁποῖον ἀπέστρεφε ρητορικῶς τὸν λόγον. Ἴσως εἰς τὸν προφήτην Μωυσέα.

― Τίνος τὰ πουλᾷς αὐτά; ἐπανέλαβε καὶ τρίτην φοράν.

Ὁ νεαρὸς κύριος τοῦ γείτονος ὁμίλου, ἂν κ᾿ ἐγέλασε μὲ τὰς ἐλαφρὰς εὐφυολογίας τῶν δύο γυναικῶν, φαίνεται ὅτι δὲν εὐηρεστήθη ἀπὸ τὴν βαναυσότητα τοῦ μικροῦ ρασοφόρου. Καὶ ἀποτεινόμενος πρὸς τὴν ἰδίαν ὁμάδα του, ἀρκετὰ μεγαλοφώνως ὥστε ν᾿ ἀκούεται καὶ ἀπὸ τοὺς γείτονας, εἶπε:

― Τίνος τὰ πουλᾷ;… Μ᾿ αὐτὰ τὰ πράγματα, εἶναι εἴκοσιν αἰῶνες τώρα, ἐξακολουθοῦν νὰ πουλοῦνται εἰς ἑκατομμύρια ἀνθρώπων, καὶ μάλιστα αἱ Βιβλικαὶ Ἑταιρεῖαι τὰ πουλοῦν μεταφρασμένα εἰς τριακόσιες τόσες γλῶσσες… Κ᾿ ἔπειτα, ἐκεῖνος ποὺ τὰ πουλᾷ, ὡς θαῦμα ζητεῖ νὰ τὰ πουλήσῃ καὶ ὄχι ὡς κοινόν τι καὶ σύνηθες. Οὐδὲ βιάζει κανένα νὰ τὸ πιστεύσῃ.

― Καὶ δὲν εἶναι καὶ πολὺ παράξενο ἂν ὡμίλησε μίαν φορὰν ἡ γαϊδάρα, εἶπεν ἀκάκως ὁ γηραιὸς κύριος. Πόσοι γαϊδάροι καὶ γαϊδάρες πόσες μιλοῦν!

―Ἂς τ᾿ ἀφήσουμε αὐτό, εἶπεν ὁ νέος. Μὰ ἰδέτε πόσον καλὰ ὁ νεαρὸς αὐτὸς ρασοφόρος μανθάνει τὰ «ἱερὰ γράμματα», ἀφοῦ τὸν Βαλαάμ, τὸν μάντιν, ποὺ ἔζησε χίλια χρόνια πρὸ Χριστοῦ, τὸν κάνει Βαρλαάμ, τὸν αἱρετικὸν τῆς 13ης μετὰ Χριστὸν ἑκατονταετηρίδος… Καὶ τὸ κάτω-κάτω, κύριε, ἐπέφερεν οἱονεὶ ἀποστρέφων τὸν λόγον πρὸς τὸν Ριζαρείτην, ἀφοῦ δὲν σ᾿ ἀρέσει, κύριε, ἡ Θρησκεία καὶ τὸ ἱερατικὸν στάδιον, διατί φορεῖς ράσα, καὶ διατί οἱ φιλόστοργοι γονεῖς σου σὲ στέλνουν νὰ φοιτᾷς εἰς τὴν Ριζάρειον; Ἕως πότε θὰ εἴμεθα ἀχαρακτήριστοι Γραικύλοι;

το AUDIOBOOK ΕΔΩ:

ΚΑΙ ΣΤΟ YOUTUBE: 

https://www.youtube.com/watch?v=siq0VwkO19o

Ο Άρης από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

 

Ο Άρης

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

      ΓΕΝΙΚΑ: Ο Άρης είναι ένας από τους θεούς πολέμου, μέλος του Δωδεκαθέου και γιος του Δία και της Ήρας. Οι Έλληνες πιστεύοντας στη θεότητα του Άρη του απέδιδαν και μια αμφισημία: αν και προσωποποιούσε τη φυσική ανδρεία που είναι αναγκαία για την επιτυχία στον πόλεμο, ήταν συγχρόνως μια επικίνδυνη δύναμη, ακόρεστη για σφαγές στα πεδία των μαχών, σχεδόν ζωώδης. Οι γιοι του Φόβος και Δείμος [τρόμος], όπως και η αδελφή της Έριδος, Ενυώ, τον συνόδευαν στον πόλεμο με το άρμα του. Στην Ιλιάδα, ο πατέρας του, ο Δίας, τον αποκαλεί ως το μισητότερό του θεό¹! Στον Τρωικό Πόλεμο, ο Άρης ήταν στην πλευρά του ηττημένου, ενώ η Αθηνά, που στήριζε τους Έλληνες ήταν η θριαμβεύτρια επί του αδελφού της. Γενικά ο Άρης παίζει έναν μάλλον περιορισμένο ρόλο στην Ελληνική Μυθολογία αν και συχνά αναφέρεται κυρίως για τις πολλές ερωτικές σχέσεις του, ενώ άφθονοι απόγονοί του συχνά πρωταγωνιστούν σε πολλές μυθικές αναφορές. Όταν ο Άρης εμφανίζεται στους μύθους, συνήθως αντιμετωπίζει ταπεινώσεις². Είναι κυρίως γνωστός ως παράνομος εραστής της Αφροδίτης, την περίοδο που εκείνη ήταν παντρεμένη με τον Ήφαιστο.

