Ο Άρης από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

 

Ο Άρης

από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα

      ΓΕΝΙΚΑ: Ο Άρης είναι ένας από τους θεούς πολέμου, μέλος του Δωδεκαθέου και γιος του Δία και της Ήρας. Οι Έλληνες πιστεύοντας στη θεότητα του Άρη του απέδιδαν και μια αμφισημία: αν και προσωποποιούσε τη φυσική ανδρεία που είναι αναγκαία για την επιτυχία στον πόλεμο, ήταν συγχρόνως μια επικίνδυνη δύναμη, ακόρεστη για σφαγές στα πεδία των μαχών, σχεδόν ζωώδης. Οι γιοι του Φόβος και Δείμος [τρόμος], όπως και η αδελφή της Έριδος, Ενυώ, τον συνόδευαν στον πόλεμο με το άρμα του. Στην Ιλιάδα, ο πατέρας του, ο Δίας, τον αποκαλεί ως το μισητότερό του θεό¹! Στον Τρωικό Πόλεμο, ο Άρης ήταν στην πλευρά του ηττημένου, ενώ η Αθηνά, που στήριζε τους Έλληνες ήταν η θριαμβεύτρια επί του αδελφού της. Γενικά ο Άρης παίζει έναν μάλλον περιορισμένο ρόλο στην Ελληνική Μυθολογία αν και συχνά αναφέρεται κυρίως για τις πολλές ερωτικές σχέσεις του, ενώ άφθονοι απόγονοί του συχνά πρωταγωνιστούν σε πολλές μυθικές αναφορές. Όταν ο Άρης εμφανίζεται στους μύθους, συνήθως αντιμετωπίζει ταπεινώσεις². Είναι κυρίως γνωστός ως παράνομος εραστής της Αφροδίτης, την περίοδο που εκείνη ήταν παντρεμένη με τον Ήφαιστο.

Ρωμαίκό αντίγραφο ελληνικού αγάλματος του θεού.

  ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ, ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ, ΚΑΤΑΓΩΓΗ: Η ετυμολογία του ονόματος του “Άρη” αποδίδεται από ορισμένους στην ελληνική λέξη “ἀρή”, ιωνικό τύπο της δωρικής λέξης “ἀρά” που σημαίνει “όλεθρος, καταστροφή, κατάρα”. Η πρώτη βεβαιωμένη μορφή του ονόματος είναι στη μυκηναϊκή ελληνική λέξη “α-re”, της Γραμμικής Β [συλλαβική γραφή]³. Κάποιες επιγραφές της νεότερης Μυκηναϊκής εποχής αναγράφουν το όνομα Ενυάλιος, ως ένα άλλο όνομα για το θεό του πολέμου. Ο Άρης εμφανίζεται στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια, όπου ο Δίας εκφράζει συχνά την αποστροφή του προς εκείνον, ιδιαίτερα όταν ο Άρης επέστρεψε τραυματίας και διαμαρτυρόμενος από το πεδίο της μάχης έξω από τα τείχη της Τροίας. Αυτή η αποστροφή που έδειχναν θεοί και Έλληνες συχνά προς το θεό του πολέμου δικαιολογείται και από τις σχέσεις του Άρη με τους Θράκες, οι οποίοι θεωρούντο ως ένα βάρβαρο και πολεμοχαρές φύλο. Άλλωστε η Θράκη θεωρείτο γενέτειρα του Άρη και ο τόπος που κατέφυγε ο θεός του πολέμου ταπεινωμένος μετά τον γενικό εμπαιγμό του, κατά την ερωτική του περιπέτεια με την Αφροδίτη, από μέρους των υπολοίπων θεών.

  ΛΑΤΡΕΙΑ: Στη Σπάρτη, πολύ νωρίς, ο Άρης θεωρήθηκε ως ένα αρρενωπό πρότυπο στρατιώτη. Σε παλαιότερες εποχές φαίνεται ότι προς τιμήν του οι Λακεδαιμόνιοι τελούσαν ακόμη και ανθρωποθυσίες. Συχνά, πριν από μια μάχη οι νέοι Σπαρτιάτες πολεμιστές θυσίαζαν από ένα κουτάβι ανά ομάδα προς τιμήν του Ενυαλίου που στην Κλασική Περίοδο ταυτίστηκε με τον Άρη. Ναός του Άρη, όμως, υπήρχε και στην Αγορά των Αθηνών, πράγμα που το αναφέρει και ο Παυσανίας⁴. Στην Αθήνα ακόμη υπήρχε ο Άρειος Πάγος [βράχος του Άρη], που αποτελούσε έδρα δικαστηρίου.

ΑΡΗΣ ΚΑΙ ΘΗΒΑ: Ο Άρης πρωταγωνιστεί και στο μύθο της ίδρυσης των Θηβών. Ο Άρης ήταν ο πρόγονος του δράκου που σκοτώθηκε από τον Κάδμο. Από τα δόντια αυτού του δράκου, φυτεμένα στο έδαφος, βγήκαν οι πλήρως οπλισμένοι μαχητές, οι λεγόμενοι Σπαρτοί. Για να εξευμενίσει τον Άρη, ο Κάδμος πήρε ως σύζυγό του την Αρμονία, κόρη του θεού και της Αφροδίτης.

