Χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά! Γράφει ο Γιάννης Φρύδας ΣΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ 28

 Χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά!

 

Εάν μισούνται ανάμεσό τους,                                                                    δεν τους πρέπει ελευθεριά.                                                                      Διονύσιος Σολωμός

Γράφει ο Γιάννης Φρύδας 

  

ΣΤΟ  ΚΑΦΕΝΕΙΟ  ΤΟΥ  ΓΙΑΝΝΗ  28

Εθνική εορτή

  Του Ευαγγελισμού μεθαύριο… Πώς να προσπεράσεις αυτή τη μέρα της διπλής γιορτής και διπλής χαράς που γιορτάζουμε οι Έλληνες όπου γης; Για τούτο επετειακός και ο σημερινός τίτλος με τον αιώνιο στίχο από τον Εθνικό Ύμνο μας.                                     

Χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά!

  Θυμόμαστε και τιμάμε την απόφαση των προγόνων μας, οι οποίοι πήραν τον δρόμο του χρέους και της θυσίας με το συγκλονιστικό σύνθημα «ελευθερία ή θάνατος» και τον τιτάνιο αγώνα τους. Στρέφουμε ευλαβικά τη σκέψη μας και την ψυχή μας στις ηρωικές μορφές τους, που με το αίμα και το δάκρυ τους εξαγόρασαν την πολυτίμητη  ελευθερία μας και προσφέρουμε το λιβανωτό της ευγνωμοσύνης μας.

  Κάθε τόπος αυτής της πατρίδας είναι μαρτυρικός και δίνει την ξέχωρη μαρτυρία του. Πώς να χωρέσει ο σημερινός νους τα δρώμενα των Ελεύθερων Πολιορκημένων  κι εκείνον τον χορό της Σουλιώτισσας στα βράχια του Ζαλόγγου και του Σέλτσου;

  Αυτή τη μαρτυρία θα δίνουμε σταθερά κι εμείς, ως ελεύθεροι Έλληνες, κατά την ιστορία μας, όπως την κατέγραψε ο λαός μας στη συλλογική του μνήμη, στα τραγούδια του και στην παράδοσή του κι όπως την κατέγραψαν οι ίδιοι οι αγωνιστές του. Δε θα αφήσουμε τον κάθε Σόρο και ανισόρροπο να αναθεωρεί την αλήθεια καταπώς τον βολεύει στα όποια σχέδιά του. Θα κρατήσουμε τη νέα γενιά έξω απ’ τα ποικίλα μηδενιστικά ρεύματα και μακριά απ’ τους παραχαράκτες και πλαστογράφους της ιστορίας μας.

Ήρθε και η άνοιξη

  Πώς να το καταλάβουμε πια, αφού αποστρέψαμε το πρόσωπό μας απ’ τη φύση και το κολλήσαμε στις οθόνες και το μυαλό μας τρέχει στις καθημερινές έγνοιες; Λησμονήσαμε και τα όμορφα ποιήματα που τυχεροί ως μαθητές γνωρίσαμε:

«Στους κλώνους της αμυγδαλιάς σμίγουν ανθοί και χιόνια

και φέρνουνε την άνοιξη γοργά τα χελιδόνια».

  Πόσες εικόνες μάς φέρνουν αυτοί οι στίχοι του Δροσίνη!... Πώς να τις ξαναδούμε αυτές τις εικόνες, με τα τσιμέντα γύρω να μας πνίγουν; Ποιητικά μάς τη φέρνανε τότε την άνοιξη τα χελιδόνια, τα κουκάλογα, οι κούκοι (γιατί ένας κούκος δε φέρνει την άνοιξη) και τ’ αηδόνια.

  Πόση προσμονή για το λάλημα του κούκου!... «Δόξα του Θιό, άκ’σα κι φέτου κούκου!» έλεγαν  οι γεροντότεροι. «Σήκω και  πάρε  μια χαψιά  ψωμί  να φας,  μη  σε 

κουμπώσει ο κούκος!». Απλά πράγματα που έδιναν χαρά, ομορφιά και περιεχόμενο στις ζωές των απλών ανθρώπων. 

  Τώρα, αλλιώς μετράμε τη ζωή μας, μα πάντα θα ’ρχονται στον νου μας οι ακατανίκητες εικόνες και οι αλησμόνητοι ήχοι του τόπου μας. 

Τώρα μετράς τις μέρες με της πίεσης τα χάπια

και πιο γλυκό σου φαίνεται το λάλημα του κούκου.

Φέξε μου φεγγαράκι μου να πάω όθι θέλου!

─ Φεγγαράκι μου λαμπρό,

φέξε μου να περπατώ!

                                                   Μην ανάψω το φακό

  και με δούνε στο χωριό.

Στα σοκάκια τριγυρνώ

 και παντού ψήφο ζητώ.

 ─ Φεγγαράκι ποιος θα βγει;

                                               ─ Άι, παράτα με κι εσύ!

                                                   Μόνο ένα θα σου πω,

                                                   κράτα το για μυστικό!

 Βγεις εσύ ή άλλος βγει,

   ίδια θα ’ναι η προκοπή…

Τι Βρυσούλες, τι Βρυξέλλες…

  Ο δήμαρχος πήγε στις Βρυξέλλες… Ξαναγύρισε, μη στεναχωριέστε! Είπα, ξαναγύρισε, μη χαίρεστε! Πώς πύτ’χι κι ματαγύρ’σι, αρέ, του θηρίου; Ε, όσου να ’νι τουν βουήθ’σαν κι αυτά τα γραμματάκια π’ ξέρει.

  Τον πήρα τηλέφωνο για μια αποκλειστική συνέντευξη, είχαν κυκλοφορήσει και κάτι περίεργες φήμες και ήθελα να κάνω μια σχετική έρευνα.  Άρχισα με οικειότητα:

─ Μπράβου, Λάμπρου, να χ’λιάσουν οι στράτις σ’!  Τι χαμπέρια απ’ τ’ς Βρυξέλλις; Ίφιρις κάνα ιβρώ σια δώθι ή γύρ’σις μι άδεια χέρια σαν τουν Τσακαλώτου; Τίπουτα λαχανάκια Βρυξιλλών ν’ αλλαξουφαΐσουμι κάνι, π’ μας πέθανι του γουρ’νουκρίατου;

─ Ποιες Βρυξέλλες  λες και χαζοκουβεντιάζεις; Στις Βρυσούλες στο Λεοντίτο ήμουν.

Και τι με πέρασες διαιτολόγο, για να σας φέρνω λάχανα; Εγώ δήμαρχος είμαι. 

─ Ξέρουμε, κύριε δήμαρχε, ότι δεν είστε διαιτολόγος, άλλωστε το μαρτυρά και η σωματοδομή σας, αλλά πρέπει να απαντήσετε και σε ερωτήματα, είναι υποχρέωση της δημόσιας θέσης σας, του είπα με σοβαρό ύφος και τους ανάλογους πληθυντικούς ευγενείας, αποστάσεως και χαζομάρας.

─ Εντάξει, ήμουν στις Βρυξέλλες. Ήμουν, όμως, και στις Βρυσούλες, δε σου είπα ψέματα. Μόλις γύρισα. Σε τι πρέπει να απαντήσω;

─ Ακούγεται ότι ταξίδεψες για το εξωτερικό με το κυβερνητικό αεροπλάνο της Βενεζουέλας, το οποίο ήρθε επίτηδες και σε παρέλαβε από το αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος. Λένε, μάλιστα, ότι κι εσύ έβγαλες στο εξωτερικό, σε άγνωστο προορισμό, το χρυσάφι της Αργιθέας. Καταλαβαίνεις πόσο σοβαρό είναι αυτό. Τι απαντάς;

─ Απαντώ ότι, ναι, είμαι ελέφαντας αλλά μεταλλαγμένος, γι’ αυτό δεν έχω προβοσκίδα. Ποιο χρυσάφι Αργιθέας; Τσίγκους έχει πολλούς η Αργιθέα, όχι χρυσάφι. Από χρυσό έχει μόνο τον Χρυσούλη στο Μεζήλο και πεντέξι γυναίκες με το όνομα Χρύσα. Για οτιδήποτε άλλο χρυσό, ρώτα κάναν χρυσοθήρα!...