Ρωμαίκό αντίγραφο ελληνικού αγάλματος του θεού.

  ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ, ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ, ΚΑΤΑΓΩΓΗ: Η ετυμολογία του ονόματος του “Άρη” αποδίδεται από ορισμένους στην ελληνική λέξη “ἀρή”, ιωνικό τύπο της δωρικής λέξης “ἀρά” που σημαίνει “όλεθρος, καταστροφή, κατάρα”. Η πρώτη βεβαιωμένη μορφή του ονόματος είναι στη μυκηναϊκή ελληνική λέξη “α-re”, της Γραμμικής Β [συλλαβική γραφή]³. Κάποιες επιγραφές της νεότερης Μυκηναϊκής εποχής αναγράφουν το όνομα Ενυάλιος, ως ένα άλλο όνομα για το θεό του πολέμου. Ο Άρης εμφανίζεται στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια, όπου ο Δίας εκφράζει συχνά την αποστροφή του προς εκείνον, ιδιαίτερα όταν ο Άρης επέστρεψε τραυματίας και διαμαρτυρόμενος από το πεδίο της μάχης έξω από τα τείχη της Τροίας. Αυτή η αποστροφή που έδειχναν θεοί και Έλληνες συχνά προς το θεό του πολέμου δικαιολογείται και από τις σχέσεις του Άρη με τους Θράκες, οι οποίοι θεωρούντο ως ένα βάρβαρο και πολεμοχαρές φύλο. Άλλωστε η Θράκη θεωρείτο γενέτειρα του Άρη και ο τόπος που κατέφυγε ο θεός του πολέμου ταπεινωμένος μετά τον γενικό εμπαιγμό του, κατά την ερωτική του περιπέτεια με την Αφροδίτη, από μέρους των υπολοίπων θεών.

  ΛΑΤΡΕΙΑ: Στη Σπάρτη, πολύ νωρίς, ο Άρης θεωρήθηκε ως ένα αρρενωπό πρότυπο στρατιώτη. Σε παλαιότερες εποχές φαίνεται ότι προς τιμήν του οι Λακεδαιμόνιοι τελούσαν ακόμη και ανθρωποθυσίες. Συχνά, πριν από μια μάχη οι νέοι Σπαρτιάτες πολεμιστές θυσίαζαν από ένα κουτάβι ανά ομάδα προς τιμήν του Ενυαλίου που στην Κλασική Περίοδο ταυτίστηκε με τον Άρη. Ναός του Άρη, όμως, υπήρχε και στην Αγορά των Αθηνών, πράγμα που το αναφέρει και ο Παυσανίας⁴. Στην Αθήνα ακόμη υπήρχε ο Άρειος Πάγος [βράχος του Άρη], που αποτελούσε έδρα δικαστηρίου.

ΑΡΗΣ ΚΑΙ ΘΗΒΑ: Ο Άρης πρωταγωνιστεί και στο μύθο της ίδρυσης των Θηβών. Ο Άρης ήταν ο πρόγονος του δράκου που σκοτώθηκε από τον Κάδμο. Από τα δόντια αυτού του δράκου, φυτεμένα στο έδαφος, βγήκαν οι πλήρως οπλισμένοι μαχητές, οι λεγόμενοι Σπαρτοί. Για να εξευμενίσει τον Άρη, ο Κάδμος πήρε ως σύζυγό του την Αρμονία, κόρη του θεού και της Αφροδίτης.

ΤΕΚΝΑ ΤΟΥ ΑΡΗ: Από την Αφροδίτη ο Άρης απέκτησε πολλά τέκνα. Τα ονόματα ορισμένων από αυτά ήταν: Φόβος, Δείμος, Αρμονία, Αδράστεια, Αντέρως, Ίμερος και Πόθος. Ακόμη απέκτησε: από την Αερόπη τον Αερόπο, από την Άγλαυρο την Αλκίππη, από την Αλθαία τον Μελέαγρο [κατά μία εκδοχή], από την Αγχιρόη τον Σίθωνα, από την Αστυόχη τον Ασκάλαφο και τον Ιαλμενό, από την Αταλάντη, τον Παρθενοπαίο [ενδεχομένως], από την Καλλιόπη [ή την Καλλιρρόη] τον Μύγδονα και τον Οδόμαντο, από την Κριτοβούλη τον Παγανέα, από την Κυρήνη τον Διομήδη, από τη Δαιμονίκη τον Θέστιο και τον Μόλο, από τη Δορμοθέα τον Στύμφαλο⁵. Ακόμη τέκνα του Άρη θεωρούντο και οι: Φλεγύας [βασιλιάς της Θεσσαλίας και της Βοιωτίας αργότερα], ο Δράκος της Θήβας, οι Αμαζόνες Ιππολύτη, Αντιόπη, Πενθεσίλεια και Μελανίππη, η Σινώπη, ο Κύκνος, ο Παρράσιος, ο Λύκακτος, ο Βίθυς, ο Οινόμαος [από τη Στερόπη], ο Τμώλος, ο Άλκων⁶, ο Χάλυψ⁷, η Υπερβίη, ο Λύκος [της Λιβύης], ο Τηρέας, κ.ά.

