Ετικέτες - θέματα

1.4.26

Αλλόκοτα κι αλλοπρόσαλλα Γράφει ο Γιάννης Φρύδας ΣΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ 34

 Αλλόκοτα κι αλλοπρόσαλλα


Στιγμιότυπο οθόνης (831).jpg

Ούτε από λόξα ούτε για δόξα,                                                                                        για την ευθύνη υπογράφω,                                                                                       όλα τα κείμενα που γράφω.

(καφετζής)


Γράφει ο Γιάννης Φρύδας 


ΣΤΟ  ΚΑΦΕΝΕΙΟ  ΤΟΥ  ΓΙΑΝΝΗ  34

                                                             

Κατανοώ που δε με κατανοείτε…

  Μια μέρα μού ήρθε ένα Ες Εμ Ες χειρότερο κι από Ες Ες. Τα κείμενά σου είναι πληκτικά, έγραφε… Ευτυχώς, δεν είχα μαζί μου (την είχα στο άλλο παντελόνι) τη συγγραφική μου ευαισθησία. Θα πληγωνόταν ανεπανόρθωτα... Είχα, όμως, μαζί μου την αετοχωρίτικη ευστροφία και κόλλησα στα γρήγορα ένα κατά πριν το πληκτικά και διόρθωσα το κατάπτυστο μήνυμα. Τώρα, λέει: Τα κείμενά σου είναι καταπληκτικά!!! (έβαλα κι τρία θαυμαστικά. Παραπάν’ ήθιλι, αλλά δεν ίθιλα να φανού υπιρβουλικός).

  Κατάλαβα! Μι διάβασι, λέου, δε μι κατάλαβι κι πήγα αδιάβαστους ή ποιος ξέρει τι ήθιλι να γράψου για να τ’ αρέσει κι άρα τ’ αρέσουν αυτά π’ δεν αρέσουν σ’ ιμένα (τώρα, όπους το ’γραψα ιδώ ούτι ιγώ καταλαβαίνου τι γράφου...). Αν θέλιτι αυθιντική ιρμηνεία, όθι δε μι καταλαβαίνιτι, να παίρνιτι τηλέφανου του Αχιλλέα, του μάγου τ’ς φυλής. Κι ιγώ τουν Αχιλλέα ρουτάου, άμα έχου ανθιβουλίις για τα γραφτά μ’… 

  Όταν μαγειρεύεις (εγώ μόνο καμιά κονσέρβα ανοίγω), απ’ αυτούς που τρώνε το φαγητό σου κάποιοι λένε ότι είναι αρμυρό και κάποιοι ανάλατο. Έχουν και οι δυο δίκιο, γιατί τοποθετούνται με βάση τη σχέση που έχουν με το αλάτι. Το ίδιο συμβαίνει κι όταν γράφεις. Οι αναγνώστες σου τοποθετούνται με τη δική του κριτική ο καθένας και είναι αυτό απολύτως κατανοητό. Στήνεις μια ιδιότυπη επικοινωνία μαζί τους. Αυτό σου δημιουργεί μια ευθύνη.  Γι’ αυτή ακριβώς την ευθύνη υπογράφω κάθε κείμενό μου. Ούτε από λόξα ούτε για δόξα. Αυτό κάνουν και πρέπει να κάνουν, όσοι επιλέγουν να γράφουν δημόσια. Όλα τα κείμενά μου τα υπαγορεύει αποκλειστικά η… σκούφια μου. Αυτό για ενημέρωση προς πιθανούς ευφάνταστους ερμηνευτές των προθέσεων. Η ανάγνωση δεν είναι υποχρεωτική. Μάλιστα, εν όψει του Πάσχα, ήδη απέσυρα και τις μηνύσεις που είχα κάνει σ’ εκείνους που δε με διαβάζουν.


«Χαμογέλα, ρε… τι σου ζητάνε;»

  Πού να φανταζόταν ο Χρόνης Μίσσιος ότι ο παραπάνω τίτλος βιβλίου του θα γινόταν έμπνευση για «ημερήσια διαταγή» περιφερειακής διευθύντριας λειτουργίας καταστημάτων Μάι Μάρκετ!... Να χαμογελάτε… τους είπε. «Θέλ’ς δε θέλ’ς, πιε, παπά, βουϊδόζ’μου!».

  Να χαμογελάτε… γιατί έχετε δουλειά, γιατί πληρώνεστε στην ώρα σας και  παίρνετε 300 ευρώ, που είναι 300% περισσότερο σε σχέση με το μηδέν! Ατσίδα στα μαθηματικά η διευθύντρια!… Ιγώ ρώτ’σα του Μάκη Φρύδα που ’νι μαθηματικός, πλήρουσα κι δυο πινηντάρια τσίπ’ρου, για να μ’ δώκι τ’ν απάντηση, κι μου ’πι  ότι του 300% του μηδινός είνι πάλι μηδέν (σκέτου μηδέν, όχι μηδέν στου πηλήκιου πο’ ’λιγι ου άλλους αστέρας, ου στουχαστής, ου ΓΑΠ).

  Τους τράβηξε κι ένα καθηκοντολόγιο πώς να διαφημίζουν τα προϊόντα, τους έριξε και την απειλή του μυστικού επισκέπτη και την αγωνία αν θα ανταποκριθούν επιτυχώς. Τι είπις, μουρή, μπιπ! μπιπ! μπίπ! μπιμ! μπιπ! (τα παρατεταμένα κορναρίσματα είναι τ’ Κώστα Τσιάκαλου κι τ’ Θανάση Καραγιώργου. Πώς να τα δημοσιεύσουν αυτά που έγραφα;).

  Τώρα καταλαβαίνω γιατί όταν πας σ’ αυτά τα σούπερ μάρκετ, σε πλακώνουν οι υπάλληλοι στη διαφήμιση προϊόντων: «Έχουμε αυτό σε προσφορά, κύριε. Πάρτε το, να μη μας πάρει και μας σηκώσει, έχουμε οικογένειες, κύριε…».

  Θυμάμαι ένα προσωπικό περιστατικό. Πήγα σε κατάστημα της αλυσίδας και αρχίζει η πωλήτρια να μου προτείνει να αγοράσω διάφορα. 

Κυρία μου, εγώ ήρθα να πάρω λίγο θυμιάμα…

Σας βλέπω στα λάδια κι εμείς έχουμε προσφορά σήμερα το… 

Θέλω λάδι και τα κοιτάζω, έχουμε λίγο ακόμη στο σπίτι, φτάνει για μια σαλάτα, αλλά με τι την αγοράζεις τη ντομάτα; Έτσι, αποφασίσαμε να το βάλουμε στο καντηλάκι και με την ευκαιρία που θ’ ανάψουμε και κάνα δυο καρβουνάκια να ζεσταθούμε, λέμε να βάλουμε και λίγο θυμιάμα να κάψει για το καλό…

Σας καταλαβαίνω, κύριε, αλλά σας πληροφορώ ότι έχουμε και το χαβιάρι σήμερα σε προσφορά, το παραδοσιακό κατσιαμάκι και τη μαύρη τρούφα…

Μαύρη ζωή  που κάνουμε  κι εμείς  οι αγοραστές  κι εσείς  οι πωλητές… Πήξαμε στον τραχανά και στην αστακομακαρονάδα χωρίς αστακό. Μη φοβάστε, κυρία! Δεν είμαι εγώ ο μυστικός επισκέπτης που φοβάστε… 

  Καλά εσύ… πέθανες νωρίς, αείμνηστε Χρόνη Μίσσιο, και με συγχωρείς που παραλλάζω τον τίτλο του άλλου βιβλίου σου «Καλά εσύ σκοτώθηκες νωρίς». Έτσι, δεν πρόλαβες να δεις την εγκύκλιο της διευθύντριας, η οποία είναι συνδικαλίστρια και αριστερή, τρομάρα της!... Μόνο που δε σκέφτηκε να καρφώσει από δυο οδοντογλυφίδες μέσα από τα χείλη των εργαζομένων, για να επιτύχει το διαρκές χαμόγελό τους. Θα τους αφιερώσω κι ένα παλιό τραγούδι τους αχάριστους κι αγνώμονες… Άκου, να μη χαμογελάνε!...

  Τριακόσια ευρώ τον μήνα 

  παίρνω, τζιβαέρι μου! 

  Πες της μάνας σου πως θέλω,  (κολλάτε εδώ και το αχ, αμάν κάνα δυο φορές!).

  να σε κάνω ταίρι μου…  (γεια σου, Πάνο Τούντα και Κώστα Ρούκουνα!).

  Κυρία διαφτύντρια, ιγώ π’ χαζουγιλάου συνέχεια θα μ’ δίνιτι τίπουτα ή ντζιάπα ξιτσιαουλιάζουμι;


 Ν’ αλλάξει σελίδα ο τόπος

  Το διάβασα κι αυτό σε ένα βιογραφικό. Ήρθε να συμπληρώσει το «να πάει ο τόπος μπροστά» και «να πάμε την Αργιθέα ψηλά». Θα πεις, και τι να γράψει ο άλλος στο βιογραφικό, πόσις γίδις τσαγκαδεύ’καν; Αλλά κι ιγώ στου Καφινείου ή θα σχουλιάσου ή θα του κλείσου κι θα πάου να γένου δημουτικός σύμβουλους, για να σώσου τουν τόπου! Αναρωτιέμαι, βέβαια, αν ο τόπος είναι τόμος για ξεφύλλισμα ή  μπακαλοδεύτερο που γράφουμε τα βερεσέδια κι αλλάζουμε συνέχεια σελίδα, γιατί  είναι απλήρωτα τα προηγούμενα  και τα πάμε εκ μεταφοράς στην επόμενη… 

  Πλάκα θα ’χει να γυρίσει ο τόπος σελίδα και να βρεθεί το Μαρκελέσι στον Λάκκο τον βραγκιανίτικο, το Σπαρτήσι στη Μιρμιτζάλα και το Καταφύλλι από πέρα στ’ Αυλάκι. Το χειρότερο να γυρίσει σελίδα και στα Πετρίλια. Εκεί να δεις μπέρδεμα, δε  θα ξέρουμε ποιο είναι το ζερβό και ποιο το προσήλιο.

