Δημιουργία και Θεός [Β΄ μέρος] του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

 

Δημιουργία και Θεός [Β΄ μέρος]

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

  ΑΘΕΟΙ ΚΑΙ “ΘΕΟΛΟΓΟΥΝΤΕΣ” ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ: Μερικοί επιστήμονες φθάνουν στο σημείο να αρνηθούν την ύπαρξη του Θεού και αποδίδουν την δημιουργία του Σύμπαντος στην ύλη, αλλά άλλοι μπροστά στο μεγάλο αυτό ερώτημα εκφράζονται ως θεολόγοι, όπως ο αστροφυσικός Robert Jastrow που λέγει: «Τώρα βλέπουμε πώς η αστρονομία οδηγεί σε μια βιβλική άποψη της προέλευσης του κόσμου. Οι λεπτομέρειες διαφέρουν, αλλά τα ουσιώδη στοιχεία της αστρονομικής και βιβλικής περιγραφής της Γενέσεως είναι τα ίδια. Η αλυσίδα των γεγονότων που οδήγησαν στον άνθρωπο, άρχισαν ξαφνικά και απότομα σε μια ορισμένη στιγμή στον χρόνο με μια λάμψη φωτός και ενέργειας»! Ο Φράνσις Κόλλινς προσθέτει: «Το Big Bang κραυγάζει για μια θεία εξήγηση. Επιβάλλει το συμπέρασμα ότι η φύση είχε μια ορισμένη αρχή. Δεν μπορώ να δω πώς η φύση θα μπορούσε να δημιουργήσει τον εαυτό της(;). Μόνο μια υπερφυσική δύναμη που είναι έξω από τον χώρο και τον χρόνο μπορεί να το έχει κάνει αυτό».

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΜΠΟΖΟΝΙΟ ΧΙΓΚΣ: Ο Πίτερ Χίγκς, βρετανός καθηγητής σε διάφορα Πανεπιστήμια της Αγγλίας, το 1964 διατύπωσε τη λεγόμενη θεωρία του πεδίου Χίγκς, σύμφωνα με την οποία το πεδίο αυτό διαπερνά το Σύμπαν δίνοντας μάζα στα στοιχειώδη σωματίδια, δηλαδή με την θεωρία αυτή εξηγεί πώς η ύλη αποκτά μάζα. Το 2008 λειτούργησε ο Μεγάλος Επιταχυντής Ανδρονίων του CERN (Οργανισμός για την Πυρηνική Ενέργεια), ο οποίος προκάλεσε συγκρούσεις δεσμών πρωτονίων με ταχύτητα λίγο μικρότερη από την ταχύτητα του φωτός, με σκοπό να ανακαλυφθούν τα μυστήρια της σωματιδιακής φύσης και της προέλευσης του Σύμπαντος. Έτσι, πρόσφατα, έγινε η ανακάλυψη ενός “θνησιγενούς” αόρατου σωματιδίου. Από τις πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί μάθαμε ότι από την διάσπαση των πρωτονίων προέκυψαν άλλα σωματίδια που παγιδεύονταν στους ογκώδεις ανιχνευτές του CERN και από την μελέτη τους προέκυπταν ίχνη του άφαντου σωματιδίου. Οπτικά, δεν θα μπορούσε κανείς να το αντικρύσει. Ζεί μόνο για ένα εκατομμυριοστό του δισεκατομμυριοστού του δισεκατομμυριοστού του δευτερολέπτου!!!. Το σωματίδιο αυτό άφησε μερικά ίχνη πίσω του και φάνηκε ότι υπάρχει. Όταν έγινε η «Μεγάλη Έκρηξη» όλα τα σωματίδια δεν είχαν μάζα, αλλά την «απέκτησαν όταν ενεργοποιήθηκε το πεδίο μετά την Μεγάλη Έκρηξη». Το σωματίδιο του Χίγκς «αιχμαλωτίζει» τα στοιχειώδη σωματίδια και τα καθιστά βαρύτερα προσδίδοντάς τους μάζα. Έτσι, τα σωματίδια αποκτούν μάζα και ξεχύνονται στο Σύμπαν για να δημιουργήσουν τον κόσμο. Τα ερωτήματα που τίθεται βασικά δύο: 1.αυτό το αόρατο σωματίδιο, αν όντως υφίσταται, ποιος το “κατασκεύασε”; και 2. πώς αυτό το «αόρατο» και «θνησιγενές» σωματίδιο μπόρεσε να δημιουργήσει όλο το Σύμπαν, αλλά και τόσα όντα που κατοικούν στην Γη και όλες τις ομορφιές; Ακόμη, συμπληρώνοντας το ερώτημα, πώς σε αυτό το σωματίδιο οφείλεται όλη η λογικότητα του ανθρώπου και οι πνευματικές αναζητήσεις του Θεού από τον άνθρωπο; Πάντως, οι επιστήμονες, παρά την ανακάλυψη αυτή, ισχυρίζονται ότι μένουν πολλά ακόμη σημεία να διευκρινισθούν, όπως η λεγόμενη «σκοτεινή ύλη», που αποτελεί το 25% του Σύμπαντος, οι μαύρες τρύπες και οι λεγόμενες “έξτρα διαστάσεις». Ο ακαδημαϊκός Δημήτριος Νανόπουλος ισχυρίζεται ότι το μποζόνιο του Χίγκς «ανοίγει τον δρόμο για την ερμηνεία πολύπλοκων καταστάσεων στο Σύμπαν, μάς βοηθά να κατανοήσουμε περίπου το 4% του Σύμπαντος, ενώ το 25% του Σύμπαντος που αποτελείται από την λεγόμενη σκοτεινή ύλη παραμένει ακατανόητο και το Καθιερωμένο Μοντέλο μας είναι άχρηστο». Το υπόλοιπο του Σύμπαντος φαίνεται ότι αποτελείται από μια τελείως μυστηριώδη οντότητα, την σκοτεινή ενέργεια.

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΣΤΟΝ Α. ΓΡΗΓΟΡΙΟ ΝΥΣΣΗΣ: Η εκπληκτική διδασκαλία του αγίου Γρηγορίου Νύσσης, 16 αιώνες πριν, για την δημιουργία του κόσμου, μοιάζει κατά κάποιο τρόπο με την θεωρία της «Μεγάλης Έκρηξης» με την διαφορά ότι την ερμηνεύει μέσα από τη δημιουργική άκτιστη ενέργεια του Θεού. Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης απορρίπτει, όπως όλοι οι άγιοι Πατέρες, την αυτόματη δημιουργία του κόσμου, γιατί όλα έγιναν με την δημιουργική ενέργεια του Θεού και προήλθαν «εκ του μη όντος». Τα πάντα δημιουργήθηκαν «ουκ αυτομάτω τινί συντυχία, κατά τινα άτακτον και τυχαίαν φοράν». Εκτός από την αρχή της μη «αυτομάτου συντυχίας» για την δημιουργία του κόσμου, ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης ομιλεί για την «αθρόαν καταβολήν». Έτσι εξηγεί τον λόγο του Μωϋσή «εν αρχή εποίησεν ο Θεός τον ουρανόν και την γήν». Γράφει ότι η σύσταση των όντων έγινεν αθρόως: «Ότι αθρόον της των όντων συστάσεως…». Άλλη βασική αρχή είναι ότι στην κτίση υπάρχει ο λεγόμενος «εγκείμενος της κτίσεως λόγος». Ακόμη και όταν δημιουργήθηκε το Σύμπαν, όλο το Σύμπαν βρισκόταν στο σκοτάδι, γιατί «ούπω γάρ εξεφάνη του πυρός η αυγή υποκεκρυμμένη τοίς μορίοις της ύλης» και έτσι όλα ήταν αόρατα και ανακατεμμένα. Όταν ο Θεός έδωσε εντολή για την γένεση του κόσμου, τότε αυτό το πύρ που επισκιαζόταν από τα μόρια της ύλης πρόβαλε και αμέσως «τώ φωτί τα πάντα περιηυγάζετο». Μέσα σε όλη την κτίση υπάρχει ο λόγος του Θεού, ο «εγκείμενος της κτίσεως λόγος». Σε κάθε όν ενυπάρχει κάποιος σοφός και τεχνικός λόγος, έστω κι αν εμείς δεν τον βλέπουμε, «πάν το γινόμενον, λόγω [για κάποιο λόγο] γίνεται» και τίποτα από τα δημιουργηθέντα από το Θεό δεν νοείται «άλογον και συντυχικόν και αυτόματον», δηλαδή τυχαίο και χωρίς λόγο. Όταν ο Θεός είπε «γεννηθήτω φώς», αναφέρεται «εις τον εγκείμενον της κτίσεως λόγον». Αυτός ο λόγος-ενέργεια που ενυπάρχει σε όλα τα όντα χαρακτηρίζεται από τον άγιο Γρηγόριο Νύσσης «οιωνεί σπερματική δύναμις». Πρόκειται για την πρώτη ορμή του Θεού προς δημιουργία, που υπήρχε «δυνάμει» στην κτίση, όχι όμως και ενεργεία, διότι η γη ήταν ακόμη ακατασκευαστη. Οι αριστοτελικοί όροι “δυνάμει” και “ενεργεία” χρησιμοποιούνται από τον άγιο Γρηγόριο για να ερμηνεύσει το πώς δημιουργήθηκε η κτίση. Αυτή η σπερματική δύναμη στα όντα, την οποία έβαλε ο Θεός, ενεργοποιήθηκε με την δύναμη του λόγου Του. Έτσι, τα διάφορα είδη των όντων ήταν αποτέλεσμα της σπερματικής δύναμης και της δημιουργικής ενέργειας του Θεού. Στην αρχή ο Θεός δημιούργησε την άμορφη ύλη που δεν ήταν άκτιστη, και στην συνέχεια με το λόγο Του δημιούργησε τις ποιότητες δημιουργώντας έτσι τα επί μέρους είδη. Με αυτήν την δύναμη και σοφία που καταβλήθηκαν στην κτίση, «ειρμός τις αναγκαίος κατά τινα τάξιν επηκολούθησεν». Άρα η δημιουργία του κόσμου «εν αρχή» και η δημιουργία των όντων, η άμορφος ύλη, τα μόρια και η εξέλιξή τους, οι ποιότητες έγιναν με την προσωπική ενέργεια του Θεού, με τον δημιουργικό Του λόγο, που εισήλθε εξ αρχής «αθρόως» στην ουσία των όντων. Από εκεί με την δημιουργική ενέργεια του Θεού προήλθε η ορμή και το φως που περιέλουσε την κτίση και δημιούργησε τις ποιότητες των ειδών. Επομένως, ο κόσμος δημιουργήθηκε από τον Θεό, με την άκτιστη δημιουργική ενέργειά Του και μέσα σε όλη την κτίση υπάρχει η άκτιστη ενέργεια του Θεού που ουσιοποιεί και ζωοποιεί την κτίση.

 konstantinosa.oikonomou@gmail.com

Ο αστερισμός Παρθένος του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα + ΒΙΝΤΕΟ

 

Ο αστερισμός Παρθένος

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

 

ΓΕΝΙΚΑ: Η Παρθένος [Virgo, συντομογρ. Vir] είναι ένας βόρειος αστερισμός του Ζωδιακού κύκλου, μάλιστα ο μεγαλύτερος από όλους σε έκταση, αλλά και ο μακρύτερος (καλύπτει 52 μοίρες!). Συνορεύει με τους αστερισμούς: Κόμη Βερενίκης, Λέοντα, Κρατήρα, Κόρακα, Ύδρα, Ζυγό, Όφι και Βοώτη. Είναι πλήρως ορατός σε γεωγραφικά πλάτη από 67° Βόρεια έως 75° Νότια. Η έκτασή του αστερισμού είναι 1294,4 τετ. μοίρες και είναι ο δεύτερος σε έκταση από τους 88 συνολικά αναγνωρισμένους αστερισμούς.