Η ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΑΡΗ: Κάποτε ο Άρης γνώρισε την οργή του Ποσειδώνα, εξαιτίας της δολοφονίας ενός γιου του τελευταίου, ο οποίος προηγουμένως είχε βιάσει την Αλκίππη, κόρη του θεού του πολέμου. Για αυτή την πράξη, ο Ποσειδώνας κάλεσε τον Άρη να εμφανιστεί ενώπιον του δικαστηρίου των Ολυμπίων θεών. Η δίκη διεξήχθη σε έναν λόφο στην Αθήνα. Εκεί τελικά ο Άρης δικαιώθηκε. Η δίκη αυτή του θεού έδωσε την αφορμή για την ονομασία του λόφου Αρείος Πάγος⁸.

Ο Άρειος Πάγος, από την Ακρόπολη

Ο ΚΥΚΝΟΣ: Ο Κύκνος, γιος κι αυτός του Άρη, ήταν τόσο κτηνώδης και επικίνδυνος που είχε βάλει στόχο του να κτίσει έναν ναό προς τιμήν του πατέρα του από κρανία και τα οστά ταξιδιωτών, που περνούσαν από την παράλια Φθιώτιδα όπου εκείνος παραμόνευε. Ο Ηρακλής κατόρθωσε τελικά να τον σκοτώσει, πράγμα που επέφερε τη μήνι του Άρη, ο οποίος επιτέθηκε στον φημισμένο ήρωα και τον τραυμάτισε⁹.

ΕΡΩΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΦΡΟΔΙΤΗ: Η Αφροδίτη είχε παντευτεί με τον κουτσό και άσχημο Ήφαιστο. Όμως δεν άντεξε για πολύ να μείνει πιστή στον άντρα της. Σύντομα σαγηνεύτηκε από την ομορφιά και τη σωματική διάπλαση του Άρη και έγινε ερωμένη του. Ο Ήλιος, όταν είδε κάποια φορά τον Άρη και την Αφροδίτη να πλαγιάζουν στο κρεβάτι του Ήφαιστου μέσα στο ίδιο του το παλάτι, έτρεξε και του το φανέρωσε, άλλωστε “ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιον”! Τότε ο θεός ζήτησε από τον Ήλιο να μη φανερώσει σε κανέναν άλλο το μυστικό και σκαρφίστηκε ένα σχέδιο. Άπλωσε στο κρεβάτι του ένα αόρατο δίχτυ. Έτσι την επόμενη φορά που οι δυο παράνομοι εραστές πλάγιασαν στο κρεβάτι, μπλέχτηκαν στο δίχτυ. Απεγνωσμένα προσπαθούσαν να ελευθερωθούν. Μάταια όμως, όσο περισσότερο προσπαθούσαν, τόσο περισσότερο μπλέκονταν. Ο Ήφαιστος μόλις γύρισε στο παλάτι του, βρήκε τους παράνομους συντρόφους γυμνούς και ακινητοποιημένους στο κρεβάτι. Γεμάτος οργή και παράπονο ο Ήφαιστος τα έβαλε με τον Άρη, που αν και ήταν αδερφός του δε δίστασε να τον προδώσει, αλλά και με τη γυναίκα του. Για να πάρει την εκδίκησή του φώναξε τον Δία και τους υπόλοιπους θεούς και τους έδειξε τους αδιάντροπους εραστές που ήταν ακόμη μπλεγμένοι στα δίχτυα. Οι θεοί όλοι κατηγορούσαν την άπιστη σύζυγο και τον άκαρδο αδερφό και τους έβριζαν για το αμάρτημά τους. Έτσι ξεθύμανε η οργή του Ήφαιστου και τους ελευθέρωσε. Ο Άρης, γεμάτος αμηχανία και ντροπή, επέστρεψε στην πατρίδα του, τη Θράκη.

ΔΕΜΕΝΟΣ ΣΕ ΧΑΛΚΙΝΟ ΔΟΧΕΙΟ!: Σε έναν αρχαϊκό μύθο, δύο χθόνιοι γίγαντες, οι Αλωάδες, ο Ώτος και ο Εφιάλτης, την περίοδο της Γιγαντομαχίας, έδεσαν τον Άρη με αλυσίδες και τον έβαλαν σε ένα χάλκινο δοχείο, όπου παρέμεινε για δεκατρείς ολόκληρους μήνες. Αυτό ίσως να ήταν και το πρώιμο τέλος για το θεό του πολέμου, αν η πανέμορφη Ερίβοια, θετή μητέρα των γιγάντων, δεν το απεκάλυπτε στον Ερμή. Ο Άρης στο μεταξύ φώναζε και ούρλιαζε μέσα από το χάλκινο πίθο μέχρι που η Άρτεμις έβαλε να αλληλοσκοτωθούν τα δυο αδέλφια, οπότε ο Ερμής τον απελευθέρωσε.