─ Καλά και με τον χρυσό της Βενεζουέλας τι σχέση έχουμε εμείς ως Αργιθέα;

─ Καμία. Απλώς, μου πρότειναν, μιας και είμαστε απομονωμένη περιοχή, να τον κρύψουμε εδώ σε κάποιες σπηλιές, όπως η σπηλιά Χαϊντούτη, η σπηλιά Καψάλη και να έχουμε, εννοείται, κάποια ανταλλάγματα. 

─ Αντισταθμιστικά κι εδώ, δηλαδή. Και ποια είναι αυτά;  

─ Όχι, αντισταθμιστικά. Αυτά τα δίνουν αυτοί με τις ανεμογεννήτριες. Ο Μαδούρος θα  έδινε  δωρεάν  πετρέλαιο  στον δήμο μας, ώστε  κάθε Αργιθεάτης θα μπορούσε να

πηγαίνει με το μπιτόνι του στην αποθήκη και να παίρνει για τη σόμπα του, για τη λάμπα του, για εντριβές και για ό,τι άλλο το χρειαζόταν. Φυσικά, αρνήθηκα.

─ Και το λες; Και το βρίσκεις και φυσικό; Για ποιον λόγο;

─ Η Αργιθέα είναι Ευρώπη και νομίζω δεσμευόμαστε από την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στο καθεστώς της Βενεζουέλας.

─ Η Ευρωπαϊκή Ένωση σε τι δεσμεύεται απέναντι στην Αργιθέα; Τι σου είπαν;

─ Καμιά ευκολότερη ερώτηση δε βρήκες να κάνεις;

  Κάπως  έτσι, ο δήμαρχος, απαντώντας μου με ερώτηση, μου απάντησε αυτά που δεν ήθελε να απαντήσει.

  

Δεν γίνεται σωρός, ορέ, όχι!

Σόρος και Αρτέμης Σώρρας, είναι απ’ τα δεινά της χώρας…

Κάνει ο Ούγγρος ΜιΚιΟ,

τρώει το κηφηναριό,

όμως τζάμπα δεν ταΐζει,

την Ελλάδα ροκανίζει…                                                  

Ποιος  λαός; Λαός γκαντέμης!

Θα  τον σώσει ο Αρτέμης!

Πώς πιστεύανε καμπόσοι

ότι θα τους ξεχρεώσει;

Προς Γιάννην Στουρνάραν

  Επειδή είμαι στουρνάρι στα οικονομικά, για πες μου, γιατί άμα πλησιάζω σε τράπεζα βαράει ο συναγερμός; Μήπως, επειδή δεν έχω καταθέσεις, νομίζει ότι πάω για ληστεία;         

  Αλλά ποια ληστεία; Εκτός του Δραγασάκη και οι ληστές ξέρουν ότι δεν έχουν λεφτά οι τράπεζες. Ξανακούσατε είδηση με ληστεία τράπεζας; Τώρα, βγαίνουν οι τραπεζίτες για ληστεία. Τον νου σας!...

  Θα σας κάνουν και ρύθμιση σε 120 δόσεις. Θα σας το πιουν λίγο λίγο το αίμα… 

(Παρακαλώ, βαράτε ρυθμικά παλαμάκια σε ρυθμό συρτολαϊκού άσματος!...).

Φαρμάκι λίγο λίγο μου ρίχνεις στην καρδιά,

γιατί με τόσες δόσεις μου παίρνεις τα λεφτά;

Έχω ακόμα ελπίδα (καλά, αυτός παραμένει ακόμη σύριζα), αγάπη μου γλυκιά,
πως θα μου τα χαρίσεις τα χρέη μια βραδιά…

Ήταν άδικο έγινε πράξη

  Έλεγε ο Θάνος Μωραΐτης: 

«Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ είναι η μεγαλύτερη απάτη της μεταπολίτευσης». «Εμείς με αυτούς που εξαπάτησαν τον ελληνικό λαό δεν πρόκειται να συνεργαστούμε ποτέ». (Μετά του τελείωσαν τα πράσινα γράμματα κι έπιασε τα πορτοκαλί…).

  Πρόσφατα έγινε υπουργός. Τα ξέχασε ο Τσίπρας, τα ξέχασε κι αυτός.

                                               Έχασε πάσα ιδέα κι ο έρμος ο λαός…

  Κύριε, πρωθυπουργέ

  Γιατί δε μ’ έκανες κι εμένα υπουργό, που γράφω τόσα εναντίον του Σύριζα; Ούτε υφυπουργό; Ούτε κλητήρα; Έστω, ολετήρα! Έχεις τόσους πολλούς και δε με χρειάζεσαι; (Ισύ, ΓΑΠ, τήρα μπρουστά σ’ κι μη ρουτάς τι είνι ου ουλιτήρας!).

  Βέβαια, αν μάθαινες και τι λέω προφορικά για την κυβέρνησή σου, θα το τσέπωνα σίγουρα το χαρτοφυλάκιο.  

  Δεν ξέρουμε τι χούια έχει κι ο Κυριάκος να εφαρμόσουμε την κατάλληλη στρατηγική. Μήπως έχει κανένας το τηλέφωνο του Τατσόπουλου; Κάτι θα ξέρει…

Από πίτα σε πλαστό και μετά σε ζιουματούρα

  Μια μέρα φτάνει στο Καφενείο η πληροφορία ότι γίνεται στα Βραγκιανά στο μαγαζί του Πολύζου κοπή πίτας από την  ΤΟ της Νέας Δημοκρατίας (πώς λέμε Τ + Ο = ΤΟ). Καλά, να τα βάρισι η ζέστα στου κεφάλι απού τώρα; είπα μέσα μ’. Αυτή ήταν η πρώτη μου σκέψη. Έπρεπε να μάθω. Δεν μπορεί να περάσει  ατ’φέκ’στου (δηλαδή ασχολίαστο) τέτοιο γεγονός…  

  Ας πάρου του Βαγγέλη, λέου. Φιγένεια, Τούλα κι Τάκ’ς δεν αδειάζουν, άμα είνι τέτοια ικδήλουση. Ου Βαγγέλ’ς  κάθιτι, δεν κάνει τίπουτα, όπους ου Προυκόπ’ς ου Παυλόπουλους.  Βαρού τηλέφανου. Του σήκουσι, χιριτήθ’καμαν, μπήκα στου θέμα:

─ Δε μ’ λες, αρέ Βαγγέλη, τι γένιτι αυτού σήμιρα; Είνι αλήθεια ότι κόβει πίτα η Νέα Δημουκρατία; Δεν τ’ς φτάνει πο’ ’κουψι τ’ς συντάξεις, θα μας κόβει κι τ’ς πίτις τώρα; Μαζώχ’καν πουλλοί; 

─ Τι να σ’ που, αρέ Γιάννη, έχει λίγου κουσμάκου, αλλά μη μ’ ανακατών’ς ιμένα μ’ αυτά τα πουλιτικά…  Θα τα γράψει ου Μήτσιους κι θα τα μάθιτι κι  αυτού σια κάτ’. 

─ Καταλαβαίνου, ιπαγγιλματίας είσι, αλλά μη σκιάζισι!... Στα μαγαζιά κι πιλάτις θα μπουν (λιφτάδις κι φουκαράδις) κι κόμματα κι παρατάξεις θα διάβουν, ιφοριακοί να μη μπουν. Κρίνι σιγότιρα κι πες μ’!

─ Ε, τι άλλου να που; Είνι κι ου Χαρακόπουλους ιδώ κι τ’ χαρακιάζει για να τ’ν κόψει. Τ’ν ίφιρι κι τρεις γιουρ’βουλιές πρώτα…

─ Καλά έκανι! Έτσι θέλει, τρεις γύρις για να θ’ μόμαστι κι τα μνημόνια. Ια τήρα ποιος θα βρει του φλουρί…

─ Γιάννη, ισύ έχ’ς όριξη για κουβέντα κι ιγώ έχου δ’λειά. Σι κλειου, άιτι γεια!

Από πίτα που δεν τρως, τι σε μέλει κι αν καεί

κι απ’ την πίτα της ΝουΔου ποιος το βρήκε το φλουρί...