  Ο υποψήφιος λέει ότι τώρα είναι η ώρα, τώρα ωρίμασαν οι συνθήκες (μαζί με τα  κεράσια, τα χαμοκέρασα και τα σκάμνια)… Τραβάει και μια διάγνωση ότι η Αργιθέα χρειάζεται ανθρώπους με πραγματική διάθεση για προσφορά και με ανιδιοτελή κίνητρα (θα φέρουμε καμιά πεντακοσαριά από Ιαπωνία)… Το ζήτημα είναι, τι να κάνεις  αυτούς  που δεν έχουν διάθεση και τους ιδιοτελείς;… Δεν είναι κι ο  Πολάκης 

κοντά για να τους θάψει.

  Υπόσχεται ότι θα δώσουν τον καλύτερο εαυτό τους, με στόχο την ευημερία της περιοχής μέσω έντιμου αγώνα. Δηλαδή, ως τώρα δεν τον έδιναν τον εαυτό τους ή έδιναν τον χειρότερο και κρατήσανε τον καλό για την κατάλληλη ώρα;

  Τέλος πάντων… Δεν μπορώ να ξέρω τι εαυτό δίνει ο καθένας σε έντιμο ή ανέντιμο αγώνα. Δεν ξέρω τι έχει περισσότερο ο τόπος, κουρουμπλιές ή Κουρουμπλήδες; Ωστόσο τη ρημάδα την ευημερία είμαι σε θέση να την αναγνωρίσω, όταν έρθει… Το ίδιο μπορούν να κάνουν κι άλλοι πολλοί Αργιθεάτες…


Άλλο το ένα κι άλλο το δύο (το άλλο)

  Άλλο ιδιο-τελής κι άλλο ανιδεο-τελής…

  Άλλο υπερηχογράφημα και άλλο υπερεχωγράφημα…

  Άλλο η δέση κι άλλο για δέσιμο…

  Άλλο το γνέψιμο κι άλλο το γνέσιμο

  Άλλο το βήξιμο κι άλλο το… φτέρνισμα (δεν τιριάζει, τιριάστι του μαναχοί σας!)…


Όχι, άλλα βιογραφικά!…

Ν’ αναστηθεί ο Πλούταρχος, με τρόπο να το πει,

πως βίοι είναι παράλληλοι και βίοι γραφικοί…

  Όχι, άλλους βίους!... Μας έγινε ο βίος αβίωτος... Το τι βιώσαμε και τι βιώνουμε δεν μπορείτε να φανταστείτε. Μόνο οι βιολόγοι το γνωρίζουν. 

  Τώρα κατάλαβα τι θα πει βιοπαλαιστής. Αυτός που παλεύει με τα βιογραφικά.

Ένας βίος την ημέρα είναι τρόμος και φοβέρα.

Βρήκες βίο; κάνε πέρα και με τρόπο αναμέρα!

  Μόλις κλείσουν οι παρατάξεις, θα γλυτώσουμε απ’ τα βιογραφικά. Τα ερωτήματα, όμως, που θα σας θέσω αμέσως μετά για τα βιογραφικά, δεν τα γλυτώνετε και καλά θα κάνετε να τα απαντήσετε στον εαυτό σας πριν ψηφίσετε… 

  Ου Μήτσιους δεν έγραψι βιουγραφικό. Γιατί, Μήτσιου; Πού θα ξέρουμι αν έχ’ς κι ισύ κάνα όραμα; Καλά καλά δεν ξέρουμι κι αν γιννήθ’κις, αν έκλαψις φόντα γιννήθ’κις ή αν σ’ έβαλαν σι θιρμουκοιτίδα… (θερμοκοιτίδα στα Βραγκιανά! Καλά, δε βλέπει ένας να με διορθώσει που γράφω τέτοια χαζομάρα; Όλη η περιοχή  Βραγκιανών θερμοκοιτίδα είναι…).


Παρατάξεις… εις παράταξιν

  Πέναλτι είναι αυτό που σφυρίζει ο διαιτητής και παράταξη είναι αυτή που θα ανακηρύξει ο δικαστής. Κι όποιος δεν το πιστεύει είναι άπιστος, λέγεται δε λέγεται Θωμάς… Στη συνέχεια οι παρατάξεις θα σας μοιράσουν το πρόγραμμά τους, για το πώς θα κυβερνήσουν τον δήμο κι όποιος τους πιστεύει είναι αφελής. Επιεικώς… 

  Το ίδιο θα συμβεί και στα τοπικά συμβούλια και προέδρους χωριών. Όλοι θα σας υλοποιήσουν τα άυλα οράματά τους. Το όραμα είναι σαν τη βλακεία, η οποία έτσι και μπει σε κίνηση, τίποτε δεν μπορεί να τη σταματήσει (κατά τον Γιώργο Σεφέρη). Όπως δε σταματάνε οι στούρνες στη βούλια τη στεφανιώτικη και στις υπόλοιπες αργιθεάτικες χαλάβρες. 

  Όταν βάλουν σε εφαρμογή τα προγράμματά τους, θα ξεκινήσει η μεταμόρφωση του τόπου. Το ευτύχημα είναι πως το μαγικό τους ραβδί δεν είναι σαν της Κίρκης να μας μεταμορφώσει κι εμάς σε γουρούνια, αλλά μεταμορφώνει το μυαλό κάποιων υποψηφίων, ώστε να μας βλέπουν πρόβατα.

  Το Καφενείο για να σας βοηθήσει στην επιλογή σας (ποτέ δε θα σας υποδείξει ποιον να ψηφίσετε για δήμιο… με συγχωρείτε, για δήμαρχο ήθελα να πω) προχώρησε στη σύσταση επιτροπής φιλολόγων, οι οποίοι θα αξιολογήσουν τα προγράμματα των παρατάξεων, επειδή τα προγράμματα αυτά είναι στην πραγματικότητα εκθέσεις ιδεών. Οι φιλόλογοι θα μας πουν για το περιεχόμενο, την πειστικότητα των επιχειρημάτων, την ορθογραφία και τη σωστή χρήση των κομμάτων και παράλληλα την πλήρη αποδυνάμωση των κομματόσκυλων (οι κόκκινες λέξεις απ’ αλλού ξέπεσαν εδώ. Σε όποιον λείπουν να έρθει να τις πάρει…).

  Η επιτροπή αποτελείται από έγκριτους φιλόλογους που είναι συγγενείς μου και φίλοι, αλλά, δια το αδιάβλητον, δεν αποκαλύπτω τα ονόματά τους… Μη σας κακοφαίνεται και αμφισβητείτε το αδιάβλητον!  Όσοι κάνουν επιτροπές, με συγγενείς 

και  φίλους δεν τις κάνουν; Απλώς, όταν δεν τους αρέσει το αποτέλεσμα, τις καταργούν. 

  Ο καφετζής, επίσης, θα σας αποκαλύψει, γιατί δεν είναι προγράμματα τα προγράμματά τους. Επειδή θα τους λείπουν τρία βασικά πράγματα… Αν τα γράψω τώρα, θα προσαρμοστούν και δεν το θέλω. Όταν κυκλοφορήσουν τα φυλλάδιά τους, δεσμεύομαι να σας τα παρουσιάσω. 

  Ως καφετζής, ξέρω ότι αυτό που βλέπετε εσείς στους τοίχους του Καφενείου για ταπετσαρία, δεν είναι ταπετσαρία. Είναι προγράμματα, διακηρύξεις, ανακοινώσεις κομμάτων και παρατάξεων… Φέτος θα μπει μία ακόμη στρώση…

  Θα ήθελα να τελειώσω αυτό το κείμενο με την ίδια λέξη που το άρχισα. Δε θα με χάλαγε καθόλου η νικήτρια παράταξη να μην έβγαινε στην ψηφοφορία αλλά στα πέναλτι.

 

Τι σε μέλει εσένανε...

Τι σε μέλει εσένανε, ποιος θα βγει στου Μπζάκι

και αν θα ψηφίσει η Αθήνα εγγονό του Μητσοτάκη;

  Στο τριακοστό Καφενείο αναφέρθηκα σε παρατάξεις της Αθήνας και του Μουζακίου. Αρκετοί μου έκαναν κριτική, λέγοντας ότι δε μας μέλει εμάς για τις παρατάξεις άλλων δήμων. Γι’ αυτούς που έκαναν την κριτική τους καλόπιστα, θα εξηγήσω  σήμερα γιατί το έκανα. Για τους κακόπιστους και για να ξεμπερδεύω, απ’ την αρχή λέω: «έτσι ήθελα».

  Τις παρατάξεις της Αθήνας τις έγραψα, για να δείτε ότι εκεί κάνουν λάθη ακόμη μεγαλύτερα απ’ τα δικά μας. Πρωτεύουσα και στα λάθη η Αθήνα, αλλά το κακό είναι μακριά μας και δε μας επηρεάζει.  

  Μας ιπηριάζει, όμους, του Μπζάκι. Γειτουνικός δήμους είνι. Να μην ξέρουμι μι ποιον θα τσακώνουμαστι; Πας να τσακουθείς στου δήμου Νιβρουκουπίου; Μέχρι να πας, θα σ’ πιράσουν τα νεύρα. Μι τ’ Νιβρόπουλη κάτι θα γένιτι, άμα φκιάσουμι τ’ γαλαρία Φραμένου... (θα διώξουμι κι ιφκουλότιρα τ’ς Πιτριλιώτις, άμα τ’ φκιάσουμι). 

  Πάντους, μι τ’ς Μπζακιώτις γλέπου να τα τσιουγκράμι, ειδικά όταν μπιρδέψουμι του σύνθημα κι του παρασύνθημα «αέρας – αφεντικό».