ΣΤΟΝ ΤΡΩΙΚΟ ΠΟΛΕΜΟ: Όπως μας πληροφορεί ο Όμηρος, ο καβγατζής θεός είχε υποσχεθεί στη μητέρα του Ήρα και στην Αθηνά να βοηθήσει τους Έλληνες. Όμως, ξελογιασμένος, και πάλι, από την ομορφιά της Αφροδίτης, πέρασε σε μια κρίσιμη στιγμή στην αντίπαλη παράταξη. Για αρκετό καιρό παραστεκόταν στον Έκτορα, ο οποίος θέριζε τους Έλληνες, καθώς έλειπε από το πεδίο της μάχης ο Αχιλλέας. Η Ήρα αγανακτισμένη με το γιο της που από μικρός μονάχα προβλήματα της προκαλούσε, έτρεξε στον Δία και του ζήτησε την άδεια να διώξει τον Άρη από τη μάχη, πληγώνοντάς τον. Αυτός δέχτηκε, μια και δε συμπαθούσε καθόλου το γιο του. Αμέσως η Ήρα έστειλε την Αθηνά να τον κανονίσει όπως αυτή ήξερε. Η σοφή Παλλάδα φόρεσε την κυνέα, τη σκούφια δηλαδή του θείου της του Πλούτωνα, που την έκανε αόρατη, και όρμησε στην Τρωική πεδιάδα. Έπειτα στάθηκε πάνω στο άρμα του Διομήδη που ξεκινούσε μάχη με τον Άρη, χωρίς βέβαια να γνωρίζει ότι ήταν ο Ολύμπιος θεός. Αυτός πρώτος εκτόξευσε το χάλκινο δόρυ του εναντίον του θνητού πολεμιστή, αλλά η αθέατη Αθηνά το έσπρωξε με τα δυο της χέρια και έπεσε στο κενό. Τότε ο Διομήδης έριξε το δικό του δόρυ και η Αθηνά το κατεύθυνε στα πλευρά του Άρη. Αυτός πληγωμένος έπεσε καταγής και έβγαλε τρομερή φωνή που πανικόβαλε Έλληνες και Τρώες, γιατί ήταν σαν να φώναζαν μαζί δέκα χιλιάδες πολεμιστές. Μετά πέταξε στον Όλυμπο τυλιγμένος σε πυκνά σύννεφα. Εκεί έδειξε κλαίγοντας την πληγή του στο Δία και άρχισε να του παραπονιέται ότι δείχνει εύνοια στην Αθηνά επειδή είναι καθαρά δικό του παιδί. Ο πατέρας των θεών, έξω φρενών με το γιο του, του απάντησε με προσβλητικά λόγια. Αλλά γιος του ήταν και δεν άντεχε να τον βλέπει να πονάει και να κλαίει. Γι' αυτό έδωσε εντολή στον Παίονα, το γιατρό των θεών, να θεραπεύσει την πληγή του. Αλλά και στην τελική μάχη του Τρωικού πολέμου όλοι οι θεοί, με την άδεια του Δία, έτρεξαν πάνοπλοι στο πεδίο της μάχης. Πλάι στους Τρώες κατέφτασε ο Άρης, η Άρτεμη, ο Φοίβος κι η Αφροδίτη. Ο Άρης, που ήταν χολωμένος με την Αθηνά, γιατί πάντα τον ντρόπιαζε μπροστά στα μάτια των Ολυμπίων, όρμησε με την πρώτη ευκαιρία καταπάνω της και της μίλησε με άσχημα λόγια. Έπειτα έριξε το δόρυ του στην αιγίδα της Αθηνάς που ούτε ο κεραυνός του Δία δεν τη διαπερνούσε. Η θεά τραντάχτηκε και έκανε δυο τρία βήματα προς τα πίσω. Χωρίς να χάσει το θάρρος της, άρπαξε μια πελώρια κοτρόνα και την εκσφενδόνισε στον πολεμόχαρο θεό. Η κοτρόνα χτύπησε τον Άρη στο λαιμό, λύγισαν τα γόνατά του και έπεσε φαρδύς πλατύς κάτω. Το τεράστιο κορμί του απλώθηκε και σκέπασε εφτά στρέμματα. Τα γόνατά του μάτωσαν και τα μαλλιά του γέμισαν χώματα. Όλοι οι θεοί άρχισαν να γελάνε όταν είδαν ξαπλωμένο καταγής το θεό του πολέμου, που για μια ακόμη φορά τον ρεζίλεψε η Αθηνά. Μονάχα η Αφροδίτη έτρεξε κοντά του, τον βοήθησε να σηκωθεί και πιάνοντάς τον από το χέρι τον ανέβασε στον Όλυμπο.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Όμηρος, Ιλιάδα, Δ 436 κ.εξ., Ε 385-391, Ν 299 κ.εξ., Ν 103, Οδύσσεια, θ 266 – 366. Chadwick, John, 1976), Ο Μυκηναϊκός κόσμος, Cambridge, Cambridge University Press. Υγίνος, Fabulae, 30, 159. Απολλόδωρος ο Ρόδιος, Αργοναυτικά, ii.382κ.εξ. και 1031κ.εξ. Απολλόδωρος, Βιβλιοθήκη, 2. 5, 8. Παυσανίας, Ελλάδος Περιήγησις, 3. 19, 7-8 και 3.15,7. Ησίοδος, Θεογονία, 934 κ.εξ., Ασπίς Ηρακλέους, 191, 460. Quintus Smyrnaeus, 10.51. Νόννο, Διονυσιακά, 18.274, κ.εξ.

konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Όμηρος, Ιλιάδα, Ε΄890 – 891: “ἔχθιστος δέ μοί ἐσσι θεῶν οἳ Ὄλυμπον ἔχουσιν: αἰεὶ γάρ τοι ἔρις τε φίλη πόλεμοί τε μάχαι”.