ΤΕΚΝΑ ΤΟΥ ΑΡΗ: Από την Αφροδίτη ο Άρης απέκτησε πολλά τέκνα. Τα ονόματα ορισμένων από αυτά ήταν: Φόβος, Δείμος, Αρμονία, Αδράστεια, Αντέρως, Ίμερος και Πόθος. Ακόμη απέκτησε: από την Αερόπη τον Αερόπο, από την Άγλαυρο την Αλκίππη, από την Αλθαία τον Μελέαγρο [κατά μία εκδοχή], από την Αγχιρόη τον Σίθωνα, από την Αστυόχη τον Ασκάλαφο και τον Ιαλμενό, από την Αταλάντη, τον Παρθενοπαίο [ενδεχομένως], από την Καλλιόπη [ή την Καλλιρρόη] τον Μύγδονα και τον Οδόμαντο, από την Κριτοβούλη τον Παγανέα, από την Κυρήνη τον Διομήδη, από τη Δαιμονίκη τον Θέστιο και τον Μόλο, από τη Δορμοθέα τον Στύμφαλο⁵. Ακόμη τέκνα του Άρη θεωρούντο και οι: Φλεγύας [βασιλιάς της Θεσσαλίας και της Βοιωτίας αργότερα], ο Δράκος της Θήβας, οι Αμαζόνες Ιππολύτη, Αντιόπη, Πενθεσίλεια και Μελανίππη, η Σινώπη, ο Κύκνος, ο Παρράσιος, ο Λύκακτος, ο Βίθυς, ο Οινόμαος [από τη Στερόπη], ο Τμώλος, ο Άλκων⁶, ο Χάλυψ⁷, η Υπερβίη, ο Λύκος [της Λιβύης], ο Τηρέας, κ.ά.

Η ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΑΡΗ: Κάποτε ο Άρης γνώρισε την οργή του Ποσειδώνα, εξαιτίας της δολοφονίας ενός γιου του τελευταίου, ο οποίος προηγουμένως είχε βιάσει την Αλκίππη, κόρη του θεού του πολέμου. Για αυτή την πράξη, ο Ποσειδώνας κάλεσε τον Άρη να εμφανιστεί ενώπιον του δικαστηρίου των Ολυμπίων θεών. Η δίκη διεξήχθη σε έναν λόφο στην Αθήνα. Εκεί τελικά ο Άρης δικαιώθηκε. Η δίκη αυτή του θεού έδωσε την αφορμή για την ονομασία του λόφου Αρείος Πάγος⁸.

Ο Άρειος Πάγος, από την Ακρόπολη

Ο ΚΥΚΝΟΣ: Ο Κύκνος, γιος κι αυτός του Άρη, ήταν τόσο κτηνώδης και επικίνδυνος που είχε βάλει στόχο του να κτίσει έναν ναό προς τιμήν του πατέρα του από κρανία και τα οστά ταξιδιωτών, που περνούσαν από την παράλια Φθιώτιδα όπου εκείνος παραμόνευε. Ο Ηρακλής κατόρθωσε τελικά να τον σκοτώσει, πράγμα που επέφερε τη μήνι του Άρη, ο οποίος επιτέθηκε στον φημισμένο ήρωα και τον τραυμάτισε⁹.

ΕΡΩΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΦΡΟΔΙΤΗ: Η Αφροδίτη είχε παντευτεί με τον κουτσό και άσχημο Ήφαιστο. Όμως δεν άντεξε για πολύ να μείνει πιστή στον άντρα της. Σύντομα σαγηνεύτηκε από την ομορφιά και τη σωματική διάπλαση του Άρη και έγινε ερωμένη του. Ο Ήλιος, όταν είδε κάποια φορά τον Άρη και την Αφροδίτη να πλαγιάζουν στο κρεβάτι του Ήφαιστου μέσα στο ίδιο του το παλάτι, έτρεξε και του το φανέρωσε, άλλωστε “ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιον”! Τότε ο θεός ζήτησε από τον Ήλιο να μη φανερώσει σε κανέναν άλλο το μυστικό και σκαρφίστηκε ένα σχέδιο. Άπλωσε στο κρεβάτι του ένα αόρατο δίχτυ. Έτσι την επόμενη φορά που οι δυο παράνομοι εραστές πλάγιασαν στο κρεβάτι, μπλέχτηκαν στο δίχτυ. Απεγνωσμένα προσπαθούσαν να ελευθερωθούν. Μάταια όμως, όσο περισσότερο προσπαθούσαν, τόσο περισσότερο μπλέκονταν. Ο Ήφαιστος μόλις γύρισε στο παλάτι του, βρήκε τους παράνομους συντρόφους γυμνούς και ακινητοποιημένους στο κρεβάτι. Γεμάτος οργή και παράπονο ο Ήφαιστος τα έβαλε με τον Άρη, που αν και ήταν αδερφός του δε δίστασε να τον προδώσει, αλλά και με τη γυναίκα του. Για να πάρει την εκδίκησή του φώναξε τον Δία και τους υπόλοιπους θεούς και τους έδειξε τους αδιάντροπους εραστές που ήταν ακόμη μπλεγμένοι στα δίχτυα. Οι θεοί όλοι κατηγορούσαν την άπιστη σύζυγο και τον άκαρδο αδερφό και τους έβριζαν για το αμάρτημά τους. Έτσι ξεθύμανε η οργή του Ήφαιστου και τους ελευθέρωσε. Ο Άρης, γεμάτος αμηχανία και ντροπή, επέστρεψε στην πατρίδα του, τη Θράκη.

ΔΕΜΕΝΟΣ ΣΕ ΧΑΛΚΙΝΟ ΔΟΧΕΙΟ!: Σε έναν αρχαϊκό μύθο, δύο χθόνιοι γίγαντες, οι Αλωάδες, ο Ώτος και ο Εφιάλτης, την περίοδο της Γιγαντομαχίας, έδεσαν τον Άρη με αλυσίδες και τον έβαλαν σε ένα χάλκινο δοχείο, όπου παρέμεινε για δεκατρείς ολόκληρους μήνες. Αυτό ίσως να ήταν και το πρώιμο τέλος για το θεό του πολέμου, αν η πανέμορφη Ερίβοια, θετή μητέρα των γιγάντων, δεν το απεκάλυπτε στον Ερμή. Ο Άρης στο μεταξύ φώναζε και ούρλιαζε μέσα από το χάλκινο πίθο μέχρι που η Άρτεμις έβαλε να αλληλοσκοτωθούν τα δυο αδέλφια, οπότε ο Ερμής τον απελευθέρωσε.

ΣΤΟΝ ΤΡΩΙΚΟ ΠΟΛΕΜΟ: Όπως μας πληροφορεί ο Όμηρος, ο καβγατζής θεός είχε υποσχεθεί στη μητέρα του Ήρα και στην Αθηνά να βοηθήσει τους Έλληνες. Όμως, ξελογιασμένος, και πάλι, από την ομορφιά της Αφροδίτης, πέρασε σε μια κρίσιμη στιγμή στην αντίπαλη παράταξη. Για αρκετό καιρό παραστεκόταν στον Έκτορα, ο οποίος θέριζε τους Έλληνες, καθώς έλειπε από το πεδίο της μάχης ο Αχιλλέας. Η Ήρα αγανακτισμένη με το γιο της που από μικρός μονάχα προβλήματα της προκαλούσε, έτρεξε στον Δία και του ζήτησε την άδεια να διώξει τον Άρη από τη μάχη, πληγώνοντάς τον. Αυτός δέχτηκε, μια και δε συμπαθούσε καθόλου το γιο του. Αμέσως η Ήρα έστειλε την Αθηνά να τον κανονίσει όπως αυτή ήξερε. Η σοφή Παλλάδα φόρεσε την κυνέα, τη σκούφια δηλαδή του θείου της του Πλούτωνα, που την έκανε αόρατη, και όρμησε στην Τρωική πεδιάδα. Έπειτα στάθηκε πάνω στο άρμα του Διομήδη που ξεκινούσε μάχη με τον Άρη, χωρίς βέβαια να γνωρίζει ότι ήταν ο Ολύμπιος θεός. Αυτός πρώτος εκτόξευσε το χάλκινο δόρυ του εναντίον του θνητού πολεμιστή, αλλά η αθέατη Αθηνά το έσπρωξε με τα δυο της χέρια και έπεσε στο κενό. Τότε ο Διομήδης έριξε το δικό του δόρυ και η Αθηνά το κατεύθυνε στα πλευρά του Άρη. Αυτός πληγωμένος έπεσε καταγής και έβγαλε τρομερή φωνή που πανικόβαλε Έλληνες και Τρώες, γιατί ήταν σαν να φώναζαν μαζί δέκα χιλιάδες πολεμιστές. Μετά πέταξε στον Όλυμπο τυλιγμένος σε πυκνά σύννεφα. Εκεί έδειξε κλαίγοντας την πληγή του στο Δία και άρχισε να του παραπονιέται ότι δείχνει εύνοια στην Αθηνά επειδή είναι καθαρά δικό του παιδί. Ο πατέρας των θεών, έξω φρενών με το γιο του, του απάντησε με προσβλητικά λόγια. Αλλά γιος του ήταν και δεν άντεχε να τον βλέπει να πονάει και να κλαίει. Γι' αυτό έδωσε εντολή στον Παίονα, το γιατρό των θεών, να θεραπεύσει την πληγή του. Αλλά και στην τελική μάχη του Τρωικού πολέμου όλοι οι θεοί, με την άδεια του Δία, έτρεξαν πάνοπλοι στο πεδίο της μάχης. Πλάι στους Τρώες κατέφτασε ο Άρης, η Άρτεμη, ο Φοίβος κι η Αφροδίτη. Ο Άρης, που ήταν χολωμένος με την Αθηνά, γιατί πάντα τον ντρόπιαζε μπροστά στα μάτια των Ολυμπίων, όρμησε με την πρώτη ευκαιρία καταπάνω της και της μίλησε με άσχημα λόγια. Έπειτα έριξε το δόρυ του στην αιγίδα της Αθηνάς που ούτε ο κεραυνός του Δία δεν τη διαπερνούσε. Η θεά τραντάχτηκε και έκανε δυο τρία βήματα προς τα πίσω. Χωρίς να χάσει το θάρρος της, άρπαξε μια πελώρια κοτρόνα και την εκσφενδόνισε στον πολεμόχαρο θεό. Η κοτρόνα χτύπησε τον Άρη στο λαιμό, λύγισαν τα γόνατά του και έπεσε φαρδύς πλατύς κάτω. Το τεράστιο κορμί του απλώθηκε και σκέπασε εφτά στρέμματα. Τα γόνατά του μάτωσαν και τα μαλλιά του γέμισαν χώματα. Όλοι οι θεοί άρχισαν να γελάνε όταν είδαν ξαπλωμένο καταγής το θεό του πολέμου, που για μια ακόμη φορά τον ρεζίλεψε η Αθηνά. Μονάχα η Αφροδίτη έτρεξε κοντά του, τον βοήθησε να σηκωθεί και πιάνοντάς τον από το χέρι τον ανέβασε στον Όλυμπο.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Όμηρος, Ιλιάδα, Δ 436 κ.εξ., Ε 385-391, Ν 299 κ.εξ., Ν 103, Οδύσσεια, θ 266 – 366. Chadwick, John, 1976), Ο Μυκηναϊκός κόσμος, Cambridge, Cambridge University Press. Υγίνος, Fabulae, 30, 159. Απολλόδωρος ο Ρόδιος, Αργοναυτικά, ii.382κ.εξ. και 1031κ.εξ. Απολλόδωρος, Βιβλιοθήκη, 2. 5, 8. Παυσανίας, Ελλάδος Περιήγησις, 3. 19, 7-8 και 3.15,7. Ησίοδος, Θεογονία, 934 κ.εξ., Ασπίς Ηρακλέους, 191, 460. Quintus Smyrnaeus, 10.51. Νόννο, Διονυσιακά, 18.274, κ.εξ.

konstantinosa.oikonomou@gmail.com

1. Όμηρος, Ιλιάδα, Ε΄890 – 891: “ἔχθιστος δέ μοί ἐσσι θεῶν οἳ Ὄλυμπον ἔχουσιν: αἰεὶ γάρ τοι ἔρις τε φίλη πόλεμοί τε μάχαι”.

2. Όπως κατά τον τραυματισμό του απλο το Διομήδη που περιγράφεται στη ραψωδία Ε΄ της Ιλιάδας.

3. Gulizio, Joannn. “a-re”, Εφημερίδα της Προϊστορικής Θρησκείας, 15, σελ. 32-38.

4. Παυσανίας, Ελλάδος Περιήγησις, 3.14,9.

5. Απολλώνιος Ρόδιος, Αργοναυτικά,2. 946.

6. Υγίνος, Fabulae,173.

7. Απολλώνιος Ρόδιος, Αργοναυτικά, 2. 373.

8. Berens, EM, Μύθοι και Θρύλοι της Αρχαίας Ελλάδα και τη Ρώμη, σ. 113 Project Gutenberg, 2007.

9. Απολλόδωρος, Βιβλιοθήκη, 2.11 5. και 2. 7. 7.

Η Ζωοδόχος Πηγή και οι ομώνυμος ναοί της Κωνσταντινούπολης και της Λάρισας [Παρασκευή Διακ/μου] 25.4.25 του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου

 

Η Ζωοδόχος Πηγή και οι ομώνυμοι ναοί της Κωνσταντινούπολης και της Λάρισας

[Παρασκευή Διακαινησίμου] 17.4.26

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου 

   ΣΥΝΑΞΑΡΙ: Ένα από τα πολλά ονόματα της Θεοτόκου είναι και το “Ζωοδόχος Πηγή”, αφού γέννησε την Ζωή, που είναι ο Χριστός. Το όνομα αυτό αποδόθηκε στην Παναγία από τον Ιωσήφ τον Υμνογράφο (9ος αι.). Η γιορτή αναφέρεται στα εγκαίνια του Ναού της Παναγίας, γνωστού ως «Ζωοδόχος Πηγή στο Μπαλουκλί», έξω από τα θεοδοσιανά τείχη της Κωνσταντινούπολης, όπου και τα λεγόμενα "παλάτια των πηγών", θέρετρα Βυζαντινών Αυτοκρατόρων. Εκεί υπήρχε αγίασμα που επιτελούσε και επιτελεί πολλά θαύματα.

  Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΟΥ: Ο Ιερός Ναός Ζωοδόχου Πηγής στην Πόλη ανεγέρθηκε από τον αυτοκράτορα Λέοντα τον Θράκα, που, πριν γίνει αυτοκράτορας, ως απλός στρατιώτης, συνάντησε έναν τυφλό έξω από την Χρυσή Πύλη της Βασιλεύουσας. Ο τυφλός του ζήτησε νερό να πιει και ο Λέων αναζήτησε την πηγή του νερού στην κατάφυτη περιοχή, αλλά δεν μπόρεσε να την ανακαλύψει. Η διήγηση προσθέτει πως ο Λέων λυπήθηκε που δεν βρήκε νερό να δώσει στον τυφλό. Άκουσε τότε φωνή να του λέει: «Βασιλιά Λέοντα», ενώ ακόμη ήταν στρατιώτης, “είσελθε βαθύτερα στο δάσος, και αφού λάβεις με τις χούφτες σου το θολερό αυτό νερό, να ξεδιψάσεις τον τυφλό και να του πλύνεις τα μάτια. Τότε θα γνωρίσεις ποια είμαι εγώ που κατοικώ στο μέρος αυτό”. Ο Λέων έκανε αμέσως όπως τον διέταξε η φωνή και ο τυφλός είδε το φως του. Η φωνή εκείνη ήταν της Παναγίας. Όταν ο Λέων έγινε αυτοκράτορας (457-474), με ευγνωμοσύνη έκτισε στο μέρος εκείνο του αγιάσματος Ιερό Ναό προς τιμήν της Παναγίας. Όταν κατέρρευσε ο Ναός από τον χρόνο, ο Ιουστινιανός ανοικοδόμησε τη Ζωοδόχο Πηγή, καθιστώντας το ναό μεγαλοπρεπέστερο, ενώ αργότερα ο Βασίλειος Α΄ ο Μακεδών, μετά από σεισμό, ανέλαβε την ανακαίνισή του (869). Ο Ναός αυτός κατέρρευσε τον 15ο αιώνα. Ο Pierre Gylles σημειώνει ότι εκείνη την περίοδο (16ος αι.), η εκκλησία δεν υπήρχε πια, αλλά οι ασθενείς εξακολουθούν να επισκέπτονται την Πηγή. Το 1825 το αγίασμα καταστράφηκε από γενιτσάρους κατά την εξέγερσή τους. Το 1833 ο Πατριάρχης Κωνστάντιος Α΄ ξαναέκτισε τον Ναό πάνω στα ερείπια του παλαιού. Τα εγκαίνια έγιναν την 2/2/1835 από τον ίδιο τον Πατριάρχη στο Μπαλουκλί. Μπαλουκλί σημαίνει τόπος με ψάρια, αφού στην δεξαμενή της Πηγής υπάρχουν ψάρια. Σήμερα, εκτός από τη μεγάλη εκκλησία, λατρευτικό κέντρο του συγκροτήματος αποτελεί ο υπόγειος ναός της Ζωοδόχου Πηγής, όπου βρίσκονται η δεξαμένη με το αγίασμα και τα ψάρια. Aκόμη και Tούρκοι πηγαίνουν στην εκκλησία αυτή, παίρνουν αγιασμένο νερό και θεραπεύονται. Να σημειώσουμε ότι το 1955 ο ναός βεβηλώθηκε από όχλο Τούρκων που όρμησαν διαλύοντας τα πάντα στην περίοδο των Σεπτεμβριανών, του ξεσπάσματος δηλαδή των βαρβάρων κατά κάθε τι χριστιανικού και ελληνικού στην Κωνσταντινούπολη. Στον ναό αυτό θεραπεύθηκαν η αυτοκράτειρα Ζωή, οι αυτοκράτορες Ιουστινιανός, Λέοντας Σοφός, Ρωμανός Λεκαπηνός, ο Ανδρόνικος Γ΄, ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Στέφανος, ο Ιεροσολύμων Ιωάννης, πλήθος κληρικών, μοναχών και απλών πιστών. Τον 14ο αιώνα ο Νικηφόρος Κάλλιστος παραθέτει έναν κατάλογο 63 θαυμάτων.

   Ο ΟΜΩΝΥΜΟΣ ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΛΑΡΙΣΑΣ ΚΑΙ Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ: Ως το τέλος της Τουρκοκρατίας οι κάτοικοι στη συνοικία Ταμπάκικα εκκλησιάζονταν στο Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Αχιλλίου, όσο αυτός λειτουργούσε. Το 1877 οικοδομήθηκε σε κεντρικό σημείο της συνοικίας ένα παρεκκλήσι της Παναγίας Φανερωμένης όπου υπήρχε και παλαιό κοιμητήριο. Την ίδια χρονιά, εμφανίστηκε μία μοναχή ονόματι Θεοφανία, που εργάσθηκε αμισθί στο παρεκκλήσιο του μικρού κοιμητηρίου. Η Θεοφανία εγκαταστάθηκε κοντά στο μικρό ναΐσκο, σε ένα μικρό κελλάκι, ζώντας ασκητικά. Ο Κύριος βλέποντας την καθαρότητα της ψυχής της, της αποκάλυψε σε όνειρο ότι στο σημείο που υπάρχει το μαγγανοπήγαδο, στο βάθος του, βρίσκεται παλαιά θαυματουργή εικόνα της Θεομήτορος από πολλά χρόνια. Η μοναχή ξαναείδε σε όνειρο, αυτή τη φορά την Υπεραγία Θεοτόκο, να την οδηγεί στο μαγγανοπήγαδο και να της δείχνει ότι στο βυθό του βρίσκεται η εικόνα της. Τότε η μοναχή ανέφερε τα θαυμαστά όνειρα τα όνειρα στον τότε ιερέα του Ναΐσκου και κατόπιν στον Επίσκοπο Λαρίσης Νεόφυτο. Η μοναχή Θεοφανία ένδακρυς διηγήθηκε στον Επίσκοπο τα όνειρά της και εκείνος έδωσε εντολή να βρεθεί συνεργείο για να αντλήσει το νερό του πηγαδιού. Με εγκύκλιό του μάλιστα κάλεσε ιερείς και πιστούς να παραστούν στην τελετή. Έτσι, μία μέρα σχηματίστηκε πομπή γύρω από το πηγάδι με τους ιερείς ενδεδυμένους τα ιερά τους άμφια, τον Επίσκοπο επικεφαλής, παρουσία πλήθους κόσμου και αφού προηγήθηκε παράκληση στην Υπεραγία Θεοτόκο, άρχισε η άντληση του νερού οπότε στο βυθό εμφανίστηκε η εικόνα. Μεγάλη η συγκίνηση και η χαρά όλων, ενώ αμέσως ήχησε η καμπάνα του κωδωνοστασίου του Ναΐσκου. Ο Μητροπολίτης Νεόφυτος καθάρισε από τις λάσπες την εικόνα και με πομπή την οδήγησε στο Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Αχιλλίου όπου εναποτέθηκε προς προσκύνηση για σαράντα ημέρες. Την εικόνα αυτή, η οποία απεικονίζει την Υπεραγία Θεοτόκο και τον Κύριο, την ονόμασε ο Επίσκοπος, Ζωοδόχο Πηγή, και έδωσε εντολή να φιλοξενηθεί στον Μητροπολιτικό Ναό μέχρι ανεγέρσεως Ιερού Ναού. Η εικόνα αυτή βρίσκεται μέχρι και σήμερα στον Ναό της Ζωοδόχου Πηγής χαρίζοντας, ευλογία, παραμυθία και θαύματα στους πιστούς. Μετά την κατάρτιση ερανικής επιτροπής ανεγέρσεως Ιερού Ναού, ο Μητροπολίτης Νεόφυτος διόρισε τον ιερέα Δημήτρη Σακελλαρίου επικεφαλής στη διενέργεια εράνου σε όλη τη Θεσσαλία, που είχε πλέον ενσωματωθεί με την ελέυθερη Ελλάδα¹. Έτσι χτίστηκε ο πρώτος ναός Βασιλικού ρυθμού. Ο Ι. Ναός αυτός κατεδαφίστηκε και στη θέση του ανηγέρθη νέος μεγαλοπρεπής Ναός τη δεκαετία του 1990.

    Η ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ: Η σημερινή εορτή είναι α΄ Κινητή εορτή, διότι εξαρτάται από την ημέρα του Πάσχα, όπως και άλλες μεγάλες εορτές (Ανάληψη, Πεντηκοστή, κ.ά.) Εορτάζεται ην Παρασκευή της Διακαινησίμου, δηλαδή την εβδομάδα που ακολουθεί αμέσως μετά το Πάσχα. Β΄ Είναι Θεομητορική εορτή γιατί είναι μία εορτή προς τιμήν της Παναγίας. H εορτή αυτή, αντίθετα με τις υπόλοιπες Θεομητορικές, έχει σχέση με τις θαυμαστές επεμβάσεις της Παναγίας πρός σωτηρίαν ανθρώπων που την επικαλέστηκαν με πίστη. Όπως στο Mπαλουκλί εορτάζουν την Zωοδόχο Πηγή και ο ναός εκείνος της Θεοτόκου είναι πηγή θείων δωρεών, έτσι και κάθε εκκλησία με ορθόδοξο ιερέα που λειτουργεί και τελούνται τα άγια μυστήρια, είναι μία ζωοδόχος πηγή. “Στην Eκκλησία τρέχει το αθάνατο νερό της διδασκαλίας του Kυρίου. Tο νερό αυτό που ξεδιψά, πηγάζει από την υπερτάτη θυσία του Kυρίου. Tο νερό αυτό θεραπεύει, δίνοντας υγεία στις ανάπηρες και τραυματισμένες ψυχές, διά πρεσβειών της Παναγίας.” (Αυγ. Καντιώτης).

Konsatntinosa.oikonomou@gmail.com

1. Αρχιμανδρίτης π. Κωνσταντίνος Δεληχρήστος, http://www.panagialarisis.gr/history-temple

Παιδικό Πάσχα Γρηγόριος Ξενόπουλος - AUDIOBOOK Διαβάζει ο Κωνσταντίνος Αθ. Οικονόμου +ΒΙΝΤΕΟ

 Παιδικό Πάσχα

Γρηγόριος Ξενόπουλος - AUDIOBOOK

Διαβάζει ο Κωνσταντίνος Αθ. Οικονόμου

   

 Το «Παιδικό Πάσχα» (αναφερόμενο και ως «Το πρώτο μου Πάσχα») είναι ένα από τα πιο τρυφερά, κλασικά πασχαλινά διηγήματα του Γρηγορίου Ξενόπουλου. Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο γνωστό περιοδικό «Η Διάπλασις των Παίδων», στη στήλη «Αθηναϊκές Επιστολές», και αποτελεί ουσιαστικά μια αναδρομή του συγγραφέα στις αναμνήσεις του από τις γιορτινές ημέρες στη Ζάκυνθο, τόπο καταγωγής της μητέρας του, όπου και πέρασε τα παιδικά του χρόνια. Έτσι, το βασικό θέμα του συγγραφέα είναι 0ι παιδικές αναμνήσεις του από τις παραδόσεις και το κλίμα του Πάσχα στα Επτάνησα.

  Περιγράφει το ζακυνθινό Πάσχα, όπου η Ανάσταση γινόταν παραδοσιακά το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου (η λεγόμενη «Πρώτη Ανάσταση»). Η περιγραφή του διακατέχεται από νοσταλγία για την παιδική αθωότητα, τις προετοιμασίες στο σπίτι και τη θρησκευτική κατάνυξη της εποχής. 

  Το διήγημα συμπεριλαμβάνεται συχνά σε σχολικά βοηθήματα και ανθολόγια για το δημοτικό.

Βασικά θέματα:  1. η «Πρώτη Ανάσταση»: Το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου, την ώρα που ψάλλεται το «Ανάστα ο Θεός», οι καμπάνες σε όλο το νησί ηχούν χαρμόσυνα μετά τη σιωπή των προηγούμενων ημερών.

2. Τα Τοπικά Έθιμα: Αναφέρεται στο ζακυνθινό έθιμο όπου οι πιστοί σπάνε πήλινα κανάτια (στάμνες) στους δρόμους και τα παιδιά δαγκώνουν ένα κομμάτι σίδερο για να είναι γερά.

3. Η Οικογενειακή Ατμόσφαιρα: Περιγράφει τις ετοιμασίες στο σπίτι, το πασχαλινό τραπέζι και τη στοργή των γονιών του που τον οδηγούσαν στις εορταστικές ακολουθίες.

4. Η ιδιαιτερότητα της Ζακύνθου: Επισημαίνει ότι την εποχή εκείνη η Ανάσταση στη Ζάκυνθο γινόταν το πρωί της Κυριακής και όχι τα μεσάνυχτα του Σαββάτου, μια παράδοση που άλλαξε αργότερα. 

  Η αφήγηση ξεκινά με την προετοιμασία και την ανυπομονησία του μικρού Γρηγόρη για τις άγιες μέρες, ενώ το κείμενο κλείνει με τη διαπίστωση ότι η χαρά της Ανάστασης είναι τόσο μεγάλη επειδή προηγείται η θλίψη και η κατάνυξη της Εβδομάδας των Παθών.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ-AUDIOBOOK ΕΔΩ: 

ΚΑΙ ΣΤΟ YOUTUBE: 

https://www.youtube.com/watch?v=A8DgU9ufxbU

Ο Όσιος Συμεών ο μονοχίτων και ανυπόδητος (19 Απριλίου) από τον Κωνσταντίνο Οικονόμου

 

Ο Όσιος Συμεών ο μονοχίτων και ανυπόδητος (19 Απριλίου) + ΒΙΝΤΕΟ

από τον Κωνσταντίνο Οικονόμου

  Δε γνωρίζουμε που ακριβώς γεννήθηκε ο Όσιος. Γεννήθηκε πάντως μεταξύ των ετών 1566-1574. Κατά τους επίσημους συναξαριστές της Εκκλησίας, πατέρας του ήταν ο ιερέας Ανδρέας. Αυτός έστειλε το γιο του από μικρό να μάθει τα “ιερά γράμματα”. Όταν ο Συμεών έγινε 15ετής, αναχώρησε από το πατρικό του και πήγε στον επίσκοπο Δημητριάδας Παχώμιο (1581-90) στο Βαθύ Ρεύμα (Βαθύρεμα) της Αγιάς απ' όπου ο Όσιος καταγόταν. Εκεί λίγα έτη αργότερα ο Συμεών χειροτονήθηκε στον α΄ βαθμό της ιεροσύνης (ιεροδιάκονος). Επιδιώκοντας την ασκητική ζωή, αναχώρησε στο γνωστό μοναστήρι της Όσσας, το ονομαζόμενο Οικονομείο (Κομνήνειος Ι. Μ. Α. Δημητρίου), όπου και εφάρμοσε αυστηρή νηστεία, αγρυπνία, ολονύκτια στάση, ενώ έμενε διαρκώς ανυπόδητος και μονοχίτων, φορώντας μόνο ένα φτωχικό παλιό και φθαρμένο ράσο. 

 

  Από εκεί, λίγα έτη αργότερα, αναχώρησε για την Ι. Μ. Μεγίστης Λαύρας του Α. Όρους, όπου χειροτονήθηκε ιερέας. Στη συνέχεια, υποχωρώντας στις παρακλήσεις των μοναζόντων της Ι. Μ. Φιλοθέου, δέχτηκε να αναλάβει ηγούμενος της Μονής. Πολύ σύντομα όμως οι ίδιοι μοναχοί, που δεν ανέχονταν τον τρόπο διοίκησης του Οσίου και επηρεαζόμενοι από κάποιους συκοφάντες, έκαναν στάση εναντίον του. Τότε ο άκακος Συμεών αναχώρησε από τον Άθωνα και εγκαταστάθηκε στο Φλαμούρι, λίγο πιο βόρεια από τη Ζαγορά. Εκεί έμενε για τρία χρόνια κάτω από μια μηλιά ταλαιπωρώντας το κορμί του στις παγωνιές και τους καύσωνες. Με την πάροδο των τριών ετών ήρθαν στον τόπο άσκησης του Οσίου κάποιοι που, θεωρώντας τον Συμεών άγιο, θέλησαν να μείνουν κοντά του. Αφού τους νουθέτησε και τους συμβούλευσε πάνω στους κανόνες της ασκητικής ζωής, τους δέχτηκε και κατασκεύασαν καλύβες με κορμούς δέντρων. Η φήμη του Οσίου διαδόθηκε στην ευρύτερη περιοχή κι έτσι άρχισε να έρχεται πολύς κόσμος, άλλοι για να τον δουν και να πάρουν την ευχή του κι άλλοι για να μονάσουν κοντά του. 

   

  Λίγο αργότερα έκτισε μια μικρή εκκλησία στο όνομα της Αγίας Τριάδος, όπου λειτουργούσε καθημερινά. Σιγά, σιγά οργανώθηκε ένα κοινόβιο με πολλούς μοναχούς, διακόνους και ιερείς. Ο ίδιος ο Συμεών έβγαινε συχνά από τη Μονή και κήρυττε στα περίχωρα της Αγιάς το Λόγο του Κυρίου. Κατόπιν έκανε μια μεγάλη περιοδεία από τα Σέρβια της Μακεδονίας ως τα Άγραφα και από την Ελασσόνα και τον Τύρναβο ως το Ζητούνι (Λαμία) και τη Θήβα, επανευαγγελίζοντας τους Χριστιανούς και συμβουλεύοντάς τους να μην προδίδουν ο ένας τον άλλον¹, να μην αδικούν, να αποφεύγουν τους μάγους, να τηρούν την αργία της Κυριακής, κ. α. Στην επιστροφή του από την περιοδεία του αυτή, κατευθύνθηκε στην Εύβοια, όπου όμως προξένησε το φθόνο των Τούρκων οι οποίοι τον κατήγγειλαν στον πασά του Εγρίπου (Χαλκίδα) με την κατηγορία ότι προτρέπει τους Οθωμανούς να γίνουν Χριστιανοί, υβρίζοντας την ισλαμική θρησκεία. 

 

  Ο πασάς, αφού έδωσε εντολή να τον συλλάβουν, διέταξε να τον κάψουν στην πυρά. Άρχισαν λοιπόν διάφοροι Τούρκοι να συγκεντρώνουν ξύλα στο κέντρο της αγοράς της Χαλκίδας για τη φωτιά. Βλέποντάς τους ο Όσιος τους μιμήθηκε ρίχνοντας κι αυτός ξύλα στο σωρό. Κάποιες Μουσουλμάνες τον λυπήθηκαν και πήγαν στη μητέρα του πασά, η οποία τον συμπόνεσε και έπεισε τον πασά να επανεξετάσει τις κατηγορίες εναντίον του Οσίου. Αφού ο Συμεών απολογήθηκε ξανά, λέγοντας ότι διδάσκει τους Χριστιανούς μόνο και ότι ποτέ δεν απευθύνθηκε σε Οθωμανούς, ο ηγεμόνας αποφάσισε να τον ελευθερώσει. Εκείνος επέστρεψε στην Ι. Μ. Φλαμουρίου όπου τέλεσε την κουρά και άλλων αδελφών, ενώ έκτισε το Καθολικό και τον περίβολο της Μονής. Λίγο πριν πεθάνει, επισκέφθηκε την Κωνσταντινούπολη όπου τον υποδέχτηκε ο Πατριάρχης. 

 

  Εκεί τελείωσε την επίγεια ζωή του ο όσιος και ενταφιάστηκε στο Ναό της Υπεραγίας Θεοτόκου στη Χάλκη. Μετά από πάροδο ετών οι μοναχοί του Φλαμουρίου έκαναν ανακομιδή του ιερού του λειψάνου, τοποθετώντας το σε μια ξύλινη λάρνακα, ενώ μια άρρητη ευωδία πλημμύριζε το χώρο. Τότε έγινε και το πρώτο θαύμα των ιερών λειψάνων του Οσίου. Ο τεχνίτης που κατασκεύασε ένα κουβούκλιο για την κάρα του Οσίου έπασχε από ανίατη ασθένεια των πνευμόνων έχοντας συχνές αιμοπτύσεις. Μόλις ασπάστηκε την κάρα και την τοποθέτησε στο κουβούκλιο, γιατρεύτηκε. Από εκείνη τη μέρα απλώθηκε η φήμη του Οσίου ως θαυματουργού σε όλη τη χώρα. Όταν έπειτα από πολλά έτη οι πατέρες της Ι. Μ. Φλαμουρίου ταξίδεψαν για ελεημοσύνη στην Εύβοια, μετέφεραν μαζί τους και ένα τεμάχιο των λειψάνων του Οσίου Συμεών. Όταν αφίχθησαν στους Ωρεούς, και κατόπιν επιθυμίας ενός υδρωπικού ασθενούς, έκαναν επίσκεψη στο σπίτι του. 

 

  Εκείνος μόλις ασπάστηκε το λείψανο και ήπιε αγιασμό, αμέσως απελευθερώθηκε από την μέχρι τότε ανίατη ασθένειά του. Στη συνέχεια ο θεραπευμένος παραχώρησε όλη του την περιουσία στην Μονή του Φλαμουρίου και ενδύθηκε το μοναχικό σχήμα. Η μνήμη του Οσίου τιμάται την 19η Απριλίου.

“Κατακαμπτομένους εν πειρασμοίς, Συμεών θεόφρων, τη πρεσβεία σου προς Θεόν, ζάλης πολυπλόκου, πόθου τε και κινδύνων,

^{ρύσαι τους σε τιμώντας, αξιοθαύμαστε.”}

1. Αναφερόμαστε στα δύσκολα χρόνια των αρχών του 17ου αιώνα λίγο πριν, αλλά και μετά, την επαναστατική κίνηση του Διονύσιου του Φιλοσόφου.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ: 

ΚΑΙ ΣΤΟ YOUTUBE: www.youtube.com/watch?v=yqf4uL5KRxY

Στην σκλαβωμένη στους Άγγλους Κύπρο το 1915 +ΒΙΝΤΕΟ επιμ. Κωνσταντίνος Οικονόμου

 Στην σκλαβωμένη στους Άγγλους Κύπρο το 1915 +ΒΙΝΤΕΟ

Βίντεο με τη βοήθεια a.i. από φωτογραφίες της εποχής, όπως δημοσιεύτηκαν στο Nat. Geographic

Επιμ. Κωνσταντίνος Οικονόμου

Το 1915, η Βρετανία πρόσφερε επίσημα την Κύπρο στην Ελλάδα με αντάλλαγμα την είσοδο της χώρας στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο υπέρ της Αντάντ (βοήθεια στη Σερβία), αλλά η προσφορά απορρίφθηκε από την ελληνική κυβέρνηση του Αλέξανδρου Ζαΐμη, υπό την πίεση του βασιλιά Κωνσταντίνου Α', λόγω του Εθνικού Διχασμού.

Στις 16 Οκτωβρίου 1915, η Μεγάλη Βρετανία, θέλοντας να ενισχύσει το μέτωπο κατά των Γερμανών, Τούρκων και Βουλγάρων, προτείνει την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα .

Όμως, μόλις την επομένη (17 Οκτωβρίου 1915), η ελληνική κυβέρνηση, εν μέσω έντονης πολιτικής κρίσης (παραίτηση Βενιζέλου), απορρίπτει την πρόταση. Έτσι η ευκαιρία για την Ένωση χάθηκε, και η Κύπρος παρέμεινε υπό βρετανική κατοχή, ανακηρυχθείσα επίσημα σε αποικία το 1925 .

Η συγκυρία αυτή θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες χαμένες ευκαιρίες στην ελληνοκυπριακή ιστορία. Την ίδια χρονιά δημοσιογράφος του NATIONAL GEOGRAPHIC ταξιδεύει στο νησί και μας αφήνει μια σειρά φωτογραφιών. Από αυτές τις φωτογραφίες φτιάξαμε ένα βίντεο με τη βοήθεια της τεχν. νοημοσύνης.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ:

Και στο YOUTUBE:

https://www.youtube.com/watch?v=9yz_n-sLOyI

Στην Νοέλια τον άγγελο της θλίψης Κων/νος Οικονόμου

 

Στην Νοέλια τον άγγελο της θλίψης

Κων/νος Οικονόμου

Σε λέγαν Νοέλια Καστίγιο Ράμος

Νοέλια, τ΄ονομά σου Χριστούγεννα!

Οι γονείς σ΄αγαπούσαν μα...

Αντιμετώπισαν δυσκολίες

Σ΄άρπαξε η Κυβέρνηση να σε ... σώσει

Γιαγιά και μάνα εκλιπαρούσαν να μείνεις κοντά τους..

Δέκα αστυνομικοί κατέφθασαν, για τις... αντιδράσεις

Σε βάλανε, λένε σε καταφύγιο

Εφήβων μωαμεθανών ... μεταναστών

Τα λέγαν ασυνόδευτα προσφυγόπουλα

Δεν σου επέτρεψαν να φύγεις από κει ποτέ

Τουλάχιστον όσο ... στεκόσουν στα δυο σου πόδια

Το προσωπικό σ΄ αντιμετωπίζει σαν παρία

Ομάδα ... των προσφυγόπουλων

Που ήταν από το ... εμπόλεμο Μαρόκο

αποφασίζουν ομάδικά να σε εξεφτελίσουν

Πιστεύεις ότι θά ρθει βοήθεια

Κανείς όμως δεν ''ακούει'' τις κραυγές σου

Την επομένη μίλησες στις .. υπεύθυνες προστάτριές σου

Υπέυθυνες του κέντρου, λάτρεις του Αλδομοβάρ

Αρνούνται να αναφερθούν σε υψηλότερους .. ανευθύνους

Ο λόγος προφανής

Θα μεγαλώσει λέει η ...η ισλαμοφοβία

Δεν κάνουν τίποτε απολύτως..

Τότε είναι που δεν μπορείς πια να προχωρήσεις

Φεύγεις, πετάς το κουρελιασμένο σώμα σου από τον πέμπτο

Ο Θεός δεν σ΄αφήνει να πας ακόμη κοντά του

Σακατεμένη τώρα ΚΑΙ στο σώμα ελπίζεις

Στην αρχή μόνο, γιατί ...

Οι βλάβες φαίνονται μόνιμες, δεν θα περπατούσες ποτέ ξανά

Ζητάς ευθανασία

Το κράτος για μοναδική φορά έρχεται αρωγός σου

Είναι μια προοδευτική βλέπεις δημοκρατία

Που καίγεται ΜΟΝΟ για το δικαίωμά σου στο θάνατο

Τα δικαστήρια επικύρωσαν την κρατική αρωγή στο θάνατό σου

Έδωσες μια τελευταία συνέντευξη, βλέπεις τώρα

Άρχισες να ... πουλάς LIKES

Οι γιατροί σε μπλοκάρισαν, μην έρθει κοντά σου ο πατέρας

Κι όσοι σ΄αγάπησαν, για να μην σ΄ εμποδίσουν

Τότε, στο παγερό εκείνο θάλαμο ενός ευαγούς ιδρύματος

Πήρες το δηλητήριο

Τα πνευμόνια σου που κάποτε ούρλιαξαν απ΄ την απόγνωση

Παύουν να λειτουργούν

Συναντάς το θάνατο στον τελευταίο σου ύπνο

Γίνεσαι σύμβολο της αποτυχίας ενός κράτους ...πολιτισμένου

Να σε προστατεύσει.

Κάποιο άλλοι υπαίτιοι ... ζουν, προστατεύονται...

Άλλοι στρέφουν το κορμί τους στο άλλο πλάι

Στη σκοτεινότερη μεριά του δωματίου τους.

Κι απολαμβάνουν τον ύπνο του δικαίου.

Καλόν ύπνο κε Πρωθυποργέ της Ισπανίας!

Οι άνθρωποι ζητάμε να μας συγχωρέσεις!

Καλό σου ταξίδι Νοέλια!