  Εκτός αυτού, κατεβαίνει υποψήφιος και ο φίλος Γιώργος Καραβίδας, απ’ την Οξυά. Την επιτυχία του μόνο οι πολίτες του δήμου Μουζακίου μπορούν να εξασφαλίσουν και όχι οι προσωπικές μου ευχές. Την επιτυχία, όμως, του σπουδαιότερου αγώνα του εύχονται πολλοί περισσότεροι άνθρωποι απ’ αυτούς που θα τον ψηφίσουν…

  Νομίζω έδωσα εξηγήσεις και στο αρχικό ερώτημα με τον ίδιο τρόπο απαντώ:

Τι σε μέλει εσένανε, τι λέω και  γράφω εγώ

και αν είμαι απ’ τ’ Μπουκουβίτσα ή από το Θερινό, 

Κνισιβίτης, Μπσουβουνιώτης ή από το Πετρωτό;


Θέλω ν’ ανέβω στ’ Άγραφα…

  Ανέβα, αλλά αν δεν το ’χ’ς να ψηφί’εις τουν Καρδαμπίκη, κάτσι αυτού που ’σι!... Το Καφενείο, εντελώς απροκάλυπτα, παίρνει θέση εκεί που δεν του πέφτει λόγος. Ο κάθε Αγραφιώτης ξέρει από μόνος του τι θα κάνει, αλλά να μην τους πεις και ποιο είναι το σωστό; Μετά τις εκλογές θα θέσω σε λειτουργία το κινητόν κυτίον παραπόνων, για όσους μετανιώσουν…

  Έβαλε ο Αλέξης στο πρόγραμμά του για την υγεία έναν ιδιώτη γιατρό, τον οποίο θα πληρώνει ο δήμος, για να περιέρχεται στα χωριά όπου υπάρχει ανάγκη, να κάνει αιμοληψίες και εμβολιασμούς και αντέδρασε, λέει, η Λαϊκή Επιτροπή Αγράφων. Καταγγέλλει την αντιλαϊκή πολιτική που ξεκληρίζει τη δημόσια υγεία και οδηγεί στην εμπορευματοποίησή της. Τώρα, πόσοι ιδιώτες γιατροί υπάρχουν στα Άγραφα συνολικά, δεν αναφέρει η επιτροπή. Ούτε οπλίτες γιατροί δεν έρχονται πια ή έρχονται με το ζόρι κι όταν απολύονται, περνάει κάνας χρόνος μέχρι να ξανάρθει άλλος και τα ιατρεία παραμένουν κλειστά. Η επιντροπή, όμως, δεν τα βλέπει αυτά ή τα παραβλέπει. Ευτυχώς δε διαμαρτύρεται για τους ιδιώτες νεκροθάφτες της περιοχής ούτε και για τις ξεματιάστρες που ασκούν την ιατρικήν εκεί… 

  Η αλήθεια είναι ότι ο Αλέξης εθεάθη μια μέρα να προσπαθεί να γκρεμίσει με βαριοπούλα το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο  Φουσιανών… Όποιος γκρεμίζει ένα νοσοκομείο, Αλέξη, ανοίγει ένα νεκροταφείο, Αλέξη… Θα σταματήσω να σε υποστηρίζω, όχι γι’ αυτό που έκανες, αλλά γι’ αυτό που δεν έκανες να μας βάλεις κι ένα κίνητρο υποστήριξης. Τάξε για μετά τις εκλογές ένα αρνί ψημένο στ’ Τζιλή τη βρύση, αουπάν’ απ’ τα Φ’σιανά, για να μη σε ματακαταγγείλω στην επιτροπή ότι μας κατευθύνεις και στις ψησταριές ιδιωτών…  


Εργατική πρωτομαγιά και Μάης των ανέργων

  Το γιατί συνεχίζουμε να γιορτάζουμε τη μέρα της εργατικής πρωτομαγιάς με τόση ανεργία είναι ένα ερώτημα. Η εργασία έγινε ανάμνηση για  πολλούς  ανθρώπους,  έγινε  στόχος  για  άλλους,  έγινε η αναζήτησή της αιτία φυγής στο εξωτερικό, κυρίως για το δυναμικό κομμάτι της κοινωνίας μας, δηλαδή τους νέους. Αυτό είναι το μέγα πρόβλημα της πατρίδας μας σήμερα, που θα προκαλέσει και γιγαντώσει όλα τα άλλα. Ήδη μια γενιά βιώνει τα πέτρινα χρόνια και τα τραγικά αδιέξοδα.Στιγμιότυπο οθόνης (830) 3.jpg

  Ας το παλέψει η νέα γενιά. Ας αναζητήσει στα συγκριτικά πλεονεκτήματα της πατρίδας μας τη λύση κι ας αποφασίσει να αγωνιστεί εδώ. Τότε θα φανούν πάλι τα άνθη κι οι καρποί αυτού του αγώνα…                                                 


4/5/2019



27.3.26

Ἐμμανουὴλ Ῥοΐδης: Ἱστορία ἑνὸς σκύλου. Κείμενο - AUDIOBOOK, Διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

Ἐμμανουήλ Ῥοΐδης: Ἱστορία ἑνός σκύλου

Κείμενο - AUDIOBOOK
Διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου



 Ὡς νὰ ἦτο χθεσινὴ ἐνθυμοῦμαι τὴν ἤδη τεσσαρακονταετῆ του σκύλου ἐκείνου ἱστορίαν. Ἤμην τότε μαθητὴς τῆς πρώτης τάξεως τοῦ ἑλληνικοῦ σχολείου εἰς τὸ Ἑλληνοαμερικανικὸν Λύκειον τοῦ μακαρίτου Χρήστου Εὐαγγελίδου. Ἐρχόμενος ἐξ Ἰταλίας δὲν εὑρέθην ὅσον ἐφοβούμην εἰς τὴν Σύραν ξενιτευμένος. Πολλοὶ τῷ ὄντι ἀπέμενον ἀκόμη εἰς τὴν ὑμνηθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Ὀρφανίδου ξηρόνησον Ἰταλοὶ πατριῶται ἐκ τῶν φιλοξενηθέντων μετὰ τὴν ἀποτυχίαν τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1848. Οἱ Ἰταλοὶ ἦσαν οἱ πλεῖστοι ἀκονηταὶ ξυραφίων, καθαρισταὶ κηλίδων, συγκολληταὶ σπασμένων πινακίων, ἀνακαινισταὶ παλαιῶν ὑποδημάτων, διακοσμηταὶ τῶν νεκρικῶν φερέτρων, εὐνουχισταὶ πετεινῶν, ὑπαίθριοι τηγανισταὶ σμαρίδων καὶ πάντες ἀνεξαιρέτως οἱ ζωγράφοι, λιθοξόοι, χοροδιδάσκαλοι καὶ μουσικοί. Αἱ ἀξιώσεις τῶν καλλιτεχνῶν τούτων περιωρίζοντο εἰς τὸ νὰ μὴ ἀποθάνωσι τῆς πείνης, ὁ δὲ βίος δὲν ἦτο τότε ὅπως σήμερον ἀκριβῶς. Ἀντὶ εἰκοσιπέντε τὸν μῆνα δραχμῶν ἠδύνατό τις νὰ εὕρῃ ὁλόκληρον μονόροφον οἰκίσκον εἰς τὰ βαπόρια καὶ ἀκόμη εὐθηνότερον, ἂν εἶχεν ἀμβλεῖαν τὴν ὄσφρησιν, παρὰ τὰ βυρσοδεψεῖα, καὶ μὲ ἓν μόνον σφάντζικον νὰ χορτάσῃ κεφτέδες, στουφάδον καὶ καπαμᾶ εἰς τὰ αὐτοκαλούμενα «Εὐρωπαϊκὰ ξενοδοχεῖα».

Ἀνάλογος τῆς τοιαύτης τοῦ βίου εὐθηνείας καὶ τῆς πληθώρας διδασκάλων ἦτο τῶν μουσικῶν μαθημάτων ἡ τιμή, οἱ δὲ φιλόμουσοι πάσης κοινωνικῆς τάξεως Ἑρμουπολίται ὠφελοῦντο τῆς εὐκαιρίας, ὅπως διδαχθῶσιν ἕκαστος ἀντὶ μικρᾶς θυσίας τὸ ὄργανον τῆς ἐκλογῆς του. Οὐδέποτε οὐδαμοῦ ἀντήχησαν ὅσα τότε εἰς τὴν Σύραν βιολία, φλάουτα, τρόμπαι, πίφερα, μανδολίνα, κόρνα καὶ κλαρινέτα. Ὁ περιερχόμενος τὰς στενωποὺς τῆς πόλεως, καὶ μάλιστα τὰς Κυριακάς, ἐπνίγετο εἰς κύματα μελῳδίας ἐξορμῶντα ἐκ παντὸς παραθύρου. Οὐδ᾿ ἠδύνατο νὰ καθήσῃ εἰς τὴν ἕδραν κουρείου ἢ τὴν τράπεζαν καφενείου χωρὶς νὰ εὑρεθῇ ἀντιμέτωπος πατριώτου τοῦ Μιχαὴλ Ἀγγέλου καὶ τοῦ Κορεγίου ζητοῦντος τὴν ἄδειαν νὰ εἰκονίση ἀντὶ τριδράχμου «τὴν εὐγενῆ καὶ ἐκφραστικὴν κεφαλήν του» ἢ νὰ ψοφήση ὁ σκύλος, ὁ γάτος ἢ ὁ ψιττακός του χωρὶς νὰ δεχθῆ αὐθημερὸν τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ προτείνοντος νὰ βαλσαμώση τὸ λείψανον «τοῦ ἀξιεράστου ζώου». Ἂν δὲ ἐκινδύνευε νὰ μεταβῆ εἰς τὰς αἰωνίους μονὰς διακεκριμένον τῆς Συριανῆς κοινωνίας μέλος, τότε ὄχι νὰ κρυώση, ἀλλ᾿ οὐδὲ κὰν νὰ ξεψυχήση ἐπερίμεναν οἱ προσφερόμενοι νὰ διαιωνίσωσι διὰ γυψίνου ἐκμάγματος τὴν ὄψιν «τοῦ ἐπιφανοῦς μεταστάντος» ἢ νὰ ὑμνήσωσι τὰ ἀλησμόνητα ἔργα τοῦ εἰς τὰ ἔγκριτά της Ἰταλίας φύλλα. Ἀδύνατον εἶναι νὰ ἀνακαλέσω εἰς τὴν μνήμην μου τὰς τοιαύτας παρὰ τὴν θύραν παντὸς ἑτοιμοθανάτου συνελεύσεις πειναλέων Ἰταλῶν, χωρὶς νὰ ἐνθυμηθῶ συγχρόνως τὸ δημοτικὸν δίστιχον·

Ὡσάν κοράκοι κάθουνται τριγύρω τοῦ κραββάτου
καὶ καρτεροῦν κι᾿ ἐγδέχονται τὸ πότες θὰ ψοφήση.