  Ο Μήτσιος, αργότερα το βράδυ, παρά το λεπτομερές ρεπορτάζ δεν αποκάλυψε τον τυχερό. Μπορεί  να το κέρδισε ο Κυριάκος κι ας μην ήταν εκεί ή να του το έστειλαν. Σάμπως ξέρω τι προβλέπει το καταστατικό της Νέας Δημοκρατίας;

  Τις επόμενες μέρες ακολούθησαν και άλλα κόμματα: 

  Το Κινάλ (ποιο κινάλ, το πασόκ πες) έχασε δύναμη τα τελευταία χρόνια και δεν είχε τη δυνατότητα για πίτα. Την πίτα την έφαγε όλη, τότε που κυβερνούσε. Τώρα, ξέπεσε και έκοψε έναν πλαστό, αλλά ξέμεινε κι από ξυνόγαλο από την ώρα που έφυγε η Ξυνογιαννακοπούλου μ’ εκείνα τα ξυνισμένα μούτρα. Δεν πειράζει, ας είναι και  πλαστός. Εκείνος ο πλαστός σοσιαλισμός μάς έπεσε πλάκωμα.

  Ο Σύριζα έκοψε ζιουματούρα από κολοκύθι (το φυσάς και δεν κρυώνει), ο Κουβέλης μια πίτα μέλι απ’ το κουβέλι, ο Σταύρος μια πίτα με γύρο, ο Λεβέντης μια χυλόπιτα προσφορά της Μεγαλοοικονόμου κι ο Καμμένος έκοψε πέρα.

  Πήρα τηλέφωνο και τον Πάνο Στάθη να μου πει ως φυσικός αν είναι φυσικό να κόβουν πίτες τα κόμματα κι αν είναι φυσιολογικό να παρίσταται ο λαός. Μου απάντησε:

─ Τα κόμματα γι’ αυτό λέγονται κόμματα, επειδή κόβουν. Έκοψαν ακόμη και τη δυνατότητα του λαού να κόβει ο καθένας τη δική του πίτα, σε πολλές δε περιπτώσεις του πήραν και το ταψί. Ωστόσο, ο λαός πρέπει να παρίσταται όταν κόβουν πίτες, για να παραλαμβάνει το κομμάτι του φτωχού, μιας και το κομμάτι του σπιτιού το παραλαμβάνει πια μόνο ο τραπεζίτης. Όλα αυτά είναι συνέπεια της αδράνειας και άρα ανυπαρξίας δράσης, αντίδρασης, ορμής, κρούσης, κινητικής ή δυναμικής ενέργειας…

─ Εννοείς την αδράνεια του λαού;

─ Μη με διακόπτεις, τώρα που πήρα φόρα και φορά!

─ Πάνο, σε διακόπτω. Μια ερώτηση έκανα, δεν είπα θέλω να μάθω Φυσική…

Δόξα σ’ εσέ μικρέ λαέ, λαέ τρανέ και μέγα… 

  Ας είναι ο επίλογος ένα μικρό δοξαστικό κι ένα απλό μνημόσυνο χρέους προς όλους εκείνους τους γνωστούς και άγνωστους προγόνους μας, που περπάτησαν τα πικρά μονοπάτια του μαρτυρίου, για να θεριέψει σε τούτο το χώμα το δέντρο της λευτεριάς. Ας ανάψουμε μεθαύριο ένα κεράκι για την ψυχή του Μάρκου, του Διάκου, του Καραϊσκάκη και για όλων τις ψυχές…

             «Πατρίς,

να μακαρίζεις όλους τους Έλληνες,

ότι θυσιάστηκαν δια σένα

να σ’ αναστήσουνε,

να ξαναειπωθείς άλλη μίαν φορά

ελεύτερη πατρίδα,

οπού ήσουνε χαμένη και σβυσμένη

από τον κατάλογον των εθνών.

Όλους αυτούς να τους μακαρίζεις».

Μακρυγιάννης

     

      23/3/2019

 
Η τιμή του αδελφού, του Γρηγ. Ξενόπουλου ΒΙΝΤΕΟ-AUDIOBOOK [2]
διαβάζει ο Κων/νος Οικονόμου

   

   Το κοινωνικό μυθιστόρημα «Η Τιμή του Αδελφού» (1914) του Γρηγόριου Ξενόπουλου πραγματεύεται την ηθική κατάπτωση και την κοινωνική υποκρισία μέσα από την ιστορία της Αργυρώς και του αδελφού της, Θανάση Η Αργυρώ είναι μια νέα κοπέλα που ζει φτωχικά στην Αθήνα των αρχών του 20ού αιώνα, αναγκάζεται να γίνει ιερόδουλη σε πλούσιους της περιοχής για να συντηρήσει τη μητέρα της και τον ακαμάτη αδελφό της. Ο Θανάσης, είναι ο αδελφός της, ένας ανήθικος και ρέμπελος άντρας, που γνωρίζει την πηγή των εσόδων της αλλά «κλείνει τα μάτια» όσο εκείνη τον χρηματοδοτεί! Όταν κάποτε η Αργυρώ αγανακτεί και του κόβει την «επιχορήγηση», ο Θανάσης θυμάται ξαφνικά την «τιμή» του. Ισχυρίζεται ότι η διαγωγή της τον κηλιδώνει και τη σκοτώνει, προβάλλοντας την ...τιμή ως πρόφαση για την εκδίκησή του.

Κεντρικά Θέματα: Το έργο εστιάζει στην αντίθεση μεταξύ ηθικού και ανήθικου, καταδεικνύοντας πώς η κοινωνία στιγματίζει τη γυναίκα ενώ συγχωρεί την ανδρική ανηθικότητα. Η ανάλυση των χαρακτήρων στην «Τιμή του Αδελφού» είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, καθώς ο Ξενόπουλος χρησιμοποιεί τους ήρωές του για να «ξεσκεπάσει» την αυστηρή πατριαρχική δομή και την υποκρισία της αθηναϊκής κοινωνίας των αρχών του 20ού αιώνα.

Η Αργυρώ είναι ο πιο τραγικός χαρακτήρας του έργου. Αντιπροσωπεύει τη γυναίκα που θυσιάζει την προσωπική της αξιοπρέπεια για την επιβίωση της οικογένειάς της. Παρόλο που η εργασία της θεωρείται ανήθικη, το κίνητρό της είναι η αγάπη για τη μητέρα της και η φροντίδα για τον αδελφό της. Είναι ο μόνος χαρακτήρας που δεν κρύβεται πίσω από προσωπεία. Γνωρίζει ποια είναι και τι κάνει. Η τραγωδία της ξεκινά όταν αποφασίζει να διεκδικήσει την αυτονομία της και να σταματήσει να συντηρεί τον Θανάση. Αυτή η πράξη ανεξαρτησίας είναι που τελικά οδηγεί στον θάνατό της.

Ο Θανάσης, από την άλλη, αποτελεί τη μελέτη του Ξενόπουλου πάνω στην «κούφια» ανδρική τιμή της εποχής. Είναι ένας άνθρωπος χωρίς ηθικές αναστολές όσο απολαμβάνει τις ανέσεις που του παρέχει η αδελφή του. Η «τιμή» του δεν ενοχλείται όσο το πορτοφόλι του είναι γεμάτο. Δεν τον νοιάζει η ευτυχία ή η επιβίωση της Αργυρώς, παρά μόνο το πώς θα ικανοποιήσει τις δικές του ανάγκες. Όταν όμως χάνει τα προνόμιά του, χρησιμοποιεί την έννοια της «τιμής» ως πρόσχημα και ... όπλο. Ο φόνος της αδελφής του δεν είναι πράξη ηθικής κάθαρσης, αλλά εκδίκηση και αποκατάσταση της κυριαρχίας του.

Η μητέρα, πάλι, της Αργυρώς και του Θανάση παίζει έναν καταλυτικό ρόλο, αν και συχνά παραγκωνίζεται στην ανάλυση. Εκπροσωπεί την παλαιότερη γενιά που δέχεται τη μοίρα της χωρίς αντίσταση. Γνωρίζει την πηγή του πλούτου της Αργυρώς και την αποδέχεται σιωπηλά για να ζει με ανέσεις. Η σιωπή της είναι μια μορφή αποδοχής της εκμετάλλευσης της κόρης της. Στην ανάλυση του έργου, η μορφή του αγαπημένου φίλου της Αργυρώς (του Ανδρέα) λειτουργεί ως ο μοναδικός εκφραστής πραγματικής ανθρωπιάς και ανιδιοτελούς αγάπης μέσα σε ένα γενικότερο περιβάλλον εκμετάλλευσης. Για την Αργυρώ, μάλιστα, ο φίλος της δεν είναι απλώς ένας εραστής, αλλά η προσωποποίηση της ελπίδας για μια άλλη ζωή. Η παρουσία του προσφέρει μια «ηθική λύτρωση» πριν από την τραγική κατάληξη. Σε αντίθεση με τον αδελφό της που τη βλέπει ως πηγή εισοδήματος, ο φίλος της την αντιμετωπίζει ως άνθρωπο με ψυχή. Η σχέση τους είναι το μοναδικό σημείο του έργου όπου η Αργυρώ νιώθει ότι η αξία της δεν μετριέται με χρήματα. Ο Ανδρέας αντιπροσωπεύει τη δυνατότητα της πραγματικής ''απόδρασης''. Η πρόθεσή του να τη στηρίξει ουσιαστικά είναι αυτό που δίνει στην Αργυρώ τη δύναμη να συγκρουστεί με τον Θανάση και να του κόψει την οικονομική παροχή.