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Το όνομα στην αττική διάλεκτο σημαίνει Κόρη. Ο αστερισμός συμβόλιζε την Περσεφόνη, κόρη της θεάς Δήμητρας. Ως μορφή στον αστερισμό απεικονίζεται να κρατά ένα κλαδί φοινικιάς στο δεξί χέρι και ένα στάχυ στο αριστερό. Επίσης, κάποτε αναφέρεται ως η ίδια η Δήμητρα, ενώ οι Ρωμαίοι αστρολόγοι ονόμαζαν το ζώδιο Arista, δηλαδή Θερισμός. Σύμφωνα με άλλη μυθολογική εκδοχή ήταν η Ηριγόνη [Βιργίλιος]. Η Ηριγόνη υποτίθεται ότι μεταφέρθηκε στα ουράνια μαζί με τον πατέρα της Ικάριο [Βοώτης]. Μια τρίτη εκδοχή συνδέει την Παρθένο με τη δικαιοσύνη, ως τη Δίκη [ή την Αστραία], κόρη της Θέμιδας [Οβίδιος, Μεταμορφώσεις]. Αλλες προσωποποιήσεις περιλαμβάνουν την Ειρήνη, την Τύχη, την Κυβέλη, κ.τ.λ. Είναι χαρακτηριστική η συσχέτιση με «τυφλές» θεότητες όπως η Δίκη και η Τύχη, κι αυτό γιατί συνδέεται με το ότι η αστρική μορφή εμφανίζεται «ακέφαλη», [οι αστέρες της “κεφαλής” δεν είναι φωτεινοί]. Ο Ερατοσθένης την ταύτιζε με την Ίσιδα, που, κατά τον αιγυπτιακό μύθο, πέταξε το στάχυ του σιταριού και σχημάτισε έτσι τον Γαλαξία. Η γυναίκα με βρέφος εμφανίζεται στο Μεσαίωνα, ως η Παναγία με τον μικρό Ιησού, "Good Boy in Virgo's lap", όπως διαβάζουμε στον Σαίξπηρ [«Τίτος Ανδρόνικος»]. Στην Ασσυρία, η Παρθένος αναπαριστούσε την Baaltis, Belat, ή Beltis, σύζυγο του θεού Βηλ. Στους άλλους ειδωλολάτρες Σημίτες υπήρχε ταύτιση με την Αστάρτη [Ιστάρ], προδρομική μορφή της Αφροδίτης. Στην Ινδία, η Παρθένος ήταν η Kanya, ή Kauni, μητέρα του Κρίσνα, σχεδιαζόμενη ως θεά που κάθεται μπροστά από μια φωτιά, ή ως γυναίκα μέσα σε πλοίο. Στους πρώτους Άραβες, τμήμα του αστερισμού ήταν το δικό τους ουράνιο Λιοντάρι, ενώ άλλο τμήμα σχημάτιζε τη Γωνία του Σκυλόσπιτου, με σκυλιά να γαυγίζουν το λιοντάρι! Βέβαια οι μεταγενέστεροι υιοθέτησαν την ελληνική μορφή ως Al Adhra al Nathifah (δηλαδή, η Αθώα Κοπέλα), όνομα από το οποίο προέκυψε το μεσαιωνικό El(e)adari. Στους Κινέζους ήταν το Shun Wei, το Φίδι ή η Ουρά του Ορτυκιού, όταν όμως ήρθαν σε επαφή με τον δυτικό πολιτισμό, υιοθέτησαν το κοινό πρότυπο ως She-Sang-Neu [η Ψυχρή Ανύπαντρη Κοπέλα!]. Στους Ιουδαίους ο αστερισμός συνδεόταν πάντα με την αφθονία στον θερισμό [Bethulah]. Οι ραβίνοι τον αντιστοίχισαν με τη φυλή Ασήρ, για την οποία ο Ιακώβ είχε προφητεύσει ότι «ο άρτος αυτής πολύς». Το 17ο αιώνα, ο Σίλερ προσομοίωσε τον αστερισμό με τον Απόστολο Ιάκωβο του Αλφαίου, ενώ ο Καίσιος υποστήριξε ότι η Παρθένος παριστάνει τη Μωαβίτισσα Ρουθ να μαζεύει τα στάχυα στους αγρούς του Βοόζ [σχετ. Π. Διαθήκη: βιβλιο Ρουθ]. Συχνά οι αρχαίοι μακεδονικοί στατήρες έφεραν την Παρθένο με το στάχυ στο αριστερό της χέρι και ράβδο στο δεξί, Ο μεγάλος ζωγράφος Άλμπρεχτ Ντύρερ τη σχεδίασε ως όμορφο άγγελο. Όμως η αρχαιότερη υποτιθέμενη «εικόνα» της Παρθένου, που σώζεται μέχρι σήμερα είναι η Σφίγγα της Αιγύπτου. Αυτή κατασκευάσθηκε σύμφωνα με ελληνική παράδοση με το κεφάλι της Παρθένου πάνω στο σώμα του Λέοντος, λόγω του ότι ο Ήλιος περνούσε από αυτούς τους δύο αστερισμούς κατά τη διάρκεια της ετήσιας πλημμύρας του Νείλου, που ήταν και το σημαντικότερο ετήσιο γεγονός για την Αίγυπτο. Στην εποχή μας ο Ήλιος βρίσκεται μέσα στα όρια της Παρθένου από 16 Σεπτεμβρίου μέχρι 31 Οκτωβρίου και οι ημερομηνίες αυτές συνεχίζουν να μετατίθενται προς τα εμπρός με ρυθμό 1 ημέρα ανά 71,1 έτη [το γνωρίζουν άραγε αυτό οι τηλεπερσόνες “επιστήμονες” της αστρολογίας;]. Ως ζωδιακός αστερισμός, η Παρθένος συνδέθηκε με την ψευδοεπιστήμη της Αστρολογίας, προλήψεις και θρύλους. Οι αρχαίοι αστρολόγοι θεωρούσαν ότι η Παρθένος «κυβερνούσε» την ανθρώπινη κοιλιά και το υπογάστριο (!), ότι επιδρούσε σε χώρες όπως η Ελλάδα και η Μεσοποταμία, ενώ στη νεότερη εποχή, θεωρήθηκε ότι «κυβερνά» την Τουρκία, την Ιερουσαλήμ, τη Λυών και το Παρίσι [αλήθεια, γιατί όχι και το Λιανοκλάδι;].

ΦΩΤΕΙΝΟΤΕΡΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ: Η Παρθενος συμπεριλαμβάνει 169 ορατούς αστέρες [με φαιν. μέγεθος ≤ 6,5)]. Ο αστέρας α Παρθένου είναι ο φωτεινότερος του αστερισμού [φ.μ. 0,9-1]. Είναι γνωστός με το ιδιαίτερο όνομα Στάχυς. Ο β Παρθένου ονομάζεται Zavijava, από το αραβικό Zawiah (=Γωνία), επειδή βρίσκεται στη Γωνιά του Σκυλόσπιτου των Αράβων. Ο γ, διπλός αστέρας ονομάζεται Πορρίμα. Ο ε Παρθένου έχει το ελληνικό όνομα Προτρυγετήρ. Ο η, μεταβλητός, είναι ο Ζανίας. Ο ι είναι το Σύρμα, όπως το ονόμασε ο Πτολεμαίος. Ο μ είναι ο Rijl al Awwa (το Πόδι αυτού που Γαυγίζει!). Οι δ, ζ και θ έχουν αντίστοιχα φ.μ. 3,38, 3,37 και 4,38, με τον τελευταίο να είναι τριπλός αστέρας.

ο γαλαξίας Σομπρέρο

ΑΛΛΑ ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΑ: Το σημαντικότερο γνώρισμα του αστερισμού είναι το Σμήνος της Παρθένου, το κοντινότερο σε εμάς γαλαξιακό σμήνος [60 περίπου έτη φωτός μακριά], που επεκτείνεται ως τη γειτονική Κόμη Βερενίκης. Αρκετοί γαλαξίες στην Παρθένο είναι φωτεινοί και παρατηρούνται με ερασιτεχνικά τηλεσκόπια, όπως οι Μ49, Μ58, Μ59, Μ61, Μ84, Μ86, Μ87, Μ90, και από τη σειρά NGC, οι: 4365, 4526, 4636. Οι λίγο αμυδρότεροι NGC 4567 kai 4568 φαίνονται σχεδόν ο ένας πάνω στον άλλο και αποκαλούνται «Σιαμαία Δίδυμα». Το μακρινότερο Υπερσμήνος της Παρθένου έχει διαστάσεις περί τα 110 εκατομμύρια έτη φωτός! Ο αστερισμός έχει και άλλους φωτεινούς γαλαξίες που δεν ανήκουν στο παραπάνω σμήνος, όπως ο γαλαξίας Σομπρέρο, ο NGC 4697 και ο NGC 4699. Στην Παρθένο βρίσκεται και ο φωτεινότερος κβάζαρ¹, 3C273 [φ.μ. 12,9]. Ο αστέρας 70 Παρθένου κοντά στο βόρειο σύνορο του αστερισμού έχει ένα πλανήτη, από τους πρώτους εξωηλιακούς που ανακαλύφθηκαν, μάζας επταπλάσιας του Δία, που περιφέρεται γύρω του κάθε 116,6 γήινες ημέρες, με μέση ακτίνα 64 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Το σύστημα απέχει από εμάς 59,07 έτη φωτός αλλά απομακρύνεται με ταχύτητα 18.000 χλμ./ώ. Η μάζα του αστέρα ανέρχεται στο 95% της ηλιακής. Ένας άλλος εξωηλιακός πλανήτης ανακαλύφθηκε γύρω από τον αστέρα HD 130322, με περίοδο περιφοράς 10,7 γήινες ημέρες και μέση ακτίνα 13,2 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Το σύστημα απέχει από εμάς 98 έ.φ. Αλλά και ο ένας από τους δύο γνωστούς αστέρες νετρονίων που έχουν πλανήτες γύρω τους βρίσκεται στην Παρθένο. 