Τὸ δὲ κακὸν ἦτο, ὅτι δὲν περιωρίζοντο μόνους τοὺς νεκροὺς ν᾿ ἀνυμνῶσιν, ἀλλὰ καὶ τῶν ζώντων διέστρεφον τὸν νοῦν διὰ τῶν ὀγκωδεστάτων ἐγκωμίων. Οἱ Λατῖνοι ποιηταὶ ἐσατύρισαν ἀσπλάγχνως τὴν χαμερπῆ κολακείαν τῶν ἐπὶ Αὐγούστου πανταχόθεν συρρευσάντων εἰς τὴν Ἰταλίαν Γραικύλων. Τούτους ὅμως ὑπερέβησαν κατὰ πολὺ οἱ εἰς Σύραν καταφυγόντες ἀπόγονοι τῶν σατυριστῶν. Δύσκολον ἦτο νὰ εὑρεθῆ καθ᾿ ὅλην τὴν νῆσον ἀξιότιμος τὶς μεγαλέμπορος, καταστηματάρχης, λουκουμοποιός, τοκιστής, βυρσοδέψης, σαράφης, ἢ καραβοκύρης, τοῦ ὁποίου δὲν ὑμνήθη πεζῶς καὶ ἐμμέτρως 'l'acuto ingegno' καὶ 'il raro talento'. Ἡ δὲ πρὸς τὰς εὐγενεῖς αὐτῶν κυρίας ἰταλικὴ λατρεία ὑπερέβαινε τὰ ὅρια τοῦ κωμικοῦ καὶ τοῦ πιστευτοῦ. Μεταξὺ τῶν οἰκοδεσποινῶν τούτων ὑπῆρχον βεβαίως καὶ τίνες πράγματι εὐπρόσωποι. Καὶ αὗται ὅμως ἔπρεπε νὰ ἀρκεσθῶσι δι᾿ ἔλλειψιν ἄλλων ὑπερβολικωτέρων εἰς τὰς αὐτὰς ὁμοιώσεις πρὸς ἄνθος λειμῶνος, ἄγγελον, Ἥραν, Ἤβην ἢ Παναγίαν, διὰ τῶν ὁποίων ὑμνεῖτο καὶ τῶν ἀσχήμων ἡ εὐμορφία. Ἡ τοιαύτη Ἰταλῶν κολάκων ἐπιδρομὴ συνετέλεσε, νομίζομεν, κατὰ πολὺ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ κυριωτάτου τῶν τότε Συριανῶν ἐλαττώματος, τῆς ἐπάρσεως, τοῦ φουσκώματος, τῆς ἐπιδεικτικῆς ἀπαγγελίας κοινῶν τόπων καὶ τῶν ἄλλων τῶν νεοπλούτων γελοίων. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ φανῶμεν ἄδικοι ἢ κακόγλωσσοι, σπεύδομεν νὰ προσθέσωμεν, ὅτι κάπως γελοῖοι ἦσαν οἱ τότε προύχοντες τῆς Σύρου, κατὰ δὲ τὰ λοιπὰ ἀγαθοὶ καὶ τίμιοι ἄνθρωποι. Ἀδιστάκτως δὲ πιστεύομεν ὅτι, ἂν ἔπραττον τότε ὅσα ἔπειτα ἔπραξαν οἱ σύμβουλοι, σύνδικοι, διαχειρισταὶ καὶ δῆθεν πιστωταὶ τῆς μακαρίτιδος ἀτμοπλοϊκῆς ἐταιρίας, ἐξάπαντος θὰ ἐλιθοβολοῦντο. Ἀλλ᾿ ἂς ἐπανέλθωμεν ἢ μᾶλλον ἂς ἔλθωμεν εἰς τοῦ σκύλου τὴν ἱστορίαν.

  Ἐξ ὅλων τῶν Ἰταλῶν ἀποίκων διασκεδαστικώτατος ἦτο βεβαίως ὁ πρώην γαριβαλδινὸς λοχίας Γιαμβατίστας, ὁ προτιμήσας παντὸς ἄλλου τὸ ἐπάγγελμα σαλτιμπάγκου ἢ θαυματοποιοῦ, τὸ ὁποῖον μετήρχετο ἐπὶ τῆς πλατείας, ἀκριβῶς ἀντικρὺ τοῦ Λυκείου, πρὸς μεγάλην τῶν ὑποτρόφων χαράν. Τὸν θίασον ἀπετέλουν ὁ ρηθεὶς Γιαμβατίστας, ὁ δωδεκαετὴς υἱός του Κάρλος καὶ μεγαλόσωμος σγουρόσκυλος (barbet) φέρων τὸ ὄνομα Πλούτων. Τὰ θαύματα τοῦ θιασάρχου, αἱ λαθροχειρίαι πεσσῶν, αἱ σφαιροβολίαι, αἱ πυραμίδες καὶ αἱ καταπόσεις φλεγόντων ἀνθράκων ἦσαν ἐκ τῶν συνηθεστάτων, καὶ ἔτι κοινότερα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ τὰ 'θανάσιμα πηδήματα' (salti mortali), ὁ χορὸς μεταξὺ αὐγῶν καὶ αἱ ἐξαρθρώσεις. Πολὺ μᾶλλον τούτων εἵλκυε τὴν περιέργειαν καὶ τὰ πεντάλεπτα τῶν Συριανῶν ὁ σκύλος, ζητοκραυγάζων ἢ μᾶλλον ζητογαβγίζων ὑπὲρ τοῦ Γαριβάλδη, ἤτοι πρὸ πασσάλου ἐνδυθέντος κόκκινον χιτῶνα, ἢ ὁρμῶν νὰ σπαράξη τὸν Ἰησουίτην ἢ τὸν Ραδέσκην, τὸν αὐτὸν δηλ. πάσσαλον φέροντα μαῦρον ράσσον ἢ ἀσπρόχρυσον στολὴν καὶ πῖλον πτερωτὸν Αὐστριακοῦ στρατάρχου. Ἀκόμη νοστιμώτερος ἦτο ὅταν ὄρθιος ἐπὶ τῆς τραπέζης καὶ ἔχων ἐπὶ κεφαλῆς ἀρχιερατικὸν διάδημα ἐκ χρυσοχάρτου, ἐμιμεῖτο τὸν πάπαν Πίον Νόννον, εὐλογῶν διὰ τῶν ἐμπροσθίων ποδῶν τοῦ τὰ πλήθη τῶν πιστῶν, καὶ ἐξ ἴσου διέπρεπεν εἰς τὴν λεγομένην 'Κρίσιν τοῦ Πάριδος', ἀπονέμων ἀλανθάστως τὸ μῆλον ἢ μᾶλλον πορτοκάλιον εἰς τὴν ὡραιοτέραν ἐκ τῶν προσαγομένων πλύστραν ἢ παραμάνναν.

Όπως οἱ λόγιοι συμπατριῶται του μετέβαλλον εἰς τοὺς στίχους των τὰς Συριανὰς κυρίας εἰς ἀγγέλους καὶ Ἤβας, οὕτω καὶ ἐκεῖνος διὰ τῆς ἀπονομῆς τοῦ ἄθλου ἀνηγόρευε λαϊκᾶς Ἀφροδίτας. Ἀλλὰ πρὸ πάντων ἀλησμόνητος ἦτο ὅταν, βαδίζων ἐπὶ τῶν ὀπισθίων ποδῶν καὶ κρατῶν μεταξὺ τῶν ὀδόντων μικρὸν δίσκον, περιήρχετο μετὰ τὸ τέλος τῆς παραστάσεως τὰς τάξεις τῶν θεατῶν ταπεινῶς ὑποκλινόμενος πρὸ ἑκάστου καὶ ἔπειτα προσηλώνων ἐπ᾿ αὐτοῦ ἀνεκφράστου γλυκύτητος ἐπαιτικὸν βλέμμα. Κάλλιστα δὲ γνωρίζων πόσον ὑπὸ τῶν μαθητῶν ἠγαπάτο, εὐθὺς μετὰ τὴν περιφορὰν τοῦ δίσκου εἰς τὴν πλατεῖαν, εἰσώρμα εἰς τὸ Λύκειον, εὔθυμος καὶ θορυβώδης ἂν διεσκεδάζομεν εἰς τὴν αὐλὴν ἢ τοὺς διαδρόμους, ἄφωνος, αἰδήμων καὶ συνεσταλμένος, ἂν εὑρισκόμεθα εἰς τῶν παραδόσεων τὰς αἰθούσας.

Ἡμέραν ἐν τούτοις τινὰ ὁ διδάσκαλος τῆς Κατηχήσεως, ὁ τότε ἁπλοῦς ἱερεὺς καὶ ἔπειτα ἐπίσκοπος Χαλκίδος ἀοίδιμος Δαβὶδ Μολοχάδης, μὴ γνωρίζων τὸν εἰσερχόμενον ἤγειρε τὴν ράβδον του νὰ τὸν ἀποδιώξη. Ἀλλὰ πρὶν ἡ ράβδος καταπέσῃ, συνηντήθησαν τοῦ καλοῦ ἱερέως καὶ τοῦ καλοῦ σκύλου οἱ ὀφθαλμοὶ καὶ ἀποτέλεσμα τῆς συναντήσεως ἐκείνης ἦσαν ἡ ἀπόθεσις τῆς ράβδου καὶ ἡ προσθήκη πενταλέπτου εἰς τὸν ἔρανον τῶν μαθητών1. Οὗτοι διεσκέδαζον ἐνίοτε ὑποβάλλοντες τὴν ἀκεραιότητα τοῦ Πλούτωνος εἰς δεινὴν ἀληθῶς δοκιμασίαν. Ἀντὶ χαλκίνου κέρματος εἰς τὸν δίσκον ἐπρόσφερον εἰς αὐτὸν κατὰ γῆς τεμάχιον ἄρτου, κουλούραν ἢ καὶ κατημέρι. Ἀλλ᾿ εἰς ποῖον ἄρα ἀνῆκε τὸ οὕτω προσφερόμενον, εἰς τὸν θίασον ὡς τὰ πεντάλεπτα ἐταιρικῶς, ἢ τὸν εἰσπράκτορα προσωπικῶς; Τοῦτο ἦτο τουλάχιστον ἀμφίβολον. Τὸ τίμιον ὅμως τετράποδον, ἀντὶ νὰ λύση αὐθαιρέτως τὸ ζήτημα ὑπὲρ ἑαυτοῦ, καταβροχθίζον τὸ προσφερόμενον, ἔθετε κατὰ γῆς τὸν δίσκον, ἐπρόσθετεν εἰς τὰ νομίσματα τὴν εἰς εἶδος προσφοράν, ἐλάμβανε καὶ πάλιν εἰς τὸ στόμα τὸν δίσκον, καὶ ἔτρεχε νὰ παραδώση ἀκέραιον τὸ περιεχόμενον αὐτοῦ εἰς τοὺς κυρίους του. Ἡ τοιαύτη διαγωγὴ ἦτο τόσον μᾶλλον ἀξιοθαύμαστος, καθ᾿ ὅσον οὐδεμία ὑπῆρχε βεβαιότης, ὅτι θὰ ἠμείβετο λαμβάνον ὅλα τὰ φαγώσιμα. Οἱ θαυματοποιοὶ ὑπερηγάπων βεβαίως τὸν σκύλον των, ἀλλὰ καὶ δὲν ἔτρωγαν ἢ τουλάχιστον δὲν ἐχόρταιναν οἱ ἴδιοι καθ᾿ ἡμέραν.

