Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς και από τον Άγιο Νικόλαο Καβάσιλα

 Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου κατά τον Άγιο Γρηγόριο Παλαμά από τον Άγιο Νικόλαο Καβάσιλα

1. O ψαλμωδός προφήτης, απαριθμώντας τα είδη της δημιουργίας και καθορώντας την αποτεθειμένη σ' αυτά σοφία του Θεού, γεμάτος θαυμασμό ολόκληρος, εκεί που έγραφε ανεφώνησε· «πόσο μεγαλοπρεπή είναι τα έργα σου, Κύριε, όλα τα έπλασες με σοφία!». 
Σ' εμένα τώρα, που επιχειρώ να εξαγγείλω κατά δύναμι την σαρκική επιφάνεια του Λόγου που έκτισε τα πάντα, ποιος λόγος θα μου αρκέση για εξύμνησι; Εάν πραγματικά τα όντα είναι γεμάτα θαύμα και το ότι αυτά προήλθαν στην ύπαρξι από μη όντα είναι θείο και πολυύμνητο, πόσο θαυμασιώτερο και θειότερο είναι και πόσο αναγκαιότερο είναι να υμνήται από μας το να γίνη κάποιο από τα όντα θεός, και όχι απλώς θεός, αλλά ο όντως ων Θεός, και μάλιστα η φύσις μας που δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε ούτε τον χαρακτήρα κατά τον οποιίο έγινε να φυλάξη και γι' αυτό δικαίως απωθήθηκε στα κατώτατα μέρη της γης; Διότι τόσο μεγάλο και θείο, τόσο απόρρητο και ακατανόητο είναι το ότι η φύσις μας έγινε ομόθεος και ότι δι' αυτής μας εχαρίσθηκε η επάνοδος στο καλύτερο ώστε τούτο και στους αγίους αγγέλους και στους ανθρώπους, ακόμη και στους προφήτες, αν και αυτοί βλέπουν δια Πνεύματος, να μένη στην πραγματικότητα ανεπίγνωστο, μυστήριο που είναι κρυμμένο από τον αιώνα. Και γιατί αναφέρω μόνο πριν πραγματοποιηθή; Διότι και όταν έγινε, πάλι μένει μυστήριο, όχι βέβαια ότι έγινε αλλά πώς έγινε· μυστήριο πιστευόμενο αλλά μη γινωσκόμενο, προσκυνούμενο, αλλά μη πολυπραγμονούμενο, προσκυνούμενο δε και πιστευόμενο διά μόνου του Πνεύματος· «διότι κανείς δεν μπορεί να ειπή Κύριον Ιησού, παρά στο άγιο Πνεύμα», και το Πνεύμα είναι αυτό διά του οποίου προσκυνούμε και διά του οποίου προσευχόμαστε, λέγει ο απόστολος. 

2. Ότι δε το μυστήριο τούτο είναι ακατανόητο, όχι μόνο στους ανθρώπους, αλλά και στους αγγέλους και τους αρχαγγέλους, αποδεικνύει σαφώς και το γεγονός που εορτάζεται από εμάς σήμερα. Ο αρχάγγελος ευαγγελίσθηκε στην Παρθένο τη σύλληψι· όταν δε αυτή αναζητούσε τον τρόπο κι είπε προς αυτόν, «πώς θα μου συμβή τούτο, αφού δεν γνωρίζω άνδρα;», μη μπορώντας να ερμηνεύση τον τρόπο κατά κανένα τρόπο ο αρχάγγελος, κατέφυγε και αυτός προς τον Θεό, λέγοντας «Πνεύμα άγιο θα έλθη σ' εσέ και δύναμις Υψίστου θα σε επισκιάση». Όπως δηλαδή, αν κανείς ερωτούσε τον Μωυσή, πώς κατασκευάζεται από γη άνθρωπος, πώς από χώμα προέρχονται οστά και νεύρα και σάρκα, πώς αισθητήρια από αναίσθητη ύλη, πώς πάλι άνθρωπος από την αδαμιαία πλευρά, πώς το οστούν διαπλώθηκε και διαιρέθηκε, ενώθηκε και συνδέθηκε, πώς από το οστούν προήλθαν σπλάγχνα και χυμοί διάφοροι και όλα τα άλλα; Όπως λοιπόν, αν κάποιος ερωτούσε αυτά τον Μωυσή, δεν θα έλεγε τίποτε περισσότερο πλην του ότι ο Θεός είναι που έλαβε χώμα από τη γη και έπλασε τον Αδάμ, και μια από τις πλευρές του Αδάμ και κατασκεύασε την Εύα, ώστε θα έλεγε μεν ποιος είναι ο κτίστης, αλλά τον τρόπο κατά τον οποίο έγιναν εκείνα δεν θα τον έλεγε· έτσι και ο Γαβριήλ, ότι τον άσπορο τόκο θα κατασκευάσουν το άγιο Πνεύμα και η δύναμις του Υψίστου, το είπε, το πώς όμως, δεν το είπε. Αν μάλιστα, όταν εμνημόνευσε προηγουμένως την Ελισάβετ, ότι συνέλαβε σε γηρατειά ενώ ήταν στείρα, δεν είχε να ειπή τίποτε παραπάνω πλην του ότι δεν είναι τίποτε αδύνατο για τον Θεό, πώς θα μπορούσε να ειπή τον τρόπο στην περίπτωσι αυτής που συνέλαβε κι εγέννησε παρθενικά; 

3. Έχει όμως και κάτι περισσότερο το λεγόμενο από τον αρχάγγελο προς την Παρθένο, που ενέχει μεγαλύτερο μυστήριο· «θα έλθη», λέγει, «άγιο Πνεύμα σ' εσέ και δύναμις Υψίστου θα σ' επισκιάση». Γιατί; Διότι και το γεννώμενο δεν είναι προφήτης ούτε απλώς άνθρωπος, όπως ο Αδάμ, αλλά θα ονομασθή υιός του Υψίστου, σωτήρ και λυτρωτής του ανθρωπίνου γένους και βασιλεύς αιώνιος. Όπως τους λίθους που εξέπεσαν από κορυφή όρους και κινούνται έως το τέλος της υπωρείας τους διαδέχονται πολλοί κρημνοί, έτσι κι εμάς, αφού εξεπέσαμε από τη θεία εντολή στον παράδεισο κατεβήκαμε έως τον άδη, πολλά δεινά μας ευρήκαν διαδοχικά. Διότι δεν είναι μόνο η γη που ανέπτυξε αγκάθια και τριβόλια αισθητά, κατά την κατάρα προς τον προπάτορα, αλλά εσπαρθήκαμε κι εμείς με τα πολυειδή αγκάθια των πονηρών παθών και τα φοβερά τριβόλια της αμαρτίας. Και δεν έλαβε το γένος μας εκείνη μόνο τη λύπη την οποία εκληροδότησε η προμήτωρ διά της προς αυτήν κατάρας, που την κατεδίκασε να γεννά με λύπη, αλλά και όλος ο βίος μας έγινε σχεδόν οδύνη και λύπη. 

4. Ο Θεός όμως που μας έπλασε από ευσπλαγχνία επέβλεψε προς εμάς φιλανθρώπως και αφού έκλινε τους ουρανούς κατέβηκε και παίρνοντας από την αγία Παρθένο τη φύσι μας την ανακαίνισε και την επανέφερε, μάλλον δε την ανεβίβασε σε θείο και ουράνιο ύψος. Θέλοντας λοιπόν να πραγματοποιήση αυτό, μάλλον δε να φέρη σε πέρας την προαιώνια βουλή του σήμερα, στέλλει τον αρχάγγελο Γαβριήλ, όπως λέγει ο ευαγγελιστής Λουκάς, «στη Ναζαρέτ προς Παρθένο μνηστευμένη με άνδρα, του οποίου το όνομα ήταν Ιωσήφ, από το γένος και την πατριά του Δαβίδ, και το όνομα της Παρθένου ήταν Μαριάμ». 

5. Στέλλει λοιπόν ο Θεός τον αρχάγγελο προς Παρθένο και την καθιστά μητέρα του με μόνη την προσφώνησι αν και μένει παρθένος, επειδή βέβαια, αν συλλαμβανόταν από σπέρμα, δεν θα ήταν νέος άνθρωπος ούτε θα ήταν άναμάρτητος και σωτήρ των αμαρτωλών διότι η κίνησις της σαρκός για γέννησι, αφού μένει ανυπότακτη προς τον νου που είναι ταγμένος να ηγεμονεύη των λειτουργιών μας, δεν ευρίσκεται εντελώς έξω από την αμαρτία. Γι' αυτό και ο Δαβίδ έλεγε, «με ανομίες συνελήφθηκα και με αμαρτίες μ' εκυοφόρησε η μητέρα μου». Εάν λοιπόν η σύλληψις του Θεού ήταν από σπέρμα, δεν θα ήταν νέος άνθρωπος ούτε αρχηγός της νέας και μη παλαιουμένης καθόλου ζωής. Αν ήταν της παλαιάς μερίδος και κληρονόμος εκείνου του πταίσματος, δεν θα μπορούσε να φέρη στον εαυτό του το πλήρωμα της άφθαρτης θεότητος και να κάμη την σάρκα του ανεξάντλητη αγιασμού, ώστε και των προπατόρων εκείνων ν' αποπλύνη τον μολυσμό με περίσσεια δυνάμεως και στους επιγόνους όλους να επαρκή γι' αγιασμό. Γι' αυτό δεν ήλθε άγγελος ούτε άνθρωπος, αλλ' ο ίδιος ο Κύριος ήλθε και μας έσωσε, που συνελήφθηκε και εσαρκώθηκε σε μήτρα Παρθένου κι έμεινε αναλλοιώτως Θεός. 

6. Έπρεπε δε να έχη και μάρτυρα της άσπορης συλλήψεως την Παρθένο και συνεργό σε όσα επρόκειτο να τελεσθούν κατ' οικονομία. Ποια είναι αυτά; Η άνοδος στη Βηθλεέμ, όπου θα ετελείτο και ο εξαγγελλόμενος και δοξαζόμενος τοκετός· η προσέλευσις στο ιερό, όπου το βρέφος μαρτυρείται Κύριος ζωής και θανάτου από τον Συμεών και την Άννα· η φυγή στην Αίγυπτο εμπρός στον Ηρώδη και η επάνοδος από την Αίγυπτο κατά τις ιερές προφητείες και τα άλλα που δεν είναι εύκολο τώρα να απαριθμήσω. Γι' αυτά παρελήφθηκε ως μνηστήρ ο Ιωσήφ και εστάλθηκε ο άγγελος σε παρθένο μνηστευμένη με άνδρα ονομαζόμενο Ιωσήφ. Την δε φράσι «από τον οίκο και την πατριά του Δαβίδ» θα την εννοήσης και για τους δύο· διότι τόσο η Παρθένος όσο και ο Ιωσήφ ανέφεραν την γενεά τους στον Δαβίδ. 

7. Και το όνομα, λέγει, της Παρθένου ήταν Μαριάμ, που ερμηνεύεται Κυρία. Τούτο δεικνύει και το αξίωμα της Παρθένου και το βέβαιο της παρθενίας, και το αλλοιώτικο και προσεκτικό και κατά κάποιον τρόπο παναμώμητο του βίου της· διότι, επειδή ήταν κυρίως παρθένος φερωνύμως, είχε την πλήρη κατοχή της αγνείας, όντας παρθένος και στο σώμα και στην ψυχή, και κατέχοντας τις ψυχικές δυνάμεις και όλες τις αισθήσεις του σώματος υπεράνω κάθε μολυσμού, και μάλιστα τόσο κυρίως και βεβαίως και εγκύρως και καθ' όλα ιερώς όλον τον χρόνο, όπως η κλεισμένη πύλη διατηρεί τους θησαυρούς και το σφραγισμένο βιβλίο διατηρεί τα γραπτά ανέγγικτα από τους οφθαλμούς· διότι περί αυτής έχει γραφή, τούτο είναι το σφραγισμένο βιβλίο και αυτή η πύλη θα είναι κλεισμένη, και κανείς δεν πρόκειται να περάση από αυτήν. 

8. Αλλά και με άλλον τρόπο πάλι είναι Κυρία η Παναγία κατ' αξία, ως δεσπόζουσα των όλων, επειδή συνέλαβε σε παρθενία κι εγέννησε θείως τον κατά φύσι δεσπότη του παντός. Επίσης βέβαια είναι Κυρία όχι μόνο ως ελευθέρα από δουλεία και μέτοχος θείας κυριότητος, αλλά και ως πηγή και ρίζα της ελευθερίας του γένους, και μάλιστα μετά την απόρρητη και χαρμόσυνη γέννα. Διότι αυτή που συζεύχθηκε με άνδρα είναι μάλλον κυριευμένη παρά κυρία, και μάλιστα μετά την περίλυπη και οδυνηρή γέννα, κατά την αρά εκείνη προς την Εύα, «θα γεννήσης τέκνα με λύπη, θα εξαρτάσαι από τον άνδρα σου και αυτός θα σε αυθεντεύη»· για να ελευθερώση από αυτήν την αρά το ανθρώπινο γένος η παρθενομήτωρ, λαμβάνει την χαρά και την ευλογία δια του αγγέλου· διότι ο άγγελος, λέγει, αφού εισήλθε είπε προς την Παρθένο, «Χαίρε κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου, είσαι ευλογημένη ανάμεσα στις γυναίκες»· Ο αρχάγγελος δεν της προαγγέλλει το μέλλον λέγοντας, ο Κύριος είναι μαζί σου, αλλά εξαγγέλλει ό,τι έβλεπε τότε αοράτως να τελήται. Και αντιλαμβανόμενος ότι αυτή είναι τόπος θείων και ανθρωπίνων χαρισμάτων και στολισμένη με όλα τα χαρίσματα του θείου Πνεύματος, κυριολεκτικώς την αναγόρευσε κεχαριτωμένη, βλέποντας δε ότι ήδη έλαβε ένοικο αυτόν στον οποίο ευρίσκονται οι θησαυροί όλων τούτων και προορώντας την ανώδυνη κυοφορία και την γέννα που θα εγινόταν χωρίς ωδίνες, της απηύθυνε το «χαίρειν» κι εβεβαίωσε ότι είναι η μόνη ευλογημένη και ευλόγως δοξασμένη ανάμεσα στις γυναίκες· διότι κατά την υπερβολή της δόξας της θεομήτορος Παρθένου δεν υπάρχει άλλη δοξασμένη, κι αν εδοξάσθηκε. 

9. Αλλά η Παρθένος, καθώς είδε κι εφοβήθηκε μήπως είναι κάποιος απατηλός άγγελος, που παραπλανά τις απερίσκεπτες κατά το παράδειγμα της Εύας, δεν έδέχθηκε ανεξετάστως τον χαιρετισμό· και μη γνωρίζοντας ακόμη καθαρώς τον σύνδεσμο προς τον Θεό που ευαγγελιζόταν αυτός, εταράχθηκε, λέγει, με τον λόγο του, επιμένοντας σταθερά στην παρθενία, «και διαλογιζόταν τι είδους ασπασμός είναι αυτός»· Γι' αυτό ο αρχάγγελος διαλύει αμέσως τον θεοφιλή φόβο της χαριτωμένης Παρθένου, λέγοντάς της· «μη φοβήσαι, Μαρία· διότι επέτυχες την χάρι του Θεού». Ποια χάρι; Αυτή που είναι δυνατή μόνο σ' αυτόν που δύναται τα αδύνατα και εφυλάχθηκε προ των αιώνων σε σένα μόνη. «Ιδού θα συλλάβης τέκνο». Ακούοντας δε σύλληψι, λέγει, μη σκεφθής καμμιά αφαίρεσι της παρθενίας, μη στενοχωρήσαι και μη ταράσσεσαι γι' αυτό· διότι τούτο το «ιδού θα συλλάβης», λεγόμενο τότε προς αυτήν που ήταν παρθένος, υπεδείκνυε πλέον τη σύλληψι ως συνοδοιπόρο με την παρθενία. 

10. «Ιδού λοιπόν θα συλλάβης και θα γεννήσης υιόν»· δηλαδή παραμένοντας όπως είσαι σήμερα και διατηρώντας ανέπαφη την παρθενία σου, θα συλλάβης έμβρυο και θα γεννήσης τον υιόν του Υψίστου. Τούτο προβλέποντας και ο Ησαΐας πριν από πολλά χρόνια, έλεγε, «ιδού η Παρθένος θα κυοφορήση και θα γεννήση υιόν», και «προσήλθα προς την προφήτιδα. Πώς λοιπόν ο προφήτης προσήλθε προς την προφήτιδα; Όπως τώρα ο αρχάγγελος προς αυτήν διότι αυτό που είδε τώρα αυτός, τούτο προείδε και προείπε εκείνος. Ότι δε η Παρθένος ήταν προφήτις, που είχε προφητική χάρι, θα το δείξη στον θέλοντα η ωδή της που περιέχεται στο ευαγγέλιο. 

11. Προσήλθε λοιπόν, λέγει, ο Ησαΐας προς την προφήτιδα, ασφαλώς με το προβλεπτικό πνεύμα και συνέλαβε τέκνο, πριν έλθη ο πόνος των ωδίνων, εξέφυγε και εγέννησε αρσενικό τέκνο· ο δε αρχάγγελος λέγει τώρα προς αυτήν, «θα γεννήσης υιόν και θα τον ονομάσης Ιησούν, που ερμηνεύεται Σωτήρ· θα είναι δε μέγας». Είπε λοιπόν πάλι ο Ησαΐας, «θαυμαστός σύμβουλος, Θεός ισχυρός, εξουσιαστής, άρχων ειρήνης, πατήρ του μέλλοντος αιώνος». Ομοίως με αυτόν τώρα λέγει και ο αρχάγγελος, «αυτός θα είναι μέγας και θα ονομασθή υιός Υψίστου» (πώς δε δεν είπε, είναι μέγας και υιός Υψίστου, αλλά θα είναι και θα ονομασθη; Τούτο συμβαίνει διότι ωμιλούσε περί του ανθρωπίνου προσλήμματος του Χριστού), ενώ συγχρόνως δηλώνει ότι και θα γνωσθή σε όλους και από αυτούς θα κηρυχθή ότι είναι τέτοιας λογής, ώστε ύστερα να μπορή και ο Παύλος να λέγη, «ο Θεός εφανερώθηκε σε σάρκα, εκηρύχθηκε στα έθνη, επιστεύθηκε στον κόσμο». Αλλά λέγει επίσης, «θα του δώση ο Κύριος τον θρόνο του πατρός του Δαβίδ, και θα βασιλεύση στο γένος του Ιακώβ επί αιώνες και της βασιλείας του δεν θα υπάρξη τέλος»· αυτός δε, του οποίου η βασιλεία ως αιωνία δεν έχει τέλος, είναι ο ίδιος ο Θεός. Αλλ' αυτός έχει και πατέρα τον Δαβίδ, επομένως είναι ο ίδιος και άνθρωπος, ώστε αυτός που θα γεννηθή να είναι συγχρόνως Θεός και άνθρωπος, υιός ανθρώπου και υιός Θεού, που ως άνθρωπος λαμβάνει την αδιάδοχη βασιλεία από το Θεό Πατέρα, όπως είδε και προεξήγγειλε ο Δανιήλ· «παρατηρούσα», λέγει, «έως ότου ετοποθετήθηκαν θρόνοι κι εκάθησε ο Παλαιός των ημερών και ιδού κάποιος ως υιός ανθρώπου ερχόταν επάνω στις νεφέλες του ουρανού και έφθασε μέχρι των Παλαιού των ημερών, κι εδόθηκε σ' αυτόν η τιμή και η εξουσία· και η βασιλεία του είναι βασιλεία αιώνιος και δεν θα δοθή σε άλλον βασιλέα». 

12. Θα καθήση δε στον θρόνο του Δαβίδ και θα βασιλεύση στο γένος του Ιακώβ· επειδή βέβαια ο μεν Ιακώβ είναι πατριάρχης όλων των θεοσεβών, ο δε Δαβίδ είναι ο πρώτος από όλους που εβασίλευσε θεοσεβώς μαζί και θεαρέστως σε τόπο του Χριστού, ο οποίος συνήνωσε σε μια αρχή ουράνια και αιώνια την πατριαρχία και την βασιλεία. Η δε χαριτωμένη Παρθένος, μόλις ήκουσε από τον αρχάγγελο τα τόσο εξαίσια και θεία λόγια, ότι ο Κύριος είναι μαζί σου, και ιδού θα συλλάβης και θα γεννήσης υιό, λέγει, «πώς θα μου συμβή τούτο; Διότι δεν έχω σχέσεις με άνδρα». Διότι αν και μου μεταφέρεις πολύ πνευματικό και ανώτερο σαρκικών παθών μήνυμα, από το άλλο μέρος μου αναφέρεις σύλληψι στην γαστέρα και κυοφορία και τοκετό, προσθέτεις δε για τη σύλληψι και το ιδού· πώς λοιπόν θα μου συμβή τούτο; Διότι, λέγει, δεν έχω σχέσεις με άνδρα. ==========

13. Λέγει δε τούτο η Παρθένος, όχι από απιστία, αλλ' επειδή εζητούσε να μάθη κατά το δυνατό πώς έχει το πράγμα· γι' αυτό και ο αρχάγγελος λέγει προς αυτή, «Πνεύμα άγιο θα έλθη σ' εσένα και δύναμις του Υψίστου θα σ' επισκιάση· γι' αυτό και το άγιο που θα γεννηθή θα ονομασθή Υιός Θεού». Αγία βέβαια είσαι εσύ, λέγει, και χαριτωμένη, Παρθένε· Πνεύμα δε πάλι άγιο θα έλθη σ' εσένα, που θα ετοιμάση και καταρτίση την θεουργία μέσα σου με υψηλότερα προσθήκη αγιασμού· και θα σε επισκιάση δύναμις Υψίστου, η οποία συγχρόνως θα σε ενδυμαμώνη και δια της επισκιάσεως σ' εσένα και της συνάφειας με τον εαυτό της θα μορφώνη την ανθρωπότητα, ώστε το γεννώμενο να είναι άγιο, Υιός Θεού και δύναμις Υψίστου μορφωμένη κατά άνθρωπο. Διότι εξ άλλου ιδού και η Ελισάβετ η συγγενής σου, που επέρασε όλον τον βίο της στείρα, τώρα με την βούλησι του Θεού σε γηρατειά παραδόξως κυοφορεί, διότι κανένα πράγμα δεν είναι αδύνατο για τον Θεό. 

14. Τι πράττει λοιπόν προς αυτά η χαριτωμένη Παρθένος, η θεία κατά την σύνεσι και απαράμιλλη; Πάλι τρέχει προς τον Θεό και απευθύνεται προς αυτόν με ευχή λέγοντας προς τον αρχάγγελο· αν, όπως λέγεις, έλθη σ' εμένα άγιο Πνεύμα, για να με καθαρίση περισσότερο και να με δυναμώση να δεχθώ το σωτήριο έμβρυο, αν μ' επισκιάση δύναμις του Υψίστου που θα μορφώση μέσα μου κατά τον άνθρωπο αυτόν που φέρει την μορφή του Θεού και θα δημιουργήση άσπορη λοχεία, αν το γεννώμενο θα είναι άγιο και Υιός Θεού και Θεός και βασιλεύς αιώνιος, βέβαια τίποτε δεν είναι αδύνατο για τον Θεό, «ιδού εγώ η δούλη του Κυρίου, ας γίνη σύμφωνα με το λόγο σου». Κι έφυγε από εκεί ο άγγελος, αφού άφησε στην γαστέρα της τον ποιητή του σύμπαντος συνημμένο με σώμα και αφού με την συνάφεια αυτή, που εξυπηρέτησε, προξένησε την σωτηρία του κόσμου. Έτσι και ο Ησαΐας προεικόνισε εναργώς με όσα αξιώθηκε ήδη μακαρίως να πάθη. Διότι αυτός δεν είδε τον Σεραφείμ να παίρνη αμέσως τον άνθρακα από το νοητό θυσιαστήριο του ουρανού· τούτον τον επήρε ο Σεραφείμ με την λαβίδα, με την οποία έγγισε και τα χείλη του, δίδοντας την κάθαρσι. Αυτή η εμπειρία της λαβίδας ήταν το ίδιο μ' εκείνο το μεγάλο θέαμα που είδε ο Μωυσής, μια βάτο που ήταν αναμμένη με πυρ και δεν κατακαιόταν. 

15. Ποιος δεν γνωρίζει ότι εκείνη η βάτος και αυτή η λαβίδα ήσαν σαν η παρθενομήτωρ, που συνέλαβε μέσα της το θείο πυρ απυρπολήτως, αφού και. εδώ αρχάγγελος εμεσίτευε στην σύλληψι και συνήνωνε δι' αυτής τον αίροντα την αμαρτία του κόσμου με το ανθρώπινο γένος και με την απόρρητη συνάφεια μας εξάγνισε; Επομένως αυτή η παρθενομήτωρ είναι η μόνη μεθόριο κτιστής και άκτιστης φύσεως· όσοι βέβαια γνωρίζουν το Θεό θα αναγνωρίσουν και αυτήν ως χώρα του αχωρήτου και αυτήν θα υμνήσουν μετά τον Θεό όσοι υμνούν τον Θεό. Αυτή είναι και αιτία των πριν από αυτή και προστάτις των μετά από αυτή και πρόξενος των αιωνίων αγαθών. Αυτή είναι υπόθεσις των προφητών, αρχή των Αποστόλων, εδραίωμα των μαρτύρων, κρηπίδα των διδασκάλων. Αυτή είναι η δόξα των επί γης, η τερπνότης των ουρανίων, το εγκαλλώπισμα όλης της κτίσεως. Αυτή είναι η καταρχή, η πηγή και η ρίζα της αποθησαυρισμένης για μας ελπίδος στους ουρανούς. 

16. Αυτήν την ελπίδα είθε ν' αποκτήσωμε όλοι εμείς με τις δικές της προσβείες για μας, σε δόξα του προ αιώνων γεννηθέντος από τον Πατέρα και σαρκωθέντος κατά τους τελευταίους αιώνες από αυτήν Ιησού Χριστού του Κυρίου μας. Σ' αυτόν πρέπει κάθε δόξα, τιμή και προσκύνησις, τώρα και πάντοτε και στους αιώνες των αιώνων. Γένοιτο.

Προστάτης των Αγράφων! O Άγιος Μιχαήλ ο Μαυρούδης (21/3/1544) Κων/νος Οικονόμου

 

O Άγιος Μιχαήλ ο Μαυρούδης (21/3/1544) Ο προστάτης των Αγράφων!

Κων/νος Οικονόμου

   Ο Μιχαήλ γεννήθηκε στην Γρανίτσα των Αγράφων. Τέκνο ευσεβών και φιλανθρώπων γονέων, του Δημητρίου και της Σωτήρας, ανατράφηκε με τα ιδεώδη της Ορθοδοξίας. Όταν πέθανε ο πατέρας του, νυμφεύθηκε και ήλθε στη Θεσσαλονίκη, όταν ήταν μητροπολίτης ο Θεοφάνης, όπου εργάστηκε ως αρτοπώλης. Ο Μιχαήλ συνέχισε την ενάρετη ζωή του, με ελεημοσύνες προς τους φτωχούς. Λέγεται ότι προσέφερε σχεδόν όλα του τα κέρδη στους ενδεείς αδελφούς του. Η εποχή στην οποία έζησε διακρίθηκε από την παρουσία στην πόλη σημαντικών προσωπικοτήτων της Εκκλησίας. Ο Μιχαήλ διακατέχονταν από θείο ζήλο. Ζούσε μέσα του ο Χριστός. Κάποια μέρα όταν ήρθε στο αρτοπωλείο ένας μικρός μουσουλμάνος ο Μιχαήλ προσπάθησε να τον κατηχήσει αλλά μάταια γιατί εκείνος κατέφυγε στους ομοθρήσκους του και ζήτησε να διαφωτιστεί από έναν διερχόμενο ιεροδιδάσκαλο του Ισλάμ. Τότε, μετά την καταγγελία κατά του Μιχαήλ, ο ζηλωτής αρτοπώλης οδηγήθηκε από τους συγκεντρωθέντες Αγαρηνούς στον κριτή, τον οποίο μάλιστα, αφού αποστόμωσε, προσπάθησε και να κατηχήσει, τόσο τον ίδιο, όσο και τους παρισταμένους, παρουσιάζοντας μεγάλη θεολογική δεινότητα. Όλα αυτά φρένιασαν τους Οθωμανούς, ενώ ο κριτής τον απείλησε με θάνατο στην πυρά. Τότε ο Μιχαήλ προσφέρθηκε να δώσει ο ίδιος τα χρήματα της αξίας των ξύλων για την πυρά και μάλιστα έφτυσε τόσο τον κριτή, όσο και το πρακτικό της ομολογίας του. Σύντομα οδηγήθηκε στη φυλακή, ίσως στο Επταπύργιο ή στον Λευκό Πύργο. Στην φυλακή βρήκε συμπαραστάτες πολλούς από τους χριστιανούς συμπολίτες του, οι οποίοι τον επισκέπτονταν και προσπαθούσαν να τον ενισχύσουν. Μετά από πολλά βασανιστήρια εντός της φυλακής, οδηγήθηκε και πάλι στον κριτή, ο οποίος προσπάθησε να τον μεταπείσει με υποσχέσεις και απειλές. Εκείνος, κατά τον Συναξαριστή απάντησε: “Μη χάνεις καιρόν αλλά παράδοσόν με εις τον Θεόν μίαν ώραν πρότερον ότι θέλω και αγαπώ να γίνω θυσία του Κυρίυ μου, να ψηθώ ως άρτος ηδύς, να βαλθώ εις την Τράπεζαν της Αγίας Τριάδος και να προσφερθώ ως ευώδες θυμίαμα εις αυτόν”. Τελικά οδηγήθηκε στην πυρά, στο προαύλιο του Ιερού Ναού της Υπαπαντής του Κυρίου, παρουσία μεγάλου πλήθους χριστιανών, αλλά και Αγαρηνών.

 Ήταν η 21η Μαρτίου του 1544¹. Η μνήμη του τιμάται και την Πέμπτη της Διακαινισίμου, γιατί το μαρτύριό του έγινε μέσα στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή (μετά την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως). Οι Θεσσαλονικείς, προς τιμήν του, κατασκεύασαν στο σημείο του μαρτυρίου μικρό παρεκκλήσιο, στο οποίο τοποθέτησαν μαρμάρινη στήλη. Βρίσκεται στην συμβολή των οδών Εγνατίας και Αγαπηνού, στο βορειοανατολικό άκρο του Ι. Ν. Υπαπαντής του Κυρίου. Το αρτοπωλείο, που εργαζόταν ο Μιχαήλ, βρισκόταν στην ακριβώς απέναντι γωνία της οδού Αγαπηνού².

Όλος ένθεος, ωράθης και θεόληπτος, εστώς προ βήματος, τυραννικού Μιχαήλ, και γλώσση εκραύγαζες, εν θεορρήμονι: Μόνος Κύριος, Χριστός εστιν ώ άνομοι, και Θεός πάντων των όντων.

Μεγαλυνάριο

“Χαίροις ο Γρανίτσης θείος βλαστός, ο Χριστόν δοξάσας,

δι’ αθλήσεως θαυμαστής·

χαίροις ο Κυρίω, προσενεχθείς ως θύμα,

ώ Μιχαήλ ενέγκας, πυρός την έκκαυσιν.”

1. Έχει καταγραφεί στο Μ. Ευχολόγιο, ως ημέρα μαρτυρίου του, και η 10^η του αυτού μηνός του έτους 1544. Αναφέρεται επίσης και ως έτος το 1547. Πιθανός καταγραφέας του βίου του υπήρξε ο ίδιος ο μητροπολίτης Θεοφάνης, ο οποίος μάλιστα, πιθανόν, συνομίλησε με τον ίδιο τον μάρτυρα. Κατεγράφη, επίσης, ότι ο ίδιος ο Μιχαήλ είπε στην απολογία του ότι ‘’κατάγεται εκ Φαναρίου’’. Βλ. Μέγας Συναξαριστής, ήτοι Χαλκηδών του νοητού Παραδείσου, δαπάνη Κωνσταντίνου Δουκάκη, τύποις Α. Καλαράκη-Ν. Τριανταφύλλου, Αθήναι 1891, σελ. 167.

2. Το μαρτύριο του Αγίου, μεταξύ άλλων, αναφέρεται και στον υπ' άριθ' 727 Κώδικα του XVIII αιώνα στη Μονή Ξενοφώντος Άγιου Όρους, και στον υπ' αριθ. 2142(129) Κώδικα του XVIII αιώνα της Μονής Εσφιγμένου.

Μια βαθύτερη ματιά στην εισηγμένη Νάκας 14.3.2025 από τον oakHellas

 

Μια βαθύτερη ματιά στην εισηγμένη Νάκας 14.3.2025

από τον oakHellas

     Ο Μουσικός Οίκος ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΝΆΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε.Τ.Ε. έχει το μεγαλύτερο δίκτυο εμπορίας και διανομής μουσικών οργάνων (πιάνα, αρμόνια, κιθάρες, πνευστά κ.ά.) επαγγελματικών ηχητικών προϊόντων (ηχεία PA, ενισχυτές, μικρόφωνα, κονσόλες κ.ά.) καθώς και προϊόντων Hi-Fi, Studio και DJ σε Ελλάδα και Κύπρο. Διαθέτει ακόμη ολοκληρωμένη μουσική βιβλιοθήκη με έργα Ελλήνων και ξένων Συνθετών. Η εταιρεία ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΝΑΚΑΣ διανέμει αποκλειστικά στην Ελλάδα τα προϊόντα των μεγαλύτερων κατασκευαστών στον κόσμο όπως Yamaha, Gibson, Fender, Squier, Taylor, Sennheiser, Bose Professional, Akai, Numark, Alesis, Steinway & Sons, Rode κ.ά..

   Διαθέτει 15 φυσικά καταστήματα και το no1 eshop Μουσικής & Ήχου στην Ελλάδα www.nakas.gr και δύο καταστήματα στην Κύπρο με ένα επιπλέον ηλεκτρονικό κατάστημα το www.nakas.com.cy παρέχοντας στους καταναλωτές άμεση παράδοση προϊόντων, ανταγωνιστικές τιμές και ευκολίες πληρωμής με άτοκες δόσεις. Παράλληλα, η εταιρεία δραστηριοποιείται στη μουσική εκπαίδευση με το Ωδείο «ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΝΑΚΑΣ» που ιδρύθηκε το 1989, διαθέτει 7 παραρτήματα σε όλη την Ελλάδα με συνολικά 3.000 μαθητές και συνεργάζεται με το κορυφαίο μουσικό πανεπιστήμιο παγκοσμίως Berklee College of Music.

   Ιστορικά τώρα δυο λόγια. Ο ιδρυτής της εταιρείας, Φίλιππος Νάκας, ξεκίνησε τη λειτουργία της εταιρείας, από ένα μικρό κατάστημα στο κέντρο της Αθήνας. Μια από τις κύριες δραστηριότητες ήταν η δημοσίευση έργων Ελλήνων μουσικών συνθετών. Συνεργάστηκε με ξένους κατασκευαστές μουσικών οργάνων και το 1970 ορίστηκε αποκλειστικός αντιπρόσωπος στην Ελλάδα, όλων των μουσικών οργάνων και στερεοφωνικών συστημάτων ήχου της Ιαπωνικής εταιρείας Yamaha. Σήμερα διανέμει αποκλειστικά στην Ελλάδα τα προϊόντα των μεγαλύτερων κατασκευαστών μουσικών οργάνων και οπτικοακουστικού εξοπλισμού παγκοσμίως όπως η Yamaha, Acus, Alhambra, Akai, Bose Professional, D’Addario, Fender, Gibson, Ortega, Proel, Sabian, Savarez, Stagg, Steinway & Sons, Taylor, Washburn, Zildjian, Alesis, Neumann, Sennheiser, Steinberg και πολλές άλλες.

   Δίκτυο: Η εταιρεία διαθέτει ένα δίκτυο 15 καταστημάτων στην Ελλάδα και δύο στην Κύπρο με συνολικούς εκθεσιακούς χώρους 6.500 τ.μ. Η διανομή των προϊόντων γίνεται σε όλη την Ελλάδα από τις κεντρικές εγκαταστάσεις και αποθήκες, συνολικής επιφάνειας επιπλέον 6.000 τ.μ. που βρίσκεται στην Παιανία, Αττικής. Παράλληλα διαθέτει το μεγαλύτερο ηλεκτρονικό κατάστημα μουσικής και ήχου www.nakas.gr μέσω του οποίου οι καταναλωτές μπορούν να κάνουν τις αγορές τους από το σπίτι τους, απολαμβάνοντας τις ανταγωνιστικότερες τιμές στην Ευρώπη, με μεγάλες ευκολίες πληρωμής και πολλές άτοκες δόσεις, δωρεάν μεταφορικά από πολύ χαμηλές αξίες αγορών και τεράστια γκάμα άμεσα διαθέσιμων προϊόντων που αποστέλλονται άμεσα.

 

 Το Ωδείο Φίλιππος Νάκας: Η εταιρεία έχει αναπτύξει μία έντονη δραστηριότητα στο πεδίο της Μουσικής εκπαίδευσης ιδρύοντας το 1989 το Ωδείο Φίλιππος Νάκας, ένα από τα κορυφαία μουσικά εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας μας. Από την ίδρυση του το 1989, έχει συμβάλει ενεργά στην άνοδο του επιπέδου της μουσικής εκπαίδευσης εμπλουτίζοντας συνεχώς τα προγράμματά του, εφαρμόζοντας νέες μεθόδους και χρησιμοποιώντας την τελευταία λέξη της τεχνολογίας στις μουσικές σπουδές. Το πενταώροφο οίκημα της οδού Ιπποκράτους στο κέντρο της Αθήνας εμε δυναμικό 1.500 μαθητών που συσπειρώνει ένα μεγάλο αριθμό μουσικών δραστηριοτήτων. Παραρτήματα του Ωδείου Φίλιππος Νάκας λειτουργούν στην Αγία Παρασκευή, το Αιγάλεω, τη Γλυφάδα, την Κηφισιά, τα Μελίσσια, τη Νέα Σμύρνη και επίσης στη Θεσσαλονίκη και τα Ιωάννινα. Από το 1993, το Ωδείο Φίλιππος Νάκας είναι ένας από τους σταθμούς της παγκόσμιας περιοδείας των καθηγητών του κολεγίου Berklee, κατά την οποία προσφέρονται υποτροφίες εκατομμυρίων δολαρίων. Το Ωδείο υποδέχεται σε ετήσια βάση τους κορυφαίους καθηγητές του Berklee για σεμινάρια και workshops [πηγή: το επίσημο σάιτ της εταιρείας].

    Χρονιά σταθμός για την εταιρεία ήταν το 2000. Τότε, το σύνολο των μετοχών της Εταιρίας εισήχθη στην, τότε, Παράλληλη Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Τα αντληθέντα κεφάλαια έδωσαν στην Εταιρία τη δυνατότητα να επεκτείνει το δίκτυο των καταστημάτων της σε όλη την Ελλάδα. Tην ίδια εκείνη περίοδο ήταν που η εταιρία ανακοίνωσε την δημιουργία του ηλεκτρονικού της καταστήματος www.nakas.gr . Το 2020 η εταιρεία ολοκλήρωσε με επιτυχία την παράδοση και εγκατάσταση των νέων ψηφιακών κονσολών της ΥΑΜΑΗΑ στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών καθώς και την παράδοση Μουσικού & Ηχητικού εξοπλισμού στα Μουσικά Σχολεία της Αθήνας.

   Συμπερασματικά: Πρόκειται για μια υγιή κερδοφόρα εταιρεία, leader στην κατηγορία της, η οποία μοιράζει το μεγαλύτερο μέρος τον κερδών της ετησίως, είτε με τη μορφή μερίσματος είτε συχνά με τη μορφή επιστροφής κεφαλαίου. Αξίζει να πούμε ότι πλέον καλύπτει και το κριτήριο της επαρκούς διασποράς ^25%

Α ρ ι θ μ ο ι:

Τιμή 14.3.25     3,02

αποδ. μήνα    -8%

απόδ. 3/μήνου    +3,5%

απόδοση 6/μήνου    +3,5%

απόδοση έτους     +1,3%

Μέγιστη τιμή έτους:   3,34

Ελάχιστη τιμή έτους:   2,50

Ενοπ. ίδια κεφάλαια χρήσης 7.2023-6.2024: 18,935 εκατομ. [από 19,034 ένα χρόνο πριν]

P/BV 1!

Σημ. Η εταιρεία κλείνει ετήσια αποτελέσματα στις 30.6 κάθε χρόνο

Ενοποιημένος Κύκλος εργασιών 27,670,000 [από 27,040,000]

Ενοπ. Καθαρά κέρδη έτους 2023-2024 1,740,000 [από 1,689,000]

Η εταιρεία καθ. Κέρδη έτους 1,632,000 [από 1,578,000]

P/E εταιρ. 9,6 [2023-24] .

Μακροχ. Δανεισμός και μισθώσεις : 4,480,000 από 4,320,000 [βραχυχρ. Δανεισμός 1,600,000 σταθερός σε σχέση με πέρσι]

Κεφαλαιοποίηση: 19,020,000

Ταμειακά Διαθέσιμα 1,159 εκατομ από 0,902 εκατομ.

Ξένα προς ίδια: 0,65! [μαζί με άλλες υποχρεώσεις] μικρή μόχλευση!

Αριθμός μετοχών: 6,340,000

Μερισματική απόδοση 7,6%

Συμπέρασμα μετοχή ''διαμάντι'' με υψηλή μερισματική απόδοση [0,23/μτχ για την περασμένη χρήση, δηλ. 7,61%] με μοναδικό πρόβλημα τη μικρή έως ελάχιστη εμπορευσιμότητα. Δεν συνίσταται για ''μπες – βγες''!

Έγραφα 14.3.2025 oakHellas.blogspot

Από τους αστέρες στους αστερισμούς [Γενικά- Κατανομή – Χάρτες] + ΒΙΝΤΕΟ Κων/νος Οικονόμου

 

Από τους αστέρες στους αστερισμούς

[Γενικά- Κατανομή – Χάρτες] + ΒΙΝΤΕΟ

Κων/νος Οικονόμου

   ΓΕΝΙΚΑ-ΓΕΝΝΗΣΗ: Αστέρας ή απλανής, ονομάζεται το κάθε ουράνιο που έχει όλες εκείνες τις ιδιότητες του Ήλιου. Συνεπώς όλοι οι αστέρες είναι Ήλιοι. Κατά την Αστροφυσική κάθε αστέρας είναι ένα λαμπερό αέριο ουράνιο σώμα που παράγει ενέργεια από πυρηνικές αντιδράσεις σύντηξης που συμβαίνουν στον πυρήνα του. Η μάζα όλων των αστέρων είναι μεγαλύτερη από το 8% της μάζας του ήλιου γιατί κάτω από το μέγεθος αυτό οι πιέσεις και οι θερμοκρασίες που αναπτύσσονται στο κέντρο του δεν επαρκούν για να αρχίσουν πυρηνικές συντήξεις. Οι αστέρες γεννιούνται σε νεφελώματα, όταν μία περιοχή καταρρεύσει από το βάρος της. Όταν είναι αρκετά πυκνό, αρχίζουν οι πυρηνικές αντιδράσεις, καθώς το υδρογόνο μετατρέπεται σε ήλιο μέσω πυρηνικής σύντηξης. Όσο το άστρο κάνει αυτή τη διαδικασία, βρίσκεται στη λεγόμενη Κύρια Ακολουθία. Η εσωτερική πίεση αποτρέπει το άστρο από την κατάρρευση. Όταν τελειώσει αυτή η φάση, αστέρες με μάζα τουλάχιστον 0,4 φορές όσο η ηλιακή μετατρέπονται σε ερυθρούς γίγαντες οι οποίοι παράγουν πλέον βαρύτερα στοιχεία. Στη συνέχεια αστέρες σαν τον ήλιο απομακρύνουν την ατμόσφαιρά τους και μετατρέπονται σε λευκούς νάνους. Αστέρια δέκα ή περισσότερες φορές από τον ήλιο συντήκουν όλο και βαρύτερα στοιχεία, μέχρι σχηματιστεί σίδηρος. Τότε εκρήγνυνται ως υπερκαινοφανείς [supernova] και το αντικείμενο που μένει είναι απίστευτα συμπυκνωμένο. Αυτά τα αντικείμενα είναι οι αστέρες νετρονίων και οι μαύρες τρύπες.

   ΚΑΤΑΝΟΜΗ: Παρατηρώντας τη νύκτα, στον ουράνιο θόλο, τους αστέρες διαπιστώνεται ότι αυτοί δεν κατανέμονται ομοιόμορφα, ενώ παρουσιάζουν κάποια ευδιάκριτα συμπλέγματα τα οποία ονομάζονται αστερισμοί. Οι αστέρες βρίσκονται καταχωρημένοι σε καταλόγους. Αυτοί παρατηρησιακά κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες: 1. Αειφανείς, που παρατηρούνται όλο το 24ωρο, πάνω από τον ορίζοντα. 2. Αφανείς, που παραμένουν όλο το 24ωρο κάτω από τον ορίζοντα και η παρατήρησή τους δεν είναι εφικτή. 3. Αμφιφανείς, που άλλοτε παρατηρούνται και άλλοτε όχι.

   ΟΝΟΜΑΣΙΑ: Από τους αστέρες μόνο μερικές δεκάδες λαμπρότεροι φέρουν ιδιαίτερο όνομα, συνήθως ελληνικής προέλευσης ή αραβικής. Τόσο όμως αυτοί οι αστέρες, όσο και οι άλλοι ορατοί χωρίς τηλεσκόπιο, σε κάθε αστερισμό, έχουν καθορισθεί διεθνώς (ο καθένας) με ένα γράμμα (μικρό) του ελληνικού αλφαβήτου. Το γράμμα α έχει συνήθως ο λαμπρότερος αστέρας του αστερισμού. Έτσι ο Βέγας, ο λαμπρότερος αστέρας του βορείου ουράνιου ημισφαιρίου, στον αστερισμό Λύρα, λέγεται και α Lyr (α Λύρας). Εάν κάποιος αστερισμός έχει περισσότερους από 24 αστέρες τότε μετά τον ω χρησιμοποιούνται τα γράμματα του λατινικού αλφαβήτου. Μετά το τέλος του λατινικού αλφαβήτου χρησιμοποιούνται οι αραβικοί αριθμοί. Οι υπόλοιποι αστέρες, ορατοί μόνο με τηλεσκόπια, αντί ονόματος ονοματίζονται με τον αριθμό που έχουν καταχωρηθεί στους αστρικούς καταλόγους.

   ΠΛΗΘΟΣ ΚΑΙ ΟΜΑΔΟΠΟΙΗΣΗ ΑΣΤΡΩΝ: Όλοι πιστεύουμε πως οι αστέρες που είναι ορατοί με γυμνό μάτι είναι άπειροι και ότι θα είναι μάταιη κάθε προσπάθεια καταμέτρησής των. Και όμως, η εντύπωση αυτή είναι εσφαλμένη διότι όλοι οι αστέρες που φαίνονται με γυμνό οφθαλμό είναι 7.107 που κατανέμονται στα μεγέθη 1ο έως 6ο ως εξής: 1ο 20, 2ο 69, 3ο 205, 4ο 473, 5ο 1291 και 6ο 5.049. Ο λόγος αύξησης από μέγεθος σε μέγεθος είναι περίπου 3, δηλαδή ένας αστέρας 1ου μεγέθους είναι 3 φορές πιο λαμπρός από έναν 2ου μεγέθους. Έτσι ενώ το πλήθος των αστέρων που μπορούν να παρατηρηθούν με γυμνό μάτι συνήθως μέχρι 6ου μεγέθους είναι 7.000 περίπου, μέχρι 12ου μεγέθους είναι 4.000.000 και μέχρι 21ου μεγέθους είναι 5.000.000.000! [Κοντά σε πόλεις το όριο ορατότητας είναι μόνο μέχρι το 3ο μέγεθος μόνο.] Εκτός από μεμονωμένα αστέρια, ένα σύστημα πολλαπλών αστέρων μπορεί να αποτελείται από δύο ή περισσότερα βαρυτικά συνδεδεμένα αστέρια που περιφέρονται το ένα γύρω από το άλλο. Τα περισσότερα συστήματα αστέρων είναι διπλά [διπλό άστρο]. Οι μεγαλύτερες ομάδες άστρων ονομάζονται αστρικά σμήνη. Αυτές κυμαίνονται από χαλαρές αστρικές ενώσεις με μόνο μερικά αστέρια, μέχρι τεράστια σφαιρωτά σμήνη με εκατοντάδες χιλιάδες αστέρια!

  ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ: Τα αστέρια δεν κατανέμονται ομοιόμορφα σε όλο το σύμπαν, αλλά είναι ομαδοποιημένα σε γαλαξίες, μαζί με το διαστρικό αέριο και σκόνη. Ένας τυπικός γαλαξίας περιέχει εκατοντάδες δισεκατομμύρια αστέρια, και υπάρχουν περισσότεροι από 100 δισεκατομμύρια γαλαξίες στο σύμπαν! Μια εκτίμηση του 2010 υπολόγισε ότι τα αστέρια ήταν 300 εξάκις εκατομμύρια (300.000.000.000.000.000.000.000) μόνον στο παρατηρήσιμο σύμπαν. Το κοντινότερο αστέρι στη Γη, εκτός από τον Ήλιο, είναι ο εγγύτατος Κενταύρου, το οποίο είναι 39.900 δισεκατομμύρια χλμ. Ή 4,2 έτη φωτός μακριά. Δηλαδή, το φως από τον Εγγύτατο χρειάζεται 4,2 χρόνια για να φθάσει στη Γη. Ταξιδεύοντας στην τροχιακή ταχύτητα του διαστημικού λεωφορείου (8 χλμ/δευτ. ή 30.000 χλμ/ω.), θα χρειαστούν 150.000 χρόνια για να φτάσουμε εκεί!! Ο πλέον απόμακρος αστέρας που έχει παρατηρηθεί υπολογίζεται πως το φως του (τρέχοντας βεβαίως με την ταχύτητα του φωτός) κάνει περισσότερο από 13 δισεκατομμύρια χρόνια για να φθάσει στη Γη!

ΚΑΤΑΛΟΓΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΑΣΤΕΡΩΝ: Από την αρχαιότητα οι αστέρες καταγράφονται σε ειδικούς σχετικούς καταλόγους [Ουρανομετρία]. Η καταγραφή αυτή συνεχίζεται μέχρι και σήμερα. Το πρώτο κατάλογο αστέρων συνέταξε ο Έλληνας αστρονόμος της αρχαιότητας Ίππαρχος ο Ρόδιος. Ο κατάλογος του Ιππάρχου περιελάμβανε 1022 λαμπρούς αστέρες. Οι κατάλογοι αυτοί σήμερα περιέχουν τα ακριβή στοιχεία της θέσης των αστέρων στην ουράνια σφαίρα, του μεγέθους, του δείκτη χρώματος, του φασματικού τύπου, καθώς και άλλα στοιχεία [απόσταση, διαστάσεις, κ.ά.]. Βάσει των καταλόγων αυτών και με τη βοήθεια της φωτογραφίας, συντάσσονται ακριβείς χάρτες και άτλαντες ουρανού, στους οποίους σημειώνονται οι θέσεις των αστέρων, καθώς και το οπτικό [φαινόμενο] μέγεθός τους. Οι απλούστεροι χάρτες βεβαίως περιλαμβάνουν μόνο τους λαμπρότερους αστέρες των αστερισμών καθώς και τα γράμματα με τα οποία ονομάζονται. Στους χάρτες αυτούς οι λαμπρότεροι αστέρες με τη μέθοδο της Γραμμοδαισίας συνδέονται με ευθύγραμμα τμήματα, το σύνολο των οποίων και παρουσιάζει το περίγραμμα του αντικειμένου ή ζώου που απεικονίζει ο αστερισμός. Στο μέλλον, θα ασχοληθούμε με τους βόρειους αστερισμούς.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com 

το ΒΙΝΤΕΟ: 

Ο Μανόλης ο Ντελμπεντέρης του Αργύρη Εφταλιώτη AUDIOBOOK [+ ΒΙΝΤΕΟ] διαβάζει ο Κων/νος Οικονόμου

 Ο Μανόλης ο Ντελμπεντέρης του Αργύρη Εφταλιώτη 

AUDIOBOOK [+ ΒΙΝΤΕΟ] 

διαβάζει ο Κων/νος Οικονόμου

Ο Μανόλης ο Ντελμπεντέρης είναι το μόνο μυθιστόρημα του Εφταλιώτη, το οποίο μάλιστα δημοσιεύτηκε μετά το θάνατό του. Ο ήρωας είναι ένας δυναμικός και φιλόδοξος νέος από κάποιο χωριό της Μυτιλήνης, πατρίδας άλλωστε του συγγραφέα, που εγκαταλείπει τη μητέρα του και τη μνηστή του για να πάει στην Αγγλία, οραματιζόμενος πλούτη και κοινωνική δύναμη. Εκεί αλλά και σε άλλα μέρη, αναπτύσσει μια καταπληκτική εμπορική δραστηριότητα και βαδίζει από επιτυχία σε επιτυχία, τόσο στον επιχειρηματικό όσο και στον ... ερωτικό τομέα, ξεχνώντας την αρραβωνιαστικιά του η οποία τον περιμένει προσέχοντας τη μάνα του [!], ξεπερνώντας με τόλμη όλα τα εμπόδια που συναντά στο δρόμο του, παραμερίζοντας κάθε ηθικό φραγμό και ξεχνώντας φυσικά το γυρισμό του στην πατρίδα. Η μόνη σκέψη για την πατρίδα του είναι η υστεροφημία του γι΄ αυτό και φροντίζει να στέλνει τακτικά στην πατρίδα του εμβάσματα για κοινωφελείς σκοπούς. Στο μυθιστόρημά του αυτό ο Εφταλιώτης, ξενιτεμένος ο ίδιος, κατορθώνει, μέσα από μια σύνθετη πολλαπλή σκηνογραφία όπου τοποθετεί τη δράση, να αποδώσει αριστοτεχνικά την ατμόσφαιρα της πατρίδας του, πατρικού σπιτιού και κοινότητας αλλά και της ξενιτιάς [Λόντρα, Αμερική και αλλού]. Αξίζει να σημειώσουμε, διαβάζοντας και τα βιογραφικά στοιχεία του συγγραφέα πιο κάτω, ότι το έργο έχει και αρκετά αυτοβιογραφικά στοιχεία, τουλάχιστον όσον αφορά τον κοσμοπολιτισμό του Ντελμπεντέρη

Το έργο παίχτηκε με τη μορφή μιας σειράς 15 επεισοδίων από την κρατική τηλεόραση ΕΡΤ2 το 1991, σε σκηνοθεσία Γιώργου Πετρίδη και ελεύθερη διασκευή του Τάσου Ραμσή. Τους βασικούς ρόλους ενσάρκωσαν οι: Λευτέρης Ελευθεριάδης (Μανώλης), Ελένη Ερήμου (Φλώρα),  Τάσος Ράμσης (Μπατάλιας),  Κωνσταντίνα Ανδριοπούλου (Δροσούλα),  Βασίλης Τσάγκλος (Νυφίτσας),  Τζόλυ Γαρμπή (Ντελμπεντέραινα),  Δέσποινα Νικολαΐδου (Λαίδη Πίρσον),  Γιώργος Μούτσιος,  Λάζος Τερζάς (Δεσπότης), Γιώργος Βρασιβανόπουλος (Θεοτυφλίδης) κ.ά.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ: Ο Αργύρης Εφταλιώτης είναι το φιλολογικό ψευδώνυμο του\ποιητή και πεζογράφου Κλεάνθη Μιχαηλίδη. Ο Μιχαηλίδης γεννήθηκε στην Μήθυμνα της Λέσβου. Διδάχθηκε τα πρώτα γράμματα από τον πατέρα του Κωνσταντίνο, ο οποίος είχε ιδρύσει και διατηρούσε εκεί ιδιωτικό σχολείο. Στα 1866, όμως, όμως ο πατέρας του πέθανε, οπότε τον διαδέχθηκε ο ίδιος σε ηλικία 17 ετών ως δάσκαλος στο σχολείο! Αργότερα, ο Μιχαηλίδης πήγε να εργασθεί ως έμπορος, πρώτα στην Πόλη κοντά στον θείο του Κέπετζη. Ο θείος του στη συνέχεια τον έστειλε στο Μάντσεστερ, υποκατάστημα του εμπορικού οίκου του. Στην πόλη αυτή, το εμπορικό δαιμόνιο του μελλοντικού λογοτέχνη τον ώθησε να ανοίξει δική του εμπορική επιχείρηση. Μη μπορώντας να ανταγωνισθεί τελικώς το μεγάλο κεφάλαιο, κατέληξε ως υπάλληλος στον οίκο των Ράλληδων.

 

 Στο Μάντσεστερ γνωρίστηκε με τον Αλ. Πάλλη, του οποίου οι θέσεις πάνω στο γλωσσικό ζήτημα κλόνισαν και επηρέασαν αποφασιστικά τις αρχικές δικές του ιδέες, την πνευματική του εξέλιξη και τις πνευματικές του πεποιθήσεις από τον ακμαίο τότε λογιοτατισμό τον οποίο και πρέσβευε ο Πάλλης. Νυμφεύτηκε με την Elisa Graham. Από το Μάντσεστερ, ο Εφταλιώτης μετατέθηκε στο κατάστημα του Λίβερπουλ, και έπειτα στη Βομβάη, όπου ήδη είχε μετατεθεί ο Πάλλης. Εκεί έμεναν στο ίδιο σπίτι και μπορούσαν έτσι να ανταλλάσσουν συχνά απόψεις για τα πνευματικά και λογοτεχνικά θέματα που τους απασχολούσαν, ιδίως για το γλωσσικό. Στη Βομβάη έμαθαν για το γλωσσικό κίνημα του δημοτικισμού του Ψυχάρη, στο οποίο προσχώρησαν με ενθουσιασμό για να αποτελέσουν τη μαχητική ηγεσία του μαζί με τον Ψυχάρη. Η πίστη του Εφταλιώτη στον δημοτικισμό ενέπνευσε όλα σχεδόν τα κείμενά του. Το ψευδώνυμο του ποιητή είναι απόρροια της νοσταλγίας του: Προέρχεται από την Εφταλού, μια  παραθαλάσσια τοποθεσία και σήμερα οικισμό στις βορειότερες ακτές της Λέσβου. Ο Αργύρης Εφταλιώτης πέθανε στις 25 Ιουλίου του 1923, στην Αντίμπ της νότιας Γαλλίας, όπου είχε εγκατασταθεί αναζητώντας κατάλληλο κλίμα για την κλονισμένη υγεία του. Καθώς φαίνεται από τις επιστολές του, διατήρησε ως το τέλος της ζωής του την έντονη ανάμνηση του νησιού του, που το επισκέφθηκε συνολικά 5 φορές μετά την εγκατάστασή του στο εξωτερικό.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΜΕ ΤΟ AUDIOBOOK EΔΩ:

Το κορίτσι με τα Μαύρα του Μιχ. Κακογιάννη + ΒΙΝΤΕΟ Ιστορία Ελληνικού Κινηματογράφου 4. από τον Κων/νο Οικονόμου

 

Το κορίτσι με τα Μαύρα του Μιχ. Κακογιάννη + ΒΙΝΤΕΟ  

[Ιστορία Ελληνικού Κινηματογράφου 4.]  από τον Κων/νο Οικονόμου

    Το κορίτσι με τα μαύρα είναι ένα από τα μεγάλα έργα του Μιχάλη Κακογιάννη, του σκηνοθέτη ιστορικών-κλασικών ελληνικών ταινιών του 1956. Το σενάριο και η σκηνοθεσία ανήκουν στον ίδιο ενώ πρωταγωνιστούν στο ρόλο των ερωτευμένων που τον παίζουν εκ του φυσικού μιας και οι δυο τους ήταν τότε πραγματικό ζευγάρι και πίσω από τις κάμερες. Γυρίστηκε στην Ύδρα¹ – εντυπωσιακές οι εικόνες του νησιού μια δεκαετία μετά το Μεγάλο Πόλεμο με τον εντυπωσιακό για τα σημερινά δεδομένα χαρακτηριστικό: με μία μόνο κάμερα!

   

Το σενάριο του έργου: Η Μαρίνα (Έλλη Λαμπέτη) ζει στην Ύδρα ορφανή πατρός, με την μητέρα της, Φρόσω (Ελένη Ζαφειρίου) και τον αδερφό της Μήτσο (Ανέστης Βλάχος). Η μητέρα της, ούσα χήρα, διατηρεί σχέση με τον νεότερό της Πανάγο (Στέφανος Στρατηγός) και γι' αυτό έχει δώσει δικαιώματα στη συντηρητικά και σεμν[ότυφ]η κοινωνία του νησιού, κάτι που εξοργίζει το Μήτσο, ο οποίος θεωρεί ότι, σύμφωνα με τα ήθη της εποχής, οφείλει να υπερασπιστεί την τιμή της οικογένειας. Έτσι εξωθείται στο να ξυλοκοπήσει δημόσια μάλιστα τη μητέρα του δημόσια. Στο σπίτι της οικογένειας επικρατεί μια τραγική κατάσταση, την οποία η Μαρίνα δεν μπορεί να διαχειριστεί.

   Στο νησί, στο μεταξύ την προηγουμένη είχαν έρθει για διακοπές δύο φίλοι, ο Παύλος (Δημήτρης Χορν) και ο Αντώνης (Νότης Περγιάλης) οι οποίοι και νοίκιασαν δωμάτια στο σπίτι της Μαρίνας. Ο Παύλος αρχίζει να δείχνει ενδιαφέρον προς τη Μαρίνα και οι δύο νέοι ερωτεύονται. Όμως ο Χρήστος (Γιώργος Φούντας), ένας νταής ψαράς του νησιού, ερωτευμένος με τη Μαρίνα, κάνει ό,τι περνάει από το χέρι του για να την κατακτήσει με τρόπο παντελώς ανοίκειο. Η Μαρίνα τον μισεί, επειδή αυτός ήταν η αιτία για την αυτοκτονία της μοναδικής και αγαπημένης μεγαλύτερής της αδερφής, την οποία εκείνος είχε προσβάλει. Ο Χρήστος, καταστρώνοντας ένα σχέδιο με τους φίλους του, τρυπάει την βάρκα που θα έπαιρνε ο Παύλος για να συναντήσει τη Μαρίνα σε εξοχική τοποθεσία του νησιού. Το αποτέλεσμα είναι η βάρκα να βυθιστεί και να πνιγούν τρία παιδάκια, από τα πολλά που πήρε ο Παύλος έτσι για βόλτα, επειδή του το είχαν ζητήσει. 

 

Ύστερα από το ατύχημα, η Μαρίνα μαθαίνει ποιος ήταν ο υπαίτιος, απευθύνεται στον Χρήστο και τον αναγκάζει να παραδοθεί. Η ομολογία του θα απαλύνει τις τύψεις του Παύλου. Η Μαρίνα που τον αγαπάει, θα ζητήσει από τον Παύλο να φύγει από το νησί για να κάνει ένα νέο ξεκίνημα. Ο Παύλος θα συμφωνήσει, μα την επομένη θα αλλάξει για άλλη μια φορά γνώμη. Έτσι, την ώρα που η Μαρίνα κοιτά απελπισμένη από το μουράγιο το πλοίο που φεύγει από το νησί καθώς νομίζει ότι της πήρε τον καλό της... εκείνος την πλησιάζει από πίσω της για να μείνει για πάντα κοντά της! Είναι η σκήνη σε μακρινό πλάνο που κλείνει το έργο.

Παίζουν :

• Μαρίνα – Έλλη Λαμπέτη,

• Παύλος - Δημήτρης Χορν.

• Φρόσω - Ελένη Ζαφειρίου,

• Χρήστος – Γιώργος Φούντας,

• Αντώνης – Νότης Περγιάλης

• Μήτσος – Ανέστης Βλάχος

• Πανάγος- Στέφανος Στρατηγός

• κυρ-Αριστείδης - Νίκος Φέρμας

• χωροφύλακας - Θανάσης Βέγγος

  
  
  Ο Μαν. Κρανάκης γράφει για το έργο: Η Ύδρα του Κακογιάννη είναι ασπρόμαυρη, μελαγχολική, φτιαγμένη από ανομολόγητα μυστικά και μικρές ανθρώπινες ιστορίες, ένα «κορίτσι με τα μαύρα» από μόνη της, πανέμορφο, αγέρωχο, βαθιά πληγωμένο, παγιδευμένο μέσα σε ένα χωροχρόνο που ορίζεται από το ελληνικό φως για να «φωτίσει» τις σκιές μέσα από τις οποίες αναδύεται κάθε φορά πιο τραυματισμένη η επιθυμία για φυγή. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Μιχάλης Κακογιάννης φυλάει τις μοναδικές στιγμές ευτυχίας για την ηρωίδα του, όταν αυτή είναι εγκλωβισμένη μέσα στο περασμένης αίγλης αρχοντικό ξενοδοχείο, με τα παράθυρα κλειστά αλλά τα αυτιά ανοιχτά στη δυνατή βοή που έρχεται απ' έξω.

Η ταινία έκοψε 87.552 εισιτήρια,και κατατάχθηκε στην 4η θέση ανάμεσα στις μόλις 24 ελληνικές ταινίες της ίδιας σεζόν. Αξίζει να αναφέρουμε ότι Το κορίτσι με τα μαύρα απέσπασε ασημένιο Βραβείο στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Μόσχας, Χρυσή Σφαίρα ως καλύτερη ξένη ταινία από την Επιτροπή Ανταποκριτών Ξένου Τύπου στην Αμερική, ενώ ήταν και υποψήφια για Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Καννών.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

1. Επίσης, κάποια εξωτερικά πλάνα είναι γυρισμένα στον  Πειραιά και στον Πόρο

Αστρονομικά φαινόμενα του Μαρτίου 2025 Εκλείψεις, βροχές διαττόντων αστέρων και «εξαφανίσεις»[!] δακτυλίων πλανητών! Από τον Κων/νο Οικονόμου

Αστρονομικά φαινόμενα του Μαρτίου 2025

Εκλείψεις, βροχές διαττόντων αστέρων και «εξαφανίσεις»[!] δακτυλίων πλανητών!

Από τον Κων/νο Οικονόμου

Όλα αυτά θα συμβούν τις προσεχείς 4 εβδομάδες.

 

  Φαινόμενο πρώτο είναι η λεγόμενη ''Ματωμένη Σελήνη'': Τη νύχτα της 13ης προς 14η Μαρτίου, οι φίλοι της Αστρονομίας στη βόρεια και νότια Αμερική, καθώς και σε περιοχές της Ευρώπης, της Αφρικής και της Ωκεανίας, θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν μια ολική έκλειψη Σελήνης, γνωστή και ως «Ματωμένο Φεγγάρι», λόγω της κόκκινης απόχρωσης που θα έχει η Σελήνη. Πότε όμως παρατηρείται η έκλειψη Σελήνης; Αυτό συμβαίνει όταν η Σελήνη, η Γη και ο Ήλιος ευθυγραμμίζονται, με τη Γη να βρίσκεται μεταξύ των δύο άλλων ουράνιων σωμάτων και να ρίχνει τη σκιά της πάνω στον φυσικό της δορυφόρο. Πάντως και στη σκιά της Γης η Σελήνη δεν είναι παντελώς σκοτεινή! Το φεγγάρι παίρνει ένα κοκκινωπό χρώμα, καθώς το ηλιακό φως φιλτράρεται μέσα από τη γήινη ατμόσφαιρα με αποτέλεσμα το μπλε φως να απορροφάται, ενώ το κόκκινο φως να συνεχίζει την πορεία του μέχρι να φτάσει στην επιφάνεια της Σελήνης. Το πόσο κόκκινο εμφανίζεται το φεγγάρι μπορεί να εξαρτηθεί από το πόση ρύπανση ή σύννεφα υπάρχουν στην ατμόσφαιρα. Αυτή η έκλειψη είναι η πρώτη ολική έκλειψη Σελήνης από το 2022. Στην Ελλάδα, η ολική φάση της έκλειψης δεν θα είναι ορατή, παρά μόνο για λίγο όταν η Σελήνη θα μπει στην παρασκιά της Γης. Η μέγιστη φάση της θα συμβεί στις 6.33 το πρωί της 14ης Μαρτίου και η παρατήρηση ας γίνει από υψηλότερα σημεία. Η συγκεκριμένη έκλειψη Σελήνης είναι η πρώτη από τις δύο φετινές και τις δύο ακολουθούσες του 2026.

 

 Φαινόμενο δεύτερο: οι δακτύλιοι του Κρόνου, ένα εντυπωσιακό χαρακτηριστικό του ηλιακού μας συστήματος θα… εξαφανιστούν στις 23 Μαρτίου! Δεν πρόκειται για μια πραγματική ή έστω μόνιμη εικονική εξαφάνιση, κάτι που, θα συμβεί σε περίπου 100 εκατομμύρια χρόνια, καθώς οι δακτύλιοι έλκονται από τη βαρύτητα προς τον Κρόνο ως μια βροχή λασπωμένων σωματιδίων πάγου. Απλά στις 23.3.25 οι δακτύλιοι θα γίνουν αόρατοι από τη Γη για ένα μικρό χρονικό διάστημα, λόγω της γωνίας θέασης από τη Γη. Καθώς η Γη και ο Κρόνος θα αλλάζουν θέση, οι δακτύλιοι θα αρχίσουν να φαίνονται και πάλι από τον Νοέμβριο του 2025, με την πλήρη αποκατάσταση της ορατότητά τους το 2032.

 

  Φαινόμενο τρίτο: Το Σάββατο 29 Μαρτίου 2025 θα συμβεί μια μερική έκλειψη Ηλίου, που θα είναι ορατή από περιοχές της βόρειας Αμερικής, της Ευρώπης και της βορειοδυτικής Αφρικής. Κατά τη διάρκεια αυτής της έκλειψης, η Σελήνη θα καλύψει ένα μέρος του Ήλιου [γι΄ αυτό και λέγεται μερική]. Στην Ευρώπη, η έκλειψη θα είναι ορατή, με μεγαλύτερη κάλυψη στα βορειοδυτικά. Συγκεκριμένα, στη δυτική Γροιλανδία η κάλυψη θα φτάσει έως και το 86%, ενώ στο Σκωτία θα είναι 40%, στην Ιρλανδία 41%, στο Λονδίνο 30% και στο Παρίσι 23%. Αντίθετα, στην Ελλάδα η έκλειψη δεν θα είναι ορατή. Πάντως για να παρατηρήσουμε οποιαδήποτε έκλειψη Ηλίου χρειαζόμαστε ειδικά γυαλιά.

Φαινόμενο τέταρτο: Από τα τέλη Φεβρουαρίου είναι σε εξέλιξη μια μικρή βροχή διαττόντων αστέρων γ-Νορμίδες, που κορυφώνεται στις 14 και 15 Μαρτίου, οπότε και αναμένονται έως έξι μετέωρα ανά ώρα, που θα είναι ορατά στο νότιο Ημισφαίριο αλλά και σε περιοχές της Μεσογείου. Πηγή τους είναι ο κομήτης Crommelin. Αν και η βροχή αυτή δεν είναι εντυπωσιακή, τον Απρίλιο [15-30], με αποκορύφωμα στις 21 και 22 Απριλίου, αναμένεται μια άλλη βροχή, οι Λυρίδες, οπότε υπολογίζονται 15-20 μετέωρα ανά ώρα. Το ακτινοβόλο σημείο τους βρίσκεται φυσικά στον αστερισμό Λύρα [γι΄ αυτό και ονομάζονται λυρίδες], κοντά στον φωτεινότερο αστέρα αυτού του αστερισμού, τον α-Λύρας ή Βέγας. Η πηγή της βροχής διαττόντων είναι τα απομεινάρια που προέρχονται από τον C/1861 G1.