2. Όπως κατά τον τραυματισμό του απλο το Διομήδη που περιγράφεται στη ραψωδία Ε΄ της Ιλιάδας.

3. Gulizio, Joannn. “a-re”, Εφημερίδα της Προϊστορικής Θρησκείας, 15, σελ. 32-38.

4. Παυσανίας, Ελλάδος Περιήγησις, 3.14,9.

5. Απολλώνιος Ρόδιος, Αργοναυτικά,2. 946.

6. Υγίνος, Fabulae,173.

7. Απολλώνιος Ρόδιος, Αργοναυτικά, 2. 373.

8. Berens, EM, Μύθοι και Θρύλοι της Αρχαίας Ελλάδα και τη Ρώμη, σ. 113 Project Gutenberg, 2007.

9. Απολλόδωρος, Βιβλιοθήκη, 2.11 5. και 2. 7. 7.

Παιδικό Πάσχα Γρηγόριος Ξενόπουλος - AUDIOBOOK Διαβάζει ο Κωνσταντίνος Αθ. Οικονόμου +ΒΙΝΤΕΟ

 Παιδικό Πάσχα

Γρηγόριος Ξενόπουλος - AUDIOBOOK

Διαβάζει ο Κωνσταντίνος Αθ. Οικονόμου

   

 Το «Παιδικό Πάσχα» (αναφερόμενο και ως «Το πρώτο μου Πάσχα») είναι ένα από τα πιο τρυφερά, κλασικά πασχαλινά διηγήματα του Γρηγορίου Ξενόπουλου. Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο γνωστό περιοδικό «Η Διάπλασις των Παίδων», στη στήλη «Αθηναϊκές Επιστολές», και αποτελεί ουσιαστικά μια αναδρομή του συγγραφέα στις αναμνήσεις του από τις γιορτινές ημέρες στη Ζάκυνθο, τόπο καταγωγής της μητέρας του, όπου και πέρασε τα παιδικά του χρόνια. Έτσι, το βασικό θέμα του συγγραφέα είναι 0ι παιδικές αναμνήσεις του από τις παραδόσεις και το κλίμα του Πάσχα στα Επτάνησα.

  Περιγράφει το ζακυνθινό Πάσχα, όπου η Ανάσταση γινόταν παραδοσιακά το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου (η λεγόμενη «Πρώτη Ανάσταση»). Η περιγραφή του διακατέχεται από νοσταλγία για την παιδική αθωότητα, τις προετοιμασίες στο σπίτι και τη θρησκευτική κατάνυξη της εποχής. 

  Το διήγημα συμπεριλαμβάνεται συχνά σε σχολικά βοηθήματα και ανθολόγια για το δημοτικό.

Βασικά θέματα:  1. η «Πρώτη Ανάσταση»: Το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου, την ώρα που ψάλλεται το «Ανάστα ο Θεός», οι καμπάνες σε όλο το νησί ηχούν χαρμόσυνα μετά τη σιωπή των προηγούμενων ημερών.

2. Τα Τοπικά Έθιμα: Αναφέρεται στο ζακυνθινό έθιμο όπου οι πιστοί σπάνε πήλινα κανάτια (στάμνες) στους δρόμους και τα παιδιά δαγκώνουν ένα κομμάτι σίδερο για να είναι γερά.

3. Η Οικογενειακή Ατμόσφαιρα: Περιγράφει τις ετοιμασίες στο σπίτι, το πασχαλινό τραπέζι και τη στοργή των γονιών του που τον οδηγούσαν στις εορταστικές ακολουθίες.

4. Η ιδιαιτερότητα της Ζακύνθου: Επισημαίνει ότι την εποχή εκείνη η Ανάσταση στη Ζάκυνθο γινόταν το πρωί της Κυριακής και όχι τα μεσάνυχτα του Σαββάτου, μια παράδοση που άλλαξε αργότερα. 

  Η αφήγηση ξεκινά με την προετοιμασία και την ανυπομονησία του μικρού Γρηγόρη για τις άγιες μέρες, ενώ το κείμενο κλείνει με τη διαπίστωση ότι η χαρά της Ανάστασης είναι τόσο μεγάλη επειδή προηγείται η θλίψη και η κατάνυξη της Εβδομάδας των Παθών.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ-AUDIOBOOK ΕΔΩ: 

ΚΑΙ ΣΤΟ YOUTUBE: 

https://www.youtube.com/watch?v=A8DgU9ufxbU

Στην σκλαβωμένη στους Άγγλους Κύπρο το 1915 +ΒΙΝΤΕΟ επιμ. Κωνσταντίνος Οικονόμου

 Στην σκλαβωμένη στους Άγγλους Κύπρο το 1915 +ΒΙΝΤΕΟ

Βίντεο με τη βοήθεια a.i. από φωτογραφίες της εποχής, όπως δημοσιεύτηκαν στο Nat. Geographic

Επιμ. Κωνσταντίνος Οικονόμου

Το 1915, η Βρετανία πρόσφερε επίσημα την Κύπρο στην Ελλάδα με αντάλλαγμα την είσοδο της χώρας στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο υπέρ της Αντάντ (βοήθεια στη Σερβία), αλλά η προσφορά απορρίφθηκε από την ελληνική κυβέρνηση του Αλέξανδρου Ζαΐμη, υπό την πίεση του βασιλιά Κωνσταντίνου Α', λόγω του Εθνικού Διχασμού.