Ὑπῆρχον ἐν τούτοις καὶ τίνες κατ᾿ ἔτος ἡμέραι, κατὰ τὰς ὁποίας ὄχι μόνον ἔτρωγαν ἀλλὰ καὶ ἔπιναν οἱ Ἰταλοὶ μέχρι κόρου, πανηγυρίζοντες διὰ συμποσίου τὴν ἐπέτειον ἐπαναστατικοῦ τίνος κατορθώματος. Ἀφθόνως τότε ἔρρεεν ὁ οἶνος τῆς Σαντορίνης, ὁ μόνος ἐκ τῶν ἑλληνικῶν ἐνθυμίζων εἰς τοὺς ἐξορίστους τῆς πατρίδος των τὸ γλυκὺ 'δάκρυον τοῦ Χριστοῦ' ἢ τὸ βαρὺ νέκταρ τῆς Μαρσάλας. Ἐκ τοιαύτης ἐπιστρέφων ἡμέραν τινὰ ὑπερεύθυμος εὐωχίας ἀπεδύθη εἰς τὴν συνήθη ἐπὶ τῆς πλατείας παράστασιν ὁ Γιαμβατίστας, καὶ κατὰ κακήν του τύχην δὲν παρέλειψε τὴν πυραμίδα. Αὕτη ἀποτελεῖται, ὡς πάντες γνωρίζουσιν, ἐκ στιβάδος παντοίων ἀλλεπαλλήλων σκευῶν, τραπεζίων, καθισμάτων, βαρελίων, σταμνίων καὶ φιαλῶν καὶ τὴν ἐπὶ τῆς κορυφῆς πάντων τούτων ἀνύψωσιν ὡς ἀγάλματος τοῦ θαυματοποιοῦ. Τῶν πυραμίδων τούτων ἡ στερεότης δὲν εἶναι ἀκριβῶς ὅση καὶ ἡ τῶν αἰγυπτιακῶν, καὶ πολλὴ ἀπαιτεῖται παρὰ τοῦ ἀναβάτου ἀσφάλεια πατήματος καὶ προσοχὴ πρὸς διατήρησιν τῆς ἀσταθοῦς αὐτοῦ ἰσορροπίας. Ταύτην καθίστανον τὴν ἡμέραν ἐκείνην οἱ ἀτμοὶ τοῦ θηραϊκοῦ οἴνου ἔτι ἀσταθεστέραν. Καὶ κατώρθωσε μὲν ὁ Γιαμβατίστας ν᾿ ἀκινητήσῃ ἐπὶ τινὰς στιγμὰς ἐπὶ τοῦ ὑψηλοῦ αὐτοῦ βάθρου, ἀλλ᾿ αἴφνης, ἐνῷ ἐσταύρωσεν ἐπὶ τοῦ στήθους τὰς χεῖρας πρὸς ἀπομίμησιν τοῦ Βοναπάρτε, τὸ ὅλον οἰκοδόμημα ἐσείσθη καὶ κατέπεσε μετὰ φοβεροῦ πατάγου, τοῦ ὁποίου ὑπερεῖχεν ὁ ὀξύτερος ἦχος τῶν συντριβομένων ὑαλίων. Οἱ θεαταὶ ἐπίστευσαν κατ᾿ ἀρχὰς ὅτι περιείχετο καὶ ὁ σεισμὸς οὗτος εἰς τὸ πρόγραμμα τῆς παραστάσεως. Ἡ ζημία δυστυχῶς ἦτο πραγματικὴ καὶ πολὺ ἀνωτέρα τῆς ἐν ἀρχῇ ὑπολογισθείσης. Πλὴν τῶν σταμνίων καὶ τῶν φιαλῶν εἶχον σπάσει κατὰ τὴν πτῶσιν καὶ ἀμφότερα τὰ ὀστᾶ τῆς κνήμης τοῦ δυστυχοῦς σχοινοβάτου, τὸν ὁποῖον θέσαντες οἱ προσδραμόντες κλητῆρες ἐντὸς φορείου μετεκόμισαν εἰς τὸ νοσοκομεῖον, ἀκολουθούμενον ὑπὸ τοῦ ὀδυρομένου Κάρλου καὶ τοῦ Πλούτωνος, τοῦ ὁποίου δὲν ἐφαίνετο μικροτέρα ἡ ἄφωνος λύπη. O τότε ἀρχίατρος τοῦ Συριανοῦ νοσοκομείου ἦτο ὄχι μόνον καλὸς χειρουργός, ἀλλὰ καὶ κάλλιστος ἄνθρωπος. Εὐσπλαγχνισθεὶς τοὺς ἀθλίους ἐκείνους, ἐφιλοξένησε πλὴν τοῦ παθόντος εἰς τὸ κατάστημα τὸν υἱόν του καὶ τὸν σκύλον.

Τὸ διπλοῦν κάταγμα τοῦ θαυματοποιοῦ ἀπεδείχθη ἀνεπίδεκτον συγκολλήσεως καὶ ἐπεβάλλετο ἀναποδράστως τῆς κνήμης ἡ ἀποκοπή. Ὁ αἰθήρ, τὸ χλωροφόρμιον καὶ αὐτὴ ἡ διὰ τοῦ ψύχους τοπικὴ ἀναισθησία δὲν ἦσαν ἀκόμη συνήθη ἐν Σύρῳ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὁ δὲ παθὼν ἔπρεπε νὰ ὑπομείνει ἀμείωτον τῆς ἐγχειρήσεως τὴν ὀδύνην. Πρὶν ἢ προβῇ εἰς ταύτην, διέταξεν ὁ ἰατρὸς ἐκ φόβου συγκινήσεως τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀκρωτηριαζομένου, κατὰ παράκλησιν ὅμως αὐτοῦ ἔστερξε νὰ μείνη ὁ σκύλος. Ὁ σχοινοβάτης περιβαλῶν διὰ τοῦ βραχίονος τὴν οὐλότριχα κεφαλὴν τοῦ πιστοῦ συντρόφου του, ἐστήριζεν αὐτὴν εἰς τὴν ἰδικήν του, καὶ εὐθὺς ἔπειτα ἤρχισε τῆς μαχαίρας καὶ τοῦ πρίονος ἡ ἐργασία.

Oἱ ἐκ τῆς ὀξύτητος τοῦ πόνου στεναγμοὶ τοῦ ἀκρωτηριαζομένου ἠρέθιζον τὸν Πλούτωνα, μὴ δυνάμενον νὰ μαντεύσῃ διὰ τίνα λόγον ἐβασάνιζαν τὸν αὐθέντην του τόσον σκληρῶς. Ὅτε δὲ κατὰ τὸ τέλος τῆς ἐγχειρήσεως ἐλιποθύμισεν οὗτος ἐκ τῆς ἀφθόνου τοῦ αἵματος ροῆς, ἀπομείνας ὁ σκύλος ἐλεύθερος ὤρμησε νὰ τὸν ἐκδικήση, δαγκάνων τὸν γυμνὸν βραχίονα τοῦ χειρουργοῦ. Ἀλλ᾿ οὗτος ἦτο, ὡς εἴπομεν, ἀγαθώτατος ἄνθρωπος. Ἀντὶ νὰ θυμώση ἔσπευσε νὰ ἀναχαιτίση τοὺς πρὸς ἐπίδειξιν ζήλου κακοποιοῦντας τὸν Πλούτωνα νοσοκόμους, διατάξας ν᾿ ἀφεθῆ ἀνενόχλητος παρὰ τὴν κλίνην τοῦ κυρίου του.

Εἰς τὴν αὐτὴν τοῦ νοσοκομείου αἴθουσαν ἔτυχε νὰ παραμένῃ πρὸς τελείαν ἀνάρρωσιν καὶ ἄλλος Ἰταλός, πλανόδιος ἐκριζωτὴς ὀδόντων καὶ πωλητὴς μαγικῶν φίλτρων, μετερχόμενος τὸ ἐμπόριόν του εἰς τὰ χωρία ὅπου εὐκολωτέρα ἦτο ἡ εὕρεσις ἀγοραστῶν πανακείας καὶ ἀγαποχόρτου. O ἀγύρτης οὗτος, κάλλιστα γνωρίζων τὴν δεκαροσυλλεκτικὴν τοῦ Πλούτωνος ἱκανότητα, ἐσκέφθη ἐν τῷ πλήθει τῆς ἀσυνειδησίας του νὰ στερήση τῆς μόνης του παρηγορῖας τὸν ἠκρωτηριασμένον αὐτοῦ συμπατριώτην. Ὠφελούμενος ἐκ τῆς ἀπουσίας τοῦ νέου Κάρλου, τοποθετηθέντος διὰ συστάσεως τοῦ ἰατροῦ εἰς ἱκανῶς ἀπέχον βαφεῖον, ἠσχολήθη διὰ παντοίων περιποιήσεων νὰ ἑλκύση τοῦ σκύλου τὴν ἐμπιστοσύνην, τὴν δὲ ἡμέραν τῆς ἐξόδου τοῦ ἐκ τοῦ νοσοκομείου κατώρθωσε νὰ προπεμφθῇ παρ᾿ αὐτοῦ μέχρι τῆς ἄκρας της ὁδοῦ. Ἐκεῖ ὅμως ἐπέμεινεν ὁ Πλούτων νὰ τὸν ἀποχαιρετήση, οὔτε διὰ θωπειῶν, οὕτω διὰ τῆς ἐπιδείξεως ὀρεκτικοῦ ἀλλάντος πειθόμενος νὰ προβῇ περαιτέρω. Ἀποτυχούσης τῆς ἀποπείρας διαφθορᾶς, ἠναγκάσθη ὁ ἅρπαξ νὰ καταφύγη εἰς τὴν χρῆσιν σχοινίου, διὰ τοῦ ὁποίου παρέσυρε τὸ ταλαίπωρον ζῷον, ὀτὲ μὲν θορυβωδῶς διαμαρτυρόμενον, ὀτὲ δὲ κινδυνεῦον διὰ τῆς ἀντιστάσεως αὐτοῦ νὰ πνιγῆ. Καθ᾿ ὁδὸν ἔτυχε νὰ συναντήσῃ νοσοκόμον, εἰς τὸν ὁποῖον διηγήθη ὅτι ἀγοράσας παρὰ τοῦ κυρίου τοῦ τὸν σκύλον, εἶχε δικαίωμα νὰ τὸν συμπαραλάβη καὶ ἄκοντα εἰς τὰ Χροῦσα.