Όμως, κι εδώ έγκειται η τραγική ειρωνεία, Η «λύτρωση» που υπόσχεται ο φίλος της παραμένει πρακτικά ανεκπλήρωτη. Ενώ ψυχικά η Αργυρώ λυτρώνεται από τις ενοχές και την υποταγή, αυτή ακριβώς η προσπάθεια για μια νέα αρχή είναι που πυροδοτεί το φονικό ένστικτο του αδελφού της.

Αλλά ο Ανδρέας είναι αυτός που φέρνει την τελική ''κάθαρση'' στο έργο. [Κων. Οικονόμου]

 ΤΟ AUDIOBOOK ΣΕ ΔΥΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

https://www.youtube.com/watch?v=CQW0PNaWybs&t=28s

ΚΑΙ ΕΔΩ: https://www.youtube.com/watch?v=azipeOa-L4I

Δημιουργία και Θεός [Δ΄μέρος] του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα + 2 ΒΙΝΤΕΟ

 

Δημιουργία και Θεός [Δ΄μέρος- τέλος]

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

  ΜΙΑ ΠΑΡΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΓΕΝΕΣΕΩΣ: Κατά το πρώτο βιβλίο της Α. Γραφής, τη Γένεση, ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο σε έξι μέρες. Και όταν η Γραφή λέει έξι μέρες, «και εγένετο εσπέρα, και εγένετο πρωί ημέρα μία (...) ημέρα δευτέρα (...) ημέρα τρίτη» κ.ο.κ., δεν μας λέει ότι οι μέρες είναι 24ωρες ηλιακές μέρες, αφού ο ήλιος ακόμη δεν είχε δημιουργηθεί για να διαχωρίζει τις ημέρες από τις νύκτες. Ο ήλιος την τέταρτη “μέρα” παρουσιάζεται στον ορίζοντα. Δεν πρόκειται, λοιπόν, περί ημερών 24 ωρών, όπως είναι οι γήινες σημερινές ημέρες. Πρόκειται για μακρότατα χρονικά διαστήματα, εκατομμυρίων ετών, που η Γραφή τα ονομάζει μέρες. Λέει και ο ψαλμωδός στο Θεό· «ότι χίλια έτη εν οφθαλμοίς σου ως ημέρα η εχθές, ήτις διήλθε, καὶ φυλακὴ εν νυκτί»!!! (Ψαλμ. πθ΄ 4). Στα μακρά αυτά χρονικά διαστήματα της εξαημέρου ο Θεός κατά τάξη πορεύθηκε στη δημιουργία των διαφόρων όντων. Άρχισε από τα ατελή και προχώρησε στα τελειότερα. Από τα ανόργανα στα ενόργανα, από τα άψυχα στα έμψυχα, από τα άβια στα έμβια κι από εκεί στα εμψύχως έμβια. Πρώτα από την ανόργανη και άπλαστη και άμορφη ύλη και προχώρησε στα φυτά, τα ζώα, και τέλος τον άνθρωπο, επειδή ο άνθρωπος είναι η κορωνίδα των δημιουργημάτων του. Και είναι η κορωνίδα των δημιουργημάτων του Θεού ο άνθρωπος, αφού στον άνθρωπο έδωσε και ψυχή [η οποία είναι μεν πνευματική και αθάνατη, αλλά και αυτή δημιούργημα του Θεού, εκ του μηδενός προερχόμενη], που πρέπει να οδηγήσει τον άνθρωπο στο “καθ' ομοίωσιν” με το Δημιουργό του. Ως απάντηση στο ρηθέν από μερίδα επιστημόνων ότι ο κόσμος-Σύμπαν έγινε από το μηδέν (!!!), απαντάμε ότι από το μηδέν μηδέν παράγεται και έτσι αυτόματη γένεση του κόσμου δεν στέκει και αποκλείεται. Αλλά, προς τους σκεπτικιστές, προτείνουμε το εξής σχήμα: εάν μπροστά από το μηδέν βάλουμε μια μονάδα τότε το ένα μηδέν γίνεται 10, τα δύο μηδενικά 100, τα 6 μηδενικά ένα εκατομμύριο, κ.ο.κ. Αυτή η μονάδα, η Τριαδική Μονάδα, ή Μονάς εν Τριάδι, είναι ο Άγιος Τριαδικός Θεός που το μηδέν (0) το έκανε κόσμο, το έκανε αυτό το θαυμάσιο Σύμπαν που μας περιβάλλει και τα εν αυτώ δημιουργήματά του.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ: Κάποιοι αποκάλεσαν το σωματίδιο του Χιγκς ως «σωματίδιο του Θεού». Άλλοι όμως διετύπωσαν την άποψη πως ο καλύτερος ορισμός είναι «σωματίδιο θεός». Άλλο, όμως, να υποστηρίζει κανείς ότι πρόκειται για έναν τρόπο με τον οποίο ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο, και άλλο το υπερανιμιστικό αξίωμα ότι αυτή η ενέργεια και η ύλη είναι θεός!!! Στην δεύτερη περίπτωση ο άνθρωπος οδηγείται στον αθεϊσμό και τον υλισμό, αποδεχόμενος ότι αρχή του κόσμου είναι η ύλη! Οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι προσπαθώντας να απαντήσουν στο ερώτημα πώς δημιουργήθηκε ο κόσμος, έδωσαν δύο γενικές απαντήσεις. Κάποιοι προσωκρατικοί, όπως οι Θαλής, Αναξίμανδρος, Αναξιμένης, εισηγητές της λογικής κοσμοερμηνείας, μιλούσαν για την ύπαρξη της ύλης από την οποία δημιουργήθηκε ο κόσμος, και τη δύναμη της ύλης, ταυτίζοντας ύλη και δύναμη [μηχανική ενέργεια της ύλης]. Οπότε, ο κόσμος, κατ΄αυτούς είναι υλικός και μηχανικός. Άλλοι, οι μεταφυσικοί φιλόσοφοι, όπως ο Πλάτων, αναπτύσσοντας τη θεωρία των ιδεών, πίστευε πως όλα τα όντα είναι αντίγραφα των ιδεών που υπήρχαν στον νού του ανώτατου όντος, του Θεού, ενώ ο Αριστοτέλης έκανε λόγο για το «πρώτον ακίνητον κινούν». Οι Πατέρες της Εκκλησίας, μελέτησαν τα σχετικά με την δημιουργία του κόσμου με θεολογικό λόγο. Αρνήθηκαν και τον υλισμό και την μεταφυσική. Έτσι, στις δύο αυτές φιλοσοφικές κατευθύνσεις «εν αρχή ήν η ύλη» και «εν αρχή ήν η ιδέα», αντιπαρέθεσαν το «εν αρχή ήν ο Λόγος». Ο Θεός είναι πρόσωπο, είναι αγάπη, αφού η αγάπη είναι η άκτιστη ενέργεια του Θεού. Επομένως ο Θεός δεν είναι ούτε ιδέα ούτε ύλη. Οι σύγχρονοι επιστήμονες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, ερμηνεύοντας τις νέες ανακαλύψεις. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν εκείνοι που αποδέχονται κάποια δύναμη που βρίσκεται έξω από τον χώρο και τον χρόνο, η οποία δημιούργησε τον κόσμο. Στην δεύτερη κατηγορία είναι οι αγνωστικιστές και οι άθεοι που ερμηνεύουν την δημιουργία του κόσμου χωρίς να πιστεύουν στην ύπαρξη του Θεού. Πάντως, κατά τους Πατέρας, οι επιστήμονες μπορούν να ερευνούν τον κόσμο, να εξετάζουν από τι αποτελείται, πώς έγινε, αλλά δεν μπορούν να εισέρχονται σε άλλα πεδία, όπως της ύπαρξης ή μη του Θεού. Στην πατερική αυτή άποψη συμφωνεί και η απλή λογική: είναι αδύνατον για τον πεπερασμένο ανθρώπινο νου να φτάσει σε σε ύψη “αποκρυπτογράφησης” των σχεδίων και της δύναμης του Θεού. Ακόμη, άλλο είναι το έργο της επιστήμης και άλλο το έργο της ορθόδοξης θεολογίας και δεν πρέπει να υπάρχει σύγκρουση μεταξύ τους. Η επιστήμη ερευνά τον κτιστό κόσμο, ύλη, άτομα, μόρια, πρωτόνια, σωματίδια, κύτταρο, γονίδια, ιούς, μικρόβια, κλπ. ενώ η θεολογία, ως πνευματική εμπειρία, ασχολείται με το πώς ο άνθρωπος θα γνωρίσει τον Θεό με τις άκτιστες ενέργειές Του. Η επιστήμη πρέπει να αξιοποεί τα θεία δώρα, που λέγονται ανθρώπινος νους και επινοητικότητα, και να προχωρεί σε διάφορες ανακαλύψεις που πρέπει να ωφελούν [και να μη βλάπτουν] τους ανθρώπους, μιμούμενη τον Ίδιο τον Άγιο Τριαδικό Θεό το γεννήτορα του καλού, της αγάπης και της φιλανθρωπίας. Η ορθόδοξη θεολογία, από την πλευρά της, δίνει απαντήσεις στις πνευματικές αναζητήσεις του ανθρώπου και στο πώς θα αποκτήσει ανιδιοτελή αγάπη προς τον Θεό και τους συνανθρώπους του, σε μια εποχή μάλιστα που κηρύσσεται λόγοις «ο θάνατος του Θεού», και έργοις «ο θάνατος του πλησίον». Ο άνθρωπος δεν είναι άλογο όν, αλλά αναπτύσσει πολιτισμό, καλλιεργεί τις πνευματικές αρχές, αναζητά τον Θεό και επιδιώκει να βιώσει την αγάπη Του. Ο άνθρωπος μπορεί να ζήσει, έστω υποβαθμισμένη ζωή, χωρίς επιστήμη, αλλά δεν μπορεί να ζήσει χωρίς Θεό και πραγματική ζωή. Επομένως, η επιστήμη προσπαθεί να ερμηνεύσει τη δημιουργία και τη σύσταση του κόσμου, αλλά εκείνο που έχει μεγάλη σημασία είναι ποιός δημιούργησε τον κόσμο και τον άνθρωπο. Ο Θεός δεν είναι άλογη δύναμη, ούτε ευδαίμον όν, αλλά τριαδικό πρόσωπο, είναι ο Λόγος που δημιούργησε τον κόσμο και μέσα σε όλη την κτίση υπάρχουν οι «λόγοι των όντων», η ενέργεια του Θεού. Ακόμη ο Θεός προσέλαβε σώμα για να θεώσει τον άνθρωπο. Έτσι, ο άνθρωπος που, κατά τον σημαντικό ορισμό του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, είναι «ζώον ενταύθα οικονομούμενον και αλλαχού μεθιστάμενον και πέρας του μυστηρίου τη προς Θεόν νεύσει θεούμενον», δεν πρέπει να αναπαύεται σε μερικές ανακαλύψεις, όσο ωφέλιμες κι αν είναι, αλλά αναζητά τον προσωπικό Θεό, τον μόνο που μπορεί να νοηματοδοτήσει τη ζωή του.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Η Γένεση [Παλαιά Διαθήκη]