Είναι ο Πάλσαρ PSR 1257+12, που φαίνεται να έχει 3 ή 4 πλανήτες γύρω του από τους οποίους οι 2 ή 3 με μάζες ανάλογες της Γης. Το σύστημα απέχει από εμάς περί τα χίλια έτη φωτός. Στην Παρθένο ο Χίνριχ Όλμπερ ανεκάλυψε [28/3/1802] τον δεύτερο αστεροειδή που ανακαλύφθηκε ποτέ, και τον ονόμασε Παλλάδα.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Κβάζαρ, quasar, σύντμηση από τη φράση QUASi-stellAR object, εννοείται κάθε εξαιρετικά λαμπρός και μακρινός ενεργός γαλαξιακός πυρήνας, που εμφανίζεται στο ορατό φως ως απλός αστέρας, παρά ως εκτεταμένο σώμα, όπως οι γαλαξίες.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

Ἐξοχικὸν κροῦσμα (1906) Aλέξ. Παπαδιαμάντης Κείμενο _ AUDIOBOOK-ΒΙΝΤΕΟ Διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

 

Ἐξοχικὸν κροῦσμα (1906) Aλέξ. Παπαδιαμάντης +ΒΙΝΤΕΟ

Κείμενο + AUDIOBOOK-ΒΙΝΤΕΟ

Διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

   

  Ἤμην πάντοτε τακτικὸς περιπατητής, συχνὰ συνέβαινεν εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ περιπάτου νὰ κάμω σταθμὸν εἰς ἓν ἀπὸ τὰ ἐξοχικὰ κέντρα ἢ τὰ προάστια τῆς πόλεως. Ἔβλεπα ἐκεῖ διαφόρους θαμῶνας, τοὺς ἰδίους πάντοτε φιλησύχους γέροντας, ἀποστράτους, πολιτικοὺς συνταξιούχους, ἀκόμη καὶ ἱερωμένους, διατελέσαντας ἐφημερίους εἰς μεμακρυσμένας ἑλληνικὰς ἀποικίας. Ὅλοι οὗτοι ἠγάπων τὸν δροσερὸν ἀέρα, τὴν πρασινάδα καὶ τὴν θέαν τὴν ἀνοικτήν, κ᾿ ἐσύχναζον εἰς ἓν ἢ ἄλλο καφενεῖον, παρὰ τὸ Στάδιον, τὴν Δεξαμενήν, τοὺς Ἀμπελοκήπους, πρὸς τὰ Πατήσια, ἢ εἰς τὰ Πευκάκια, ἢ εἰς τὰ κράσπεδα τῆς Ἀκροπόλεως, καὶ εἰς ἄλλα μέρη. Ἕκαστος ἐξ ὅλων εἶχε τὴν προτιμωμένην ἐξοχήν του καὶ τὸ εὐνοούμενον καφενεῖόν του.

Μόνον εἷς, καὶ οὗτος δὲν ἦτο ἀπόμαχος, οὔτε κληρικός, οὔτε συνταξιοῦχος, ἀλλὰ νέος πλήρης ἀκμῆς καὶ εὐρωστίας, δὲν ἠξεύρω πῶς κατώρθωνε νὰ εἶναι θαμιστὴς συγχρόνως εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ κέντρα. Ὅπου ἐπήγαινα, εἴτε εἰς τὸ Στάδιον, εἴτε εἰς τὴν Δεξαμενήν, εἰς τὴν «Φυλακὴν τοῦ Σωκράτους» ἢ εἰς τὴν Γαργαρέταν, πάντοτε ἀνελλιπῶς τὸν συνήντων εἰς ὅλ᾿ αὐτὰ τ᾿ ἀναχωρητήρια. Θὰ πῆτε, πῶς κ᾿ ἐγὼ ὁ ἴδιος εἶχα αὐτὴν τὴν ubiquitatem* διὰ νὰ τὸν εὑρίσκω οὕτω παντοῦ; Σᾶς ἀποκρίνομαι ὅτι, τὸ ἐπ᾿ ἐμοί, ἀραιὰ μόνον ἐπήγαινα εἰς ἓν ἕκαστον τῶν μερῶν αὐτῶν, κ᾿ ἔπειτα ἤμην μόνον ὡς ξένος, περιοδικὸς ἐπισκέπτης καὶ ἄγνωστος εἰς ἕκαστον τούτων. Ἐνῷ ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος ἐφαίνετο νὰ εἶναι οἰκεῖος εἰς ὅλα.

Ἐκτὸς τούτου, συνέβη νὰ βεβαιωθῶ ἀπὸ φίλους χρηστοὺς καὶ ἀξίους πάσης ἐμπιστοσύνης ὅτι, τὴν ἰδίαν πρωίαν, καὶ ὡς ἔγγιστα τὴν αὐτὴν ὥραν, καθ᾿ ἣν ἐγὼ εἶχα συναντήσει τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο εἰς τὴν Δεξαμενήν, ἄλλος τὸν εἶδε νὰ κάθεται εἰς τὸν «Κῆπον τοῦ Σωκράτους». Πῶς συνέβαινε τοῦτο;

*

* *

Εἰς ὅλ᾿ αὐτὰ τὰ ἐξοχικὰ συχναστήρια, ὁ νεαρὸς ἐκεῖνος, ὁ στρογγυλοπρόσωπος καὶ καλοκαμωμένος, μὲ ὡραῖον καστανὸν μύστακα, δὲν ἐφαίνετο νὰ χάνῃ τὸν καιρόν του εἰς ρεμβασμούς. Δὲν «ἔκανε ρομάντζα», καθὼς λέγουν εἰς τὴν ἐπιχώριον διάλεκτον, ἀλλὰ μᾶλλον ἠσχολεῖτο νὰ πλέκῃ ἀληθῆ ρομάντσα. Δὲν συνήθιζε μακρὰς ὁμιλίας, ἂν καὶ τόσον γνωστὸς εἰς ὅλους τοὺς θαμῶνας, εἰς τὸν καφετζὴν καὶ τοὺς ὑπαλλήλους του. Ἐνίοτε ἔπιανε κουβέντα ἐπ᾿ ὀλίγα λεπτὰ τῆς ὥρας ἀλλὰ συχνὰ ἐκοίταζε τ᾿ ὡρολόγι του, ὡς νὰ ἐπερίμενε κάποιον, ἢ νὰ ἦτο διὰ νὰ ὑπάγῃ πουθενά.

Αἴφνης, ὄπισθεν τῆς ἀπωτέρας γωνίας τοῦ κτιρίου, εἰς τὸν φράκτην τοῦ κηπαρίου σιμά, ἢ ὄπισθεν συστάδος δένδρων καὶ ὑψηλῶν χόρτων, τὸν ἔβλεπέ τις στρέφοντα τὰ νῶτα, σκυφτόν, συνομιλοῦντα ἐκθύμως· ἦτο εἰς συνέντευξιν μετὰ γυναικός. Τὰ διάφορα ἐξοχικὰ ἐρημητήρια ἐχρησίμευον ὡς συνεντευκτήρια δι᾿ αὐτόν.

Ἴσως, θὰ εἴπῃ τις, χάριν ἀσφαλείας, θὰ ἐφρόντιζε ν᾿ ἀλλάζῃ ἑκάστοτε τὸν τόπον τῆς συναντήσεως μὲ τὴν φίλην τῆς καρδίας του, καὶ δι᾿ αὐτὸ ἐπεσκέπτετο ἐκ περιτροπῆς ὅλ᾿ αὐτὰ τὰ μέρη. Θὰ ἠδύνατο, τῷ ὄντι, ν᾿ ἀπατηθῇ τις ὡς πρὸς τὴν ταυτότητα ἢ καὶ τὸν ἀριθμὸν ―ἴσως θὰ ἠδύνατο νὰ πιστεύσῃ ὅτι ἦτο μία καὶ μόνη, ἀλλάζουσα μόνον ἐνδύματα, ἢ κόμμωσιν καὶ πέπλον καὶ τὴν ἄλλην γυναικείαν σκευήν― ὅπως γίνεται εἰς τὸ θέατρον. Ὅσον ἀδιάκριτον περιέργειαν καὶ ἂν ἔτρεφέ τις, ἦτο δυσκολώτατον πράγματι νὰ ἴδῃ τὸ πρόσωπον. Ὁ πυκνὸς πέπλος δὲν ἔλειπε ποτὲ ἀπὸ τοῦ νὰ καλύπτῃ τὴν ὄψιν. Αἱ συνεντεύξεις ἐγίνοντο ὄπισθεν πυκνῆς συστάδος ἥλιων καὶ ἀκακιῶν, καὶ δενδρομολόχης, ἐντὸς βαθείας πρασινάδας. Πολλοὶ εἶδαν τὴν μορφὴν καὶ τὸ ἀνάστημα, καὶ ἤκουσαν τὸ φροὺ-φρού, εἰς τὴν Δεξαμενήν, ἀλλὰ κανεὶς δὲν εἶδε τὸ πρόσωπον. Εἰς τὴν «Σπηλιὰν τοῦ Σωκράτους», ἡ συνδιάλεξις, ἐν μέσῳ τῶν δένδρων, ἐγίνετο ὑποκάτωθεν μεγάλης ἀνοικτῆς κοκκίνης ὀμπρέλας, τὴν ὁποίαν ἡ κυρία ἐκράτει διαρκῶς καταβιβασμένην ἐπὶ τῶν νώτων της· τὰ δύο πρόσωπα ἀντίκρυζον τὸ ἀντίθετον μέρος τοῦ δρόμου, ἀνώμαλον ἔδαφος, ἀπάτητον, καὶ πλῆρες ἀκανθῶν.

Ὅπως καὶ ἂν ἔχῃ, βέβαιον εἶναι, ἀπὸ τὰς διαφόρους κορμοστασιάς, τὸ παράστημα καὶ τὸ βάδισμα, τὰ ὁποῖα κατὰ καιροὺς κατωπτεύθησαν, ὅτι πρόσωπον δὲν ἦτο ἕν, ἀλλὰ μᾶλλον ἱκανὸς ἀριθμός, περίπου ὡς μισὴ δουζίνα. Περιπλέον, ἠκούοντο κάποτε, ἀπὸ λεπτοῦ εἰς λεπτόν, γαλλικαί τινες φράσεις, πτερωταί, ἀπεσπασμέναι, φεύγουσαι ὑπεράνω τῶν κεφαλῶν τῶν συνδιαλεγομένων. Τὰ θύματα ἦσαν, κατὰ τὸ πλεῖστον, Γαλλίδες ἢ Ἑλβετίδες παιδαγωγοί. Ἐπρόκειτο ἴσως περὶ ἐρωτομανίας, ἢ μᾶλλον περὶ ξενομανίας κ᾿ ἐπιδειξιμανίας; Ἀγνοῶ. Ὁπωσδήποτε, τὸ κροῦσμα ἐφαίνετο μᾶλλον παθολογικὸν ἢ ἄλλο τι.

*

* *

Φαντασθῆτε, τώρα, νὰ γνωρίζῃ τις ἓν ὄνομα, καὶ νὰ μὴ γνωρίζῃ τὸν ἄνθρωπον· ἢ νὰ γνωρίζῃ κατ᾿ οὐσίαν ἐπὶ χρόνον μακρὸν πρόσωπά τινα, καὶ ν᾿ ἀγνοῇ πῶς καλοῦνται. Νὰ ἠξεύρῃ ἓν ὄνομα ―λέξιν― νὰ γνωρίζῃ ἓν πρόσωπον ―ὄψιν― καὶ ν᾿ ἀγνοῇ ὅτι τὸ ὄνομα αὐτὸ ἀνήκει εἰς τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο.

Εἶχα ἀκούσει κατὰ τύχην τ᾿ ὄνομά του· ἐκαλεῖτο Κασταλίδης. Ἀλλὰ τὸν ἐγνώριζα σχεδὸν πρὶν γεννηθῇ· καὶ τοῦτο, χωρὶς νὰ τὸ ὑποπτεύωμαι.

Ὅλ᾿ αὐτὰ τὰ παθαίνει κανεὶς ὅταν πολυγηράσῃ.

Ἰδού· μεταξὺ τῶν ἄλλων θαμιστῶν τοῦ Σταδίου, τῆς Δεξαμενῆς, κτλ. πρὸ τριακονταετίας περίπου, ὑπῆρχεν ἓν ἀνδρόγυνον, τοῦ ὁποίου δὲν ἔτυχε νὰ μάθω ποτὲ τὸ ὄνομα. Ὁ σύζυγος, ἄνθρωπος ἀσχολούμενος περὶ τὰ οἰκόπεδα, νομίζω, ἐκάθητο ἐπὶ ὥρας καπνίζων ἀενάως ναργιλέν· ὕστερον ἐνεφανίζετο ἡ κυρία, μία εὔσωμος, εὔσαρκος γυνή. Ἤρχετο νὰ κάμῃ συντροφιὰν εἰς τὸν σύζυγον καὶ τὴν παρέαν του. Κι αὐτὴ ἠγάπα τὴν ἐξοχήν, κ᾿ ἐπόθει τὸν δροσερὸν ἀέρα.