Ἡ ἐκ τῆς στερήσεως τοῦ συντρόφου του λύπη καὶ ἡ ἐκ τῆς πρώην κακῆς διαίτης δυσκρασία τοσοῦτον ἐδείνωσαν τὴν κατάστασιν τοῦ δυστυχοῦς θαυματοποιοῦ, ὥστε ἐρχόμενος πρωίαν τινὰ ὁ υἱός του νὰ τὸν ἐπισκεφθῆ εὗρε τὴν κλίνην κενὴν καὶ τὸν πατέρα του ἐντὸς φερέτρου ἕτοιμον πρὸς μετακόμισιν εἰς τὴν τελευταίαν του κατοικίαν.

Ὀκτὼ μετὰ τὴν ἀπαγωγήν του ἡμέρας καὶ δυὸ ὥρας μετὰ τὴν ἐκφορὰν τοῦ νεκροῦ ὁ Πλούτων, ὅστις εἶχε κατορθώσει νὰ δραπετεύσῃ ἀπὸ τὰ Χροῦσα, ἔξεεν ἐπιμόνως τὴν ἐξώθυραν τοῦ νοσοκομείου. Ταύτην ἤνοιξε δυστυχῶς εἰς αὐτὸν ἀντὶ τοῦ θυρωροῦ τελειόφοιτος τῆς ἰατρικῆς σχολῆς, προσληφθεὶς ὡς βοηθὸς τοῦ χειρουργοῦ. O ἀποτρόπαιος ἐκεῖνος ἄνθρωπος ἠσχολεῖτο πρὸς διαβόησιν τοῦ ὀνόματός του εἰς πειράματα ζωντοτομίας, τῆς συνισταμένης, ὡς γνωστόν, εἰς τὴν ἀντὶ πτώματος ἀνατομὴν ζωντανοῦ θύματος πρὸς ἐπισκόπησιν τῆς λειτουργίας τῶν ἐσωτερικῶν του ὀργάνων, τῆς κινήσεως τῶν μυώνων καὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς τομῆς τοῦ νεύρου ἢ τῆς ἐξαιρέσεως ἐγκεφαλικοῦ λοβοῦ. Αἱ θηριωδίαι αὗται ἐνδέχεται μὲν νὰ ἦναι χρήσιμοι εἰς τοὺς σπουδαστάς, ἀλλ᾿ ἐξ ἀρχῆς ἐπροκάλεσαν καὶ ἐξακολουθοῦσι προκαλοῦσαι τὴν ἀγανάκτησιν καὶ τὰς διαμαρτυρήσεις πάντων τῶν ἐχόντων σπλάγχνα.

  Ἡ θέα τοῦ καλοῦ ἐκείνου ζῴου, ἀσθμαίνοντος ἐκ τοῦ μακροῦ δρόμου, τοῦ σείοντος τὴν οὐρὰν καὶ μὲ ἀνθρώπινον βλέμμα ἱκετεύοντος νὰ τοῦ ἀνοιχθῇ ἡ θύρα τῆς αἰθούσης, ὅπου ὑπέθετεν ἀκόμη εὑρισκόμενον τὸν αὐθέντην του, δὲν ἴσχυσε νὰ μαλάξῃ τὴν λιθίνην τοῦ ζωοτόμου καρδίαν. Συλλαβὼν τὸν ἀνύποπτον Πλούτωνα καὶ δέσας αὐτὸν ἐπὶ τῆς ἀνατομικῆς τραπέζης, ἤρχισε νὰ κρεουργῇ τὰς σάρκας του ἀνηλεῶς. Ἐνῷ εἰς τοιαύτην παρεδίδετο διασκέδασιν, ἐπέστρεφεν ὁ Κάρλος εἰς τὸ νοσοκομεῖον πρὸς παραλαβὴν τῆς πενιχρᾶς πατρικῆς κληρονομίας, ἤτοι δέματος θεατρικῶν ἐνδυμάτων. Ὁ ἐκ τῆς μαχαίρας πόνος καὶ ἡ αἴσθησις τῆς προσεγγίσεως τοῦ νεαροῦ κυρίου του μετέδωκαν εἰς τὸν Πλούτωνα δυνάμεις ἱκανὰς νὰ συντρίψῃ τὰ δεσμά του καὶ νὰ προβάλῃ κάτωθεν τῆς θύρας τὸν δασύμαλλον αὐτοῦ πόδα καταιματωμένον. Σπαραξικάρδια ἀντήχησε τότε ἡ δυωδία τοῦ πρὸς τῆς κλειστῆς θύρας κλαίοντος παιδίου καὶ τοῦ ὄπισθεν αὐτῆς γοερῶς ὑλακτοῦντος σκύλου. Ὁ θόρυβος ἐκεῖνος προσείλκυσε τὸν ἰατρόν, εἰς τοῦ ὁποίου τὸ βροντοφώνημα ἠναγκάσθη ὁ ζωοτόμος νὰ ὑπακούσῃ, ἀνοίγων τὴν θύραν. Ὁ Πλούτων ἐχύθη εἰς τὰς ἀγκάλας τοῦ ὀρφανοῦ, ὁ δὲ ἰατρὸς ἐπέδειξε καὶ πάλιν τὴν ἀγαθότητα τῆς ψυχῆς του, δὶς πτύσας εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ βδελυροῦ δημίου καὶ ἔπειτα περιδέσας μετὰ πάσης ἐπιμελείας τὰς χαινούσας τοῦ θύματος πληγάς, εἰς τὸ ὁποῖον διέταξε νὰ προσφέρωσι πινάκιον γάλακτος καὶ νὰ τὸ ἀφήσωσιν ἔπειτα νὰ ἡσυχάσῃ.

Ἀδύνατον ὅμως ἦτο νὰ εὕρῃ ὁ Πλούτων ἡσυχίαν πρὸ τῆς ἀνευρέσεως καὶ τοῦ πρεσβυτέρου του κυρίου. Εὐθὺς ὡς ἔμεινε μόνος, ὠρθώθη ἐπὶ τῶν κλονουμένων ποδῶν του καὶ ἔσπευσεν εἰς τὸ θεραπευτήριον καὶ ἐκεῖθεν εἰς τὴν μικρὰν ὑπόστεγον αὐλήν, ὅπου ἀπεθέτοντο μέχρι τῆς ἐκφορᾶς των οἱ ἀποθανόντες. Ὁδηγὸν ἔχων τὴν ἀλάνθαστον ρῖνα του καὶ ὅτε μὲν τὴν γῆν, ὅτε δὲ τὸν ἄνεμον ὀσφραινόμενος κατώρθωσε ν᾿ ἀνεύρῃ καὶ νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ὁδὸν πρὸς τὸ νεκροταφεῖον. Ἡ ἐλεεινὴ ἐν τούτοις καὶ ἀλλόκοτος ὄψις τοῦ τυλιγμένου εἰς αἱμοβαφῆ πανία ἐκείνου σκύλου ἐκίνει τὴν περιέργειαν τῶν διαβατῶν καὶ ἐξήγειρε τὴν ἀσυνείδητον παιδικὴν ὠμότητα τῶν ἁγυιοπαίδων, οἵτινες ἔτρεχον κατόπιν αὐτοῦ κραυγάζοντες καὶ λιθοβολοῦντες. Τὴν ὥραν ἐκείνην ἐξελθόντες οἱ μαθηταὶ τοῦ Λυκείου εἰς τὸν συνήθη ἑσπερινὸν περίπατον ἀνήρχοντο ἐν στρατιωτικῇ παρατάξει τὸν ἀνήφορον τῆς Ἄνω Σύρου. Αἱ τάξεις διεσπάσθησαν ἀμέσως καὶ πάντες ἐτρέξαμεν εἰς βοήθειαν τοῦ κινδυνεύοντος φίλου μας, ἐνῷ ἐπρόβαλε πνευστιῶν ὁ Κάρλος ἐξ ἄλλης ὁδοῦ. Ἀλλ᾿ ἦτο πλέον ἀργά. O Πλούτων, τοῦ ὁποίου ἐξήντλησαν τὰς τελευταίας δυνάμεις ἡ ὁρμὴ τοῦ δρόμου, ὁ τρόμος καὶ οἱ λιθοβολισμοί, κατέπεσε πλησίον τῆς πύλης τοῦ νεκροταφείου, μόλις προφθάσας νὰ γλείψῃ τὰς χεῖρας τοῦ παιδίου πρὶν ἢ ἐκπνεύσῃ πρὸ τῶν γονάτων του.

Συλλέξαντες δι᾿ ἐράνου τρεῖς δραχμὰς κατεπείσαμεν δι᾿ αὐτῶν τὸν νεκροθάπτην ν᾿ ἀποθέσῃ τὸ λείψανον τοῦ Πλούτωνος εἰς λάκκον σκαφέντα πλησίον τοῦ νεκροταφείου, ἀφοῦ ἀδύνατον ἦτο νὰ ταφῇ ἐντὸς αὐτοῦ διὰ τὸν λόγον ὅτι εἶχε τέσσαρας πόδας. Πολλάκις ἔκτοτε ἀναγινώσκων ὅσα γράφονται περὶ μελλούσης ζωῆς ἔτυχε νὰ σκεφθῶ ὅτι, ἂν ἀληθεύῃ ἡ γνώμη τῶν πιστευόντων ὅτι δὲν ἐπιζῇ εἰς τὸ σῶμα πᾶσα ψυχή, ἀλλὰ μόνη ἡ πίστις, ἡ ἀφοσίωσις, ἡ αὐταπάρνησις καὶ ἡ ἀγάπη βραβεύονται εἰς τὰς αἰωνίους μονάς, πολὺ πιθανώτερον παρὰ πολλῶν μεταστάντων γνωρίμων φίλων μου εἶναι νὰ εὑρίσκεται ἐκεῖ ἡ ψυχὴ τοῦ καλοῦ ἐκείνου σκύλου.