Ελληνική Πατρολογία [Migne P. G.]

Alan H. Guth, «Το πληθωριστικό Σύμπαν», 2001 εκδόσεις Γκοβόστη

ΑΣ ΔΟΥΜΕ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΙΛΟΓΙΚΑ ΑΡΘΡΑ ΜΕ ΘΕΜΑ Δημιουργία και Θεός'' ΣΤΑ ΔΥΟ ΒΙΝΤΕΟ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ, ΕΔΩ:

ΚΙ ΕΔΩ: 

konstantinosa.oikonomou@gmail.com

Ο Υμέναιος από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

 

Ο Υμέναιος

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

  ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Ο Υμήν ή Υμέναιος ήταν αρχαία Ελληνική ελλάσσων θεότητα που προστάτευε τον θεσμό του γάμου. Απεικονιζόταν ως ένα όμορφο νεαρό αγοράκι που επικαλείται στο γαμήλιο ύμνο των αρχαίων Ελλήνων. Το όνομά του προέρχεται από την λέξη ύμνος, ενώ η θεότητα προέκυψε από την προσωποποίηση του ύμνου. Στις παραστάσεις της Αρχαιότητας εμφανίζεται ψηλότερος και πιο σοβαρός από τον Έρωτα, ενώ στο χέρι του κρατάει ένα γαμήλιο δαυλό.

Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ: Πρώτες αναφορές στον Υμέναιο έχουμε στο έργο του Ευριπίδη¹, και στην Σαπφώ². Ο Υμέναιος ήταν γιος του Απόλλωνα και μιας από τις τρεις Μούσες [Καλλιόπη, Ουρανία ή Τερψιχόρη]. Συχνά μνημονεύεται μαζί με άλλα τέκνα των Μουσών, όπως τον Λίνο, τον Ορφέα και τον Ιάλεμο³. Σύμφωνα, όμως, με μια άλλη εκδοχή ο Υμέναιος ήταν απλά φίλος του Απόλλωνα ή ίσως του μουσικού Θάμυρι και είτε γιος του Μάγνη και της Καλλιόπης, είτε του Διονύσου και της Αφροδίτης. Σε αρχαιότερες παραδόσεις αναφέρεται σαν θνητός. Σε κάποιο μύθο της Αργολίδας, ο Υμέναιος ήταν ένας νεαρός από το Άργος. Κάποια μέρα που έπλεε με το καράβι του ανοιχτά της Αττικής, απελευθέρωσε κάποιες κοπέλες από τα χέρια Πελασγών πειρατών. Οι κοπέλες αυτές τον εξύμνησαν στα γαμήλια τραγούδια τους και έκτοτε κάθε κοπέλα στο γάμο της τραγουδούσε τα τραγούδια του Υμέναιου.

Η ΑΤΤΙΚΗ ΕΚΔΟΧΗ: Σύμφωνα με τους μύθους της Αττικής, ο Υμέναιος ήταν ένας νέος ιδιαίτερα όμορφος, τόσο που έμοιαζε για κορίτσι. Ερωτεύτηκε μια κόρη που δυστυχώς δεν ανταποκρίθηκε στα αισθήματά του. Ο Υμέναιος έβαλε τότε γυναικεία ρούχα και την ακολούθησε κρυφά στην Ελευσίνα, στη γιορτή της Δήμητρας. Εκεί έπεσε στα χέρια ληστών οι οποίοι τον απήγαγαν μαζί με τις άλλες γυναίκες και τους πήγαν σε μια ξένη χώρα μακρινή. Στο τόπο της αιχμαλωσίας, όταν οι ληστές έπεσαν να κοιμηθούν, ο Υμέναιος τους σκότωσε και απελευθέρωσε τα κορίτσια επιστρέφοντας πίσω στην Αθήνα. Εκεί ζήτησε για αντάλλαγμα την κόρη που αγαπούσε. Οι γονείς του κοριτσιού και οι πολίτες της Αθήνας του έδωσαν την συγκατάβαση τους. Ο γάμος που ακολούθησε ήταν τόσο οι γιορταστικός, και η ατμόσφαιρα τόσο ευτυχισμένη, που ο Υμέναιος εξυμνήθηκε στα τραγούδια τους. 

  Σε μια άλλη, λιγότερο παραδεκτή, εκδοχή, ο Υμέναιος ήταν ένας νέος που σκοτώθηκε μέσα στο σπίτι του όταν αυτό κατέρρευσε την ημέρα του γάμου του. Από τότε τον εξυμνούσαν στα τραγούδια του γάμου για να τον εξευμενίσουν. Εξάλλου, σε έναν ορφικό μύθο αναφέρεται ότι τον επανέφερε στην ζωή ο Ασκληπιός. Τέλος, αλλού γράφηκε ότι ο Υμέναιος τραγούδησε στον γάμο του Διονύσου και της Αριάδνης, όταν ξαφνικά έχασε την φωνή του.

Konstantinowa.oikonomou@gmail.com

1. Τρωάδες, στ. 311.

2. Fragm. 73.

3. Ο Ιάλεμος ήταν γιος του Απόλλωνα και της Μούσας Καλλιόπης. Από το όνομά του ονομάζονταν στην αρχαιότητα ιάλεμοι τα θλιβερά άσματα είτε γιατί, όπως έλεγε η παράδοση, πέθανε νεότατος, και έδωσε έτσι αφορμή για θρηνωδίες, είτε γιατί, όπως λεγόταν, ουδέποτε έψαλλε ο ίδιος χαρμόσυνα άσματα. Αυτή ήταν η αφορμή για τον χαρακτηρισμό στην αρχαιότητα της πένθιμης μουσικής ως "Ιαλέμου ωδή".

Η ζωή και ο θάνατος της Αργυρούλας του Γρηγόριου Ξενόπουλου +ΒΙΝΤΕΟ ΑUDIOBOOK διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

 

Η ζωή και ο θάνατος της Αργυρούλας

του Γρηγόριου Ξενόπουλου +ΒΙΝΤΕΟ

ΑUDIOBOOK διαβάζει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου

 

  «Η ζωή και ο θάνατος της Αργυρούλας» είναι διήγημα του Γρηγορίου Ξενόπουλου

. Περιλαμβάνεται σε συλλογές με τα διηγήματα «Κελαηδισμοί», «Η Φούρκα» και «Η Σκουφάτη». Η υπόθεση περιστρέφεται γύρω από την πορεία της Αργυρούλας, παρουσιάζοντας πτυχές της ζωής και του θανάτου της, με το ύφος του γνωστού Έλληνα συγγραφέα. 

• Συγγραφέας: Γρηγόριος Ξενόπουλος.
• Θεματολογία: Κοινωνικό/Ηθογραφικό διήγημα, μέρος της συλλογής "Κελαηδισμοί".
• Έκδοση: Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βλάσση. 

 Η  πλοκή της υπόθεσης: Είναι η ιστορία της σύντομης ζωής της νεαρής παντρεμένης μα λιωμένης από την ασθένεια, Αργυρούλας. Ουσιαστικά περιγράφει τα συναισθήματα της ξαπλωμένης στο κρεβάτι του πόνου κόρης που έχει μια τελευταία - δεν θα το ήξερε πως ήταν τελευταία - επιθυμία: είναι να δει εκεί μπροστά της ευτυχισμένους του στενούς της συγγενείς σε ένα γιορταστικό τραπέζι. Με την πρόσκαιρη, στιγμιαία, αυτή χαρά της Αργυρούλας έρχεται το ... παραπονεμένο σβήσιμο της τελευταίας της ικμάδας. Σύντομο διήγημα, λυρικά μελαγχολικό! [Κων. Οικονόμου]

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ-AUDIOBOOK ΕΔΩ: 

Δημιουργία και Θεός [Γ΄μέρος] του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

 

Δημιουργία και Θεός [Γ΄μέρος]

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

   

  Στη συνέχεια των επιλογικών άρθρων μας για την κοσμολογία και τη Δημιουργία ας δούμε σήμερα τι λέει η Βίβλος σχετικά.

   ΒΙΒΛΙΚΗ ΔΙΗΓΗΣΗ: Ο Κύριος μιλώντας στον Ησαϊα, αποκαλύπτει: «εγὼ εποίησα γην καὶ άνθρωπον επ᾿ αυτης, εγὼ τη χειρί μου εστερέωσα τὸν ουρανόν, εγὼ πάσι τοις άστροις ενετειλάμην» (Ησ. μδ΄ 24, με΄ 12, μ΄ 26), ενώ ο Ψαλμωδός αναφωνεί: «κατ᾿ αρχὰς σύ, Κύριε, τὴν γην εθεμελίωσας, και έργα των χειρών σου εισιν οι ουρανοί» (Ψαλμ. ρα΄ 26). Ο Θεός, λοιπόν, δημιούργησε τον κόσμο. Αλλά από πού και με τι υλικά τον έφτιαξε; Είχε προηγουμένως ύλη, χώμα και νερό και έπειτα με το πρόσταγμά Του τα διαμόρφωσε παρουσιάζοντας έτσι τον κόσμο; Ή μήπως τον έφτιαξε από τον εαυτό του, ώστε ο κόσμος να είναι απόρροια της ουσίας του Θεού; Όχι, τίποτε απ' τα δύο δεν ισχύει. Αν συνέβαινε το πρώτο, τότε ο Θεός δεν μπορεί να λέγεται δημιουργός, αλλά διαμορφωτής του κόσμου. Αν συνέβαινε το δεύτερο, τότε ο κόσμος θα έπρεπε να είναι και αιώνιος και άφθαρτος, όπως είναι ο Θεός. Αντιθέτως, ο κόσμος έγινε εκ του μηδενός! Από το τίποτε, διότι τίποτε δεν υπήρχε προηγουμένως, παρά μόνο ο Θεός. Τότε δημιούργησε ο Θεός τον κόσμο. Διαβάζουμε στην Καινή Διαθήκη: «πίστει νοούμεν κατηρτίσθαι τους αιώνας ρήματι Θεού, εις το μη εκ φαινομένων τα βλεπόμενα γεγονέναι» (Εβρ. ια’ 3). Εδώ το “μη εκ φαινομένων”, σημαίνει “εκ του μηδενός”, αφού τονίζει ότι από μη φαινόμενα, δηλαδή από πράγματα που δεν υπήρχαν έγιναν τα υπάρχοντα και φαινόμενα. Συνεπώς ο Κύριος εκ του μηδενός δημιούργησε το Σύμπαν. Το δημιούργησε μόνον με το λόγο του. «Τω λογω του Κυρίου οι ουρανοὶ εστερεώθησαν και τω πνεύματι του στόματος αυτού πάσα η δύναμις αυτών (...) αυτὸς είπε και εγενήθησαν, αυτὸς ενετείλατο και εκτίσθησαν» (Ψαλμ. λβ΄ 6, 9). Ή, καλύτερα, όπως διαβάζουμε στη Γένεση: «Και είπεν ο Θεός· γενηθήτω φως· και εγένετο φως (…) είπεν ο Θεός· γενηθήτω στερέωμα και εγένετο ούτως» (Γεν. α΄ 3, 6). Παντού διαβάζουμε: “Και είπε ο Θεός” και κάθε λόγος, κάθε προσταγή του Θεού γινόταν αμέσως έργο. Γινόταν έργο, διότι ο λόγος που τα δημιουργούσε ήταν ο παντοδύναμος λόγος του παντοκράτορος Αγίου Τριαδικού Θεού. Άλλο ερώτημα που προκύπτει είναι το πότε δημιουργήθηκε ο κόσμος, το Σύμπαν. Βεβαίως δε μπορούμε να προσδιορίσουμε επακριβώς το χρόνο αυτό. Η ιδέα της δημιουργίας του κόσμου υπήρχε ανέκαθεν, προαιωνίως στη σκέψη του Θεού, αλλά πραγματοποιήθηκε σε ορισμένο χρόνο. Το ποιος είναι αυτός ο χρόνος, αδυνατούμε να το κατανοήσουμε. Αδύνατο να το συλλάβει ο νους μας. Διότι ο χρόνος είναι συνάρτηση της δημιουργίας του Σύμπαντος. Πριν απ' αυτή, ο άνθρωπος δεν μπορεί να αντιληφθεί την έννοια του χρόνου, διότι ο χρόνος είναι συνάρτηση των φυσικών του παρατηρήσεων με βάση τη θέση του Ήλιου, την περιφορά και περιστροφή τη Γης, κ.ά. Μπορούμε να πούμε σε γενικές γραμμές λοιπόν πως χρόνος και κόσμος είναι σύγχρονα και σχετικώς ταυτόσημα. Πριν από τον κόσμο και τη δημιουργία του Σύμπαντος, καθώς και πριν από το χρόνο δεν υπάρχει παρά μόνο η αιωνιότητα, μόνος ο αιώνιος, άναρχος και αΐδιος Θεός. Το λέει καθαρά ο Δαβίδ: «προ του όρη γενηθήναι και πλασθήναι την γην και την οικουμένην, και απὸ του αιώνος και έως του αιώνος συ ει.» (Ψαλμ. πθ’ 2). Αλλά και ο Κύριος, όταν ως Θεάνθρωπος ζητεί από τον Πατέρα του την προαιώνια θεϊκή του δόξα, λέει: «δόξασόν με σύ, πάτερ, τη δόξη η είχον προ του τον κόσμον είναι παρὰ σοί». Δηλαδή, δόξασέ με με εκείνη τη δόξα που είχα κοντά σου, πριν γίνει ο κόσμος. Ακόμη, όταν ο Απόστολος Παύλος λέει ότι ο Θεός: «εξελέξατο ημάς εν αυτώ προ καταβολής κόσμου» (Εφεσ. α΄ 4), δηλαδή, ότι μας διάλεξε για να μας κάνει Χριστιανούς, πριν γεννηθούμε και πριν γίνει ο κόσμος, το ίδιο θέλει να πει, ότι δεν υπήρχε πάντοτε χρόνος, όπως δεν υπήρχε πάντοτε και κόσμος. Αυτά τα δύο (κόσμος και χρόνος) έγιναν μαζί και τα δυο, συγχρόνως, συνδημιουργήθηκαν. Η αρχή του κόσμου γίνεται και η αρχή του χρόνου. Αυτό εννοεί και η Βίβλος όταν ξεκινά: «Εν αρχή εποίησεν ο Θεὸς τον ουρανὸν και την γην». Ο κόσμος δεν υπήρχε. Και τότε ούτε χρόνος υπήρχε.

   

  ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ: Στη δημιουργία του κόσμου υπάρχει κάποιος σκοπός, και όχι η τυχαιότητα που προβάλλουν πολλοί επιστήμονες, με τις διάφορες θεωρίες. Μήπως ο Κύριος τον δημιούργησε εξ ανάγκης δικής του ή για να ικανοποιήσει πόθους του και βλέψεις του; Όχι, τέτοιο ανθρώπινο ελατήριο δεν μπορούμε να αποδώσουμε στο Θεό. Κι αυτό γιατί ο Θεός δεν έχει καμία ανάγκη, κανενός δεν έχει χρεία. Το λέει και ο Δαβίδ στους ψαλμούς του: «ότι των αγαθών μου ου χρείαν έχεις» (Ψαλμ. ιε΄ 2). Τον δημιούργησε για να διαλαλείται διαμέσου του κόσμου η θεία του δύναμη και εξουσία, αλλά, κυρίως τον δημιούργησε κινούμενος από την άπειρο αγάπη του, για να δείξει την αγάπη του αυτή και να εκδηλώσει τη στοργική του αγαθότητα, για να καταστήσει μετόχους της δικής του χαράς και δόξης και μακαριότητας και τα πλάσματά του, ιδίως Αγγέλους και ανθρώπους. Αυτός ο λόγος και σκοπός, αυτή η αιτία της δημιουργίας του κόσμου υπό του Θεού. Η αγάπη είναι το κίνητρο, το ελατήριο και η αρχή. Η ευτυχία και μακαριότητα των λογικών όντων είναι ο σκοπός και το τέλος του. Αλλά και προς αναγνώριση και δόξα δική του εκ μέρους των ανθρώπων και του κόσμου ολόκληρου. Αυτό εννοεί και ο Απόστολος Παύλος: «ότι εξ αυτού και δι᾿ αυτού και εις αυτὸν τα πάντα» (Ρωμ. ια΄ 36). Δηλαδή τα πάντα προς δόξα του, προς έκφραση πίστεως, προς εκδήλωση θερμής αγάπης και ευγνωμοσύνης των ανθρώπων, οι οποίοι τόσο χαίρονται και ευεργετούνται από τα έργα και τα αγαθά της δημιουργίας του κόσμου. Ειδικότερα για τους ανθρώπους λέει αλλού ο Απόστολος: «εξελέξατο ημάς προορίσας (…) εις έπαινον δόξης της χάριτος αυτού» (Εφεσ. α΄ 5, 6), δηλαδή, για να υμνείται και δοξολογείται από μας τους ανθρώπους το άπειρο μεγαλείο της θεότητάς του. Το ίδιο συμβαίνει και με τους αγγέλους και το απέραντο Διάστημα: «οι ουρανοὶ διηγούνται δόξαν Θεού, ποίησιν δε χειρών αυτού αναγγέλλει το στερέωμα» (Ψαλμ. Ιη΄ 1). Έτσι καλούνται τα πάντα, έμψυχα και άψυχα, ιδίως ο άνθρωπος, να εκφράσουν την πίστη και αγάπη τους, να εκδηλώσουν την ευγνωμοσύνη και τον θαυμασμό τους στο Θεό. «Ευλογείτε πάντα τα έργα Κυρίου τον Κύριον. Αινείτε τον Κύριον εκ των ουρανών, αινείτε αυτὸν εν τοις υψίστοις. Αινείτε αυτὸν πάντες οι Άγγελοι αυτού, αινειτε αυτὸν πασαι αι δυνάμεις αυτού (…) πάσα πνοὴ αινεσάτω τον Κύριον» (ψαλμ. Ρμη΄).

  Όμως θα ολοκληρώσουμε το θέμα μας, συν Θεώ, την μεθεπόμενη Παρασκευή.

το Α΄ μέρος εδώ: https://oakhellas.blogspot.com/2025/12/blog-post_21.html

το Β΄μέρος εδώ: https://oakhellas.blogspot.com/2026/01/blog-post_9.html

konstantinosa.oikonomou@gmail.com

Δημιουργία και Θεός [Β΄ μέρος] του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

 

Δημιουργία και Θεός [Β΄ μέρος]

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου - συγγραφέα

  ΑΘΕΟΙ ΚΑΙ “ΘΕΟΛΟΓΟΥΝΤΕΣ” ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ: Μερικοί επιστήμονες φθάνουν στο σημείο να αρνηθούν την ύπαρξη του Θεού και αποδίδουν την δημιουργία του Σύμπαντος στην ύλη, αλλά άλλοι μπροστά στο μεγάλο αυτό ερώτημα εκφράζονται ως θεολόγοι, όπως ο αστροφυσικός Robert Jastrow που λέγει: «Τώρα βλέπουμε πώς η αστρονομία οδηγεί σε μια βιβλική άποψη της προέλευσης του κόσμου. Οι λεπτομέρειες διαφέρουν, αλλά τα ουσιώδη στοιχεία της αστρονομικής και βιβλικής περιγραφής της Γενέσεως είναι τα ίδια. Η αλυσίδα των γεγονότων που οδήγησαν στον άνθρωπο, άρχισαν ξαφνικά και απότομα σε μια ορισμένη στιγμή στον χρόνο με μια λάμψη φωτός και ενέργειας»! Ο Φράνσις Κόλλινς προσθέτει: «Το Big Bang κραυγάζει για μια θεία εξήγηση. Επιβάλλει το συμπέρασμα ότι η φύση είχε μια ορισμένη αρχή. Δεν μπορώ να δω πώς η φύση θα μπορούσε να δημιουργήσει τον εαυτό της(;). Μόνο μια υπερφυσική δύναμη που είναι έξω από τον χώρο και τον χρόνο μπορεί να το έχει κάνει αυτό».

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΜΠΟΖΟΝΙΟ ΧΙΓΚΣ: Ο Πίτερ Χίγκς, βρετανός καθηγητής σε διάφορα Πανεπιστήμια της Αγγλίας, το 1964 διατύπωσε τη λεγόμενη θεωρία του πεδίου Χίγκς, σύμφωνα με την οποία το πεδίο αυτό διαπερνά το Σύμπαν δίνοντας μάζα στα στοιχειώδη σωματίδια, δηλαδή με την θεωρία αυτή εξηγεί πώς η ύλη αποκτά μάζα. Το 2008 λειτούργησε ο Μεγάλος Επιταχυντής Ανδρονίων του CERN (Οργανισμός για την Πυρηνική Ενέργεια), ο οποίος προκάλεσε συγκρούσεις δεσμών πρωτονίων με ταχύτητα λίγο μικρότερη από την ταχύτητα του φωτός, με σκοπό να ανακαλυφθούν τα μυστήρια της σωματιδιακής φύσης και της προέλευσης του Σύμπαντος. Έτσι, πρόσφατα, έγινε η ανακάλυψη ενός “θνησιγενούς” αόρατου σωματιδίου. Από τις πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί μάθαμε ότι από την διάσπαση των πρωτονίων προέκυψαν άλλα σωματίδια που παγιδεύονταν στους ογκώδεις ανιχνευτές του CERN και από την μελέτη τους προέκυπταν ίχνη του άφαντου σωματιδίου. Οπτικά, δεν θα μπορούσε κανείς να το αντικρύσει. Ζεί μόνο για ένα εκατομμυριοστό του δισεκατομμυριοστού του δισεκατομμυριοστού του δευτερολέπτου!!!. Το σωματίδιο αυτό άφησε μερικά ίχνη πίσω του και φάνηκε ότι υπάρχει. Όταν έγινε η «Μεγάλη Έκρηξη» όλα τα σωματίδια δεν είχαν μάζα, αλλά την «απέκτησαν όταν ενεργοποιήθηκε το πεδίο μετά την Μεγάλη Έκρηξη». Το σωματίδιο του Χίγκς «αιχμαλωτίζει» τα στοιχειώδη σωματίδια και τα καθιστά βαρύτερα προσδίδοντάς τους μάζα. Έτσι, τα σωματίδια αποκτούν μάζα και ξεχύνονται στο Σύμπαν για να δημιουργήσουν τον κόσμο. Τα ερωτήματα που τίθεται βασικά δύο: 1.αυτό το αόρατο σωματίδιο, αν όντως υφίσταται, ποιος το “κατασκεύασε”; και 2. πώς αυτό το «αόρατο» και «θνησιγενές» σωματίδιο μπόρεσε να δημιουργήσει όλο το Σύμπαν, αλλά και τόσα όντα που κατοικούν στην Γη και όλες τις ομορφιές; Ακόμη, συμπληρώνοντας το ερώτημα, πώς σε αυτό το σωματίδιο οφείλεται όλη η λογικότητα του ανθρώπου και οι πνευματικές αναζητήσεις του Θεού από τον άνθρωπο; Πάντως, οι επιστήμονες, παρά την ανακάλυψη αυτή, ισχυρίζονται ότι μένουν πολλά ακόμη σημεία να διευκρινισθούν, όπως η λεγόμενη «σκοτεινή ύλη», που αποτελεί το 25% του Σύμπαντος, οι μαύρες τρύπες και οι λεγόμενες “έξτρα διαστάσεις». Ο ακαδημαϊκός Δημήτριος Νανόπουλος ισχυρίζεται ότι το μποζόνιο του Χίγκς «ανοίγει τον δρόμο για την ερμηνεία πολύπλοκων καταστάσεων στο Σύμπαν, μάς βοηθά να κατανοήσουμε περίπου το 4% του Σύμπαντος, ενώ το 25% του Σύμπαντος που αποτελείται από την λεγόμενη σκοτεινή ύλη παραμένει ακατανόητο και το Καθιερωμένο Μοντέλο μας είναι άχρηστο». Το υπόλοιπο του Σύμπαντος φαίνεται ότι αποτελείται από μια τελείως μυστηριώδη οντότητα, την σκοτεινή ενέργεια.

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΣΤΟΝ Α. ΓΡΗΓΟΡΙΟ ΝΥΣΣΗΣ: Η εκπληκτική διδασκαλία του αγίου Γρηγορίου Νύσσης, 16 αιώνες πριν, για την δημιουργία του κόσμου, μοιάζει κατά κάποιο τρόπο με την θεωρία της «Μεγάλης Έκρηξης» με την διαφορά ότι την ερμηνεύει μέσα από τη δημιουργική άκτιστη ενέργεια του Θεού. Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης απορρίπτει, όπως όλοι οι άγιοι Πατέρες, την αυτόματη δημιουργία του κόσμου, γιατί όλα έγιναν με την δημιουργική ενέργεια του Θεού και προήλθαν «εκ του μη όντος». Τα πάντα δημιουργήθηκαν «ουκ αυτομάτω τινί συντυχία, κατά τινα άτακτον και τυχαίαν φοράν». Εκτός από την αρχή της μη «αυτομάτου συντυχίας» για την δημιουργία του κόσμου, ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης ομιλεί για την «αθρόαν καταβολήν». Έτσι εξηγεί τον λόγο του Μωϋσή «εν αρχή εποίησεν ο Θεός τον ουρανόν και την γήν». Γράφει ότι η σύσταση των όντων έγινεν αθρόως: «Ότι αθρόον της των όντων συστάσεως…». Άλλη βασική αρχή είναι ότι στην κτίση υπάρχει ο λεγόμενος «εγκείμενος της κτίσεως λόγος». Ακόμη και όταν δημιουργήθηκε το Σύμπαν, όλο το Σύμπαν βρισκόταν στο σκοτάδι, γιατί «ούπω γάρ εξεφάνη του πυρός η αυγή υποκεκρυμμένη τοίς μορίοις της ύλης» και έτσι όλα ήταν αόρατα και ανακατεμμένα. Όταν ο Θεός έδωσε εντολή για την γένεση του κόσμου, τότε αυτό το πύρ που επισκιαζόταν από τα μόρια της ύλης πρόβαλε και αμέσως «τώ φωτί τα πάντα περιηυγάζετο». Μέσα σε όλη την κτίση υπάρχει ο λόγος του Θεού, ο «εγκείμενος της κτίσεως λόγος». Σε κάθε όν ενυπάρχει κάποιος σοφός και τεχνικός λόγος, έστω κι αν εμείς δεν τον βλέπουμε, «πάν το γινόμενον, λόγω [για κάποιο λόγο] γίνεται» και τίποτα από τα δημιουργηθέντα από το Θεό δεν νοείται «άλογον και συντυχικόν και αυτόματον», δηλαδή τυχαίο και χωρίς λόγο. Όταν ο Θεός είπε «γεννηθήτω φώς», αναφέρεται «εις τον εγκείμενον της κτίσεως λόγον». Αυτός ο λόγος-ενέργεια που ενυπάρχει σε όλα τα όντα χαρακτηρίζεται από τον άγιο Γρηγόριο Νύσσης «οιωνεί σπερματική δύναμις». Πρόκειται για την πρώτη ορμή του Θεού προς δημιουργία, που υπήρχε «δυνάμει» στην κτίση, όχι όμως και ενεργεία, διότι η γη ήταν ακόμη ακατασκευαστη. Οι αριστοτελικοί όροι “δυνάμει” και “ενεργεία” χρησιμοποιούνται από τον άγιο Γρηγόριο για να ερμηνεύσει το πώς δημιουργήθηκε η κτίση. Αυτή η σπερματική δύναμη στα όντα, την οποία έβαλε ο Θεός, ενεργοποιήθηκε με την δύναμη του λόγου Του. Έτσι, τα διάφορα είδη των όντων ήταν αποτέλεσμα της σπερματικής δύναμης και της δημιουργικής ενέργειας του Θεού. Στην αρχή ο Θεός δημιούργησε την άμορφη ύλη που δεν ήταν άκτιστη, και στην συνέχεια με το λόγο Του δημιούργησε τις ποιότητες δημιουργώντας έτσι τα επί μέρους είδη. Με αυτήν την δύναμη και σοφία που καταβλήθηκαν στην κτίση, «ειρμός τις αναγκαίος κατά τινα τάξιν επηκολούθησεν». Άρα η δημιουργία του κόσμου «εν αρχή» και η δημιουργία των όντων, η άμορφος ύλη, τα μόρια και η εξέλιξή τους, οι ποιότητες έγιναν με την προσωπική ενέργεια του Θεού, με τον δημιουργικό Του λόγο, που εισήλθε εξ αρχής «αθρόως» στην ουσία των όντων. Από εκεί με την δημιουργική ενέργεια του Θεού προήλθε η ορμή και το φως που περιέλουσε την κτίση και δημιούργησε τις ποιότητες των ειδών. Επομένως, ο κόσμος δημιουργήθηκε από τον Θεό, με την άκτιστη δημιουργική ενέργειά Του και μέσα σε όλη την κτίση υπάρχει η άκτιστη ενέργεια του Θεού που ουσιοποιεί και ζωοποιεί την κτίση.

 konstantinosa.oikonomou@gmail.com