Κατ᾿ ἐκεῖνον τὸν καιρόν, ἐσώζοντο ἀκόμη αἱ παραδόσεις καὶ τὰ παλαιὰ ἤθη. Αἱ τοιαῦται φιλικαὶ συντροφίαι, ἐγκάρδιοι, ὄχι σπανίως, κατὰ τὴν ὡραίαν ἐποχὴν τῶν ἀποπασχαλινῶν ἑορτῶν καὶ τοῦ Μαΐου, ἀπέληγον εἰς εὐωχίας μὲ ψητὰ τῆς σούβλας, καὶ μὲ φιάλας ξανθοῦ ρητινίτου. Τὰ ἐξοχικὰ αὐτὰ μαγαζάκια ἦσαν ἀπεριποίητα, ἀλλ᾿ εἶχον ὀλίγα ἔπιπλα καὶ στρώματα καὶ σινδόνας· ὡμοίαζαν πολὺ μ᾿ ἐξοχικὰς καλύβας, ἢ μὲ μπαράκες καὶ χάνια. Ἐκεῖ ἐνίοτε οἱ παρέες διενυκτέρευον.

*

* *

Ἐνόσῳ ἔβλεπα τὸν νέον Κασταλίδην, πάντοτε ἐδίσταζον κατ᾿ ἐμαυτὸν τρέφων μίαν ἀμυδρὰν ἀνάμνησιν. Ἠρώτων μέσα μου: ― Μὲ ποιὸν ὁμοιάζει; Ποῦ ἔβλεπα ἕνα τέτοιο πρόσωπον;

Δὲν ἠπατώμην· ἀλλὰ δὲν ὡμοίαζε μὲ ἕν· μᾶλλον μὲ δύο πρόσωπα. Διὰ τοῦτο, ὅταν τὸν εἶδά ποτε νὰ χειραγωγῇ ἕνα γέροντα μὲ κλονούμενον τὸ βῆμα, κατελθόντα ἀπὸ ἅμαξαν, δὲν ἀνεγνώρισα τίποτε, οὔτε ἔβλεπα θετικὴν ὁμοιότητα εἰς τὰ δύο πρόσωπα. Μόνον ἠρώτων καὶ πάλιν· ― Ποῦ τὸν ἔχω ἰδεῖ ἄλλα χρόνια, αὐτὸν τὸν τώρα γέροντα;… Ὁμοιάζει μ᾿ ἕνα μεσόκοπον τοῦ παλαιοῦ καιροῦ.

Τέλος, εἶδα, μίαν ἡμέραν, νὰ κατέρχεται τὴν ὁδὸν Ἀκαδημίας μία νεκρικὴ πομπή. Ἐστάθην, ἀπεκαλύφθην, κ᾿ ἔκαμα τὸν σταυρόν μου. Χωρὶς νὰ κοιτάξω ἐντὸς τοῦ φερέτρου, διότι πάντοτε δειλιῶ εἰς τοῦτο, τὸ βλέμμα μου ἔπεσεν ὄπισθεν ἀκριβῶς τούτου. Τότε ἀνεγνώρισα πρώτους ἀκολουθοῦντας τὸ φέρετρον, βαρέως πενθηφοροῦντας, τὸν νέον Κασταλίδην, καὶ τὸν πρεσβύτην μὲ τὸ κλονούμενον βῆμα, τὸν ὁποῖον εἶδα πρὸ ἡμερῶν νὰ ὑποβοηθῇ ἔξω τῆς ἁμάξης.

Τότε ἔστρεψα τὸ βλέμμα εἰς τὴν νεκρικὴν σορόν. Τὸ λείψανον ἦτο γυνὴ ἡλικιωμένη. Εἶδα καὶ ἀνεγνώρισα τὴν σύζυγον τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν ναργιλέ, τὴν ὁποίαν ἔβλεπα εἰς παλαιοὺς χρόνους τόσον συχνὰ συνηθίζουσαν νὰ συνοδεύῃ εἰς τὰ ἐξοχικὰ καφενεῖα τὸν σύζυγόν της.

*

* *

Τὸ μυστήριον ἐλύθη. Τὸ ἀνδρόγυνον ἐκαλοῦντο Κασταλίδαι, καὶ ἦτο ὁ υἱός των αὐτός, ὁ νέος μὲ τὰς συνεντεύξεις ―ὅστις ἴσως, τίς οἶδε; δυνατὸν νὰ εἶχε συλληφθῆ ἐν γαστρὶ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον, κατόπιν ἐξοχικῆς εὐωχίας, εἰς κανὲν ἀπὸ τὰ ἐρημητήρια αὐτά― καὶ ἔσωζεν ἐκ κληρονομίας εἰς τὸ αἷμά του τὸ ἐρωτικὸν τῆς ἐξοχῆς ἔνστικτον.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ-AUDIOBOOK ΕΔΩ: 

Ο Βορέας και οι Βορεάδες από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

 

Ο Βορέας και οι Βορεάδες

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

   

Βορέας και Νύμφες

  Η ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ: Για τον Βορέα, την προσωποποίηση δηλαδή του βορείου ανέμου, ομιλεί ο Όμηρος δυο φορές: Πρώτα αναφέρει ότι αυτός κατέβαινε ορμητικά από τη Θράκη κι έφερνε το χαλάζι και το χιόνι¹. Ο ίδιος πάλι αλλού αναφέρει την παράδοση πως όταν ο Βορέας είδε τις φοράδες του Εριχθόνιου, του γιου του Δάρδανου, στην Τροία, τις πόθησε και, αφού πήρε τη μορφή του ίππου, πλάγιασε μαζί τους. Από την ένωση αυτή γεννήθηκαν δώδεκα πουλάρια που έτρεχαν σαν τον άνεμο. Φαίνονταν μάλιστα σαν να πετούσαν πάνω από γη και τη θάλασσα χωρίς να τα αγγίζουν².

   

  ΒΟΡΕΑΣ ΚΑΙ ΩΡΕΙΘΥΙΑ: Κάποτε πάλι, λένε άλλες μυθικές διηγήσεις, όταν ο Βορέας βρέθηκε στην Αττική, η μοίρα το 'φερε να συναντήσει την Ωρείθυια, την κόρη του βασιλιά της Αθήνας Ερεχθέα. Εκείνη τότε έπαιζε με τις φίλες της ή, σύμφωνα με άλλες παραλλαγές, χόρευε, ή μάζευε λουλούδια. Αμέσως τότε την ερωτεύτηκε. Πού ακριβώς την πρωτοείδε κανείς δεν ήξερε να πει με βεβαιότητα, άλλοι πίστευαν στις πηγές του Κηφισού, άλλοι στην περιοχή της Ακρόπολης. Το μόνο βέβαιο πάντως είναι πως όρμησε στη συντροφιά των κοριτσιών, άρπαξε την Ωρείθυια και πετώντας τη μετέφερε στη μακρινή πατρίδα του. Από το γάμο του με εκείνη γεννήθηκαν δύο γιοι, ο Ζήτης και ο Κάλαϊς και δύο θυγατέρες, η Κλεοπάτρα και η Χιόνη. Η Κλεοπάτρα παντρεύτηκε το Φινέα, βασιλιά στη Θράκη, ενώ τη Χιόνη την αγάπησε ο Ποσειδώνας και μαζί απέκτησαν τον Εύμολπο.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΣ: Στις αρχές του του 5ου αι. π.Χ. παρατηρήθηκε μια ξαφνική ιδιαίτερη δημοτικότητα του μύθου της απαγωγής της Ωρείθυιας. Αυτό οφειλόταν σε μια παράδοση που αναφέρει ο Ηρόδοτος στην Ιστορία του³. Συγκεκριμένα, κατά τους Περσικούς πολέμους και πριν από τη ναυμαχία στο Αρτεμίσιο, το 480 π.Χ., δόθηκε στους Αθηναίους ένας χρησμός που τους συνιστούσε να ζητήσουν τη βοήθεια του "γαμβρού" τους! Οι Αθηναίοι, στην προσπάθεια τους να ερμηνεύσουν τον θεϊκό λόγο, θυμήθηκαν πως, παλιά, ο Βορέας είχε αρπάξει την Αθηναία βασιλοπούλα Ωρείθυια και επομένως αυτός ήταν το πρόσωπο που υπαινισσόταν ο χρησμός. Γι' αυτό και ικέτεψαν τη βοήθεια αυτού και της Ωρείθυιας για να αντιμετωπίσουν τον εχθρό. Πραγματικά, εντελώς συμπτωματικά φυσικά, ξέσπασε τότε ένας δυνατός βόρειος άνεμος που κράτησε με διαστήματα τρείς ολόκληρες μέρες και κατέστρεψε 400 πλοία του περσικού στόλου. Ευγνώμονες μετά τη νίκη τους οι Αθηναίοι ίδρυσαν ιερό προς τιμήν του Βορέα στις όχθες του Ιλισσού. Ο Παυσανίας βεβαιώνει πως και σε άλλες ανάλογες περιπτώσεις ιδρύθηκαν ιερά του και σε άλλα μέρη⁴.

Βορέας και θαλάσσια Νύμφη

ΟΙ ΒΟΡΕΑΔΕΣ: Οι Βορεάδες, οι φτερωτοί δηλαδή γιοι του Βορέα, Ζήτης και Κάλαϊς, κατέβαιναν ορμητικοί απ' τον αιθέρα, όπως ακριβώς και ο πατέρας τους. Το σημαντικότερο γεγονός της μυθικής ζωής τους ήταν ότι πήραν κι αυτοί μέρος στην Αργοναυτική εκστρατεία μαζί με πολλούς ονομαστούς ήρωες. Στον δρόμο για την Κολχίδα, συνάντησαν στη Θράκη τις φτερωτές Άρπυιες που άρπαζαν την τροφή του Φινέα, του τυφλού μάντη από τη Σαλμυδησσό, ή τη βρόμιζαν τόσο, ώστε ο δύστυχος δεν μπορούσε πια να τη γευτεί. Ο Ζήτης και ο Κάλαϊς άρχισαν τότε να τις καταδιώκουν πέρα από στεριές και θάλασσες ώσπου στο τέλος τις πρόφτασαν στα νησιά Πλωτές [Στροφάδες], δυτικά της Πελοποννήσου, και τις έπεισαν να φύγουν μακριά. Έτσι γλίτωσε ο Φινέας από τη βασανιστική παρουσία τους. Οι Βορεάδες μετά απ' αυτά έστρεψαν την πορεία τους πάλι προς το μέρος απ' όπου ξεκίνησαν γι' αυτό και τα νησιά Πλωτές, έλεγαν, πως από τότε ονομάστηκαν Στροφάδες. Ωστόσο, γύρω απ' το θέμα της σωτηρίας του Φινέα υπάρχουν και άλλες διηγήσεις που παραλλάσσουν την κατάληξη της καταδίωξης των Αρπυιών από τους Βορεάδες, όπου από τους πρωταγωνιστές επιζούν ή πεθαίνουν άλλοτε άλλοι. Μάλιστα, κατά μία εκδοχή, οι Βορεάδες τελικά φονεύθηκαν από τον Ηρακλή στην Τήνο⁵.