1. O διευθυντὴς τοῦ Λυκείου ἐπέβαλλε κατ᾿ ἀμερικανικὸν σύστημα εἰς τοὺς γονεῖς νὰ χορηγῶσι κατὰ μήνα ἀνὰ πέντε δραχμὰς εἰς τοὺς μικροὺς καὶ δέκα εἰς τοὺς μεγάλους ὑποτρόφους, διὰ νὰ συνηθίζωσιν ἐνωρὶς εἰς τὴν διαχείρισιν χρημάτων. Εἰς οὐδένα ὅμως ἐπετρέπετο ἡ παροχὴ ἀνωτέρου ποσοῦ πρὸς ἀποφυγὴν πλουτοκρατικῶν διακρίσεων.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ-AUDIOBOOK ΕΔΩ: 

https://youtu.be/punl6VFOjfU


26.3.26

Η ανατρεπτικότερη ιστορία του Σέρλοκ Χολμς: Η κοιλάδα του φόβου του Αρ. Κόναν Ντόυλ AUDIOBOOK, διαβάζει ο Κων/νος Οικονόμου

 Η ανατρεπτικότερη ιστορία του Σέρλοκ Χολμς:

 Η κοιλάδα του φόβου

του Αρ. Κόναν Ντόυλ

AUDIOBOOK, διαβάζει ο Κων/νος Οικονόμου

 


  Η 
Κοιλάδα του Φόβου είναι το τέταρτο και τελευταίο μυθιστόρημα του σερ Αρθρουρ Κόναν Ντόυλμε πρωταγωνιστή τον Σέρλοκ Χολμς. Η ιστορία δημοσιεύτηκε αρχικά σε συνέχειες στο περιοδικό Νήμα (Strand) από τον Σεπτέμβριο του 1914 ως τον Μάιο του 1915. Ολοκληρωμένη εκδόθηκε σε βιβλίο από την Εταιρεία Τζωρτζ Χ. Ντόραν στη Νέα Υόρκη στις 27 Φεβρουαρίου 1915 με εικονογράφηση του Άρθουρ Ι. Κέλλερ.


    Δομή: Ακολουθεί το μοντέλο των «δύο μερών» (όπως και το πρώτο βιβλίο, «Σπουδή στο Κόκκινο»). Το πρώτο μέρος είναι ένα κλασικό αγγλικό αστυνομικό μυστήριο σε έπαυλη, ενώ το δεύτερο είναι ένα σκληροτράχηλο αμερικανικό θρίλερ με συμμορίες. Είναι το βιβλίο που εδραιώνει τον καθηγητή Μοριάρτι ως τον «εγκέφαλο» πίσω από το παγκόσμιο έγκλημα, παρόλο που ο ίδιος δεν εμφανίζεται ποτέ αυτοπροσώπως στη σκηνή.

    Ιστορική βάση: Το δεύτερο μέρος βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα. Η οργάνωση των «Σκάουρερς» είναι εμπνευσμένη από τους Molly Maguires, μια μυστική οργάνωση Ιρλανδών ανθρακωρύχων στην Πενσυλβάνια του 19ου αιώνα.

    Ατμόσφαιρα: Το βιβλίο έχει μια πιο σκοτεινή και απαισιόδοξη χροιά σε σχέση με άλλες περιπέτειες του Χολμς, καθώς το τέλος αφήνει να εννοηθεί ότι το κακό (ο Μοριάρτι) μπορεί να κερδίσει. Αντί για έναν απλό φόνο, το έργο εξερευνά θέματα όπως τη διείσδυση των μυστικών υπηρεσιών (πρακτορείο Πίνκερτον) και τη διαφθορά στις τότε βιομηχανικές κοινότητες.

Η «Κοιλάδα του Φόβου» χωρίζεται σε δύο μέρη που συνδέονται με έναν ανατρεπτικό τρόπο:

Μέρος 1ο: Το Μυστήριο του Μπίρλστοουν

Ο Σέρλοκ Χολμς λαμβάνει ένα κρυπτογραφημένο μήνυμα από έναν πληροφοριοδότη του καθηγητή Μοριάρτι, που τον προειδοποιεί ότι κάποιος «Τζον Ντάγκλας» κινδυνεύει. Πριν προλάβει να δράσει, μαθαίνει ότι ο Ντάγκλας δολοφονήθηκε άγρια στην έπαυλή του στο Μπίρλστοουν.

Στον τόπο του εγκλήματος, ο Χολμς βρίσκει παράξενα στοιχεία: Ένα πτώμα με παραμορφωμένο πρόσωπο από πυροβολισμό. Ένα χαμένο δαχτυλίδι γάμου. Ένα παράξενο σημάδι (έγκαυμα) στο αντιβράχιο του θύματος. Μια κάρτα με τα αρχικά «V.V. 341».

Ο Χολμς καταλαβαίνει ότι η σκηνή είναι στημένη και ανακαλύπτει ότι ο Ντάγκλας είναι ζωντανός, κρυμμένος σε μια κρύπτη του σπιτιού. Το θύμα ήταν στην πραγματικότητα ένας άντρας που του είχε επιτεθεί, και ο Ντάγκλας τον σκότωσε σε αυτοάμυνα.

Μέρος 2ο: Οι Σκάουρερς (The Scowrers)

Η ιστορία κάνει αναδρομή 20 χρόνια πίσω, στην Πενσυλβάνια των ΗΠΑ. Ο Τζον Ντάγκλας (τότε γνωστός ως Τζακ ΜακΜέρντο) εισχωρεί σε μια βίαιη μυστική οργάνωση ανθρακωρύχων, τους «Σκάουρερς», που τρομοκρατούν την περιοχή (την «Κοιλάδα του Φόβου»).

Στην κορύφωση της δράσης, αποκαλύπτεται ότι ο ΜακΜέρντο είναι στην πραγματικότητα ο Μπερντ Έντουαρντς, ένας ντετέκτιβ του πρακτορείου Πίνκερτον, που κατάφερε να παγιδεύσει και να διαλύσει τη συμμορία.

Ο Επίλογος

Οι επιζώντες της συμμορίας τον καταδίωκαν για εκδίκηση μέχρι την Αγγλία. Παρόλο που ο Χολμς εξιχνιάζει την υπόθεση, το βιβλίο τελειώνει με μια σκοτεινή νότα....,

Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΟΜΩΣ ΣΤΟ ....AUDIOBOOK: 

https://www.youtube.com/watch?v=tehkDEUvyKU

22.3.26

Η Δήμητρα από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

 

Η Δήμητρα

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα


Δήμητρα και Τριπτόλεμος

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ
: Η Δήμητρα (Δημήτηρ), ήταν η ανθρωπόμορφη θεότητα της καλλιέργειας της γης, δηλαδή της γεωργίας, αλλά και της φυσικής βλάστησης, του εδάφους και της γονιμότητας. Συνεπώς θεωρείτο και προστάτιδα του γάμου και της μητρότητας των ανθρώπων. Ανήκε στου κύριους θεούς του Ολύμπου [Δωδεκάθεο].

ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ: Η Δήμητρα ήταν κόρη του Κρόνου και της Ρέας και αδερφή της Ήρας, της Εστίας, του Δία και του Ποσειδώνα. Ο Κρόνος κατάπινε τα παιδιά του, μεταξύ αυτών και τη Δήμητρα, μόλις γεννιόντουσαν από φόβο μην του πάρουν το θρόνο. Η Ρέα μην αντέχοντας άλλο να χάνει τα παιδιά της, βοήθησε τον μικρότερο, τον Δία, να εκθρονίσει τον Κρόνο και να ελευθερώσει τα αδέρφια του από την κοιλιά του πατέρα τους.

  ΕΡΩΤΕΣ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ: Η Δήμητρα γενικά ήταν απόμακρη και ακατάδεκτη, γι´αυτό και οι εραστές της ήταν ολιγάριθμοι. Πρώτος διεκδικητής ο Δίας, μεταμορφώθηκε σε ταύρο για να ζευγαρώσει μαζί της. Όμως, μετάνιωσε και ευνούχισε ένα κριάρι δίνοντας τα όργανά του στην αγκαλιά της Δήμητρας ως ένδειξη μεταμέλειας! Εκείνη δέχτηκε τη συγγνώμη του και μερικούς μήνες μετά γέννησε τη μονάκριβη κόρη της, την Περσεφόνη. Ακολούθησε ο έρωτας του Ποσειδώνα για τη θεά. Η Δήμητρα για να γλυτώσει από την πολιορκία του μεταμορφώθηκε σε φοράδα και κρύφτηκε στα βασιλικά κοπάδια του Όκνιου, γιου του Απόλλωνα. Τότε ο Ποσειδώνας μεταμορφώθηκε σε άλογο[!] και κατάφερε να ζευγαρώσει μαζί της!! Καρποί αυτής της συνεύρεσης ήταν μία κόρη, η Δέσποινα, το όνομα της οποίας δεν έπρεπε ποτέ να προφέρεται, και ένα άλογο με φτερά και μαύρη χαίτη, ο Αρ(ε)ίων. Η οργή της Δήμητρας για τον βιασμό της από τον Ποσειδώνα, της έδωσε το προσωνύμιο Ερινύα. Ο Δίας για να την κατευνάσει έστειλε Νύμφες να την λούσουν στον ποταμό Λάδωνα, παίρνοντας έτσι το προσωνύμιο Λουσία.

  ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΑΙ ΙΑΣΙΩΝ: Ο τρίτος γνωστός εραστής της Δήμητρας ήταν ένας θνητός, ο Ιασίων, τον οποίο η θεά ερωτεύτηκε παράφορα. Υπάρχουν δύο εκδοχές για τη γνωριμία τους. Η πρώτη τους θέλει να γνωρίζονται στους γάμους του βασιλικού βηβαϊκού ζεύγους Κάδμου και Αρμονίας. Η δεύτερη, στην Ίδη της Κρήτης, όπου ο Ιασίων κυνηγούσε. Και οι δύο εκδοχές πάντως καταλήγουν στην ερωτική συνεύρεση της θεάς και του θνητού σε έναν αγρό που είχε οργωθεί τρεις φορές. Λίγο καιρό μετά η θεά γέννησε τον Πλούτο που χάριζε στους ανθρώπους πλούτη και αφθονία. Εδώ βλέπουμε ξεκάθαρα το συμβολισμό της γονιμότητας που απεδίδετο στη Δήμητρα.