Στις 16 Οκτωβρίου 1915, η Μεγάλη Βρετανία, θέλοντας να ενισχύσει το μέτωπο κατά των Γερμανών, Τούρκων και Βουλγάρων, προτείνει την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα .

Όμως, μόλις την επομένη (17 Οκτωβρίου 1915), η ελληνική κυβέρνηση, εν μέσω έντονης πολιτικής κρίσης (παραίτηση Βενιζέλου), απορρίπτει την πρόταση. Έτσι η ευκαιρία για την Ένωση χάθηκε, και η Κύπρος παρέμεινε υπό βρετανική κατοχή, ανακηρυχθείσα επίσημα σε αποικία το 1925 .

Η συγκυρία αυτή θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες χαμένες ευκαιρίες στην ελληνοκυπριακή ιστορία. Την ίδια χρονιά δημοσιογράφος του NATIONAL GEOGRAPHIC ταξιδεύει στο νησί και μας αφήνει μια σειρά φωτογραφιών. Από αυτές τις φωτογραφίες φτιάξαμε ένα βίντεο με τη βοήθεια της τεχν. νοημοσύνης.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ:

Και στο YOUTUBE:

https://www.youtube.com/watch?v=9yz_n-sLOyI

Στην Νοέλια τον άγγελο της θλίψης Κων/νος Οικονόμου

 

Στην Νοέλια τον άγγελο της θλίψης

Κων/νος Οικονόμου

Σε λέγαν Νοέλια Καστίγιο Ράμος

Νοέλια, τ΄ονομά σου Χριστούγεννα!

Οι γονείς σ΄αγαπούσαν μα...

Αντιμετώπισαν δυσκολίες

Σ΄άρπαξε η Κυβέρνηση να σε ... σώσει

Γιαγιά και μάνα εκλιπαρούσαν να μείνεις κοντά τους..

Δέκα αστυνομικοί κατέφθασαν, για τις... αντιδράσεις

Σε βάλανε, λένε σε καταφύγιο

Εφήβων μωαμεθανών ... μεταναστών

Τα λέγαν ασυνόδευτα προσφυγόπουλα

Δεν σου επέτρεψαν να φύγεις από κει ποτέ

Τουλάχιστον όσο ... στεκόσουν στα δυο σου πόδια

Το προσωπικό σ΄ αντιμετωπίζει σαν παρία

Ομάδα ... των προσφυγόπουλων

Που ήταν από το ... εμπόλεμο Μαρόκο

αποφασίζουν ομάδικά να σε εξεφτελίσουν

Πιστεύεις ότι θά ρθει βοήθεια

Κανείς όμως δεν ''ακούει'' τις κραυγές σου

Την επομένη μίλησες στις .. υπεύθυνες προστάτριές σου

Υπέυθυνες του κέντρου, λάτρεις του Αλδομοβάρ

Αρνούνται να αναφερθούν σε υψηλότερους .. ανευθύνους

Ο λόγος προφανής

Θα μεγαλώσει λέει η ...η ισλαμοφοβία

Δεν κάνουν τίποτε απολύτως..

Τότε είναι που δεν μπορείς πια να προχωρήσεις

Φεύγεις, πετάς το κουρελιασμένο σώμα σου από τον πέμπτο

Ο Θεός δεν σ΄αφήνει να πας ακόμη κοντά του

Σακατεμένη τώρα ΚΑΙ στο σώμα ελπίζεις

Στην αρχή μόνο, γιατί ...

Οι βλάβες φαίνονται μόνιμες, δεν θα περπατούσες ποτέ ξανά

Ζητάς ευθανασία

Το κράτος για μοναδική φορά έρχεται αρωγός σου

Είναι μια προοδευτική βλέπεις δημοκρατία

Που καίγεται ΜΟΝΟ για το δικαίωμά σου στο θάνατο

Τα δικαστήρια επικύρωσαν την κρατική αρωγή στο θάνατό σου

Έδωσες μια τελευταία συνέντευξη, βλέπεις τώρα

Άρχισες να ... πουλάς LIKES

Οι γιατροί σε μπλοκάρισαν, μην έρθει κοντά σου ο πατέρας

Κι όσοι σ΄αγάπησαν, για να μην σ΄ εμποδίσουν

Τότε, στο παγερό εκείνο θάλαμο ενός ευαγούς ιδρύματος

Πήρες το δηλητήριο

Τα πνευμόνια σου που κάποτε ούρλιαξαν απ΄ την απόγνωση

Παύουν να λειτουργούν

Συναντάς το θάνατο στον τελευταίο σου ύπνο

Γίνεσαι σύμβολο της αποτυχίας ενός κράτους ...πολιτισμένου

Να σε προστατεύσει.

Κάποιο άλλοι υπαίτιοι ... ζουν, προστατεύονται...

Άλλοι στρέφουν το κορμί τους στο άλλο πλάι

Στη σκοτεινότερη μεριά του δωματίου τους.

Κι απολαμβάνουν τον ύπνο του δικαίου.

Καλόν ύπνο κε Πρωθυποργέ της Ισπανίας!

Οι άνθρωποι ζητάμε να μας συγχωρέσεις!

Καλό σου ταξίδι Νοέλια!

Ο αστερισμός Υδροχόος + ΒΙΝΤΕΟ του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

 

Ο αστερισμός Υδροχόος + ΒΙΝΤΕΟ

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

  ΓΕΝΙΚΑ: Ο Υδροχόος [Λατινικά: Aquarius, συντ. Aqr] είναι ένας αστερισμός που καταγράφηκε πρώτη φορά από τον Πτολεμαίο. Είναι αστερισμός του Ζωδιακού Κύκλου ευρισκόμενος κατά το 80% στο νότιο ημισφαίριο της ουράνιας σφαίρας, ορατός από την Ελλάδα τα βράδια του φθινοπώρου. Συνορεύει με τους αστερισμούς: Πήγασο, Ιππάριον, Δέλφιν, Αετό, Αιγόκερω, Νότιο Ιχθύ, Γλύπτη, Κήτος και Ιχθύες. Η έκτασή του είναι 979,9 [10ος μεγαλύτερος αστερισμός]. Είναι ορατός σε γεωγραφικά πλάτη μεταξύ 65° Βόρεια και 86° Νότια. Στην Ελλάδα είναι καλύτερα ορατός στις 9.00 μ.μ. των βραδιών του Οκτωβρίου. Το όνομά του σημαίνει «αυτός που χύνει το νερό» και οφείλεται στο ότι στην αρχαιότητα ο Ήλιος περνούσε από αυτόν κατά την εποχή των βροχών. Απεικονιζόταν σε όλο τον κλασικό αρχαίο κόσμο, ως άνδρας ή αγόρι που χύνει νερό από μια υδρία [στάμνα] που τη σχηματίζουν οι αστέρες γ, ζ, η, π. Οι Άραβες, αντίθετα, τον απέδιδαν ως μουλάρι με δύο βαρέλια νερού ή απλώς ως ένα κουβά νερό. Στο ρωμαϊκό ζωδιακό κύκλο συμβολίζεται με ένα παγώνι, το ιερό πτηνό της θεάς Ήρας [Γιούνο], καθώς στον μήνα της [Γαμηλίων] ο Ήλιος βρισκόταν στο συγκεκριμένο ζώδιο.

  ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ: Στην αρχαία ελληνική, ο αστερισμός αναφέρεται και ως Υδροχοεύς. Η κυρίαρχη μυθολογική παράδοση που συνδέεται με τον Υδροχόο, τον ταυτίζει με τον Γανυμήδη, από όπου και οι ονομασίες των Ρωμαίων συγγραφέων Ganymedes, Ganymede Juvenis, Puer Idaeus και Iliacus. Τον συναντάμε επίσης και ως Αρισταίο, που έφερνε τη βροχή στους κατοίκους της Κέας αλλά και ως Κέκροπα. Ο Πίνδαρος αναφέρει ότι ο Υδροχόος συμβόλιζε τις πηγές του Νείλου. Η στάμνα του υδροχόου ονομαζόταν και Κάλπη από τους Έλληνες. Οι Βαβυλώνιοι τον συνέδεαν με τον ενδέκατο μήνα τους, τον Shabatu [Κατάρα της Βροχής, Ιανουάριος-Φεβρουάριος]. Η στάμνα του (Gu) ήταν για τους Ακκάδιου η Ku-ur-ku, η «έδρα των ρεόντων υδάτων». Επίσης ο Υδροχόος ήταν ο Ramman(u), ο θεός της θύελλας. Στην Αίγυπτο απεκαλείτο και Μώνιος, από το “μω” [=νερό]. Στους Άραβες, ήταν Al Dalw, “ο κουβάς”. Ο Υδροχόος ήταν γνωστός ως Dol ή Dul και Vahik στην Περσία, Deli στους Εβραίους και Daulo στους Σύρους. Οι Τούρκοι τον γνώριζαν ως Kugha [>ελλ. κιούγκι], δηλαδή κουβά. Στην Κίνα, μαζί με τον Αιγόκερω και τους Ιχθύες, ο Υδροχόος σχημάτιζε αρχικώς ένα τεράστιο Ουράνιο Ερπετό, φίδι ή χελώνα (Tien Yuen). Αργότερα ήταν γνωστός ως Hiuen Ying, [ο Σκοτεινός Ήρωας]. Επίσης ήταν σύμβολο του αυτοκράτορα Τσουν Χιν, κατά τη βασιλεία του οποίου είχε συμβεί κατακλυσμός. Στην Ινδία, ο Υδροχόος «άνοιγε» τον ζωδιακό κύκλο και ονομαζόταν Khumba ή Kumbaba, όνομα που θυμίζει τη θεά της θύελλας στη Μεσοποταμία την Κόμβη [Ησύχιος]. Αργότερα κι εδώ έγινε ο Hridroga, μεταγραφή, δηλαδή, του ελληνικού «Υδροχόος». Για τους μάγους στη Δύση και τους Κέλτες Δρυίδες, ο αστερισμός αντιπροσώπευε την όλη επιστήμη της “Αστρονομίας”, όπως βέβαια αυτοί την οριοθετούσαν. Οι Σάξωνες, κατά το Μεσαίωνα, τον αποκαλούσαν se Waeter-gyt, μετάφραση του ελληνικού. Ο Ρόδιος Γεμίνιος στην «Εισαγωγήν» του [77 π.Χ.], σχημάτισε ένα ξεχωριστό αστερισμό (Χύσις ύδατος) από τους αστέρες που σημειώνουν το νερό που τρέχει από την υδρία του Υδροχόου (λ, φ, χ, ψ, ω). Κατά τις χριστιανικές αναπαραστάσεις των αστερισμών (17ος αιώνας μ.Χ.) ο Υδροχόος ταυτίσθηκε, αρκετά ταιριαστά, με τον Πρόδρομο Ιωάννη το Βαπτιστή, αν και ορισμένοι τον παρομοίασαν με το Μωυσή ως βρέφος που ανασύρεται από τα νερά του Νείλου.

Ο ΥΔΡΟΧΟΟΣ ΣΤΗΝ ΨΕΥΔΟΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ: Ως ζωδιακός αστερισμός, ο Υδροχόος συνδέθηκε με την Αστρολογία και άλλες προλήψεις ή θρύλους. Με τους Διδύμους και τον Ζυγό σχημάτιζε το «αιθέριον τρίγωνον» των αστρολόγων, ενώ μαζί με τον Αιγόκερω αποτελούσε τον οίκο του Κρόνου που πίστευαν ότι επιδρούσε στα πόδια(!!). Ως «αστήρ της Ήρας» (Junonis astrum) Θεωρήθηκε ότι επιδρά ιδιαιτέρως σε χώρες όπως η Κιλικία, η Τύρος, κ.ά. Αργότερα, οι αστρολόγοι “έκριναν” πως ο Υδροχόος επιδρά στην Αραβία, τη χώρα των Τατάρων, τη Δανία, τη Ρωσία, τη Σουηδία και τις περιοχές της Βεστφαλίας, της Βρέμης και του Αμβούργου! Στην εποχή μας ο Ήλιος βρίσκεται μέσα στα όρια του Αιγόκερω από τις 16 Φεβρουαρίου ως τις 12 Μαρτίου, ημέρες που απέχουν από τις “επίσημες” αστρολογικές και οι ημερομηνίες αυτές μετατίθενται προς τα εμπρός με ρυθμό 1 ημέρα ανά 71,1 έτη.

SaturnNebula

ΟΙ ΦΩΤΕΙΝΟΤΕΡΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ: Ο αστερισμός έχει 172 ορατούς αστέρες. Ο αστέρας α Υδροχόου δεν είναι ο φωτεινότερος [φ.μ. 2,96]. Είναι ωστόσο γνωστός με το ιδιαίτερο όνομα Sadalmelik. Οι β, γ, δ και ε Υδροχόου ονομάζονται αντίστοιχα: Sadalsuud, Sadachbia, Skat, Albali Ο ζ, διπλός αστέρας, έχει φαινόμενο μέγεθος 3,7. Ο θ ονομάζεται Άνκα. Οι η, ι, λ και φ, έχουν αντίστοιχα φ.μ. 4,02, 4,27, 3,74 και 4,22.

Comets_Kick_up_Dust_in_Helix_Nebula_(PIA09178)

ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΑ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ: Ο κοντινός ερυθρός νάνος Gliese 876, με φ.μ. 10,17 διαθέτει ολόκληρο πλανητικό σύστημα αποτελούμενο από τρεις πλανήτες. Οι αστέρες HD 210277 και HD 222582 έχουν από 1 πλανήτη. Το εντυπωσιακό σφαιρωτό σμήνος Μ2, ορατό μόνο με ισχυρά κιάλια [φ.μ. 6,5] και το αμυδρότερο σφαιρωτό σμήνος Μ72, εντοπίζονται εντός των ορίων του Υδροχόου. Το πλανητικό νεφέλωμα NGC 7293 [Νεφέλωμα της Έλικας] είναι το κοντινότερο σε εμάς και φωτεινότερο από όλα τα πλανητικά νεφελώματα. Το φαινόμενο μέγεθός του είναι 6,5 και η απόστασή του από τη Γη υπολογίζεται σε 450 ως 700 έτη φωτός. Στον Υδροχόο εντοπίζεται και το πλανητικό νεφέλωμα NGC 7009, γνωστό με το προσωνύμιο "Saturn Nebula", Νεφέλωμα του Κρόνου, επειδή μοιάζει λίγο με τον πλανήτη Κρόνο. Έχει φ.μ. 8,3 και η απόστασή του από τη Γη υπολογίζεται σε 3.900 έτη φωτός. Ο αμυδρός γαλαξίας NGC 7252 [φ.μ.12,1], στο σύνορο Υδροχόου με τον Νότιο Ιχθύ, είναι στην πραγματικότητα περισσότεροι του ενός γαλαξίες. Παρατηρώντας τους παρακοκουθούμε πιθανότατα το τέλος της συγχωνεύσεως 2 γαλαξιών!

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

https://www.youtube.com/watch?v=USehdrnWgCA