ΑΥΡΑ Η ΚΟΡΗ ΤΟΥ ΒΟΡΕΑ: Θυγατέρα του Βορέα, σύμφωνα με μυθική εκδοχή που ανάγεται στην Ελληνιστική Εποχή, ήταν και η Αύρα. Μάλιστα αυτή ήταν που έφερε στον Άρη το άγγελμα του θανάτου της θυγατέρας του, της Αμαζόνας Πενθεσίλειας, στην Τροία. Στον πληθυντικό οι Αύρες ήταν προσωποποιήσεις των ήπιων, δροσερών ανέμων. Υπάρχουν και άλλες, μεταγενέστερες, πληροφορίες για την Αύρα. Μια από αυτές ήταν πως προκάλεσε αναίτια τη ζήλια και το θάνατο της Πρόκριδος, της αδελφής της Ωρείθυιας. Κι αυτό, γιατί η Πρόκρις τη θεώρησε αντίζηλό της στην αγάπη της για τον Κέφαλο όταν τον άκουσε στο δάσος να καλεί την αύρα να τον αναζωογονήσει από την κούραση του κυνηγιού. Εκεί βρήκε τραγικό θάνατο η Πρόκριδα από το ακόντιο του ίδιου του Κέφαλου που την πέρασε για αγρίμι, κρυμμένη καθώς ήταν στις φυλλωσιές για να τον παρακολουθήσει.

Konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Όμηρος, Ιλιάδα, Ο 170-1 και Τ 357-8.

2. Όμηρος, Ιλιάδα, Υ 219-229.

3. Ηρόδοτος 7, 189.

4. Παυσανίας, Ελλάδος Περιήγησις, 8. 36.6.

5. Απολλώνιος ο Ρόδιος, 1, 1300-1309.

ΕΡΗΜΟ ΜΝΗΜΑ του Αλέξ. Παπαδιαμάντη + ΒΙΝΤΕΟ Kείμενο - AUDIOBOOK διαβάζει ο Κωνσταντίνος Αθ. Οικονόμου

 

ΕΡΗΜΟ ΜΝΗΜΑ του Αλέξ. Παπαδιαμάντη + ΒΙΝΤΕΟ

Kείμενο - AUDIOBOOK διαβάζει ο Κωνσταντίνος Αθ. Οικονόμου

   

 «Ἔρημο μνῆμα κι ἄχαρο…», οὕτω πως ἤρχιζε τὸ μοιρολόγι τῆς μικρᾶς Κατερίνας, τῆς νεωτέρας κόρης τοῦ Χρήστου τοῦ Σαρρῆ, ὅταν ἐξῆλθεν ἀπὸ τὸν σεμνὸν ναΐσκον ἡ μικρὰ πληθὺς τῶν ἀνελθόντων διὰ τὴν ἐξοχικὴν κηδείαν ἀπὸ τὴν παραθαλάσσιον μεσημβρινὴν πολίχνην. Ὁ μικρὸς τάφος εἶχε σκαφῆ πρὸς ἀνατολὰς τῆς ἐκκλησίας, σύρριζα στὴν χηβάδα τοῦ ἱεροῦ, κι ὁ παπ᾿ Ἀποστόλης μὲ τὸ θυμιατὸν ἔλεγε τὴν τελευταίαν εὐχὴν τοῦ Τρισαγίου, καὶ τὸ Κουκλὶ καὶ τὸ Μπονακί, τὰ δύο ἀγαπημένα ψαλτουδάκια τῆς Παναγίας ἀπὸ τὴν Ἐπάνω Ἐνορίαν, ἔμελπον σιγὰ καὶ βαθιὰ τὸ «Ὁρῶντές με ἄφωνον», κι ὁ παπα-Στάμος κύψας εἶχεν ἀναλάβει ἓν σύντριμμα κεράμου ἀπὸ τὴν παμμήτορα γῆν, κ᾿ ἐπροσπάθει μὲ τὸ μαχαιράκι του νὰ χαράξῃ ἐπάνω ἕνα σταυρὸν μὲ τὸ ΙΣ. ΧΣ. ΝΙ-ΚΑ χιαστὶ ὁλόγυρα. Κ᾿ ἡ γρια-Φλωροὺ ἐξέχυνε μὲ λόγια καὶ μὲ δάκρυα τὸν πόνον της, ὅτι, ἀφοῦ εἶχε θάψει πρὸ πέντε ἐτῶν τὸν μοναχογυιόν της, εἶχεν ἐπιζήσει ἀκόμη διὰ νὰ νεκρασπασθῇ καὶ τὸν ἔγγονόν της τὸν πρωτογέννητον. Κ᾿ ἡ μικρὰ Κατερίνα ἤρχιζε καὶ δὲν ἐτελείωνε τὸ μοιρολόγι της:

Ἔρημο μνῆμα κι ἄχαρο στὰ χόρτα τ᾿ ἀνθισμένα,

 πές μου, ποῦ πῆγε τὸ πουλὶ ποὺ πέταξε στὰ ξένα.

*

* *

Εἶχε μισέψει ὁ νέος πρὸ τετραετίας, μόλις ἦτο 17 ἐτῶν τότε, διὰ τὴν Ἀμερικήν, ὅπως ὅλοι. Τὸν εἶχε κολλήσει ἀπὸ τοὺς ἄλλους ἡ μανία τῆς μεταναστεύσεως, ἂν καὶ θὰ ἦτο χρήσιμος εἰς τὸν τόπον, ὅπου ὁ πατήρ του διετήρει καλὸν μαγαζεῖον. Ὁ μικρὸς Νῖκος εἶχε φύγει σχεδὸν ἄνευ τῆς συναινέσεως τοῦ πατρός του. Ἔζησεν ὑπὲρ τὰ τρία ἔτη ἐργαζόμενος ἐκεῖ. Τέλος, κατ᾿ αὐτὸ τὸ ἔτος, μίαν Κυριακὴν μετὰ τὸ μεσοσαράκοστον, ἔφθασεν ἀπροσδοκήτως εἰς τὴν μικρὰν νῆσον. Ἦτο ἄρρωστος, ἰσχνὸς καὶ σκελετώδης.

Ἔζησε πέντε ἑβδομάδας. Ἐνοσηλεύετο μὲ ἀπείρους τρυφερὰς περιποιήσεις κατ᾿ οἶκον. Εἶτα, περὶ τὰς τελευταίας ἡμέρας τοῦ Ἀπριλίου, τὸν εἶχε πιάσει στενοχωρία ἀφόρητος καὶ ἀκράτητος ἀνάγκη ἐκτοπισμοῦ.

― Πατέρα, στὸν Ἁι-Λιᾶ νὰ μὲ πᾷς. Ἐκεῖ θὰ γένω καλά.

― Δὲν εἶναι καιρὸς ἀκόμα, παιδί μου. Εἶναι ψύχρες κ᾿ ὑγρασία πολλὴ ἔξω.

― Καὶ πότε θὰ μὲ πᾷς;

―Ἂς περάσουν ἀκόμα δυὸ μέρες.

Τὴν ἄλλην ἡμέραν ὁ ἀσθενὴς πάλιν:

― Πατέρα, πότε θὰ μὲ πᾷς στὸν Ἁι-Λιᾶ; Κοντὰ στὴ βρύση, ἀποκάτ᾿ ἀπ᾿ τὰ πλατάνια, ἐκεῖ θὰ ἰδῶ τὴν ὑγειά μου.

― Νὰ σιάσῃ ὁ καιρός, Νῖκό μου. Βλέπεις, τώρα βρέχει ὁ οὐρανός.

― Πότε θὰ σιάσῃ;

― Σὰ μπῇ ὁ Μάης.

― Πότε μπαίνει;

― Μεθαύριο, τὸ Σάββατο.

― Καλύτερα νὰ πᾶμ᾿ ἐπάνω, στὸ κελλὶ τοῦ γερο-Πέτρου, νὰ κάμουμε τὴν Πρωτομαγιά. Δὲν εἶναι καλὰ νὰ πᾶμε αὔριο ἀποβραδύς, μάννα;

Ἐπεκαλέσθη εἰς βοήθειαν τὸν μητρικὸν πόνον. Ἡ πονεμένη γυνὴ ἐπένευσεν.

Εἶχε σταματήσει μίαν ἡμέραν ἡ βροχή, καὶ τὴν παραμονὴν τῆς Πρωτομαγιᾶς ἀνεβίβασαν ἐπὶ ὄνου τὸν ἀσθενῆ, μετὰ τῆς ἀποσκευῆς, εἰς τὸ κελλὶ τοῦ γερο-Πέτρου.

Τὸ ἀσκηταρεῖον τοῦτο, ἰδιορρύθμως κτισμένον, εἶχε στεγάσει δύο ἐρημίτας πνευματικούς, πρὸ χρόνων ἀποθαμένους, καὶ τελευταῖος διάδοχός των ἐπέζη ὁ γερο-Πέτρος, ἰδιώτης μοναχός, καὶ κηπουρὸς τῆς μικρᾶς περιοχῆς. Ἦτο μέγα κτίριον ἡμιτελές, ἀκαλλώπιστον, μὲ ὁλόγυμνα δωμάτια, καὶ διαρρέουσαν στέγην.

Ἐδιάλεξαν ἓν δωμάτιον, προχείρως εὐτρεπισθέν, ἔστρωσαν σινδόνια, καὶ ἤναψαν μὲ πελώρια ξύλα τὸ πῦρ εἰς τὴν ἑστίαν.

Ἀλλ᾿ ἡ καπνοδόχη, κακοκτισμένη καὶ ἀνεπιμέλητος, ἐξηρεύγετο τὸν καπνὸν κάτω, καὶ τὸ δωμάτιον εἶχε σφλομώσει* ἀποβραδύς, ὅταν ἐκάθισαν εἰς τὸ δεῖπνον. Ὁ γερο-Πέτρος συμμετέσχε τοῦ δείπνου, κ᾿ ἤρχισε νὰ διηγῆται εἰς τὰς τρεῖς γυναῖκας, τὴν μητέρα, κόρην καὶ μάμμην, κ᾿ εἰς τὸν πατέρα τοῦ ἀσθενοῦς, διάφορα συναξάρια. Πῶς τὰ ἄκακα βρέφη, ὅσα ἔκοψεν ἄωρα ὁ ἄγγελος τοῦ θανάτου, ἀπαιτοῦν δικαιωματικῶς ἀπὸ τὸν Χριστόν: «Μᾶς ἐστέρησες τὰ ἐπίγεια ἀγαθά, Βασιλεῦ Ἅγιε Κύριε, δός μας τὰ οὐράνια». Πῶς ὁ ἅγιος Κλήμης διετήρησε ζωντανὸν ἐπὶ ἓν ἔτος, κάτω εἰς τὸν βυθὸν τῆς θαλάσσης, τὸ παιδίον τὸ ὁποῖον εἶχον χάσει οἱ γονεῖς του. Πῶς μία οἰκοδέσποινα εἶχε φιλοξενήσει τὸ πάλαι ἕνα ὅσιον ἀββᾶν, ἐν τῷ μεταξὺ δέ, ἐνῷ αὐτὴ τὸν ὑπηρέτει εἰς τὴν τράπεζαν, τὸ παιδίον της εἶχε πέσει εἰς τὸ φρέαρ τῆς αὐλῆς. Αὐτὴ τὸ ἐστοχάσθη, τὸ ἐπίστευσεν ὡς πνιγμένον, ἔσφιγξε τὰ χείλη, κατέπιε τὸν πόνον της, καὶ δὲν εἶπε τίποτε εἰς τὸν ξένον διὰ νὰ μὴ τὸν λυπήσῃ. Ὁ ἀββᾶς τὴν ἠρώτησε: ― Ποῦ εἶναι τὸ παιδί; Αὐτὴ ἐπροφασίσθη ὅτι εἶχεν ἀποκοιμηθῆ, ὅπως κοιμῶνται ἐνωρὶς τὰ παιδιά. Ὅταν ἀπῆλθεν ὁ ἀββᾶς, ἡ πτωχὴ μάννα, ἀφήσασα νὰ ρεύσουν ραγδαίως τὰ ἐπὶ πολὺ κρατηθέντα δάκρυά της, ἔκυψεν εἰς τὸ φρέαρ προσπαθοῦσα ν᾿ ἀνεύρῃ τὸ πτῶμα τοῦ τέκνου της. Ὤ, θεῖον θαῦμα! Τὸ παιδίον ἦτο ζωντανόν. Ἐπέπλεεν εἰς τὸν ἀφρὸν τοῦ νεροῦ, ἐμειδία κ᾿ ἔκραζε τὴν μητέρα του: Μαμά! μαμά! Ὅταν τέλος τὸ ἀνέσυρε, τὸ παιδίον διηγήθη ὅτι ἐκεῖνος ὁ γέρος μὲ τὰ μαῦρα ράσα καὶ μὲ τὰ ἄσπρα γένεια, ποὺ εἶχεν ἔλθει καὶ ἄλλοτε στὸ σπίτι τους, τὸ ἐκρατοῦσεν ὅλην τὴν νύκτα εἰς τὸν ἀφρὸν τοῦ νεροῦ διὰ νὰ μὴ βυθισθῇ, καὶ τοῦ ἔδειχνεν ὡραίους κήπους καὶ λιβάδια, καὶ τὸ ἀπεκοίμιζε μὲ ἤρεμα τροπάρια, καὶ τὸ παρηγόρει, καὶ τὸ ἀνέψυχε.

Τέλος, περὶ τὰ μεσάνυχτα, ὁ οὐρανὸς ἐξανάρχισε νὰ βρέχῃ. Ἔσταξεν ἀφθόνως ἡ καπνοδόχη, ἔσβησεν ἡ φωτιά, κ᾿ ἐξέλιπεν ὁ καπνὸς ἀπὸ τὸ δωμάτιον. Τὸ πρωὶ ὁ ἀσθενής, ὅστις δὲν ἐκοιμᾶτο, κ᾿ οἱ οἰκεῖοί του, ὁποὺ μόλις εἶχον λαγοκοιμηθῆ ὀλίγον, ὅλοι ἐσηκώθησαν παγωμένοι. Ἦτο Πρωτομαγιά.

Παρῆλθεν ἡ ἡμέρα μὲ ὀλίγα ἄνθη ἄγρια καὶ κρύους στεφάνους ἀπὸ ἀγραμπελιές, κι ὁ ἄνεμος ἐφύσησε σφοδρῶς εἰς τὰ βαθύφυλλα πλατάνια, κ᾿ ἔπαυσεν ἡ βροχή. Τὴν ἄλλην ἡμέραν, ἦτο Κυριακὴ τῶν Μυροφόρων, ὁ παπα-Στάμος εἶχεν ἔλθει νὰ λειτουργήσῃ τὸν Ἁι-Λιᾶν, κατὰ πρόσκλησιν τῆς πονούσης καὶ χειμαζομένης οἰκογενείας.

Τὴν νύκτα τῆς Κυριακῆς ὁ μικρὸς Νῖκος ἀπῄτησεν ἀναγκαστικῶς ἀπὸ τὴν μητέρα του νὰ τοῦ πῇ ἕνα τραγούδι, κ᾿ ἐπέβαλεν εἰς τὴν μάμμην του νὰ τοῦ διηγηθῇ παραμύθι, ὡς παρηγορίαν τῆς μοναξιᾶς καὶ τῆς μονοτονίας.

Ἐνῷ ἡ γραῖα Φλωροὺ εἶχε προχωρήσει εἰς τὴν διήγησιν, κ᾿ ἔλεγε: «Καθὼς ἔτρεξε ἡ βασιλοπούλα, ἡ ὄμορφη τοῦ κόσμου, σαστισμένη ἀπὸ τὴν βιὰ καὶ τὴν χαρά της, ν᾿ ἀνοίξῃ τὴν πόρτα στὸ βασιλόπουλο, τὸν Γιαννάκη, ὁποὺ εἶχεν ἀποκοιμίσει τοὺς Σαράντα Δράκους, διὰ νὰ τῆς φέρῃ τὸ χρυσὸ πουλὶ στὴν ἀγκαλιά της ― καθὼς ἔτρεξε ἡ βασιλοπούλα, ἐπέταξε τὸ πουλὶ ἀπὸ τὸν κόρφο της…»

Αἴφνης ὁ μικρὸς Νῖκος ἤνοιξε μεγαλωστὶ τὸ στόμα, ἀνένευσεν ἀποτόμως ὀπίσω τὴν κεφαλήν, κ᾿ ἡ ψυχή του ἔφυγε.

Ἡ γερόντισσα πάραυτα τὸ ἐννόησεν. Ἐσφράγισε μὲ τρεῖς σταυροὺς τὸ στόμα του, ἔπιασε τὰ βλέφαρά του ζεστά, καὶ τὰ κατεβίβασεν. Ἔκλεισε τὰ ὄμματα τὰ βασιλεμένα.

Ὁ γερο-Πέτρος ἦλθε βοηθὸς καὶ παρήγορος. Τὸν ἄλλαξαν, καὶ τὸν ἀνέκλιναν καταμεσῆς ἐπὶ τοῦ δαπέδου, μὲ σταυρωμένα τὰ χέρια, καὶ τὸν κήρινον σταυρὸν εἰς τὸ στόμα.

*

* *

Τὴν πρωίαν τῆς Δευτέρας, ὅλον τὸ χωρίον τὸ εἶχε μάθει κάτω. Χωρὶς πρόσκλησιν καὶ ἀναγγελίαν, χωρὶς κροῦσιν κωδώνων, μέχρι τῆς ἐνάτης ὥρας, πολλοὶ ἄνθρωποι τοῦ τόπου, ἄνδρες καὶ γυναῖκες, φίλοι, καὶ ἀλλότριοι, καὶ ξένοι, ἀκόμη καὶ ἐχθροί, ἀνέβησαν τὸν «μεγάλον ἀνήφορον», ὅπως ἐκαλεῖτο συνήθως ὁ δρόμος εἰς τὸν προφήτην Ἠλίαν, καὶ ἀνῆλθον εἰς τὸ βουνόν, διὰ νὰ παρευρεθοῦν εἰς τὴν ἐκφορὰν τοῦ ἀτυχοῦς νέου.

Ἦτο ὡραία, σεμνή, καὶ περιπαθής, ἡ ἐξοχικὴ κηδεία. Ἄνθη καὶ κηρία, στεναγμοὶ καὶ μοσχολίβανον, τροπάρια καὶ μοιρολόγια, τοῦ ἀνέμου τὸ φύσημα εἰς τοὺς πελωρίους κλῶνας τῶν πλατάνων, τῶν ἀναδενδράδων τὸ σείσιμον, καὶ τῆς μεγάλης κρήνης ὁ ρόχθος μὲ τῶν ρυάκων τὸ κελάρυσμα, καὶ τὸ ἀμυδρόν, μεμακρυσμένον μινύρισμα τῶν ἀηδόνων, ὅλα συναπετέλεσαν ἕνα «θρῆνον, καὶ μέλος, καὶ οὐαί», διὰ νὰ κλαύσουν ἕνα ἄμοιρον νέον, ὅστις εἶχε διέλθει τὸν κόσμον ὡς καπνοῦ σκιά, καὶ ὡς ἐνύπνιον ἐγειρομένου, κι ὡς πέταλον ρόδου ὁποὺ τὸ ἐπῆρε στ᾿ ἀόρατα πτερά της, καὶ τὸ ἐπῆγε μακράν, μία ἀελλώδης ριπὴ ἀνέμου.

Καὶ τὸ «ἔρημο μνῆμα κι ἄχαρο» ἐσιώπα, καὶ δὲν ἤθελε νὰ εἴπῃ ποῦ εὗρε φωλεὰν τὸ πουλί, ὁποὺ εἶχε πετάξει κ᾿ εἶχε φύγει διὰ πάντοτε.

(1910)

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ-AUDIOBOOK ΕΔΩ: 

Τα Θεοφάνια του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου

 

Τα Θεοφάνια

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου

   Η ΕΟΡΤΗ: Τα Θεοφάνεια ή Θεοφάνια εορτάζονται στις 6 Ιανουαρίου και είναι η τρίτη και τελευταία εορτή του Δωδεκαημέρου (εορτών των Χριστουγέννων). Η Ιστορία αυτή της Βάπτισης αυτής είναι γνωστή απὸ το κατὰ Ματθαίον Ευαγγέλιο (γ΄ 13- 17), αλλά και από άλλους δύο Ευαγγελιστές (Μάρκ. α΄, Λουκ. γ΄). Το όνομα της εορτής προκύπτει από την φανέρωση των τριών προσώπων της Αγίας και αδιαίρετης Τριάδος. Η εορτή των Θεοφανίων λέγεται επίσης και Επιφάνεια και Φώτα (ή Εορτή των Φώτων). Κατά τον 3ο αιώνα η εορτή φαίνεται κοινότατη σε όλη την Χριστιανική Εκκλησία. Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος περιγράφει την εορτή ως αρχαία πανήγυρη της Αντιόχειας. Αρχαία φαίνεται και η συνήθεια της τέλεσης του Μεγάλου Αγιασμού την ημέρα των Θεοφανίων, όπου ψάλλονται τα τροπάρια του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Σωφρονίου και το κοντάκιο του Ρωμανού του Μελωδού.

Η ΒΑΠΤΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ: Κατά τις ευαγγελικές περικοπές στις αρχές του 30ου έτους της ηλικίας του Ιησού, ο Ιωάννης (ο Πρόδρομος), γιος του Ζαχαρία και της Ελισάβετ, ο επιλεγόμενος στη συνέχεια Βαπτιστής, διέμενε στην έρημο, ασκητεύοντας και κηρύττοντας το βάπτισμα μετανοίας, βάπτισε με έκπληξη και τον Ιησού στον Ιορδάνη ποταμό. Έκπληκτοι και οι παρευρισκόμενοι είδαν τον αυστηρό ασκητὴ και διδάσκαλο να υποχωρεί με ανέκφραστη ευλάβεια καὶ ταπείνωση μπροστὰ στον άγνωστό τους. Στην αρχὴ αρνείται να Τον βαπτίσει και Του λέει ότι αυτὸς έχει ανάγκη να βαπτισθεί απὸ Εκείνον. Ο Ιησούς τον πείθει να Τον βαπτίσει, διότι έτσι έπρεπε. Τη στιγμή της Βάπτισης κατέβηκε από τον ουρανό το Άγιο Πνεύμα υπό μορφή περιστεράς στον Ιησού, ενώ ταυτόχρονα ανοίχθηκαν οι ουρανοί και ακούσθηκε φωνή από τον ουρανό, του Θεού Πατέρα, που έλεγε ότι: “Ούτος εστίν ο Υιός μου ο αγαπητός εν ω ευδόκισα". Γράφει σχετικά ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς: “"(...) ανοίχθηκαν οι ουρανοί. Για να δειχθεί φανερώτατα ότι αυτός είναι που και προ των ουρανών υπάρχει και πριν από όλα τα όντα και είναι Θεός και είναι Θεού Λόγος και Υιός, μόνο αυτός παρουσιαζόταν συνημμένος με τον Πατέρα και το Πνεύμα. Με την έκφραση ανοίχθηκαν, μας έδειξε ότι οι ουρανοί ήσαν κλειστοί προηγουμένως λόγω της αμαρτίας και της παρακοής μας προς το Θεό. Όχι μόνο του ανοίχθηκαν οι ουρανοί, αλλά ο ίδιος ο κόλπος του υψίστου Πατρός, διότι από εκεί ήλθε το Πνεύμα και η φωνή που μαρτυρούσε τη γνησιότητα της υιότητος. Οι ουρανοί είναι κήρυκες και προς τους αγγέλους, αλλά και προς τους ανθρώπους διατρανώνοντας την ομοτιμία του Υιού του Θεού προς τον ουράνιο Πατέρα και προς το Άγιο Πνεύμα, κατά την ουσία και δύναμη και δεσποτεία προς το σύμπαν. (...) Το άγιο βάπτισμα είναι η πύλη των ουρανών που εισάγει εκεί τους βαπτιζομένους.”

Η ΤΗΣ ΤΡΙΑΔΟΣ ΦΑΝΕΡΩΣΙΣ: Και είδε ο Ιωάννης το Πνεύμα του Θεού να κατεβαίνει σαν περιστερά και να έρχεται σε Αυτόν. Το περιστέρι μαρτυρεί την καθαρότητα Αυτού προς Τον οποίο κατέβηκε. Έτσι, μ΄ αυτὸν το μοναδικό τρόπο, στη βάπτιση του Κυρίου φανερώθηκε ο Θεὸς ο τρισυπόστατος, η Αγία Τριάδα, και γι᾿ αυτὸ η Εκκλησία μας ονόμασε την γιορτὴ αυτὴ Θεοφάνεια. Για την παρουσία του Αγίου Πνεύματος γράφει ο ίδιος πνευματοφόρος Πατέρας: “ Πραγματικά ο Πατέρας χρησιμοποιώντας σαν δάκτυλο το συναΐδιο και ομοούσιο και υπερουράνιο Πνεύμα του, φωνάζοντας και δακτυλοδεικτώντας μαζί, απέδειξε δημόσια και κήρυξε σε όλους ότι ο βαπτιζόμενος από τον Ιωάννη στον Ιορδάνη είναι ο αγαπητός του Υιός. Και έδειξε ότι όλα εκείνα που ελέχθηκαν πρωτύτερα δια των προφητών, οι νομοθεσίες, οι επαγγελίες, οι υιοθεσίες απέβλεπαν προς τον τωρινό σκοπό, προς την θεανδρική οικονομία. Ευδοκία είναι το κυριαρχικό και αγαθό και τέλειο θέλημα του Θεού. Αυτός δε είναι ο μόνος στον οποίο ευδοκεί και επαναπαύεται και αρέσκεται τελείως ο Πατέρας, ο θαυμαστός του σύμβουλος, ο άγγελος της μεγάλης βουλής του, αυτός που ακούει και ομιλεί από τον Πατέρα του και παρέχει στους ευπειθείς ζωή αιώνια.”

Απολυτίκιο:
«Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε η της Τριάδος εφανερώθη προσκύνησις
του γαρ Γεννήτορος η φωνή προσεμαρτύρει Σοι αγαπητόν Σε Υιόν ονομάζουσα
και το Πνεύμα εν είδει περιστεράς εβεβαίου του λόγου το ασφαλές
Ο επιφανείς Χριστέ ο Θεός Και τον κόσμον φωτίσας δόξα Σοι»

Κοντάκιο:
«Επεφάνης σήμερον τη οικουμένη και το Φως Σου Κύριε εσημειώθη εφ΄ ημάς
εν επιγνώσει υμνούντας Σε Ήλθες εφάνης το Φως το απρόσιτον

konstantinosa.oikonomou@gmail.com 

Ύβρις, Άτις, Νέμεσις, Τίσις Γράφει ο Γιάννης Φρύδας ΣΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ 25

  Ύβρις, Άτις, Νέμεσις, Τίσις  

                                                

Έστι δίκης οφθαλμός, ος τα πάνθ’ ορά.

Ξέρουμε, αυτό που λέτε, είναι ψέμα με ουρά.                                                                            

Μένανδρος (και καφετζής)

                                                                                          

                                Γράφει ο Γιάννης Φρύδας

ΣΤΟ  ΚΑΦΕΝΕΙΟ  ΤΟΥ  ΓΙΑΝΝΗ  25

Επιθυμίες…

  Οι  Μαρκελεσιώτες θέλουμε το μεγάλο Μαρκελέσι…

Θα πηγαίναμε να καταλάβουμε τα Βραγκιανά, αλλά δεν το κάνουμε για τρεις λόγους: Πρώτον, ποιος πάει να πολεμήσει σε τέτοια ζέστα… δεύτερον, δε θέλουμε να ρίξουμε  το μέσο υψόμετρο του τόπου μας και τρίτον (και σπουδαιότερον), θα μας τριβαλιάσουν οι Βραγκιανίτες, αφού είναι περισσότεροι.

  Οι Αμερικανοί θέλουν τη μεγάλη Αλβανία…

Καλά κάνουν να θέλουν, μέχρι που κάποτε να διαβάσουν ιστορία και να δουν τι πόρο πήραν όλες οι μεγάλες αυτοκρατορίες… Τον ίδιο πόρο θα πάρουν κι αυτοί.  Θα έρθει κι η σειρά τους… Νομοτέλεια!…

  Οι Γερμανοί θέλουν τη μεγάλη Μακεδονία…

Επειδή είμαι καφετζής και λέω ό,τι θέλω, θα… σερβίρω και μια ανάλυση προς χρήσιν παντός ενδιαφερομένου. Η Γερμανία έχασε δυο παγκόσμιους πολέμους και κέρδισε κι απ’ τους δυο. Στον τρίτο παγκόσμιο που διεξάγεται ήδη, αλλά με άλλον τρόπο και ευτυχώς χωρίς όπλα ακόμη, φαίνεται να κερδίζει, γι’ αυτό στο τέλος θα χάσει…

  Ευρωπαίοι, να ξέρετε ότι στο δούλεμα «οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες» δεν ξανατσιμπάμε. Μην περιμένετε πια την αντίστασή μας, τώρα που μας τελείωσαν προσωρινά και τα ΟΧΙ. Ποτέ δε θα πω την πατρίδα μου «προτεκτοράτο» και «ψωροκώσταινα». Κι αν τώρα γονατίσαμε από δικά μας λάθη και τη δική σας βοήθεια, βγάλτε απ’ τον νου σας ότι θα γίνουμε λαός προσκυνημένων…   

Μακεδονικά απ’ το βόρειο τμήμα του πρώτου μέρους

                         «Τ’ ακούσατε τι γίνηκε στα Γιάννενα, τη λίμνη,

                       που πνίξανε τις δεκαφτά  με την κυρά Φροσύνη;» (δημοτικό τραγούδι)

  Και πού να δεις τι πνίξανε στις Πρέσπες! Εκεί πνίγηκαν πολλά πράγματα, αντί να πνιγούν κάποια άλλα που έπρεπε… 

  Να αποξηρανθούν πάραυτα όλες οι λίμνες!... Αν είναι σε κάθε λίμνη να κλείνουμε και μια συμφωνία και να τα κάνουμε θάλασσα, καλύτερα να  στεγνώσουν το συντομότερο. Όχι, άλλες λιμνοθάλασσες!

 Πριν γίνει αυτό, ένα ελικόπτερο παρακαλώ, να πάει ο Καμμένος να πετάξει από ένα στεφάνι στην κάθε λίμνη, ελπίζοντας να μπερδευτεί μια φορά και να πηδήσει κι ο ίδιος. Πάνο, στη λίμνη Στεφανιάδας πέτα και κάνα τσουβάλι ψαροτροφή, γιατί ο δήμαρχός μας δεν ενδιαφέρεται για τα ψάρια της. Προτιμά τις ποταμίσιες πέστροφες.

Άντε, ρε Πάνο, πήγαινε κι άμα γυρίσεις, θα σου πω τον μύθο του ψεύτη βοσκού, μπας και καταλάβεις ότι πια κανέναν δεν μπορείς να κοροϊδέψεις.  Βγάλ’ τα πέρα μόνος σου με τους λύκους!... Για τα προβατάκια σου μην ανησυχείς, είναι σε ασφαλές μαντρί… Εκεί τους κάνει τώρα διαπαιδαγώγηση ο Φίλης και μαθαίνουν ότι «η Μακεδονία δεν ήταν ελληνική… έγινε ελληνική». Έχει και τον Ζουράρι για τη μετάφραση…

  Ο Κωστάκης, έξι  χρόνια τον έκανε πρωθυπουργό αυτή η χώρα, μια πρόταση  με  έξι 

λέξεις δεν μπόρεσε να πει επί του θέματος. Έκανε, λέει, γραπτή βαρυσήμαντη δήλωση την τελευταία μέρα! Κάνας Κουμουτσάκος την έγραφε κι αυτός πάλευε με τα κουμούτσια και τα κοψιδομπούκουνα. Σερβιτόρος! Άλλη μια σόδα, παρακαλώ! Έχει τους κύκλους του για να μιλάνε. Το στόμα του το έχει μόνο για να τρώει… 

  Κωστάκη, φάγε, πίε και ευφραίνου! Τους τη φέραμε των Σκοπιανών. Τώρα, θα λένε το μακεδονήσι βορειομακεδονήσι…

Δίδονται εντολαί, εκτελούνται μεταφοραί, αλλά αγνοούνται εντολαί…

Ένας βουλευτής διαβαίνει κι άλλος έρχεται,

στον Σύριζα πααίνει... (δεν πα να πααίνει…). 

  Άδεται όπως το τραγούδι «΄Ενας πασάς διαβαίνει… πού κατά διμόν’ πααίνει…».

  Από κάπου δίδονται εντολές…

  Εκτελούνται μεταφορές βουλευτών από κόμμα σε κόμμα… 

  Αγνοούνται οι εντολές του λαού. Για άλλα τους ψήφιζε και σε άλλα τον πήγαν…

Βλέπουμε τις γελοιότητες, αλλά τελικά οι γελοίοι δεν είναι για γέλια.

Η Ελλάδα σε κώμα για μια φορά ακόμα…

  Ποτέ άλλη φορά δεν είδαμε τόσους πολλούς να μας δουλεύουν, ταυτίζοντας το ατομικό τους συμφέρον με το εθνικό συμφέρον και με ύφος περισπούδαστο που ξεχειλίζει προοδευτιλίκι (πώς αλλιώς, ως εθνίκι, να αντιμετωπίσω τον Καρανίκα;), επιστρατεύουν κάθε αρλούμπα, επιχειρώντας να μας εξηγήσουν τη στάση τους, να δικαιολογήσουν, δηλαδή, την κωλοτούμπα. 

 Διαφώνησες, κύριε, με το κόμμα σου; Βγαίνεις δημόσια και εξηγείς γιατί διαφώνησες. Γίνεσαι ανεξάρτητος, ψηφίζοντας αυτά που συμφωνούν με τις αρχές και τις θέσεις του κόμματος και για τις οποίες σε ψήφισαν οι έρμοι ψηφοφόροι του ή παραιτείσαι. Στις επόμενες εκλογές πήγαινε σ’ όποιο κόμμα σου αρέσει… 

  Πού τέτοιες ευαισθησίες! Μη δίνεις, όμως, σημασία! Εμένα και του απλού λαού διαφεύγει βλέπεις ότι εσύ σκέφτεσαι το εθνικό συμφέρον και ότι καθοδηγείσαι από τη συνείδησή σου. Συνείδηση επικαλούνται και οι ασυνείδητοι…  

                                      Πες μας πού πας να σε πάμε

• Ανακοινώνουμε πώς πάτε στον Σύριζα:

  Ολοπόταμα  με  το  Ποτάμι του Σταύρου, μέσω του Δανέλλη, αλλά όχι απ’ τα Δαρδανέλια.

  ΑΝΕΛπιστα πάτε και με τους ΑΝΕΛ, είτε ως ΑΝόητοι ΕΛληνες, είτε ως ΑΝεύθυνοι ΕΛληνες, είτε ως ΑΝαντάμ παπαντάμ ΕΛαφρόμυαλοι… 

Πού ’σουν μάγκα τον χειμώνα, πού την είχες την κρυψώνα;

Ήμουν στους ΑΝΕΛ Βελώνη κι έγινα Χρυσοβελώνη.

  Με την Παπακώστα, με την Μεγαλοοικονόμου, με το μετρό, με διάφορα αστικά και με ενοικιαζόμενα γαϊδούρια ξεσαμάρωτα…   

• Ανακοινώνουμε πώς πάτε στη Νέα Δημοκρατία:

  Ολοπόταμα  με  το  Ποτάμι του Σταύρου, απ’ την άλλη όχθη. Όταν βλέπεις να σου φεύγει κι ο Ψαριανός, καταλαβαίνεις ότι έκλεισες ως ποτάμι. Το πολύ να σου μείνουν τα μπακακάκια και κάνα καβούρι. Γίνεται κόμμα με καβούρια;

«Ποτάμι για λιγόστεψε, ποτάμι γύρνα πίσω!».

  Τελικά, το είδαμε κι αυτό, έγινε και το χατίρι της μάνας του Κίτσου…

  Στη Νέα Δημοκρατία πας με πολλούς τρόπους, αλλά πώς φεύγεις μετά είναι το ζήτημα…

• Ανακοινώνουμε πώς πάτε στο Κινάλ:

  Δεν πάτε, αλλά αν πάτε, να ξέρετε πώς  πάτε και πού θα πάτε όταν πάτε…

  Προχωράτε τοίχο τοίχο, πάτε σαν την πάπια στα λιβάδια και μόλις βρείτε τον ΓΑΠ τον ρωτάτε κι όταν σας δείξει τον δρόμο, πηγαίνετε ακριβώς στην αντίθετη κατεύθυνση. Στην είσοδο σας περιμένει ο ΝΑΠ και θα σας οδηγήσει στο γραφείο της Φώφης. ΚΙΝδυνος Απλής Λογικής ο νέος τίτλος του κόμματος…  

  Συμπέρασμα: Το Ποτάμι είναι σαν την ομάδα αίματος Ο αρνητικό. Δίνει παντού και δεν παίρνει από πουθενά. Σύντομα από Ποτάμι θα γίνει Ξερολάγκαδο…

  

Όχι, άλλο δηλητήριο!

  Στα χρόνια της κρίσης, πολιτικοί και πολίτες έπρεπε να παραμερίσουν διαφορές και αντιθέσεις, να συμφωνήσουν σε ένα πλαίσιο ειδικού σκοπού, για να ξεφύγει η πατρίδα μας από τη δεινή θέση της πολύπλευρης και πολύμορφης χρεωκοπίας. Αντί αυτού, ποιος να μπήξει πιο βαθιά το μαχαίρι, για να επικρατήσει του αντιπάλου. Κι όλα τα μαχαίρια καρφωμένα στο σώμα της δύσμοιρης Ελλάδας.

  Πολιτικοί και λαός μοιράζονται κατ’ αναλογίαν την ευθύνη.

  Πήραμε το μονοπάτι της καταστροφής και θα το περπατήσουμε ως το τέλος, εκτός κι εμφανιστεί απρόσμενα στην τραγωδία μας ο από μηχανής θεός…  Με τον τρόπο που λειτουργούμε, μόνο να καταστραφούμε μπορούμε.

  Πολιτική είναι πρωτίστως να ασκείς πολιτική παιδεία στον λαό. Ποιος, όμως, να τη δώσει; Ας θυμηθούμε λίγα περιστατικά.    

  Εκλογές προέδρου δημοκρατίας: Υποψήφιος ο Δήμας και δια στόματος Χαϊκάλη, μέσω Λαζόπουλου, πληροφορείται ο λαός ότι πήγαν να τον χρηματίσουν, για να τον ψηφίσει. Και το κατήγγειλε στο Αλ Τσαντίρι, που ήταν και το σωστό… Τι να μπλέκουμε τώρα εισαγγελείς στα ποδάρια μας! Δε ρώτησε, όμως, κανένας τον Παυλάκο: Μήπως πλήρωναν και κάποιοι άλλοι, για να μην ψηφίσεις; 

  Τι να υποθέτει μετά, Παυλάκο, ο λαός; Ότι κάθε πολιτικός παίρνει θέση ανάλογα με το πόσα παίρνει; Όλα στη διατίμηση! Να το, Παυλάκο, το δηλητήριο!

  Μετακινήσεις βουλευτών: Σιγά, παιδιά, μην τσιουγκρίσετε και ξεμείνουμε από πατέρες του έθνους… Θα πεις, σιγά την απώλεια!... Με τέτοιους πατέρες, χίλιες φορές προτιμότερο να μείνουμε ορφανά. Αντιπρόσωποι του λαού να σου πετύχουν! Καλά τα λέει ο Αρκάς: «Ένας βουλευτής δυο πράγματα δεν μπορεί να παραδώσει: την έδρα του και μαθήματα ηθικής». Όποιος ξεφεύγει του κανόνα και μπορεί να το κάνει, είναι πραγματικός πολιτικός και όχι μολυβένιο στρατιωτάκι. 

  Όσοι φεύγουν απ’ το κόμμα μας είναι αποστάτες. Όσοι έρχονται από άλλα κόμματα στο δικό μας είναι αγωνιστές. Έτσι, η Βουλή από βάθρον δημοκρατίας μετατρέπεται σε βάραθρον δημοκρατίας. (Ε, όχι και βόθρον που λέτε ορισμένοι. Εντάξει, μια μυρωδιά την έχει, αλλά είναι πολύ τραβηγμένο).

  Χάρης, Θεοχάρης, Θεοχαρόπουλος: Αυτά είναι καινούρια ανώμαλα παραθετικά επιθέτου… Τρία ονόματα, δυο πολιτικοί, κανένας σοβαρός! Βίοι παράλληλοι κι αντίθετοι! 

  Ο μεν Χάρης Θεοχάρης συμφωνούσε με τη Μεγάλη Πρέσπα, διαφωνούσε με τη Μικρή Πρέσπα και τελικά συμφώνησε με τη βέσπα που του έταξε ο Κυριάκος. Μην κοιτάτε παλιά που δεν τσιμπούσαμε και φωνάζαμε «καλύτερα παπάκι παρά τον Μητσοτάκη». Θεοχάρη, ξέρεις από βέσπα;

  Ο δε Θεοχαρόπουλος κατήγγειλε ότι του τάζανε καρέκλα, για να τον κρατήσουν στο Κινάλ (ως τώρα πώς τον κρατούσαν;), ενώ εκεί που πάει δεν του έταξαν ούτε σκαμπό. Πήγαν και να τον δωροδοκήσουν, αλλά ο Θανάσης βράχος ηθικής, πήρε τη Δημάρ του κι έφυγε… Σιγά τη μετακόμιση! Ένα γαϊδουροφόρτωμα είναι όλη κι όλη η Δημάρ. Άμα έχεις πνευματικό καθοδηγητή τον Κουβέλη, πώς να μη γίνεις γραφικός!

  Παπακώστα: Συγγνώμη να ουρμηνέψου νια στιγμή του Μήτσιου: Μήτσιου, να φουράς νια ταμπέλα π’ να γράφει «ουδιμία σχέση έχου μι όργια κι μι όρνια». Αλλιώς, πας χαμένος με τέτοιες συνωνυμίες.

  Συνιχίζουμι μι τ’ν Παπακώστα. Απαρατήθ’κι, λέει, γιατί κιντυνεύει η ζουή τ’ς. Υπουργός προυστασίας τ’ πουλίτη, αλλά δε μπουρεί να προυστατέψει τουν ιαυτό τ’ς. Γλέπιτι αυτό του υπουργείου προυστατεύει πουλίτις, όχι υπουργούς. Σαν ξανθιά που ’νι, σκέφ’κι (δεν ξέρου μι ποιον τρόπου) ότι άμα γένει πουλίτ’ς, θα τυγχάνει προυστασίας. Ου προυθυπουργός δεν έκανι απουδικτή τ’ν απαραίτηση. Πού να βρει άλλου θηρίου να τρώιτι μι τ’ Γιρουβασίλη. Απού τότι πο’ ’φυβγι η Ζουή, αλουνίζει χουρίς αντίπαλου η Όλγα. 

  Θυμηθείτε τώρα άλλα παρόμοια συμβάντα και προπαντός να θυμάστε όλους αυτούς τους μετακινούμενους αγύρτες, για να τους στείλετε στα σπίτια τους και όχι ξανά στη Βουλή. Ποτέ!... Καλά θα ’ταν να τιμωρούσατε και τα κόμματα που τους υποδέχονται, αλλά πολλά χαλεύω…

Μήτσιος, Σέλιπος και Τσιάκαλος σε γεύμα εργασίας

  Στο προηγούμενο Καφενείο έγινε αναφορά για τη συνάντηση αυτή. Μείναμε στο πουλί που κιλαηδούσι κι έλιγι… Σήμερα η συνέχεια στο θέμα χωρίς πολλές λεπτομέρειες, γιατί του π’λί δεν ήθελε να πει και πολλά, δεν ξέρω γιατί… 

  Του π’λί έλιγι: «Εγώ ήρθα στο τραπέζι για να φάω ψίχουλα. Σε τραπέζι πολιτικών μόνο οι τριμμόψ’χις μένουν. Άλλωστε, το ξέρετε κι εσείς πως οι πολιτικοί ψίχουλα δίνουν πάντα στον λαό».  Στο γεύμα αυτό μόνο ο Γιάννης  Τσιάκαλος έτρωγε, αλλά δε μιλούσε, επειδή κάθε φορά που του έδιναν τον λόγο, είχε το στόμα γεμάτο και δεν μπορούσε να κρίνει…  Ο Μήτσιος δεν έβανε γλώσσα μέσα κι ο Σέλιπος απαντούσε στις ερωτήσεις του Μήτσιου. Κάποια στιγμή μπαΐλ’σι ου Σέλιπους κι είπι: «Καλύτιρα να ’μαν καλατζής παρά βασιλιάς, καταλαβαίνου τι τραβάν οι υπουργοί μι σένα». (Σέλιπε, πάλι δε γλύτωνες απ’ τον Μήτσιο. Θα σε ρώταγε, γιατί δε χρησιμοποιείς στουρνάρια απ’ τον Πεταλά κι από ποιο μέταλλο γίνονται τα χαλκώματα).

  Ο Σέλιπος είπε εν συντομία, να μη φοβάστε τους Ρωμαίους ούτε τους Ρωμιώτες παρά μόνο το ρωμέικο το μυαλό σας κι ότι στη μεγάλη ανάγκη θα μας βοηθήσουν οι Ρώσοι απ’ το Ρώσση Πετρίλου.

  Κλείνουμε έτσι με το θέμα αργιθεάτικου ενδιαφέροντος που σας χρωστούσα, ώστε  να χρωστάω μόνο στον μπακάλη, στον μανάβη, στον φούρναρη και στην εφορία.

                                                                            

Τους πήρε το ποτάμι, τους πήρε ο ποταμός,

στις εκλογές θα πέσει  κλάμα και οδυρμός 

και ο λαός θα γίνει ο μέγας τιμωρός…  

26/1/2019