Η ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η Δήμητρα και η κόρη της Περσεφόνη ήταν οι κεντρικοί λατρευόμενοι χαρακτήρες των Ελευσίνιων Μυστηρίων. Φαίνεται πως η λατρεία τους προηγήθηκε εκείνης του Δωδεκαθέου. Σε αρκετές περιπτώσεις οι δύο θεότητες συγχέονται ή θεωρούνται μια θεά με δύο πρόσωπα. Η αρπαγή της Περσεφόνης από τον Άδη [Πλούτωνα], είχε ως αποτέλεσμα τον μαρασμό της Δήμητρας. Εγκατέλειψε τον Όλυμπο και περιπλανιόταν μαυροφορεμένη και βουβή ανάμεσα στους ανθρώπους ψάχνοντας την Περσεφόνη. Τα νιάτα και το κάλλος της έδωσαν τη θέση τους στα γκρίζα μαλλιά και το πένθος.

Η ΔΗΜΗΤΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ: Κάποτε η Δήμητρα έφτασε στην Ελευσίνα και κάθισε κοντά στο Καλλίχορον φρέαρ, πάνω σε ένα βράχο που ονομάστηκε αγέλαστος. Εκεί την βρήκαν οι τέσσερις κόρες του βασιλιά Κελεού. Η Δήμητρα δεν αποκάλυψε τη θεϊκή της ταυτότητα λέγοντας ότι ερχόταν από την Κρήτη και είχε ξεφύγει από πειρατές. Οι κοπέλες την πληροφόρησαν πως οι γονείς τους λόγω γήρατος δεν μπορούσαν να αναλάβουν την ανατροφή του νεογέννητου γιου τους, του Δημοφώντα. Η Δήμητρα δέχτηκε να αναλάβει εκείνη παραμάνα και υποσχέθηκε ότι το παιδί θα μεγαλώσει χωρίς να αρρωστήσει ποτέ. Φτάνοντας στο παλάτι η θεά παρουσιάστηκε στη Μετάνειρα, σύζυγο του Κελεού. Η αίθουσα φωτίστηκε από ένα δυνατό φως, γεγονός που γέμισε τη Μετάνειρα με δέος για την άγνωστη γρια και της παραχώρησε το θρόνο της. Η Δήμητρα αρνήθηκε και κάθισε βουβή δίπλα στο θρόνο αρνούμενη να φάει οτιδήποτε. Μόνο τα αστεία και τα τραγούδια μιας υπηρέτριας, της Ιάμβης1, κατάφεραν να την κάνουν να γελάσει. Η Δήμητρα ανέλαβε την ανατροφή του Δημοφώντα και αποφάσισε να κάνει το παιδί αθάνατο. Του άλειφε το κορμί με αμβροσία και το βράδυ τον έβαζε μέσα σε φωτιά για να καούν τα θνητά του μέλη. Όταν η Μετάνειρα είδε τυχαία τις περίεργες μεθόδους της Δήμητρας άρπαξε το γιό της και άρχισε να απειλεί τη θεά. Η Δήμητρα εξοργίστηκε και φανέρωσε την πραγματική της ταυτότητα. Διέταξε τον Κελεό να χτίσει ναό με βωμό πάνω στο Καλλίχορον και απομονώθηκε εκεί θρηνώντας για την κόρη της. Δίδαξε στους γιους του Κελεού, Τριπτόλεμο, Διοκλή και Εύμολπο, να τελούν τα Ελευσίνια Μυστήρια.

  Η ΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η θλίψη και η οργή για την αρπαγή της Περσεφόνης την οδήγησε στην απόφαση να μην αφήσει κανένα σπόρο να φυτρώσει πάνω στη γη. Η ανθρωπότητα άρχισε να μαστίζεται από λιμό και ο Δίας αποφάσισε πως ήταν καιρός να επέμβει. Έστειλε την Ίριδα αλλά και άλλους θεούς με δώρα για να την πείσει να αφήσει τη γη να καρπίσει και η ίδια να επιστρέψει στον Όλυμπο. Η Δήμητρα όμως απαιτούσε την επιστροφή της Περσεφόνης. Έτσι ο Δίας έστειλε στον Άδη τον Ερμή διατάζοντας τον Πλούτωνα να αφήσει ελεύθερη την Κόρη. Ο Πλούτων υπάκουσε αφού πρώτα έδωσε στην Περσεφόνη να φάει έξι σπυριά ροδιού για να τη δέσει για πάντα με τον Κάτω Κόσμο2. Η Περσεφόνη γύρισε στη Δήμητρα και η θεά άφησε τη γη να βλαστήσει. Από τότε η Περσεφόνη περνούσε στον Άδη έξι μήνες και τους υπόλοιπους με τη μητέρα της στον Όλυμπο3.

ΜΙΚΡΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΑ ΕΛΕΥΣΙΝΙΑ: Τα Μικρά Ελευσίνια ή της Άγρας [από την περιοχή της Αττικής Άγρα όπου ετελούντο], εορτάζονταν το μήνα Ανθεστηριώνα [μέσα Φλεβάρη με μέσα Μάρτη], όταν η Περσεφόνη ανέβαινε στη μητέρα της από τον Άδη. Ήταν προετοιμασία και εξαγνισμός για τα Μεγάλα Ελευσίνια. Σύμφωνα με το μύθο ιδρύθηκαν από τη Δήμητρα για τον εξαγνισμό του Ηρακλή από τους φόνους των Κενταύρων. Τα Μεγάλα Ελευσίνια εορτάζονταν το μήνα Βοηδρομιώνα [μέσα Αυγούστου με μέσα Σεπτέμβρη], όταν η Περσεφόνη επέστρεφε στον Πλούτωνα.

Η επιστροφή της Περσεφόνης
   ΘΕΣΜΟΦΟΡΙΑ: Η μεγαλύτερη γιορτή προς τιμήν της Δήμητρας ήταν τα Θεσμοφόρια, το μήνα Πυανεψίωνα [μέσα Σεπτεμβρίου με μέσα Οκτωβρίου], την εποχή της σποράς. Τελούντο σε όλη την Ελλάδα και ήταν γιορτή που συμμετείχαν μόνο παντρεμένες γυναίκες. Όσο διαρκούσαν τα Θεσμοφόρια οι γυναίκες απείχαν από σαρκικές απολαύσεις, νήστευαν και αντάλλασσαν μεταξύ τους άσεμνα αστεία[!], πιθανώς προς τιμήν των αστείων της Ιάμβης που έκανε τη Δήμητρα να γελάσει. Η γιορτή ολοκληρωνόταν με τα Καλλιγένεια όπου οι γυναίκες γλεντούσαν. Από τη γιορτή των Θεσμοφορίων αποδόθηκαν στη Δήμητρα τα ονόματα Θεσμοφόρος και Καλλιγένεια.

ΣΥΜΒΟΛΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΝΥΜΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ- ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΑ: Σύμβολα της Δήμητρας ήταν οι γερανοί, το στάχυ, ο νάρκισσος, η παπαρούνα, η μυρτιά κι ο κρόκος. Οι μέλισσες θεωρούντο ιέρειές της, ενώ στις θυσίες προς τιμήν της προσέφεραν ταύρους, μοσχάρια και μέλι. Πριν το όργωμα οι αγρότες θυσίαζαν στην Προηροσία Δήμητρα, στο θερισμό στην Δρεπανηφόρον, στο αλώνισμα στην Αλωάδα και την άνοιξη στη Δήμητρα Χλόην. Άλλα ονόματα της θεάς ήταν: Ιουλώ, Αγλαόκαρπος, Σιτώ, Πολύκαρπος, Σπερμία, Σταχυοτρόφος, Μηλοφόρος [αυτή που αυξάνει τα πρόβατα] και Φιλόπυρος. Το όνομά της προέρχεται από το “Δη” (δωρικός τύπο της Γης4) και το “μήτηρ”, δηλαδή μητέρα γη. Πάντως είναι πιθανό η Δήμητρα να ήταν και η Μεγάλη Θεά στη Μινωική Κρήτη5. Αξίζει τέλος να αναφέρουμε ότι η Δήμητρα “καταστερίστηκε”, σύμφωνα με τον Άρατο ως αστερισμός της Παρθένου. Στην εικονογραφία, ο αστερισμό της Παρθένου παρουσιάζει τη Δήμητρα με ένα δεμάτι στάχυα στο χέρι της να κάθεται δίπλα στον αστερισμό του Λέοντα.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: L.H. Jeffery (1976), Αρχαϊκή Ελλάδα: Οι ελληνικές πόλεις-κράτη 800-500 π.Χ. (Ernest Benn Limited). Παυσανίας, Ελλάδος Περιήγησις, 8.25.50, 1.22.3, 3.14.5, .9.39.2-5, 8.13.13, 7. 27, 9. 8.42.1. Martin Nilsson (1967), Die Geschichte der Griechiesche Θρησκεία, V. 1. Walter Burkert, (1985), Ελληνική Θρησκεία, Harvard University Press, 1985. Jane Ellen Harrison, Προλεγόμενα στη μελέτη της ελληνικής θρησκείας,1903. Karl Kerenyi, Ελευσίνα: αρχετυπική εικόνα της μητέρας και της κόρης,1967. Martin P. Nilsson, Ελληνική Λαϊκή θρησκεία, 1940. Danny Staples, Ο Κόσμος του κλασικού Μύθου,1994.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Τότε, κατά το μύθο, δημιουργήθηκε πρώτη φορά και το ιαμβικό μέτρο της μουσικής.

2. Δείγμα συμπαθητικής μαγείας.

3. Κατ΄άλλους στον Κάτω Κόσμο έμενε 3 ή 4 μήνες.

4. Δᾶ, στο Λεξικό Liddell και Scott.

5. Martin Nilsson,Geschichte der Griechischen Θρησκεία, vol. I (Verlag CHBeck) σελ. 444, 461-462.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗ

Η Σελήνη + ΒΙΝΤΕΟ Του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

      Η Σελήνη + ΒΙΝΤΕΟ  Του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα   ΓΕΝΙΚΑ : Η Σελήνη, μοναδικός φυσικός δορυφόρος της Γης και π...

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ....